# ABD’de seçim bitti, kampanyanın dili kaldı

> **Yazar:** Nükhet Eren
> **Yayın Tarihi:** 2026-11-04 14:32:00
> **Kaynak:** [https://www.evrensel.net/yazi/100308/abd-de-secim-bitti-kampanyanin-dili-kaldi](https://www.evrensel.net/yazi/100308/abd-de-secim-bitti-kampanyanin-dili-kaldi)

---

### Kasımın ilk salısıydı




Amerika'da seçim hep kasımın ilk pazartesisinden sonraki salıya düşer. Kural 1845'te seçim 1 Kasım'a denk gelmesin diye konmuş, nedeniyse o günün hem Azizler Günü hem de tüccarların hesap kapattığı gün olmasıydı. Salı günü, pazar ayininden sonra at arabasıyla sandığa yetişebilmek için seçilmiş. Seçim günü hâlâ at arabası çağının takvimine göre belirleniyor. Bu yıl o salı 3 Kasım'dı.


Ara seçim, başkanın dört yıllık görev süresinin tam ortasında yapılan karne günüdür. Beyaz Saray el değiştirmez fakat Kongre yeniden kurulur. Temsilciler Meclisinin 435 sandalyesinin tamamı, Senato'nun 100 sandalyesinden 35'i ve 36 eyaletin valiliği yeniden belirlendi. Amerika'da valiler Türkiye'deki gibi atanmaz, seçilir. Eğitimden sağlığa, polisten bütçeye kadar eyaletin yönetimi onların elindedir.


Cumhuriyetçiler seçime iki mecliste de ince bir çoğunlukla girdi: Temsilciler Meclisi'nde 220'ye 136, Senato'da 54'e 44. Kongre'yi kaybederlerse Trump'ın son iki yılı zorlaşacaktı. Sandıktan çıkan sonuç açık: Demokratlar hem Temsilciler Meclisinde hem Senatoda çoğunluğu aldı.


### Ekrandaki anne




Son iki seçimde Amerika'da kadın vali sayısı tarihin en yüksek düzeyine ulaşmıştı. Ohio'da da valilik için yarışan Demokrat aday, eyaletin eski sağlık müdürü Amy Acton’du. Salgın yıllarında Ohiolılar onu her gün ekranda görmüştü. Rakibi, 2024'te Cumhuriyetçi Parti'nin başkan adaylığı için yarışmış iş insanı Vivek Ramaswamy'ydi. Anketlerin çoğunda Acton öndeydi.


20 Ekim'de ekranlarda yaşlı bir kadın belirdi. Acton'ın yıllardır görüşmediği annesi Donna Arthur, kızının geçmişi hakkında yalan söylediğini, ona oy verilmemesi gerektiğini anlatıyordu. Reklam Ramaswamy kampanyasınındı.


Mahkeme kayıtları başka şey söylüyordu. 1978'de, Amy 12 yaşındayken, üvey babası ona istismar ve tecavüzle suçlanarak tutuklandı. Amy mahkemede ifade verdi. Ama üvey baba kefaletle çıktıktan sonra Amy'nin annesiyle birlikte eyaletten kaçtı ve dava hiç görülmedi. Anne o adamla, adam ölene kadar evli kaldı. Bağımsız doğrulama kuruluşları, kayıtların Acton'ı doğruladığını yazdı.


Amy o günden beri annesini görmedi. Kırk sekiz yıl sonra onu siyasi reklamda, kendisini yalancılıkla suçlarken gördü. Kardeşi Philip Stearns ablasının yanında durdu ve Ramaswamy'yi, ablasının çocukluk acısını siyasi malzeme yapmakla suçladı.


Siyasi hırs için yaşlı anne kameranın karşısına oturtuldu. Ekranda konuşan anneydi, görünmeyen ise 12 yaşında mahkeme salonunda tek başına kalan çocuk. Çocukken susturulan kız, kırk sekiz yıl sonra yalancı ilan ediliyordu.


