Taşköprü yıkılıyor

Dünyanın bugün hâlâ kullanılabilen en eski köprüsü olduğu söylenen Seyhan Nehri üzerindeki Taşköprü, onarılmadığı için yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya.

Taşköprü yıkılıyorSinan AramanSeyhan Nehri üzerinde kurulu Taşköprü, dünyanın halen kulllanılan en eski köprüsü olarak biliniyor. Yıkılmış olan Adana Kalesi'nin doğusunda bulunan Taşköprü, Seyhan Nehri üzerinde, 2. yüzyılda ve Roma İmparatoru Hadrinaus tarafından yaptırılmış. 16. yüzyıl tarihçileri ve Evliya Çelebi'nin anlattıklarına göre, kapılara yerleştirilen gümrük memurlarının (baçtar) aldıkları vergiler (baç) ile ordu ve kervan yollarının kavşak noktası olan Taşköprü, imparatorluğa önemli bir gelir kaynağı oluşturuyordu.1856 yılında bölgeyi gezen Dr. Kotschy, Taşköprü'de içlerinde iki yüksek Latin tarzı yelkenlinin bulunduğu 8 tane geminin varlığından bahseder. Bu gemilerin dönüşte kereste, susam, buğday, yün ve pamuk götürdükleri anlatılır. Yine, Taşköprü'nün sağ kolu üzerinde büyük su kemerleri ile ırmaktan çekilen suyun şehre aktarılması ile bağ ve bahçecilik gelişmiş.

Gözlerini yitiriyorRoma döneminde yapılan surlar ve kapılardan günümüze sadece 'Kale Kapısı' ve 'Tarsus Kapı' adı verilen semt isimleri kalmış. Surlarla bütünleşerek şehir güvenliğini sağlamlaştıran Taşköprü, 21 gözden oluşuyordu. 1946 yılında Adana Müzesi Asistanı olan Seyide Çelikkol'un verdiği bilgilere göre bu yıllara kadar köprünün 19 gözü açık kalırken, diğerleri alüvyonlar içinde kaldı. 1946'dan günümüze ise 5 göz daha kayboldu ve sadece 14 göz kaldı. Yüzyıllarca önemli bir geçit görevi üstlenen köprünün, ortasındaki kemerde iki aslan kabartması bulunuyor.Taşköprü, 9. yüzyılın başında Harun Reşit'in oğlu 7. Abbasi Halifesi Memun, 1713 yılında 3. Ahmet, 1847 yılında Kel Hasan Paşa ve 1789 yılında Adana Valisi Ziya Paşa tarafından onarılmış. 1883 yılnda Çukurova'yı işgal eden Mısır ordusu, 4 yıl sonra geri çekirken kale barutluğunu ateşe verince, köprü de hasar görmüş. Adana Kalesi'nden geriye kalan ise, sadece Taşköprü'ye açılan kapı. 319 metre uzunluğunda ve 13 metre yüksekliği bulanan köprünün son onarımı ise 1949 yılında yapılmış.Adana'nın tarihi değerleri içerisinde önemli bir yeri olan Taşköprü, bugün yıkılma tehlikesi ile karşı karşıya. Seyhan Barajı'ndaki bakım ve onarım çalışmaları nedeniyle nehrin suyunun bir süre kesilmesiyle, uzmanların köprüde yaptıkları incelemeler, Taşköprü'nün durumunun tehlikede olduğunu ortaya çıkardı. Taşköprü'nün ayaklarının altının boşalmış olduğunu belirleyen uzmanlar, çökebileceği uyarısı yapıyorlar.

Restore edilmeliÇukurova Üniversitesi (ÇÜ) Fen-Edebiyat Fakültesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Başkanı Doç. Dr. K. Serdar Girginer, 1998 yılında yaşanan depremde de hasar gören köprünün, üzerinden geçen yoğun ve ağır trafikten de zarar gördüğünü söylüyor. Girginer, bugün yapılması gereken şeyin, köprünün trafiğe kapalı bir bulvar şeklinde kültür ve sanat merkezi haline getirilmesi olduğunu da ekliyor. Uzmanların bu açıklamalarından hareket eden Adana Edebiyetçılar Derneği de, Adana Büyükşehir Belediyesi'ni ziyaret ederek köprünün bakım ve onarımının yapılarak korumaya alınmasını istemişti.Son olarak, Akdeniz Mimarlar Birliği (UMAR)'ın 16 Temmuz-2 Ağustos tarihleri arasında Adana'da organize ettiği "Uluslararası Yaz Okulu" sırasında yapılan çalışmalar sonucu, Taşköprü'nün restore edilmesi istendi.
www.evrensel.net