RTÜK’ten televizyonlara ‘yayın yapmayın’ talimatı

Cem GURBETOĞLU
Ankara

RTÜK geçtiğimiz günlerde televizyonların haber müdürleriyle bir araya geldi. Toplantıda dağıtıldığı belirtilen “Yayın Yasaklarının Kapsamına İlişkin Bilgi Notu” başlıklı yazı ile adeta televizyonlara gözdağı verildi.

680 Nolu KHK ile yayın yasakların ihlali cezasının 3 kez tekrar edilmesi halinde söz konusu televizyonların lisansının iptal edileceği hatırlatılan bilgi notunda, yayın yasağının neleri kapsadığına ilişkin detaylı bilgi verildi. Buna göre, olay anı ve sonrası görüntülerinin yanı sıra, olay yerindeki itfaiye ve polis araçları, tanık anlatımları, soruşturmaya ilişkin haber, eleştiri ve yorumlar yasak kapsamında. Ayrıca, olay sonrası normal yayın akışının kesilerek özel yayına geçilmesi, “son dakika”, “sıcak haber” gibi alt yazı bantları da yayın yasağı kapsamında değerlendirilecek.

• 

Toplantının ardından televizyonların haber toplantılarında özel olarak gündem edilen bilgi notunun, geçtiğimiz Pazartesi günü televizyonların haber müdürleriyle RTÜK üyelerinin katıldığı toplantıda dağıtıldığı belirtiliyor. 6112 Sayılı Kanunu’nda “olağanüstü dönemlerde yayınlar” başlıklı 7. maddesi ve bu maddede 680 Nolu KHK ile yapılan düzenlemelere yer verilen bilgi notunda, yayın yasaklarının kapsamı 4 madde halinde sıralandı. Buna göre, terör amaçlı saldırılar, patlama ve yayın yasağı getirilen benzer olaylara ilişkin Cumhurbaşkanı, Başbakan, Bakanlar, Vali ve emniyet amirleri gibi resmi makamların açıklamaları yayın yasağı kapsamında kabul edilmeyecek.

‘SON DAKİKA’ YASAĞI MI?

Bilgi notunda, “Görüntü içermeyen alt yazılar”, “yayın akışı kesilmeksizin haber saatlerinde yapılan yayınların” da yasak kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtilse de, bu yayınların nasıl olmaması gerektiği konusuna ilişkin açıklamalarla  TV’lere adeta “yayın yapmayın” deniliyor.

Buna göre, resmi makamlarca dağıtılan görüntü ve bilgiler dışında patlama sonucu ölen veya yaralananlara ait görüntü, görsel öğe ve “abartılı anlatımlar”, olayı anı ve sonrasına ilişkin “vatandaşların yaşadığı korku ve paniği gösteren görüntüler”, itfaiye, polis aracı, ambulans görüntüleri, tanık anlatımları yayın yasağı kapsamında değerlendirilecek.

Olaya iştirak şüphesi bulunan kişiler ve örgütlere ilişkin haberler, soruşturmaya ilişkin bilgi, görüntü, eleştiri ve yorumlar içeren yayınlar, “muhabirlerin ajitasyon içeren abartılı ifadeleri”, “toplumda korku, panik ve kargaşa oluşturabilecek, terör örgütlerinin amaçlarına hizmet edebilecek yayınlar” da RTÜK tarafından yayın yasağı kapsamında ele alınacak.  Bilgi notuna göre, bu tür olaylar sonrası özel yayınlar da adeta yasaklanıyor. Bilgi notunda, “Olayın sıcaklığı geçmesine rağmen gün boyu ekranda kalan ‘son dakika, sıcak haber vb.’ yazıları, yayın akışının kesilerek sürekli yayın yasağına neden olan olaya ilişkin haberlere yer verilmesi, haber bültenleri dışında bölünmüş ekranda olaya ilişkin görüntülere ve yorumlara yer verilmesi yayın yasağının kapsamında değerlendirilecektir” denildi.

• 

‘MARKA ŞEHİR’ UYARISI

Bilgi notunun diğer bir maddesinde şunlar ifade edildi: “İstanbul, İzmir, Antalya gibi marka şehirlerimize yönelik yapılan saldırılar ile havaalanları, limanlar gibi kritik alt yapı tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırılara ilişkin olarak terör örgütlerinin amaçlarına hizmet edebilecek yayınlar yayın yasağı kapsamında değerlendirilecektir”.

İddiaya göre, bilgi notu RTÜK’ün haber müdürlerine yaptıkları toplantıda yaptığı uyarıların sadece küçük bir kısmını oluşturuyor.