Evrensel.net https://www.evrensel.net tr Emek Evrenseldir https://evrensel.net/nhy/upload/diger/favicon.ico https://www.evrensel.net/tema/evrensel16/img/apple-touch-icon-114x114.png Evrensel.net Şiddetsizlik, bir anlamda şiddetlerin en kötüsüdür* https://www.evrensel.net/yazi/82695/siddetsizlik-bir-anlamda-siddetlerin-en-kotusudur https://www.evrensel.net/yazi/82695/siddetsizlik-bir-anlamda-siddetlerin-en-kotusudur? İstanbul Emniyet Müdürlüğü Cuma sabaha karşı çektiği bir film için Kaş’a gitmiş Çiğdem Mater’i hiçbir fedakârlıktan kaçınmayıp oradan uçakla getirerek, diğer arkadaşlarımızı evlerini basıp gözaltına aldıktan sonra, operasyonun gerekçesinin Gezi eylemleri olduğu ve hakkında gözaltı kararı olan 20 kişinin “Osman Kavala’yla hiyerarşik ilişki içinde eylemleri organize ettiği tespitini” yaptığı yazılı açıklama ile Türkiye’ye duyurdu. Çocuklar için yaptığı çok anlamlı çalışmalar ile tanıdığımız Yiğit Aksakoğlu dışında gözaltına alınan arkadaşlarımızın 12’si gözaltı üzerinden 48 saat geçmeden salıverildi. Aksakoğlu’nun tutuklanmasının da “bunca operasyonu niye yaptınız, ifadelerine başvurmak istiyorsanız çağırmanız yeterdi, kalkıp gelirlerdi” olası sorusuna karşılık ço..]]> Mon, 19 Nov 2018 03:05:18 +0300 İşkencenin telaffuz edilemediği bir toplantı üzerine https://www.evrensel.net/yazi/82553/iskencenin-telaffuz-edilemedigi-bir-toplanti-uzerine https://www.evrensel.net/yazi/82553/iskencenin-telaffuz-edilemedigi-bir-toplanti-uzerine? Geçen hafta bir ileti ulaştı elime. Ankara’da düzenlenen bir toplantıyı duyuruyordu. Türkiye İnsan Hakları Vakfı, İnsan Hakları Derneği ve Türk Tabipleri Birliği’ne konuyla ilgili herhangi bir çağrı ulaşıp ulaşmadığını soran bir ileti. Toplantı “Kötü Muamele İddialarının Etkili Soruşturulması ve Cezasızlıkla Mücadelenin Geliştirilmesi Projesi” kapsamında “Kötü muamelenin soruşturulmasındaki güçlükler ve ilgili paydaşların sorumlulukları, (Uluslararası ve Karşılaştırmalı yaklaşım)” 26- 27 Ekim 2018 tarihlerinde Ankara’daki Hakimevinde yapılacaktı. Programa göre açılış konuşmalarından biri Avrupa Konseyi Ankara Program Ofisi Başkanı Michael INGLEDOW tarafından yapılmış olmalı. Diğer konuşmacı da Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairesi Başkanı Hacı Ali Açıkgül görünüyor. Öncelikle bu toplantıya her üç kurum için d..]]> Mon, 29 Oct 2018 04:30:24 +0300 Resmi açıklama, resmi adli tıp https://www.evrensel.net/yazi/82512/resmi-aciklama-resmi-adli-tip https://www.evrensel.net/yazi/82512/resmi-aciklama-resmi-adli-tip? Batı Şeria’da genç meslektaşlarımızla eğitimde geçirdiğimiz hafta sonrası memlekete döndüğümde gazeteci Kaşıkçı ile ilgili “resmi” açıklamanın yapıldığını ve tanıdık söylemi gördüm. Yolculuktan hemen önce Ankara’da Eğitim-Sen Üniversiteler Şubesinin akademik açılışında açılış dersini yapma onurunu bana vermişti arkadaşlar. Sohbet sırasında bir gazeteci arkadaş gelip söyleşi yaptı Türkiye’de insan hakları ihlalleri ile ilgili. Dersler, Bethlehem’deki eğitimin hazırlıkları derken, gazeteci Kaşıkçı’nın İstanbul’daki Suudi Arabistan Konsolosluğuna girdiğini ama çıkamadığını göz ucuyla okumuş olsam da ayrıntısını bilmiyordum, izleyememiştim. Gazeteci arkadaşımız Suudi Arabistan’dan adli tıp uzmanı geldiğini söylediğinde, otopsi için geldiğini zannedip, devletlerin sorumluluğu söz konusu olduğunda otopside mutlak..]]