Askı halinin doğması halinde iş sözleşmesi bir hafta askıda kalır


21 Haziran 2011 10:04

SORU: İş sözleşmesi ne kadar süre askıda kalabilir?

CEVAP: İş mevzuatımızda iş sözleşmesinin askıya alınmasının tanımı ve koşulları, hüküm ve sonuçları düzenlenmemektedir. Buna karşılık Borçlar Kanununda düzenlemeler mevcuttur. Askı halinin doğumu için belirli koşulların varlığı aranmaktadır. Bu koşullar, ifa ve ifayı kabul imkansızlığı, ifa etmemenin geçici olması, ifa zamanının esaslı olmaması ve ifa etmemenin kusursuz olmasıdır.
Zorlayıcı nedenler İşK. md. 24/3 ve 25/3'te hükme bağlanmıştır. Söz konusu 24/3'e göre; "...İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa." hali, 25/3 maddesinde ise; "...İşçiyi işyerinde bir haftadan fazla süre ile çalışmaktan alıkoyan zorlayıcı bir sebebin ortaya çıkması." hali düzenlenmiştir. Söz konusu hallerin ortaya çıkması halinde iş sözleşmesi bir hafta süre ile askıda kalmaktadır.
İşveren açısından zorlayıcı nedenlere örnek olarak; işletmenin faaliyete ara vermesine, geçici olarak kapanmasına yol açan ekonomik teknik zaruretler, yangın, deprem ve su basması gibi doğal afetler gelmektedir. Libya'da meydana gelen olaylar da örnek olarak çoğaltılabilir.  
Zorlayıcı neden bir haftayı aşarsa fesih için haklı neden oluşmaktadır. Ancak sözleşme feshedilmediği sürece, askı hali devam etmiş sayılacaktır.
İşçiyi geçici ifa imkansızlığı içinde bırakan bir zorlayıcı durum yoksa, askı hali meydana gelmeyecek ve işveren iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilecektir. Aynı durum işveren için de geçerlidir.
Söz konusu askı süresi içinde istisnai olarak ücret ödenecektir. Bu süreler için ne kadar ücret ödeneceği İşK. md. 40'ta belirlenmiştir. Söz konusu hükme göre; "24 ve 25 inci maddelerin (III) numaralı bentlerinde gösterilen zorlayıcı sebepler dolayısıyla çalışamayan veya çalıştırılmayan işçiye bu bekleme süresi içinde bir haftaya kadar her gün için yarım ücret ödenir." denilmekle ücret miktarı kanunda belirlenmiştir.
Eğer, işçi ve işveren askı süresini belirlemişlerse bu sürenin bitiminden itibaren iş sözleşmesi kaldığı yerden devam eder. Askı süresi belirlenmemiş ise işçiler iyi niyet kuralları gereğince kendilerinden beklenebilecek süreden sonra iş sözleşmesini feshedebileceklerdir. Yargıtay da askı süresince işe çağrılmayan işçinin işverene ihtarname göndererek iş başı yaptırılmasını isteyeceğini, bu ihtarname ile verilen süre içinde işçi işe başlatılmaz ise de süre sonunda iş sözleşmesinin feshedilebileceğini belirtmektedir. (Yargıtay 9. HD. 20.12.2004 T., 2004/32205 E., 2004/28466K.)

evrensel.net
www.evrensel.net