İzmir'in su havzasındaki sülfürik asit tehdidi

Özer AKDEMİR
İzmir 

Manisa'nın Gördes ilçesi yakınlarında Zorlu Holding'in Zorlu Holdingin Gördes Nikel Kobalt İşletmesine sülfürik asit taşıyan tankerin devrilmesi sonucu toprağa dökülen sülfürik asitin yarattığı tehdit sürüyor. Kazanın olduğu yerde inceleme yapan Dokuz Eylül Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Yard. Doç Dr. Enver Yaser Küçükgül, Gördes'in İzmir'in içme suyunun getirildiği havza olduğunu belirterek, kazanın olduğu arazide halen çok kuvvetli asit olduğu uyarısında bulundu. 

‘TOPRAKTA KUVVETLİ ASİT VAR’

Dingiller Köyü yakınlarında meydana gelen kazanın ardından sülfürik asit dökülen araziye Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Helil İnay ile birlikte giden Küçükgül, asit dökülen arazideki toprakta ölçümler yaptı. Asit dökülmesi ile ilgili bilgilerin farklı olduğunu belirten Küçükgül, "Kimisi kapaktan sızdı, kimisi 4.5 ton döküldü, kimi tanker boşaldı diyor. Sahayı kazıyıp almışlar. Ama o çevredeki topraktaki numune alıp, suda çözüp ph'ına baktığımız zaman Ph'ın 0 ile 1 aralığında olduğunu gördük. Bir maddenin ph.ı 6'dan küçük, 9 dan büyükse bu zararlı kimyasal madde demektir. Yani çok kuvvetli asit hala orda  var. Buradaki atığa biz tehlikeli, zararlı kimyasal atık dememiz gerekir" dedi. 

{{306116}}

‘ASİT OVAYA GİDECEK’

Asit dökülen arazide yapılacak müdahalenin ülkemizde ve dünyada geçerli olan “Tehlikeli Atıkları Kontrol Yönetmeliği” esaslarına göre yapılması gerektiğini söyleyen Küçükgül, “Bu işlemi yapanlar özensiz, alalacele yapmış. Atık dökülen toprağı şirket madene götürmüş, öyle söylüyorlar. Madende bu atık var mı yok mu, yoksa ilk rastladıkları çukura mı boşalttılar o hususta bilgimiz yok" dedi. 

Sahadaki halen kuvvetli asit'in ve kalıntıların olduğunu aktaran Küçükgül, "Derinlik ne kadar aşağı indi onu bilmiyoruz. Oldukça sertleştirilmiş zemin. Kireç döküp gitmişler. Oysa arazi eğimli bir arazi. Burada bırakılacak her şey zaman içerisinde ovaya doğru gidecek" diye konuştu.

İZMİR'İN SON SU HAVZASI

Nikel madenine sülfürük asit taşımanın son derece tehlikeli olduğunu kaydeden Küçükgül şunları söyledi; "Madene Bandırma’dan yola çıkan tankerler asit taşıyorlar. Her yarım saatte bir bu yoldan bir tanker, tır geçiyor. Yollar eğimli, virajlı. Trafik güvenliği açısından birinci derece riskli bir yer, birinci derece tehlikeli zararlı bir madde, yerleşim yerlerinden tarım alanlarından, turizm alanlarından geçerek madene ulaştırılıyor. Bunun akılla, mantıkla ve de daha önemlisi vicdanla hiç bir ilgisi yok. Bunu yapanlar, bunun yapılmasına izin verenler hepsi de vebal altındalar.” 

Küçükgül, Gördes'ten İzmir'in içme suyu için dev borularla büyük oranda su taşındığını hatırlatarak, yörenin aynı zamanda İzmir'in su havzası olduğuna da dikkat çekti. Küçükgül, “Bu tesis yılda 370.000 ton sülfürik asit kullanıyor. İzmir'in son su havzası olan Gördes'te bu risk sürekli var ve gelecekte etkileri artarak devam edecek" dedi.