İfade özgürlüğü ‘vız’ geldi

Fırat TURGUT
İstanbul

Ankara 1 No’lu F Tipi Cezaevi Müdürlüğü hükümlü Rıza Kartal’ın siyasi mahpuslar tarafından çıkarılan mizah dergisi Vız Gelir’e göndermek istediği Halil İncesu ve Sefer Selvi karikatürlerinin ‘devlet büyüklerini hedef gösterdiği ve sakıncalı olduğu’ iddiasıyla gönderilmesine izin vermedi.

Hükümlü Rıza Kartal, cezaevindeki siyasi tutuklular tarafından 14 yıldır ayda bir olmak üzere çıkarılan mizah dergisi Vız Gelir’de basılması için 7 adet karikatür göndermek istedi. Kartal’ın karikatürlerini inceleyen Cezaevi Müdürlüğü, gazetemizin de çizeri olan Karikatürist Sefer Selvi’nin 2 karikatürünü, Karikatürist Halil İncesu’nun ise Gündem Gazetesi’nde yayınlanan bir karikatürünü ‘sakıncalı’ bularak alıcısına göndermedi. Kararın açıklamasında “Çizimlerde; devlet büyüklerini hedef gösteren, yalan ve yanlış bilgileri eleştiri sınırları dışında küçük düşürücü ve hakaret niteliği olan nefret söylemi şeklinde gösteren, tamamen/kısmen sakıncalı ifadeler içerdiği kanaatiyle ... alıcısına gönderilmeyerek alıkonulmasına... karar verildi” denildi.

HAKİMLİK İTİRAZI REDDETTİ

Bu karar üzerine Rıza Kartal, Ankara Batı İnfaz Hakimliğine itirazda bulundu. Ankara Batı İnfaz Hakimliği de Recep Tayyip Erdoğan’ın yer aldığı karikatürlere sansür uygulayarak itirazı reddetti. Reddin gerekçesi şu şekilde açıklandı: “Karikatürlerin hakaret niteliği içerdiği, eleştiri sınırlarının ötesinde küçük düşürücü ifadeler bulunduğu anlaşıldığından itirazın reddine karar vermek gerekmiştir.”

‘CEZAEVİNE GİRERKEN SAKINCALI DEĞİLDİ’

İnfaz Hakimliğinin de itirazı reddetmesi üzerine Kartal, Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesine başvuruda bulundu. Kartal başvuru dilekçesinde “Göndermek istediğim karikatürler sakıncalı bulunmayıp hapishaneye girmiş ama ne hikmetse ben postaya verince sakıncalı bulunmuştur... Tayyip’i çizmek, polisin askerin yaptıklarını çizmek, tecridi, sansürü, yasakları, işkenceyi, yoksulluğu eleştirmek sizin sansürleriniz için yeterli... Bu sansür kararının ve bundan sonra verilecek kararların daha dikkatli gözden geçirilerek iptal edilmesini istiyorum” dedi.

İLK SANSÜR DEĞİL

VIZ GELİR isimli mizah dergisine uygulanan ilk sansür bu olmadı. Daha önce de derginin imhasına karar vermişti.
2005 yılında Kaan Ünsal ve Kamil Karataş isimli mahkumlar dergiyi yakınlarına göndermek istedi. Postaları inceleyen cezaevi yönetimi derginin çıkarılan 8 sayısını topladı. O zaman da imha gerekçesi “Devlet yöneticilerini aşağılayan, hakaret içeren çizimler ve ölüm orucunu destekleyen çizim ve ifadeler bulunması” şeklinde açıklandı.