Tepkiler büyüyünce Ramaswamy, seçime dört gün kala reklamı yayından çekti. Trump ise ona reklamı sürdürmesini söylediğini anlattı ve konuyu *meşru hedef *olarak niteledi. Başkan Yardımcısı JD Vance de eleştirenlere *sızlanmayı bırakın *dedi. Ama sandık cevabını verdi. Acton, Ramaswamy'yi yenerek Ohio'nun ilk kadın valisi oldu.


### Kaslar ve imalar




Trump'ın ilgisi ise erkek bedenlerindeydi. Ohio'nun Cumhuriyetçi senatörü Jon Husted için, Acton'ın doğup büyüdüğü Youngstown'da miting yaptı ve kürsüden şunları söyledi: *Vücudunu incelemeye başladım. Yukarıdan aşağı baktım. Kıçına baktım, bütününe baktım, sonra ellerine baktım. Pençe gibi. *Georgia'da Demokrat Senatör Jon Ossoff'un yakışıklı olmadığını, Cumhuriyetçi rakibi Mike Collins'in ise *tam bir erkek *olduğunu söyledi. Oklahoma'da sahneye çağırdığı iki adam için *kocaman, güçlü, yakışıklı Oklahoma aygırları *dedi.


Aynı eyalette, aynı günlerde aday kadının çocukluk yarası reklam malzemesi yapılırken, aday erkeğin kasları mitinglerde övülüyordu.


Teksas'ta Senato'ya aday Demokrat James Talarico eski bir öğretmen ve Presbiteryen ilahiyat öğrencisi. LGBTİ haklarını inancına dayanarak savunuyor, *Hristiyan olmak komşunu sevmektir *diyor. Bu yüzden aylardır erkekliği üzerinden hedef alınıyordu. Vance mitingde kendisine *seni seviyorum *diye seslenen adama şöyle karşılık verdi: *Ben de seni seviyorum bayım. Tamamen platonik, açık olsun. Ben başkan yardımcısıyım, James Talarico değil. *Espri, ancak eşcinselliği hakaret sayanları güldürebilirdi. Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'ı yendi. Teksas 1988'den beri ilk kez Senato'ya Demokrat bir senatör gönderiyor.


Vance'in dili rastlantı değildi. Trump'ın hareketinin adı MAGA, yani *Amerika'yı Yeniden Büyük Yap*. Hareket kendini kayıp bir geçmişe duyulan özlem üzerine kuruyor: fabrikaların açık olduğu, erkeğin evi geçindirdiği, kadının evde çocuk büyüttüğü Amerika. Hayal edilen güçlü erkek hem yurdun hem ailenin koruyucusudur. Yumuşak konuşan, kadın ve azınlık haklarını savunan erkek ise zayıflığın simgesi sayılıyor. Vance MAGA çizgisinin en yüksek sesli temsilcisi, 2021'de ülkenin *kendi hayatlarından mutsuz, çocuksuz kedi kadınları *tarafından yönetildiğini söylemişti. Trump erkek adayların kaslarını överken, Vance rakiplerin erkekliğini sorguluyordu. Kasım seçiminde güç, erkek bedeniyle ölçülüyordu.


Michigan'da hedef dindi. Detroit'in eski sağlık müdürü, hekim Abdul El-Sayed seçilirse ABD Senatosu'nun ilk Müslüman üyesi olacaktı. Trump onun Senato'ya girmeden önce metal dedektöründen geçmesi gereken tek senatör olacağını söyledi, kanıt göstermeden onu cihatçı ilan etti. Oysa aynı Trump, geçmişi El Kaide'ye uzanan Suriye lideri Ahmed eş-Şara'yı Beyaz Saray'da ağırlamıştı. El-Sayed'in cevabı kısaydı: *Her gün metal dedektöründen geçerim. Sen bir kez yalan makinesine otur.*


El-Sayed'e darbe kendi partisinden de geldi. Ön seçimi ona kaybeden Demokrat milletvekili Haley Stevens, seçime iki gün kala Cumhuriyetçi rakip Mike Rogers'ı desteklediğini açıkladı. Stevens partisinden istifa etmedi, yalnızca rakibi destekledi. Yaşanan manzara bize hiç yabancı gelmedi. Türkiye'de de son aylarda birçok belediye başkanı seçildiği partiden ayrılıp iktidar partisine geçmişti.