> Mon, 22 Oct 2018 04:54:25 +0300 Ortak olmadığımız suç nedir? https://www.evrensel.net/yazi/82413/ortak-olmadigimiz-suc-nedir https://www.evrensel.net/yazi/82413/ortak-olmadigimiz-suc-nedir? Bir aydır yazamamışım. Bu yazılar sayesinde İstanbul dışında ya da İstanbul’da olsam bile toplantılarda olduğumu ve kaç haftadır hafta sonlarında evde olmadığımı görüp kendime çeki düzen verme girişiminde bulunuyorum, iyi oluyor. Yoksa alıp başını gidiyor bitmeyen haftalar, aylar… Sanırım yakın bir zamanda daha bol zamanım olacak, en azından işlerimden biri, günde 10-12 saatimi geçirdiğim üniversite günlerim sona erecek. Anlaşılan o ki, 13 Aralık itibarıyla suça ortak olmama irademizin bize düşen bedellerinden biri olarak, 41 yıldır önce öğrencisi sonra da hem öğrencisi hem de öğretmeni olduğum üniversiteden ayrılmak zorunda kalacağım. Üniversitelerin hali malum, irademizin bedelini KHK’lerle ödettikleri dostlar gideli biz de sıramızı beklemekteydik. Ha bu KHK ha şu derken, bir türlü listelere giremedik. Dostların bir bölümünü de tehditle..]]> Mon, 08 Oct 2018 04:21:51 +0300 Mücadele, umut ve sabır https://www.evrensel.net/yazi/82186/mucadele-umut-ve-sabir https://www.evrensel.net/yazi/82186/mucadele-umut-ve-sabir? Geçen hafta Cumartesi Anneleri’ne yönelik polis saldırısı, gözaltılar ve sokak ortasında işkence ile 700. hafta oturması bu hafta İstiklal caddesinin Balık Pazarından Odakule’ye kadar olan bölümünün ara sokaklardan çıkışları da engelleyecek şekilde kapatılması ile sokakta oturmaya dönüştü. Cumartesi Anneleri’ni destekleyen insanlarla birlikte Galatasaray meydanına gitmek üzere İnsan Hakları Derneği’nden çıkışında Büyük Parmakkapı sokağının orta yerinde yolunun kesilmesi, yasadışı biçimde barışçıl protesto hakkının yasadışı ilan edilmesi, geçen haftanın görüntülerinin hükümette dış ilişkiler bağlamında rahatsızlık yarattığı için daha ılımlı davranma iddiasına pek de olumlu bir katkı sunmadı. Türkiye İnsan Hakları Vakfı ve İnsan Hakları Derneği’nin yasak kararı üzerine yaptıkları basın açıklamasında da ifade e..]]> Mon, 03 Sep 2018 03:15:11 +0300 'Yası tutulamayan ölüler meydanı' https://www.evrensel.net/yazi/82136/yasi-tutulamayan-oluler-meydani https://www.evrensel.net/yazi/82136/yasi-tutulamayan-oluler-meydani? Galatasaray bir meydan bile sayılmaz, küçücük bir alandır başka başka şehirlerin meydanlarıyla kıyaslandığında. Heykeltraş Şadi Çalık’ın Cumhuriyetin 50. Yılı için tasarlayıp yaptığı 50 boru göğe doğru uzanır o küçük meydanın orta yerinde. Gelen geçen insan kalabalığının, İstiklal caddesinin karmaşasının orta yerinde hem benzer hem farklı parçaların sadelik içinde uyumunu, birlikte güçlü bir duruşu görürüm her geçişimde, katılabildiğim Cumartesi Anneleri oturmalarında yanı başında bir arada durduğumuzda. Bu Cumartesi 700. oturmalarını yapacaktı Cumartesi Anneleri ve Cumartesi İnsanları. Çağrılar, hazırlıklar yapıldı. İnsan Hakları Derneği İstanbul Şubesinin Kayıplar Komisyonu canla başla çalıştı, hazırlandı. İnsan Hakları Derneği yalnız Türkiye’de değil, dünyanın pek çok kentinde aynı anda oturma etkinliği için ça..]]