Mekke Savunma Anlaşması için ilk askeri toplantı: Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan Riyad'da

Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na taraf ülkelerin savunma kuvvetleri komutanları ve genelkurmay başkanlarının katıldığı toplantı gerçekleştirildi. Toplantıda Suudi Arabistan, Türkiye ve Pakistan temsil edildi.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, görüşmede anlaşmada yer alan yükümlülüklerin “etkin askeri iş birliğine” dönüştürülmesi için çalışmalara derhal başlanması konusunda ortak iradenin ortaya konulduğunu açıkladı.

‘Kolektif savunma’ vurgusu

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığının açıklamasına göre toplantıya katılanlar, kolektif savunmaya bağlılıklarını yineledi.

Açıklamada, bu tutumun üç ülkenin Suudi Arabistan’ın güvenliğini, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunma iradesini yansıttığı belirtildi.

Genelkurmay başkanları ayrıca Suudi Arabistan’ın karşı karşıya olduğu güvenlik durumunu ve tehditleri değerlendirdi. Mekke’yi ve ülkenin sivil ve ekonomik altyapısını hedef alan saldırılar kınandı.

İstihbarat ve askeri koordinasyon

Toplantının gündeminde üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi de yer aldı.

Bu kapsamda istihbarat paylaşımının artırılması, askeri koordinasyonun geliştirilmesi ve askeri kabiliyetlerin bütünleştirilmesi konuları ele alındı.

Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı, söz konusu adımların caydırıcılığı ve kolektif savunma kapasitesini güçlendirmeyi amaçladığını bildirdi.

Toplantıda ayrıca üç ülkenin halkları ve silahlı kuvvetleri arasındaki ilişkiler ile karşılıklı güven vurgulandı.

Fidan’dan Yemen sorusuna NATO yanıtı

Mekke Ortak Savunma Anlaşması, New York’ta düzenlenen “100. Yıla Girerken Türkiye-ABD İlişkileri” panelinde de gündeme geldi.

Panelde, Yemen’de Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik saldırılarının anlaşmanın ilk sınavı olup olmadığı Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’a soruldu.

Fidan, soruya doğrudan yanıt vermek yerine salonda bulunan eski ABD’nin Ankara Büyükelçisi James Jeffrey’e orduda ne zaman göreve başladığını sordu. Jeffrey, yaklaşık 50 yıl önce göreve başladığını söyledi.

Fidan daha sonra Jeffrey’e NATO’nun 5. maddesinin devreye alınmasına kaç kez tanık olduğunu sordu. Salondan “yalnızca bir kez” yanıtı geldi.

‘Yemen’deki kriz üzerinden başarısız ilan etmek adil değil’

Fidan, bunun üzerine NATO’nun 5. maddesinin 11 Eylül saldırılarının ardından bir kez işletildiğini hatırlattı.

Fidan, yeni kurulan Mekke İttifakı’nın Yemen’de yaklaşık on yıldır devam eden kriz üzerinden başarısız ilan edilmesinin adil olmadığını savundu.

Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Riyad’da gerçekleştirilen askeri toplantı ise anlaşmanın taraf ülkeler arasında istihbarat, koordinasyon ve savunma kapasitesinin geliştirilmesine yönelik ilk adımlarından biri olarak öne çıktı.

(Politika Servisi)