06 Temmuz 2012 19:07

Almanya’da eğitim sistemi

Türkiye’de hükümetin 4+4+4 eğitim sistemine ilişkin planları açıklandığında, Avrupa ve özellikle de Almanya’daki eğitim sistemi örnek gösterildi. Almanya’da eyaletten eyalete değişmekle birlikte genel olarak 4 yılla sınırlı ilkokul eğitiminin ardından çocuklar başarılarına göre farklı okullarda, 10 sınıfa k

Almanya’da eğitim sistemi
Paylaş
Pelin Şener

Türkiye’de hükümetin 4+4+4 eğitim sistemine ilişkin planları açıklandığında, Avrupa ve özellikle de Almanya’daki eğitim sistemi örnek gösterildi. Almanya’da eyaletten eyalete değişmekle birlikte genel olarak 4 yılla sınırlı ilkokul eğitiminin ardından çocuklar başarılarına göre farklı okullarda, 10 sınıfa kadar eğitim görüyor. Dolayısıyla meslek eğitimi Türkiye’de tartışıldığı şekilde ilkokul sonrasında değil en azından 10. sınıfı bitirdikten sonra gündeme geliyor. 10. sınıftan itibaren öğrenciler,  başarılarına göre ya meslek eğitimi yapma ya da 12. sınıfa kadar okuyup üniversiteye gitme olanağına sahip olabiliyor.   Almanya eğitim sistemine yönelik en büyük eleştiri, çocukların erken yaşta, yani 4. sınıftan itibaren başarılarına göre ayrılması konusunda yöneltiliyor.  Alman eğitim sistemi, elit, ayrımcı ve elemeci yapısı nedeniyle de, birçok bilimsel araştırmada da eleştirildi. Örneğin OECD tarafından ilki 2000 yılında yapılan ve 3 yılda bir tekrarlanan PISA araştırmalarında,  çocukların eğitimdeki başarısının geldikleri ailelerin ekonomik durumuyla bağlantılı olduğu ve sosyal kökene bağlı başarının Almanya’da diğer ülkelere göre daha önemli olduğu ortaya çıktı. Araştırmalarda, ayrıca gelir durumu düşük aileler arasında göçmenlerin de yer aldığına dikkat çekilerek çocuklara yeterince destek verilmediğine değinildi.  

Uçurum derin

PISA raporunun ikincisinde de Almanya’da iyi ve kötü öğrenciler arasındaki uçurumun diğer ülkelere göre çok daha fazla olduğu vurgulanarak, bunun öğrenim kalitesine bağlı olduğu belirtildi. Ayrıca Almanya’da okullar arasındaki kalite farkının da derin olduğu dile getirildi. İkinci araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Uluslararası Pedagojik Araştırma Enstitüsü Müdürü Eckhard Klieme, başarılı olan ülkelerin eğitim sistemlerine bakıldığında öğretmenlerin eğitimine daha fazla önem verildiğinin, çocukların Almanya’da olduğu gibi dört yıldan sonra başarı ve başarısızlıklarına bağlı olarak değişik okullara dağıtılmadıklarının ve göçmen çocukların eğitimine önem verildiğinin görüldüğünü belirtmişti. Son iki PISA araştırmasında matematik, doğa bilimleri gibi kimi alanlarda kısmi ilerlemeler sağlansa da özellikle 4. sınıftan itibaren çocukların farklı okul tiplerine ayrılmasına yönelik eleştiriler hala sürüyor. Bir başka araştırma sonucu da 2012 yılının Mart ayında Bertelsmann Vakfı tarafından açıklandı. Araştırma, Alman eğitim sistemindeki derin eşitsizliği ortaya koydu. Araştırma sonuçlarına göre, özellikle göçmen ya da yoksul ailelerin çocukları, eğitim sisteminde mağdur oluyor.

Adil olmaktan uzak!

