Taziye evleri gerçeği

Taziye evi, son günlerde sıkça duyduğumuz bir kavram. Çok değil, kısa bir süre önce "Belediye başkanları taziye evine gittiler" diye başlayan sözcükler, yerini 'zan' altında bırakan cümlelere bırakmıştı ve başkanlar için bir soruşturma süreci başlamıştı. Taziye geleneğinin toplumdaki öneminden söz etme gereği ise duyulmamıştı. Taziyenin yöre halkı için nasıl bir anlam taşıdığına dair sorulara cevap ararken, yüzyıllardan bu yana süren bu geleneğin başka biçimlerde devam ettiğini görüyoruz.

Yas evleri yaygınlaşıyor 'Taziye evi' ya da 'yas evleri' Diyarbakır'da yaklaşık sekiz yıllık geçmişi olan mekânlar. Köylerden şehre başlayan göçlerle birlikte, bazı gelenekler de değişime uğradı. Eskiden yas sahipleri ziyaretleri evlerinde kabul ederlerdi. Şehrin yapısı gereği taziye, evlerin geniş avlularında gerçekleşirdi çoğunlukla. Artan nüfus ve kentin mimarisinde yaşanan değişiklikler yas mekânlarını değiştirmeyi zorunlu kıldı. Yas evleri; hem geniş hem de ziyaretçileri ağırlamanın daha kolay olması bakımından Diyarbakır'da hemen ilgi gördü. İlk olarak Licelilerin daha sonra da Bingöllülerin açtığı yas evleri giderek yaygınlaştı.

Karşılama Yakını ölen kişi, taziye evinde hazırlıklarını yaparak taziyeye gelenleri karşılar. Taziye sahipleri gelenlere çay, su vb. ikram eder. Taziye yerine giren her kişi Fatihâ Suresi'ni okur. Duasını okuduktan sonra gelen ikramı alır. Kalkması gerektiği zaman aynı dua tekrarlanır. Yakını ölen kişi taziye evi için gönlünden geçtiği miktarda masraf yapabilir. Taziye için gelenler de kendi gönlünden geçeni yas evine getirebilir. Yas süresi her yörede farklılık gösteriyor. Diyarbakır'da erkekler 3 gün, kadınlar ise 7 gün yas tutabiliyor.

İlgi gördü Altı ay önce açılan, Kooperatifler Mahallesi Yas Evi'nin kurulmasına katkı sunan mahalle muhtarı Abdulkadir Aydınlar, söz konusu evlerin hemen ilgi gördüğünü belirtiyor. Aydınlar, "Yaşlılar için de iyi oldu. Yas evi katlı binalarda olsa onların çıkması zor olur" diyor. Aydınlar, yas evine herkesin gidebileceğini ve ölen kişinin yakınlarına baş sağlığı dileyebileceğini belirtiyor.