Kreş yükümlülüğü, kadın işçi sayısına göre belirleniyor


09 Mayıs 2017 04:15

SORU: Benim çalıştığım işyerinde 150’den fazla çalışan var ama işyerinde kreş yok. 3 vardiyalı çalışıyorum. Kreş sağlamak zorunda değiller mi? Kreş sağlamadıkları için haklı olarak istifa edip tazminatımı alabilir miyim? 2 tane işletmesi var diğer fabrikada kreş var ama biz vardiyalı çalıştığımız için kreş yok.

CEVAP: İşyerlerinde kreş açılması ile ilgili düzenleme, Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartlarıyla Emzirme Odaları Ve Çocuk Bakım Yurtlarına Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir. İlgili Yönetmelik, kreş açısından oda ve yurt açma olarak ikili bir ayrım yapmaktadır. Yönetmeliğin, 13. maddesinde yer alan düzenlemeye göre,  “Yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun, 100-150 kadın çalışanı olan işyerlerinde, emziren çalışanların çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine en çok 250 metre uzaklıkta bir emzirme odasının kurulması zorunludur.” 

Burada yönetmelik emzirme odası ile bakım yurdu (kreş) açısından bir ayrım yapmaktadır. İşyerlerinde kreş açılması açısından yönetmelik, ikinci fıkrasında ise “Yaşları ve medeni halleri ne olursa olsun, 150’den çok kadın çalışanı olan işyerlerinde, 0-6 yaşındaki çocukların bırakılması, bakımı ve emziren çalışanların çocuklarını emzirmeleri için işveren tarafından, çalışma yerlerinden ayrı ve işyerine yakın bir yurdun kurulması zorunludur” hükmümü içermektedir.  

Burada görüldüğü üzere, Yönetmelik emzirme odası açmak için işyerinde 100-150 kadın çalışanın olmasını aramakta iken, bakım yurdu (kreş) açmak için ise 150’den fazla kadın çalışanın bulunmasını şart koşmaktadır.  
Dolayısıyla, maalesef, kreş açma yükümlülüğü, işyerinde çalışan tüm işçilerin sayısı üzerinden değil, işyerinde çalışan kadın işçilerin sayısı üzerinden belirlenmektedir. 

İşveren tarafından açılan kreş, eğer işyerine 250 metreden daha uzaksa, yönetmelik, işverene taşıt sağlama yükümlülüğü de getirmiştir. İşverenler, ayrıca, ortaklaşa oda ve yurt kurabilecekleri gibi, oda ve yurt açma yükümlülüğünü, kamu kurumlarınca yetkilendirilmiş yurtlarla yapacakları anlaşmalarla da yerine getirebilirler.

Yönetmelik, 13. maddenin 4. fıkrasında, “Oda ve yurt açma yükümlülüğünün belirlenmesinde, işverenin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan tüm işyerlerindeki kadın çalışanların toplam sayısı dikkate alınır” demektedir. Ayrıca bu sayının hesabında, erkek çalışanlar arasından çocuğunun annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş olanlar da dahil edilir.
Bu açıdan çalıştığınız işyerinde kreş açılması açısından önemli olan husus, kadın çalışan sayısının 150’den fazla olmasıdır. Yönetmelik de oda ve yurtlardan faydalanacaklar başlıklı 14. maddesinde, “Oda ve yurtlardan, kadın çalışanların çocukları ile erkek çalışanların annesi ölmüş veya velayeti babaya verilmiş çocukları faydalanırlar” hükmünü içermektedir. Bu açıdan çalışanların çalışma düzeninin bir ilgisi bulunmamaktadır. 

İşyerinde kreş bulunmaması nedeni ile iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi, İş Kanunu’nun işçinin haklı nedenle feshini düzenleyen 24. maddesinde sayılan hususlar arasında değildir. Ancak, işyerine girerken, işveren kadın işçiye böyle bir hususu işyerinin, çalışmanın koşullarından biri olarak belirtmiş ve kadın işçi de buna güvenerek işyerinde çalışmaya başlamış ancak böyle bir kreş olmadığını görmüş ise, bu durumda, iş sözleşmesinin “esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltması” gerekçe gösterilerek iş sözleşmesi haklı nedenle feshedilebilir. Ancak, bunun soncunda kıdem tazminatına hak kazanıp kazanılmayacağı hususu yargılamayı gerektirecektir. İşveren açısından işyerinde sayı açısından kadın çalışanın bulunduğu halde kreş açılmaması, şikayet üzerine idari para cezasını gerektiren bir durumdur.

www.evrensel.net
ETİKETLER Devrim Avcı