> Mon, 27 Aug 2018 03:10:53 +0300 Gözbağının gözleri https://www.evrensel.net/yazi/82095/gozbaginin-gozleri https://www.evrensel.net/yazi/82095/gozbaginin-gozleri? İşkence insanlık tarihinin en ağır suçu, insanlık için varlığının kendisi bir tehdit olarak görülmesi gereken ve o nedenle mutlak yasak olarak tanımlanmış bir suç. Her ne kadar gündelik hayatımızda “işkence” sözcüğünü insanların birbirine yönelttiği şiddet biçimlerinin ağırlığını göstermek için kullansak da, asıl faili ve bir yandan da önleyici mekanizmaları işletmesi gerekeni devlet olan bir eylem işkence. Çelişkili gibi görünse de, on yıllarca sürdürülen bir insan hakları mücadelesinin sonucunda Birleşmiş Milletler başta olmak üzere pek çok uluslar arası mekanizmanın devletlere yapmama, yapanları cezalandırma ve önleme sorumluluğu verdiği işkence suçunun işlenmeye devam edebilmesinin etkili araçlarından biri aynı devletlerin cezasızlık uygulamalarının yaygınlığı ve ülkeden ülkeye pek de değişmeyen, benzer yaklaş..]]> Mon, 20 Aug 2018 04:14:09 +0300 İşkence ve kriz https://www.evrensel.net/yazi/82051/iskence-ve-kriz https://www.evrensel.net/yazi/82051/iskence-ve-kriz? Özgürlükten alıkonma mekânlarından sürekli işkence haberleri gelmeye devam ediyor. Zaman zaman gönderdikleri mektuplarla, bazen yakınları veya avukatları aracılığıyla bu suçun nispet verir gibi inatla işlendiğini paylaşıyorlar bizlerle, bir avuç kalan bağımsız gazete aracılığıyla. Elbette Türkiye İnsan Hakları Vakfı’na (TİHV) başvurular da işkencenin nerelerde, nasıl uygulandığını görmek için önemli veriler sunuyor. Geçtiğimiz 2017 yılında TİHV’e 616 kişi başvurmuştu, oysa 2016 yılında başvuru sayısı 487 idi. Başvuruların yarıya yakını (%48) emniyet müdürlükleri, 55’i ise (%10) polis karakolu gibi resmi gözaltı merkezlerinde işkence gördüklerini aktarırken, her 3 kişiden biri (%30) aynı zamanda güvenlik güçlerinin araçlarında işkence tanımlıyordu. Ayrıca yine yarıya yakın başvurucu (%40) açık alan ve gösteri sırasında işkence v..]]> Mon, 13 Aug 2018 04:30:39 +0300 Şiddet aşısı https://www.evrensel.net/yazi/82004/siddet-asisi https://www.evrensel.net/yazi/82004/siddet-asisi? Geçen hafta toplumda dalga dalga yayılan şiddet eğilimi üzerine son zamanlarda okuduklarımdan da esinlenerek üç beş kelam etmiştim. Bunca şiddetin hayatımızın her alanına nüfuz etmesi, yıllar önce uzmanlık alanımın işlevsiz kalması umudumu sarsıyor kuşkusuz. En azından benim ahir ömrümde böyle bir değişim kolay görünmüyor. İnsan hakları mücadelesi sonsuz, her hak kazanımı ile yenileri eklenen boyutları, kuşaktan kuşağa yeni kavramsallaştırmaları ortaya çıkıyor ama adli tıp şiddetsiz bir toplum yaratabildiğimizde pekâlâ işlevsiz kalabilir. Etkili bir halk sağlığı çalışması ve koruyucu hekimlikle çocuk felcini, çiçek hastalığını bu topraklardan silip attığımız gibi şiddeti de silip atabiliriz dünya üzerinden. Şiddet aşısı bulsak mesela, doğar doğmaz bebekleri aşılasak… Ancak tıp da toplumsal belirleyicilerden bağımsız değil, ne yazık ki! Suriye’de yaş..]]