# Grev kırıcı fıkra iptal edilmelidir

> **Yazar:** Ahmet Ergin
> **Yayın Tarihi:** 2026-09-27 00:05:00
> **Kaynak:** [https://www.evrensel.net/yazi/100056/grev-kirici-fikra-iptal-edilmelidir](https://www.evrensel.net/yazi/100056/grev-kirici-fikra-iptal-edilmelidir)

---

Hatay Dörtyol’daki Yolbulan işçileri, tam 818 gün devam eden grevlerini mahkeme kararıyla bitirmek zorunda kaldı. Hatay 2. İş Mahkemesi sadece grevi sona erdirmedi; aynı zamanda Özçelik-İş Sendikasının yetkisini de düşürdü.


Mahkeme kararına dayanak olan Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 75. maddesinin 6. fıkrası, Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu’nun 29 Eylül tarihli gündeminde yer alıyor. Dayanak fıkranın AYM gündeminde olması, meseleyi fiilen yaşananları da dikkate alarak değerlendirmeyi gerektiriyor.


Sendikalar ve TİS Kanunu’nun 75/6. maddesine göre; “Grevi uygulayan sendikanın, yetki tespiti için başvurduğu tarihte işyerindeki üyesi işçilerin dörtte üçünün sendika üyeliğinden ayrıldıklarının tespiti hâlinde, ilgililerden biri grevin sona erdirilmesi için mahkemeye başvurabilir. Mahkemece belirlenecek tarihte grevin sona ereceği” ilan edilmektedir.


### AYM görevini süresinde yapmadı




Hatay 2. İş Mahkemesi buradaki usulü uygulamıştır. Aynı zamanda Sendikalar ve TİS Kanunu’nun 75. maddesinin 6. fıkrasının Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasını somut norm denetimi yoluyla Anayasa Mahkemesine taşımıştır.


Anayasa Mahkemesi, somut norm denetimi başvurusunu aldığından itibaren 5 ay içinde kararını verip açıklamak zorundadır. AYM bu süre içinde karar vermezse, davaya bakan mahkeme, mevcut yürürlükteki kanun hükümlerine göre yargılamayı sonuçlandırır. Ancak AYM'nin kararı esas hakkındaki karar kesinleşinceye kadar gelirse mahkeme o karara uymak zorundadır.


Hatay 2. İş Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi görevini süresinde yerine getirmediği için grevin sona erdirilmesi kararı vermiştir. Şimdi bu karar istinaf edildiğinden, olası bir AYM iptal kararı, Yolbulan kararının kaldırılmasını ve hukuken grevin devam etmesini sağlayacaktır.


### Grev kırıcılığı yasayla teşvik




AYM’nin gündemine aldığı 75/6. maddeyi, somut olarak sendikasızlaştırma ve grev kırıcılığına ilişkin “işverenlerin yaptıklarını” hatırlayarak değerlendirmek gerekir. ["Grev Kırıcılığı Teşvik Sistemi"](https://www.evrensel.net/yazi/99981/grev-kiriciligi-tesvik-sistemi) yazımızda detaylıca anlattığımız grev kırıcılık yöntemleri, Yolbulan ve neredeyse tüm grevlerde sermayedarlar tarafından uygulanmaya çalışılmaktadır. Sendikal örgütlenmeyi koruyan gerçekçi bir mevzuat düzenlemesi ve idari uygulama da bulunmamaktadır.


Bu itibarla 75. maddenin 6. fıkrası, grev kırıcılığı ve sendikasızlaştırmayı teşvik eden bir işlev kazanmaktadır. Üretimi taşeronlara yaptırarak grevi etkisizleştiren patronlar hiçbir yaptırımla karşılaşmayınca; aylarca mücadele eden, açlıkla sınanan işçilerin grevi bırakması, başka işlere girmesi, sendika üyeliğinin düşmesi veya sendikadan istifa etmesi doğal bir sonuç olmaktadır.


Madde, grevle karşılaşan işverenlere; grevden ve beraberinde sendikadan “kurtulmanın” yolunu açmaktadır. Grev hakkı, sendika hakkının bir parçasıdır ve grev kırıcı bu fıkra sendika hakkının özüne dokunduğu için Anayasa'ya aykırıdır. Anayasa Mahkemesinin iptal kararı vermesi, işçi sınıfı için küçük bir kazanım olacaktır.


### Mahkeme yetkiyi düşüremez




Hatay 2. İş Mahkemesi, grev kırıcı fıkrayı AYM gündemine taşıyarak ne kadar iyi bir iş yaptıysa, sendikanın yetkisini düşürerek o kadar hatalı bir karar vermiştir. Çünkü, yasada açıkça düzenlenmeyen bir konuda, sendika hakkını kısıtlayıcı yorum yoluyla yetki belgesinin hükümsüzlüğüne karar verilmemelidir.


Grevin kaldırılması kararıyla birlikte sendikanın yetkisini de düşüren kararlar daha önce de verilmiş ve Yargıtay denetiminden geçmişti. Bu nedenle bir anlayış ve içtihat değişikliğine ihtiyaç bulunmaktadır.


Çünkü Anayasa'nın 13. maddesine göre temel hak ve özgürlükler ancak özüne dokunulmaksızın sınırlanabilir. Sendika hakkı temel bir hak olarak anayasal koruma altında olduğuna göre, bu hakkı zedeleyen yorumlara dahi yer vermemek gerekir. Yetki belgesinin hükümsüzlüğüne karar vermek sendika hakkına aykırı olduğundan, başka hukuki çözümler geliştirilmelidir. Örneğin mahkemeler, grev kırıcı maddeyi uygulayıp grevi kaldırsa dahi yetkiyi düşürmeyebilir ve bu durumu tıpkı grev oylamasında “greve hayır” sonucu çıkması haline benzetip TİS’in, Yüksek Hakem Kurulu tarafından bağıtlanmasına karar verebilir.


Elbette Anayasa Mahkemesi gündemindeki Sendikalar ve TİS Kanunu’nun “grev kırıcı” 75/6. fıkrasının iptali çok daha doğru olacaktır.

---

*Evrensel Gazetesi — Emeğin sesi, gerçeğin habercisi*
