Tarih cıvası: İmparator ile papa

Tarih cıvası: İmparator ile papa

Tevfik Taş, 'İmparator ile Papa’nın Savaşı'nı yazdı...

 

Tevfik TAŞ

Sayın okuyucular, çok eski zamanlardan, kutsal, Roma-Cermen İmparatorluğu’ndan bildiriyorum. Gravür yazacaklarımı aslında ayrıntılı olarak gösteriyor. Ben sadece, resimle sizin aranızda zaman kaybını önleyecek basit bir rehberlik vazifesi üstleniyorum. Bununla birlikte şu uyarıyı yapmayı zorunlu görüyorum: Bu sahnede olup biteni, kendi ülkesinde olup bitenlere benzeterek, görmek ve göstermek isteyen Türkiyeli okuyucu milleti, boşuna heveslenmesin bu 1400’lü yıllarda geçen tarihi bir sahnedir.

Bu yıllarda imparatorla Papa arasındaki savaş, neredeyse hız kesmeden devam etti. İmparator III Friedrich, Bohemya kralını Papa II. Paul’ün saflarından kopartarak ve Burgonya kralını destekleyerek Papa’ya madik attı. Bu da dönemin Katoliklerini çok fena kızdırdı. (Resimde papanın, imparatordan daha fiyakalı görünmesi biraz bundan kaynaklanıyor.) Papa da imparatorun kendi devletinin hazinesini soyması başta olmak üzere, yakın etrafındakilerin yolsuzluk, rüşvet gibi işlerini duyuran vaazlar vererek işe başladı.

Kıymetli ve kıymet bilir okuyucu bu resim, erken öten horoz gibi bir çalışma... Politik karikatürün Almanya’daki ilk örneklerinden sayılıyor... 1469-73 yıllarında ahşap baskı tekniğiyle işlenmiş. Ustasını bilmiyoruz. Bu durumda olan eserlere “anonim” diyoruz. Bu 15. yüzyılın bir cilvesi gibi görünebilir ama din dünyasının, politikanın ta kendisi olduğunu da düpedüz düşündürmüyor mu?

 

“İmparator ile Papa’nın Savaşı;” Anonim, Bibliothéque Nationale, Paris

 

Resimde Papa göbekten dalmaya yönelik bir hareket içinde. Ama durum biraz karışık. Hatta söylenti o ki bu dalaşma esnasında Papa bir süre sırra kadem basmış.

Söylenti işte!

İmparator da onu sakladığından şüphelendiği ülkelere “İade edin” diye ültimatomlar göndermiş.

Ülke ve beylik amblemlerine bakarsak, savaşa bir sürü krallık dahil. Bu türden savaşlarda zaten hiçbir zaman tek devlet olmuyor.

Savaşanların ikisi de halkın, ülkenin yani geminin ana direğinin üstüne basıyor. Memleketin dümeni kırılmış. İmparator, gücü simgeleyen Aslan’ın kendisinde olduğunu söylercesine hayvana hakim; Papa da Dinsel Yılanı’nı imparatorun ensesine salmış vaziyette. 

Sayın okuyucu, her şeyden evvel resmin perspektifi o biçim, insanı afallatıyor; şekil şemail çok yüksek... Zira bunlar gelmekte olan 16. yüzyılda doğacak resim sanatına da rengini veren politik işler...

Bir de başka imparatorlarla başka papaların savaşına ilişkin bir şeyler okumak istiyorsanız ben, Umberto Eco’nun Gülün Adı kitabını öneririm; zira Eco salt bu tür savaşların nelere yol açtığını anlatmıyor ama aynı zamanda polisiye türünün de en güzel örneklerinden birini sunuyor.

www.evrensel.net