Bu öğrenciler başarılı olsalar da, ilköğrenimin ardından Gymnasium denilen liselere geçmekte, çeşitli engellerle karşı karşıya kalıyor. Araştırma sonuçlarına göre, toplumda dezavantajlı gruplardan gelen çocukların, üniversiteye giriş kapısını açan lise bitirme imtihanını verme ve üniversite diploması alabilme şansı, akademisyen çocuklarına göre 6 kat daha az. Araştırmayı değerlendiren uzmanlar, tepkilerini, “Alman eğitim sistemi, adil olmaktan birkaç ışık yılı kadar uzak” sözleriyle dile getiriyor. Alman eğitim sistemi bu haliyle varlıklı ailelerin çocuklarına daha fazla şans tanıyor.  İlk PİSA araştırması yapıldığında da bu eşitsizliğe dikkat çekilmişti. Bavyera eyaletinde o zaman da bir işçi çocuğunun, eşit zekâ ve yeteneklere sahip olduğu halde liseye gitme şansı, varlıklı bir ailenin çocuğuna oranla 6 kat daha az idi. Son araştırmalar da bu sosyal ayrımın hala sürdüğünü gösteriyor.

Herkes için tek okul!

Eğitim alanında yaşanan çok yönlü sorunlar,  Almanya’daki eğitim sisteminde önemli değişikliklerin yapılmasını zorunlu hale getiriyor. Eğitim sistemine eleştirel yaklaşanların belli başlı taleplerini ise şu şekilde sıralamak mümkün: Eğitim alanında yapılan tüm kısıtlamalara derhal son verilmeli, anaokullarından üniversitelere kadar her aşamada eğitime ayrılan bütçe artırılmalıdır.   Tüm çocukların başarısını engelleyen, elemeci, fırsat ve şans eşitliği tanımayan okul sistemi değiştirilmelidir. Bütün çocukların 10. sınıfa kadar birlikte eğitim görmeleri sağlanmalıdır. Velilerin okullarla birlikte ortak çalışmaları desteklenmelidir. Eğitici ve öğretmen yetiştiren yüksek okul ve üniversitelerin öğrenim programlarında göçmenlik gerçeğine yer verilmelidir. Çocuklarını kreş ve anaokuluna göndermek yerine evinde bakan kadınlara verilmesi planlanan çocuk bakım parası derhal iptal edilmelidir. Her çocuğa ücretsiz kreş ve anaokulu hakkı sağlanmalıdır.

Ana hatlarıyla Alman Eğitim Sistemi

A- Zorunlu eğitim  10 yılı kapsamaktadır. 6 yaşını dolduran her çocuk, 10 yıl okul eğitimi yapmak zorundadır. Okulları 5 ana kategoriye ayırmak mümkün: 1-Grundschule (İlkokul): Bu okulun süresi eyaletlere göre değişmekte. Okul süresi genelde 4 ile 6 yıl arasında. 2-Hauptschule: Genelde ilkokulda eğitim durumu iyi olmayan çocuklar bu okullara gönderilirler. Süresi eyaletlere göre 4 ile 6 yıl arasında değişir (10.sınıf) 3-Realschule:Genelde ilkokulda durumu orta olan çocuklar bu okullara gönderilirler. Süresi eyaletlere göre 4 ile 6 yıl arasında değişir (10.sınıf) 4-Gymnasium (Lise): Genelde ilkokulda iyi olan öğrenciler bu okullara gönderilirler. 12. sınıfa kadar sürer.  Ardından lise diploması(Abitur) yapılır. 5-Gesamtschule (Karma okul): Bu okul biçimi her eyalette mevcut değil. Bu okul, ”Hauptschule, Realschule ve Gymnasium”dan oluşan karma bir okul biçimi. Öğrenciler durumlarına göre 10. sınıftan sonra ”hauptschule” ya da ”realschule” diploması alır. Notları çok iyi olan öğrenciler 3 sene daha okula giderek lise diplomasını (Abitur) alırlar. B- Meslek eğitimi ”Hauptschule”, ”Realschule” veya ”Gymnasium”u bitiren her öğrencinin meslek eğitimi yapma şansı vardır. 10. ve 12. sınıftan sonra başlanan meslek eğitimi, genelde 2 ile 3,5 yıl arasında sürmektedir. Okul eğitimi ile meslek yerinde pratik eğitim, bu sistemin temel taşlarını oluşturmaktadır. C- Yüksek öğrenim Genelde lise diploması olan her öğrencinin yüksek öğrenim şansı vardır. Öğrenim süresi, okunacak bölüme göre değişmektedir.

Dergimizin sayfalarını pdf olarak görüntülemek için tıklayın

Reklam
Reklamsız Evrensel için abone ol
ÖNCEKİ HABER

Bir kentsel dönüşüm hikayesi

SONRAKİ HABER

Halide Ana

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa
Evrensel Ege Sayfaları
EVRENSEL EGE

Ege'den daha fazla haber, röportaj, mektup, analiz ve köşe yazısı...