> Mon, 06 Aug 2018 03:46:43 +0300 Korkuyu aşmak https://www.evrensel.net/yazi/81965/korkuyu-asmak https://www.evrensel.net/yazi/81965/korkuyu-asmak? Kaptan Ahab’ı tanır mısınız? Herman Melville’in bana Homeros’un o olağanüstü destanlarını anımsatan Moby Dick (Beyaz Balina) isimli romanının ikinci kaptanı kafamda dönüp duruyor o sevgiyle bağlı olduğum balinayla birlikte. Bazı eleştirmenlerce Thomas Hobbes’un devletin devasa organizasyonunu oluşturan toplumu tanımlayan dev deniz canlısı anlamındaki Leviathan ile benzerlik kurdukları Moby Dick’in denizin derinliklerinden yükselişini toplumun baskıcı bir diktatöre karşı yükselişi olarak okudukları kitabı düşünmeme son birkaç gün içinde yaşanan biri linç sonucu, diğeri de bir hekimin “beyaz kod” çağrısı üzerine polislerin göz yaşartıcı gaz ve ters kelepçe ile yakalama eylemi sırasında gerçekleşen ölümler sebep oldu. Kaptan Ahab büyük bir kin ve hınçla balinanın peşine düşer, çünkü daha önc..]]> Mon, 30 Jul 2018 04:24:44 +0300 Resmi gazete aboneliği https://www.evrensel.net/yazi/81889/resmi-gazete-aboneligi https://www.evrensel.net/yazi/81889/resmi-gazete-aboneligi? Birkaç gündür Resmi Gazete dışında gazete okuyamaz oldum, olduk hep birlikte. Darbe girişimi sonrası OHAL ilanının ardından kararnamelerle düzenlenen hayatımızın, girişimin ikinci yılında Türkiye Cumhuriyeti bürokratik yapılanmasının tümden değişimiyle karşı karşıya olduğu bir dönemdeyiz. Kamu kurum ve kuruluşlarından 100,000’in üzerinde kamu çalışanının ihracı ile birlikte tüm yönleriyle kavranması gereken bu dönüşüm sürecini incelikli bir değerlendirme süzgecinden geçirmemiz zorunlu görünüyor. Çalışma alanım nedeniyle bu kurumlar içinde yakından ilgilendiğim ikisi, Adli Tıp Kurumu ve Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu düzenlemeleri öncelikle anlamaya çalıştıklarım oldu. Tek tek Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri üzerinden önceki mevzuat ile değişiklikleri karşılaştırmak kolay değil. Türkiye İnsan Hakları ve Eşitli..]]> Mon, 16 Jul 2018 05:00:01 +0300 Yurttaşlık etiği https://www.evrensel.net/yazi/81850/yurttaslik-etigi https://www.evrensel.net/yazi/81850/yurttaslik-etigi? Olağanüstü Hal yönetiminin süresi 18 Temmuz günü bitiyor. Uzatılmayacağına ilişkin açıklamaları duyuyoruz seçim öncesinden beri. Uzatılmaması da mümkün, çünkü OHAL süresince yayınlanan Kanun Hükmünde Kararnamelerle sonsuz bir OHAL’in tüm olanakları yaratılmış oldu zaten. Her ne kadar OHAL kaldırıldıktan sonra alınmış olan bütün önlemlerin de kendiliğinden kalkmış olması gerektiği iddia edilse de, bu iddia ancak etkili bir toplumsal sözleşme ve kuvvetler ayrılığı ilkesinin geçerli olduğu koşullarda mümkün. Peş peşe üç kararname yayınlandı bu hafta sonu, 701 sayılı sonuncusu ile 18, 632 insan daha ihraç listelerinde yerini aldı. Görevi devredecek olmanın telaşından olsa gerek, gerekçeleri kaldırmayı unutmuşlar listenin bir bölümünde. Çalıştığı kurum, mezun olduğu okul görüşü, sosyal m..]]