İzmir’in Çernobilinde nükleer atıklar kaçak taşınıyor

Özer AKDEMİR
İzmir

İzmir’in merkez ilçelerinden Gaziemir Emrez mahallesindeki nükleer atıkların ortaya çıkmasının ardından, bu atıkların alandan taşınması gündeme gelmişti. Ancak, atıklar ÇED yapılmadan taşınmak istenince, konu mahalleliler ve ekoloji örgütleri tarafından yargıya taşındı.

DANIŞTAY: ATIKLAR ÇED’SİZ TEMİZLENMEZ
ÇED yapılmadan atıkların temizlenmesi ile ilgili açılan davada geçtiğimiz günlerde karar veren Danıştay, “Önemli miktarda çevre kirliliği yarattığı sabit olan, ayrıca radyoaktif atık içermesinden dolayı çevre kirliliği oluşturacak nitelikte bulunan proje için her durumda Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu hazırlanmasının gerekli olduğu açıktır” dedi. Danıştay kararında, projede günlük 100 ton ayırma işlemi yapılacağına da vurgu yaparak, ÇED yönetmeliğine göre bu kapasitede işlemler için ÇED Raporu yapılmasının zorunlu olduğuna dikkat çekti.

KAÇAK ÇALIŞMA YAPILIYOR
Yerel mahkeme kararına ve Danıştay’ın onamasına rağmen, mahalleliler tarafından çekilen fotoğraflarda alanda yasadışı bir şekilde faaliyete devam edildiği ortaya kondu.
EGEÇEP Hukuk Komisyonu üyesi ve açılan davaların hukukçusu Avukat Arif Ali Cangı, Gaziemir nükleer atıklarının nükleer macerada olan ülkemiz için turnusol işlevi gördüğünü belirterek; “Henüz santral yokken nereden geldiği belli olmayan atıklarla baş edemiyoruz, bir de nükleer santral kurulursa ne yapacağız?” dedi.

ALAN KENTSEL DÖNÜŞÜME HAZIRLANIYOR
Alanda yapılan yasadışı faaliyetle ilgili Çevre Bakanlığı ve TAEK’in topu birbirine attıklarını belirten Cangı, “Alan bir şekilde temizlenmiş gibi yapılıp kentsel dönüşüm kapsamında yapılaşmaya açılmak isteniyor. İzmir Valiliği, Çevre İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü TAEK ve İzmir Büyükşehir Belediyesi görevlerini yapmıyor. İzmirlilerin sağlığı yok sayılıyor” dedi. EGEÇEP ve yurttaşlar buradaki yasadışı faaliyetle ilgili yeniden suç duyurusunda bulunarak halk sağlığını hiçe sayan bu işlemin durdurulmasını ve atıkların bilimsel yöntemlerle, usulüne uygun bir şekilde alandan temizlenmesini talep edecekler.

Nükleer atık manzaralı kentsel dönüşüm

Gaziemir’deki nükleer atıklar için suç duyurusu

Gaziemir nükleer atık davası temyize götürüldü

---

NE OLMUŞTU?
İzmir’in merkez ilçelerinden Gaziemir Emrez mahallesinde eski bir kurşun fabirkasına ait olan ve binlerce konut, şehirlerarası yol ve alışveriş merkezlerinin tam ortasında bulunan nükleer atıklı alan yıllarca halktan gizlenmişti. Olayın ortaya çıkmasının ardından fabrika bahçesine gömülü radyoaktif kirlilik taşıyan nükleer yakıt çubuklarının buradan bir an önce kaldırılması için mücadele başladı. Mahalle halkının ve ekoloji örgütlerinin verdiği mücadele sonrası İzmir Valiliği atıkların taşeron bir şirket tarafından, “ÇED gerekli değildir” kararı ile taşınması konusunda ihaleye çıkmıştı. Tonlarca nükleer atığın yoğun yerleşimin olduğu bir alandan çevresel etkileri dahi incelenmeden apar topar taşınmasına izin veren valiliğin bu kararına karşı EGEÇEP ve mahallede yaşayan yurttaşlar tarafından dava açılmıştı. İzmir 2. İdare Mahkemesi, “mutlaka ÇED yapılmalıdır” kararı vermişti. Bu mahkeme kararına rağmen alanda gizli gizli çalışma yapılmaya devam edilince mahalle halkı suç duyurusunda bulunmuş, İzmir Valiliği de “İşletme içinde TAEK kontrolünde yer yer fiziksel ayırma işlemlerinin devam ettiğinin gözlemlendiği...” belirtmişti. Geçtiğimiz günlerde Danıştay alandaki çalışmalar için ÇED raporu gerektiğini ifade etti.