# Paraguay’ın fon krizi: Banka battı, başkan düştü

> **Yazar:** Kavel Alpaslan
> **Yayın Tarihi:** 2026-11-12 00:10:00
> **Kaynak:** [https://www.evrensel.net/yazi/100357/paraguay-in-fon-krizi-banka-batti-baskan-dustu](https://www.evrensel.net/yazi/100357/paraguay-in-fon-krizi-banka-batti-baskan-dustu)

---

Latin Amerika ülkesi Paraguay fon kriziyle çalkalanıyor. Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña, kendisiyle ilişkili bir bankanın iflasıyla birlikte görevden alındı. Ülkede her iki kişiden birinin kullandığı Ueno Bankın müşterileri hesaplarına erişemezken birikimlerini ve emekli maaşlarını çekemeyen insanlar tepkilerini sokakta dile getiriyor. Kriz esnasında sağcı ve ABD yanlısı bir siyasi çizginin temsilcisi Peña’nın kızı tarafından yapılan “Yoksulları vergilendirin” mesajı içeren paylaşım kitlelerin öfkesini daha da alevlendirdi.


### Kamu fonlarında yolsuzluk




Geçtiğimiz hafta Merkez Bankasının başlattığı el koyma süreciyle birlikte müşteriler bankanın şubelerini kapalı buldu. Dijital kullanımın da mümkün olmadığı fark edildi. Yaklaşık 6 milyon nüfusa sahip ülkede 2.9 milyon kişinin müşterisi olduğu Ueno Bankın sahibi şirkette Peña’nın da geçtiğimiz yıla kadar hissesi bulunuyordu.


Bu olayın üzerine kitlesel eylemler başladı. Bir siyasi cambazlıkla Peña 5 Kasım’da istifasını sundu. Ancak Senato, Peña’nın olası bir istifa durumunda devlet başkanlarına tanınan dokunulmazlık hakkından faydalanmasını engellemek üzere bu talebi reddetti. Senato, bizzat Peña’nın partisi Partido Colorado’nun da oylarıyla Devlet Başkanını görevden aldı. Peña şu an askeri bir tesiste gözaltında. Hakkındaki suçlamaları reddediyor.


Kamu fonlarının tutulduğu Ueno Banktan, şirket sahipleriyle ilişkili isimler adına 146 milyon dolarlık şüpheli kredi çekildiği belirtiliyor. Kamu kuruluşlarının bu bankada haziran itibarıyla yaklaşık 850 milyon dolar olduğu düşünülüyor. Büyük çoğunluğunu emeklilik fonları oluşturuyor. Geçtiğimiz yıl banka, kamuya ait dolar fonlarının 4’te 1’ini, yerel para birimi guarani fonlarının da yüzde 18’ini almıştı. İki ayrı krediyle toplam 577 bin dolar çeken Peña ile birlikte 27 kişi için yurt dışı sermaye incelemesi yapılıyor. Şimdiye kadar bu kapsamda toplam 9 lüks araç, bir yat ve iki uçağa el konuldu.


### Tekil bir krizden fazlası




Krizin ardından Devlet Başkanı olarak yemin eden Peña’nın yardımcısı Pedro Alliana, 1.2 milyon müşteriye iade yapıldığını söylese de olaylar sona ermiş değil. Tüm bu süreç bir açıdan parti içindeki bir mücadeleye dokunuyor. Colorado Partisinin Lideri ve Eski Devlet Başkanı Horacio Cartes ile Peña arasında yaşanan ayrılığın ardından krizin aslında buz dağının sadece görünen tarafı olduğu düşünülüyor. Örneğin yeni Başkan Yardımcısı Antonio Barrios, Cartes’in kişisel doktoru. Alliana da yine Cartes’e yakın ve neoliberal ajandaya bağlılık konusunda Peña’dan pek de farkı olmayan bir isim.


Dolayısıyla gün yüzüne çıkanlar, egemen sınıflar arasındaki bir çekişmenin sonucu olsa da bundan fazlası var. Son yıllarda ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde Latin Amerika özelinde pompalalan Washington yanlısı aşırı-sağ dalga, kendini söylem düzeyinde ‘sistem karşıtı bir alternatif’ olarak sunarak çeşitli seçim başarıları elde etti. ABD’nin doğrudan müdahale ettiği bu seçim süreçlerinde yaşanan iktidar değişimlerine her zaman artan bir yağma süreci eşlik etti. Kısa bir istisna dışında neredeyse 80 yıldır ülkeyi yöneten Colorado Partisi, antikomünist ittifakların da parçası.


Latin Amerika’da şiddetini artıran neoliberal saldırganlığın içeriği Paraguay örneğinde son derece çarpıcı bir açıklıkla kendisini gösterdi. Ueno Bank skandalıyla birlikte halk sokaklara dökülmüşken Santiago Peña’nın ABD’de okuyan kızı Constanza Peña tarafından Instagram hesabı üzerinden bir paylaşım gündeme geldi. Giydiği tişörtte yer alan ‘Yoksulları vergilendirin’ mesajı halkın tepkisini körükledi. Normalde ‘Zenginlerin vergilendirilmesi’ talebi üzerinden popülerleşen slogan, bu örnekte tersine çevrilerek dalga geçiliyor. Elbette kamu fonlarındaki bir vurgun esnasında işitiliyor oluşu çok daha farklı anlamlar ifade ediyor. Krizin özündeki kapitalist yağma sürecine de ışık tutuyor.

---

*Evrensel Gazetesi — Emeğin sesi, gerçeğin habercisi*