> Mon, 09 Jul 2018 03:23:50 +0300 Bellek https://www.evrensel.net/yazi/81697/bellek https://www.evrensel.net/yazi/81697/bellek? Uzun ve yorucu bir kışın ardından, biraz olsun çekilmek, uzaktan bakmak ve dinlenmek için şehirden, memleketten ayrılmanın dayanılmaz hafifliğini yaşıyorum bir haftadır. Uzaklaşmak memleketi yüreğimde hissetmeme, yüreğim ağzımda olanları izlememe engel olamıyor elbette. Özellikle Suruç’ta yaşananlar ve sınırlı bir ortamda paylaşılan bazı bilgileri büyük bir hata yaparak onay almadan paylaşmış olmam üzerine epey düşünme olanağı buldum. Dostlardan özür dilemeliyim hiç kuşkusuz, ancak Kundera’yı anarak başlayınca, “İnsanın iktidara karşı mücadelesi, belleğin unutmaya karşı verdiği mücadeledir” sözüne atıf yapmadan geçmek de mümkün değil bu durumda. İnsan hakları mücadelesinin temelinde de toplumsal belleğin diri tutulması, hakikatin her koşulda ortaya çıkartılması vardır. Aydın Selcen’in yazılarından birinde önerdiği Thomas E...]]> Mon, 18 Jun 2018 04:10:25 +0300 Sayılar… https://www.evrensel.net/yazi/81557/sayilar https://www.evrensel.net/yazi/81557/sayilar? “İnsanlar sayı değildir” dövizleri ile eylem yaptı İsrail’deki insan hakları mücadelesinden insanlar, öldürülen onlarca Filistinliyi sayılarla anan, bu sayıları yok sayan İsrail devletine karşı. Yıllardır İnsan Hakları Derneği ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı olarak bu topraklarda yaşanan hak ihlallerini belgelerken, biraz da mahcup bir ifadeyle sunulan rakamların insana denk gelmediğini söylerdik ya, dövizi ellerine almış İsraillileri görünce yeniden düştü aklıma bu sayılara dökülmüş hak ihlalleri meselesi. Bundan tam 7 yıl önce, yılın son günlerinde üzerlerine yağdırılan bombalarla katledilen çoğu çocuk 34 insan bir sayı olarak anlatıldığında eksik kalır elbette, ama bu anlatıdan sayı çıktığında da eksik kalır. Çoğu çocuk, ne demektir örneğin? Ölen 34 insanın 19’unun 18 yaş altında olduğunu söylediğimizde, sayıların anlatıyı..]]> Mon, 28 May 2018 04:50:59 +0300 Dost Yüreği https://www.evrensel.net/yazi/81462/dost-yuregi https://www.evrensel.net/yazi/81462/dost-yuregi? Bugünlerde en sık karşılaştığım meslek grubu havaalanı çalışanları oldu. Son on günde Brüksel ile başlayan, Balıkesir, Ankara, İzmir ve Adana üzerinden devam eden yolculuk serüvenimde, her gittiğim şehirden kendi şehrime dönüşü de ekleyecek olursak biraz da acıyarak her gün uçtuğumu belirtmeleri boşuna değil. İlk birkaç karşılaşmanın ardından ben de özleyip özlemediklerini sorma gereği duydum onların sorularına nazire. Ancak kedilerim bu durumdan hoşnutsuz, her dönüşümde başka cezalarla karşıladılar beni. Kedi cezalarım dönüş yorgunluğu ile birleşince ağır gelse de, yolculukların pek çoğundan inanılmaz güzel armağanlarla dönmek tüm bu yorgunluklara bedel oluyor. Brüksel ile başlamalı armağanlara. Hem dostlarla söyleşerek geçirilen keyifli akşamlar, hem de Avrupa’nın devletler toplamının parlamentosunda yapılan toplantılar boyunca Leviathan&rs..]]