tarihten bugüne kürecik

Ergenekon soruşturmasıyla ortalığın toz duman olduğu, darbe girişimcisi olduğu iddia edilen generallerin tutuklanmasına tanıklık edildiği bu günlerde Kürt ve Alevilerin yoğunlukta yaşadığı, muhalif kimlikleri, barıştan demokrasiden yana tavrıyla bilinen, derin devletten, darbelerden çokça zarar görmüş Kürecik’te başka bir heyecanın hazırlıkları sürmekte. Kürecik Dayanışma ve Kültür Derneği 12-13 Temmuz 2008 de iki gün sürecek Kültür ve Sanat Festivali düzenlemekte.
Kürecik, Malatya ili Akçadağ ilçesine bağlı 24 köyden oluşan bir nahiyedir.Kürecik, tarihi boyunca hep eşitlikten, özgürlükten yana insanlarıyla ve muhalif tavrıyla bilinen bir yöredir. Pek çok isyan ve başkaldırıya tanıklık etmiş, bu tavrıyla da acılar çekmiştir. Hakkında pek çok araştırma yapılmış olan Kürecik’le ilgili olarak Nedim Şahhüseyinoğlu tarafından yapılan araştırma kitap haline getirilmiştir. Yine emekli öğretmen Mustafa İçöz’ün devam eden bir araştırması vardır. Bunlara ve yapılan diğer araştırmalara bakıldığında ilk yerleşimin M.Ö.111’de başladığı Akçadağ yöresi, Bizans döneminde Paulicienlerin yurdu olmuştur. Osmanlı döneminde Rışvan aşiretinden kopan obalar birliğinden oluşan Kürecik, Osmanlı ile hiç barışık olmamış. Yavuz Selim’in Mısır seferlerinden başlayarak kıyıma uğrayan, zulüm gören halk, dağlık alanlara yerleşmiş, Osmanlı ile ağaların iki yönlü baskısına maruz kalmıştır. Bu baskılar 1760’da Asafoğlu Haydar’ın Osmanlı ile girdiği namus ve kan davasına, 1813’te İsyankar Osmanlı Paşası Veli Paşa’ya kucak açması sebebiyle kıyıma uğramasına devam eden dönemlerde irili ufaklı isyanlara ve bugün hala tartışılan 1914-1915 de Kasımoğlu Mamadali İsyanlarına yol açmıştır.
Kürecik hakkında yapılan araştırmalardan öğrendiğimiz kadarıyla zaman içinde Dersim, Horasan, Sivas, Urfa bölgelerinden gelen aileler Kürecik’e yerleşmişlerdir. Böyle göç alan Kürecik dağlık alanlardaki yerleşim, toprağın verimsizliği, geçim sıkıntısı, siyasi baskılar sebebiyle 1970’lerden sonra çevre illere ve Avrupa ülkelerine göç vermeye başlamıştır. Neredeyse boşalan köyler son yıllarda yaz aylarında gelmek üzere yeni evlerin inşa edilmesi, mevcut evlerin onarılması ile yeniden hareketlenmeye başlamıştır.
Okuma-yazma oranı son derece yüksek olan, Nedim Şahhüseyinoğlu’nun kitabından öğrendiğimize göre Nurey Hatun’u Cumhuriyet Tarihi’nin bilinen ilk kadın muhtarlarından biri yapan Kürecik, yakın tarihimizde de sol örgütlenmelerin ve partilerin içinde yer almış bu sebeple de çokça baskı görmüştür. 12 Eylül darbesinde pek çok evladını cezaevlerine gönderen, kendini Kürt-Alevi ve solcu olarak tanımlayan Kürecik halkı, bu dönemde toprağa gömdükleri kitapları hala hatırlamaktadır. Bu sebeple de bugünkü siyasi gelişmeleri, darbe tartışmalarını, AKP’nin kendine Müslüman demokrasi anlayışını, devlete hakim olma kavgasını dikkatle izlemektedir. Bu anlayış festivale de yansımış 1990 yılından beri Kürecikliler arasında dayanışmayı sağlamaya çalışan öğrencilere burs, ihtiyaç sahiplerine yardım gibi genel dernek faaliyetleri yanında 1 Mayıs kutlamaları, 8 Mart etkinlikleri, dönem dönem yapılan kültür sanat etkinlikleriyle 18 yıldır faaliyetlerini sürdüren Kürecik Dayanışma ve Kültür Derneği her yıl geleneksel olarak yaptığı ‘pilav günü’ nü bu yıl ‘Kürecik Demokrasi, Kültür Ve Sanat Şenliği’ adıyla Kürecik’e taşımıştır. Derneğin Kepez Köyü Köykent mevkiinde inşaatına devam ettiği Kültür Merkezi alanında yapılacak olan şenlik uzun yıllardan sonra yapılan en kapsamlı şenlik olacak. Şenlikte müzik dinletilerinin yanında esas olarak farklı siyasi partilerden katılımcılarla demokrasi ve örgütlenme özgürlüğünün tartışıldığı panellere, Sivas katliamının 15.yılında “Türkiye’de İnanç Özgürlüğü ve Alevilik” tartışmalarına yer verilmiştir.
Yurtiçi ve yurtdışından festivale katılmak için gelen tüm Kürecikli’ler gibi bizler de kendi topraklarımızdaki bu şenliğe destek vermek, katkı sunmak için orada olacağız.
(*)Kürecik Dayanıma ve Kültür Derneği Yöneticisi
Leyla Han Tüzel*