### Florida'nın sessizliği




Benim bulunduğum Florida'da sokaklar sessizdi. Trump'ın Palm Beach'teki malikânesi Mar-a-Lago'nun birkaç kilometre ötesinde ne anne reklamları vardı ne metal dedektörü tartışması. Sessizliğin içinde bir çelişki saklıydı. Göçmenlik, Trump yönetiminin en sert konusuydu. Florida Uluslararası Üniversitesi'nin anketine göre Miami'deki Kübalı Amerikalıların dörtte üçü, sabıka kaydı olmayan Kübalıların sınır dışı edilmesine karşı olmasına rağmen yüzde 68'i Cumhuriyetçilere oy vereceğini söylüyordu. Komünizmden kaçmış topluluk için Havana'ya karşı sert duran parti, kendi akrabalarını geri gönderse bile hâlâ onların partisiydi.


Mar-a-Lago'nun kendisi başka hikâye anlatıyordu. Trump, Cumhuriyetçiler Kongre'yi korursa her yetişkine 5.000 dolar temettü vaat ediyordu. Teksas'taki mitingde bu parayla Mar-a-Lago'ya bile gelinebileceğini söyledi, sonra güldü: Sorun şu ki *5.000 dolarla alabileceğiniz en fazla şey bir hamburger, belki de küçük bir tatlı*. Birkaç gün önce Obama, Trump'ın Beyaz Saray'ı Cheesecake Factory dekoruna çevirdiğini söyleyerek tadilatla dalga geçmişti. Cumhuriyetçiler onu sıradan insanın gittiği lokantayı küçümsemekle suçladı. Oysa birçok aile için orta halli lokanta bile lükse dönüştü. Benzin bir yılda yüzde 34 pahalandı, lokanta fiyatları 2019'dan beri yüzde 40 arttı. Taşıma maliyeti sofraya yansıyor, her üç kişiden biri dışarıda yemeyi azalttığını söylüyor. Kendi seçmenine kulübünde hamburger bile yiyemeyeceğini söyleyen Trump'a karşısında aynı sesler suskun kaldı. Kira, benzin ve market fiyatlarının seçmenin bir numaralı derdi olduğu sonbaharda edilen söz şaka değil, aşağılamaydı.


Seçime ilişkin hikâyeleri Amerikalılara en çok anlatan kanallardan biri CNN oldu. Kanal birkaç hafta önce Trump'a yakınlığıyla bilinen Ellison ailesinin şirketine geçmişti. Sahibi değişen ekranın neyi öne çıkarıp neyi gölgede bıraktığını okumak, Türkiye'deki izleyiciye hiç yabancı gelmeyecek. Kanalın 43 yıllık emektarı Christiane Amanpour, yeni sahipler gelir gelmez ayrılacağını açıkladı. Meslektaşlarına bıraktığı öğüt çok şey anlatıyor:* Unutmayın, her zaman dürüst olun, tarafsız değil.*


Kasım 2026’da seçmen cevabını verdi. Annesi ekrana çıkarılan kadın Ohio'nun ilk kadın valisi oldu, erkekliğiyle alay edilen aday Teksas'ı kazandı. Yaralayıcı, ayrımcı, aşağılayıcı dil bu kez sandıkta kazandırmadı.

---

*Evrensel Gazetesi — Emeğin sesi, gerçeğin habercisi*