> Mon, 14 May 2018 04:50:15 +0300 İnsanlık köprüsü https://www.evrensel.net/yazi/81372/insanlik-koprusu https://www.evrensel.net/yazi/81372/insanlik-koprusu? Gözaltılar, tutuklamalar hayatlarımızın ayrılmaz bir parçası çoktandır. Adliyeler buluşma mekânımız oldu. Tutuklu dostlara ne yazıp göndersek, sevgili Onur Hamzaoğlu’ya kart seçip yazarken canı çeker diye simit resmini kenara koyup “halk sağlıkçıdır midye yemez” diye söyleştiğimiz, çaylarımızı yudumlayıp “ütopya” sözcüğünün anlamını bilmeyen avukatlara gülerken, farkında olmadan kanımızla duş yapma hayalini itiraf edenlerin olduğu bir ülkede bizlerin ütopyalarıyla bir anlığına da olsa güzelleşen ama “saray” diye yola çıkıp birkaç yılda orası burası kırılmış, yıkılmış, harabe görüntüsü her yerinden fışkıran çökertilmiş yerler. O yıkık dökük “saray”lardan hınca hınç dolu ezaevlerine gönderilen insanların gözaltında işkence iddialarından, ezaevlerinde yer..]]> Mon, 30 Apr 2018 04:00:57 +0300 Tereddüt https://www.evrensel.net/yazi/81230/tereddut https://www.evrensel.net/yazi/81230/tereddut? Edebiyat kadar ruhumu onaran bir başka sanat dalı da sinemadır. İlk sinema eleştirmenliğimi ayrılmamak için birlikte ölmeye karar veren oyuncuları senarist ve yönetmene karşı uyararak yaptığım, öldüklerinde ayrı mezara konacaklarını hatırlattıktan sonra emziğimi yeniden ağzıma yerleştirip bebek arabama devrilip yatmam dolayısıyla ağlamaktan harap olmuş tüm sinema izleyicisine bir katarsis armağan ettiğim anlatılır pek anımsamasam da. İşin şakası bir yana, sinema dilini anlamamı, senarist ve görüntü yönetmenin önemini kavramamı ve yönetmenlerin filmlerindeki o yaşamsal bütünlüğü kurgulayış biçimlerini öğrenmemi sağlayan dayımla yengeme müteşekkirim. Sanırım oyuncularla sınırlı olmaması gereken sinema dağarcığımı edindiğim ilk filmimiz Bob Fosse’un yönettiği ve öyküsü Christopher Isherwood’a ait olan Kabare idi. Ergen yaşlarımın ilk sahici sinema okur yazarlı..]]> Mon, 09 Apr 2018 05:00:46 +0300 Diğerkâmlık https://www.evrensel.net/yazi/81191/digerk-mlik https://www.evrensel.net/yazi/81191/digerk-mlik? Aynı anda birkaç kitabı bir arada okuyan insanlara hep hayranlık duymuş, imrenmişimdir. Okumaya başladığım ilk yıllarda değil ama sonrasında defalarca denediğim, bir türlü başaramadığım bir durum bu. Ders çalışırken dahi, elimdeki kitabı bitirmeden ders kitaplarıma dönemediğim, bazen de ders kitaplarına dönmemek için nehir romanlara saldırdığım çok olmuştur. Bu hafta çok zor zamanlar geçiriyorum o nedenle. Alıp bir türlü okumaya başlayamadığım, her seferinde başka bir dostuma armağan ettiğim Eduardo Galeano’nun Hikaye Avcısı’nı üçüncü kez tam başlamışken çok sevdiğim bir öğrencimle ve elbette işe yarayacağı için çok sevinerek paylaştım. Eve dönüş yolumda ne okuyacağımı bilemeden sıkıntıyla etrafıma bakınırken, birden doğum günüm için bir başka öğrencimin aldığı iki kitabın çantamda olduğu aklıma geliverdi sevinç..]]