Ev işçisi kadınlar: Bizimkisi iş değil mi?

Sevgi ATMACA

Yıllardır ev temizliği çalışanıyım ben ve benim gibi onlarca ev temizliğine giden kadın sabahın ilk ışıklarında hınca hınç dolu otobüslerde ev sahibi evden çıkmadan yetişebilmek için yollara düşüyoruz. Bu yaşamda ve zor çalışma koşullarında, çok yüksek binalarda düşme tehlikesiyle cam silmek, balkonlardan halı çırpmak, evin her tarafındaki kameralardan dikizlenmek bir yana; sürekli deterjan, çamaşır suyu, tuz ruhu vb. kimyasal maddelere maruz kalarak kanser, eklem rahatsızlıkları, bel, boyun fıtıkları tedavisi zor hatta hiç olmayan hastalıklarla karşı karşıya kalmaktayız.

Belli bir çalışma saatimiz yok, ev sahibinin vereceği işler artık ne zaman biterse o zamana kadar aç çalıştığımız günler olmakta. Zor çalışma şartlarına rağmen hiçbir sosyal hakkımızın olmaması da cabası. Çalışma koşullarından ve yasal düzenlemelerden kaynaklanan birçok sorunla karşı karşıyayız ve İş Kanunu kapsamının dışında kalmaktayız.

TV’lerde, kamu spotlarında ev temizliği işi yapan kadınlar SGK’den yararlanacak diye bangır bangır yayın yapıyorlar, iş uygulamaya geldiğinde koskocaman bir fiyaskoyla karşılaşıyoruz. Yasa gereği bir evde 10 günden fazla çalışanı kapsıyor dedikleri. Peki, ayrı evlerde ayda 20-22 gün çalışan bizleri hangi yasa koruyacak?

Sigortalı çalışan arkadaşların her türlü yasal hakkı var. Resmi tatiller, hastayken rapor alma, kış koşullarında çalışırken yolların kapalı olması durumunda vs. aylıklarına yansımıyor. Oysa biz farklı evlerde çalışanların sosyal haklarımız ve güvencemiz kim tarafından sağlanacak? Bu yorucu iş hayatında emekli olma hayalimiz bile elimizden alınıyor.

Benim gibi onlarca kadın var, bu da bir iş sektörü değil midir? Benim ve benim gibi ev temizliğinde çalışan kadınların sesini duyurun lütfen!

EV İŞÇİLERİ NE İSTİYOR?

Eylül 2014’te kabul edilen torba yasada ev işçilerine ilişkin düzenlemeler yapıldı. Sendikalardan itirazların geldiği yasa, ev işçilerini aynı işverenle 10 günden az ve 10 günden fazla çalışanlar olarak ayırdı. Bir ev işçisi aynı işverende bir ay içinde 10 günden fazla çalışıyorsa tüm sigorta haklarından yararlanabilirken, 10 günden az çalışıyorsa sadece iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından faydalanabiliyor. Yani sağlık sigortası ve malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarından faydalanamıyor.

Ev işçisi kadınların her türlü haktan mahrum bir şekilde çalıştırılmasına karşı uzun süredir mücadele eden iki örgüt var: İmece Ev İşçileri Sendikası ve Ev İşçileri Dayanışma Sendikası. Bu mücadelede öne çıkarılan talepler şöyle:

 

• Ev işçileri 4857 sayılı İş Kanunu ve 6331 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Kanunu kapsamına alınmalı
• Bütün ev işçileri sosyal güvenlik şemsiyesine alınmalı, sigorta primi için teşvik verilme
• Ev işçileri çalışanların kullandığı bütün hakları kullanılabilmeli
• Ücretli, ücretsiz tüm ev işçilerine yıpranma payı ve erken emeklilik getirilmeli
• Göçmen ev işçilerinin iş koşulları iyileştirilmeli, çalışma izni işverene bağlı olmaktan çıkarılmalı
• Örgütlenme özgürlüğü, toplu iş sözleşmesi hakkı, her türlü zorla çalışma ve çalıştırmanın tasfiyesi ve her türlü ayrımcılıkla mücadele ve kadın erkek işçilere eşit olanakların sağlanması gibi tavsiyesi kararlarını içeren ILO 189 Sözleşmesi imzalanmalı