Bir Deli Dumrul hikayesi de Ürgüp’ten

Özer AKDEMİR
İzmir

Tarihi Kayakapı Mahallesi, bir kısmını kiralayıp otel işletmeciliği yapan şirketin adeta özel mülkü haline geldi. 3 yıldır otelcilik yapan firma kamuya ait yoldan turistlerin otele gelmesi ve mahalleyi gezmesine izin verirken yerli halkın Kayakapı Mahallesi’ne girişine ise izin yok. Otel sahibi Yakup Dinler “Kayakapı Özel Turizm Alanı, dingonun ahırı değil” diyerek yapılanı savundu.  İddiaların sahibi Ürgüplü Emekli Öğretmen Mustafa Kaya. Ürgüp hakkında yayımlanmış 8 kitabı ve 100’e yakın makalesi bulunan Kaya, ÇEKÜL Vakfının 22 yıldır Ürgüp temsilcisi. Kaya aynı zamanda Ürgüp Koruma ve Araştırma Derneğinin de başkanı. Kaya’nın anlattıklarına göre içinde çok sayıda tarihi yapı barındıran Kayakapı Mahallesi önce afet bölgesi ilan edilerek boşaltılmış ardından da özel turizm alanı ilan edilmiş. Mahalle bir süre sonra Ürgüp Belediyesi tarafından kamulaştırılarak ihale ile bir şirkete “restore et-işlet- devret”  yöntemiyle 49 yıllığına kiralanmış. Mahallenin tam ortasında evi olduğunu söyleyen Mustafa Kaya ve mahalleli bu kamulaştırmaya karşı davalar açmışlar. Kaya dava sürecini şöyle özetliyor; “Kayseri İdare mahkemesi “Turizm amaçlı kamulaştırma olmaz” gerekçesiyle kamulaştırmayı bozdu, kararı Danıştay da onayladı. Sonradan yasada değişiklik yapılınca belediye yeniden dava açtı ve bu sefer belediye kazandı. Buna karşı temyiz aşaması halen devam ediyor. Ben kamulaştırma davasını kaybettim ama AYM’ye götürdüm, halen sonuçlanmadı. Diğer taraftan evimi geri alma ile ilgili bir davam da devam ediyor”. Kaya, kamulaştırmanın ardından bir turizm şirketinin eski evleri belediyeden kiralayarak otel yaptığını aktardı.

TURİSTE SERBEST ÜRGÜPLÜYE YASAK

Kaya’nın iddiasına göre, mahalleyi otele çeviren şirket kamuya ait yolu kendi özel yolu haline getirerek giriş çıkışı kontrol altına almış. Kaya’nın bundan sonraki anlattıkları ise olaya neden Deli Dumrul hikayesi dediğimizi ortaya koyuyor.  Van 100.Yıl Üniversitesinde iki öğrenci ile Kayakapı Mahallesi’ndeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa zamanından kalma çeşmeleri fotoğraflamak isterken otelin görevlileri tarafından engellendiklerini anlatan Kaya şunları söyledi; “Otel Müdürü Hüsnü Sucu’yu aradığımda bana firma sahibi Yakup Dinler’in girişe müsaade etmediğini söyledi” dedi. Mahalleye yerli ve yabancı turistlerin girip gezebildiğini, otelde konakladığını dile getiren Kaya, “Bize inşaat var giremezsiniz diyorlar ama turistlerin inşaatı süren otele girip konaklaması serbest. Ayrıca mahallede kamulaştırma davası halen süren evim var” dedi.

Mahalleye girişlerinin engellenmesinin ardından öğrencilerle birlikte Ürgüp Savcılığına giderek seyahat özgürlüklerinin engellendiği yönünde şikayette bulunduklarını, aynı şekilde kaymakama da gittiklerini kaydeden Kaya’ya her iki yetkili de müze müdürlüğünü adres göstermiş. Müze müdürlüğüne yapılan yazılı başvurudan da bir sonuç alamamış Kaya. Kaya, “İki yıl önce Diyarbakır Üniversitesinden Prof. Emrullaah Güney de mahalleye alınmamış ve üç koruma tarafından cop çekilmişti. Prof. Dr. Nevres Baykan’ın eşi Necla Baykan da kamulaştırılmamış evinin bulunduğu mahalleye sokulmamıştı. Mahalleye girişlere izin verilmediği gibi mahallenin güney tarafından, kayalardan seyrine engel olmak için dikenli teller bile gerildi. Seyir bile yasak” diye iddialarını sürdürdü.

BURASI DİNGO'NUN AHIRI DEĞİL!

İddialarla ilgili görüşünü aldığımız Otel Müdürü Yakup Dinler, mahallenin Özel Turizm Alanı olduğunu, her isteyenin mahalleye izin almadan giremeyeceğini ileri sürdü. Otelin İdari İşler Müdürüne talimatı kendisinin verdiğini doğrulayan Dinler, isim vermeden Mustafa Kaya’yı kastederek “Kayakapı’da yasaklı olan tek kişi kendisi ve ailesidir çünkü bize zarar vermeye çalışmıştır ve hâlâ çalışmaktadır” dedi. Dinler; “Kayakapı dingonun ahırı değil. Kapıya gelip ben eski evimi göreceğim diyen herkesi içeri alamayız” dedi. Mahallede 209 kamulaştırmanın tamamlandığını, 3 kamulaştırmanın ise hâlâ dava aşamasında olduğunu söyleyen Dinler, “Sizi şikayette bulunan kişi ve ailesi sittin sene içeri giremezler. Kayakapı kamusal alan değil özel turizm alanı. Kötü niyetlileri içeri almıyoruz bu kadar basit” dedi.

UNESCO LİSTESİNDEKİ OTEL!

Kayakapı Mahallesi Ürgüp'ün merkezinde, şehrin ilk yerleşim yeri olarak biliniyor. Bugünkü mimari formunu, Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'nın damgasını vurduğu Lale Devri'nin ardından, 18. ve 19. yüzyıllarda almış. Bir Müslüman mahallesi olmasına rağmen alanda çok daha eski dönemlerde Hristiyanların yaşadığını gösteren kaya kiliseleri ve Rumlar tarafından aziz olarak tanınan Aziz Yuhannes'in evi de bulunmakta. Nevşehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulunun 1999 yılında 1. ve 3. derece doğal sit alanı olarak, kentsel doku ise kentsel sit alanı olarak tescil edilen mahalle, 1985 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınan Göreme Milli Parkı ve Kapadokya Kayalık Alanlarının sınırları içinde yer almakta. Mahalle, 1969 yılında, kaya düşmesi ve kaya oyma mekanlarda çökme tehlikesi gerekçesiyle afet bölgesi ilan edilmiş, 1984'te tamamlanan boşaltılma süreci sonunda, mahalle nüfusunun çoğu, 'Afet Evleri' Mahallesi'ne yerleşmiş.