> Mon, 02 Apr 2018 05:00:36 +0300 Cam kafes https://www.evrensel.net/yazi/81144/cam-kafes https://www.evrensel.net/yazi/81144/cam-kafes? Cezaevlerinden gelen mektuplarla ihlallere her gün yenilerinin eklendiğini öğreniyoruz. Balıkesir, Kırklareli, Tekirdağ, Sakarya, Silivri yazmaya oturduğumda aklıma düşenlerden birkaçı. Mektupların bir kısmının okunabilen kısımları okunamayanlardan çok daha az. Mektup kağıdından daha beyaz alanlarla dolu. Okunabilenlerden sağlık hakkının ellerinden alınması ile ilgili sınırlı da olsa bazı bilgilere ulaşabiliyoruz. Cezaevi nüfusunun sağlıklı barınma olanaklarını ortadan kaldıracak boyuta ulaşmasının ötesinde, sağlık hizmetlerine ulaşmanın da ciddi ölçüde sınırlanmasına yol açtığı anlaşılmaktadır. İnsan Hakları Derneği Merkezi Hapishaneler Komisyonu’nun 20 Aralık 2017 tarihinde paylaştığı “Mahpusların Diliyle Türkiye Hapishanelerinde Hak İhlalleri Raporu” da bu ihlalleri tüm açıklığıyla ortaya koymaktadır. “OHAL döneminin hapishanelerde yol açtığı değişimlerden biri de sıkı..]]> Mon, 26 Mar 2018 07:41:56 +0300 İşkence ve örgütsel propaganda https://www.evrensel.net/yazi/81045/iskence-ve-orgutsel-propaganda https://www.evrensel.net/yazi/81045/iskence-ve-orgutsel-propaganda? İki hafta üst üste yazamadığım olağan akışkanlıktaki memleket meselelerinden geri çekilip, yazmaya oturabildiğim haftalardan bu hafta da. Bir yandan belli etmeye utandığım bir sevinç var içimde kıpır kıpır, bir yandan da memleket meseleleri bunca yakıcı ve hızlı debisiyle seyrederken biraz geri çekilmenin mahcubiyetini yaşıyorum. Yazıya oturmak, derslerde gençlerle buluşabilmek, bir başvurunun tıbbi verilerini derleyip çözümleyerek sonuca ulaşmak ruhumu onarıyor. Bu koşullarda alanda koşturamamak ise eksikli hissettiriyor. Gelgitlerle süren bir hayat benimkisi, ne yaparsınız! Cuma günü de okul, dersler, söyleşi derken Silivri’ye gidememenin sancılarıyla geçip, akşamına bir nebze de olsa sevindirici haberi almak içimdeki boşluğu doldurdu. İki yıla yaklaşan tutukluluklarının “nüktedan” bir mahkeme başkanının gerekçeleri ile sevgili Ahmet Şık ve Murat Sabuncu i&..]]> Mon, 12 Mar 2018 05:00:44 +0300 Tutulmayan sözler, işlenen suçlar https://www.evrensel.net/yazi/80911/tutulmayan-sozler-islenen-suclar https://www.evrensel.net/yazi/80911/tutulmayan-sozler-islenen-suclar? Türkiye Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmesine ek Seçmeli Protokolü 2011 yılında onaylayarak bu protokole uygun bir iç hukuk düzenlemesi yapacağı, özgürlükten alıkonulma mekânlarının izlenmesi ile ilgili bağımsız bir izleme mekanizması oluşturulması sözü vermiş olsa da, verilen tüm sözler gibi bu sözün de gereğinin yerine getirilmediğini biliyoruz. Olağan (!) koşullarda gözaltı birimleri ve cezaevlerinin izlenmesinde Türkiye’deki insan hakları örgütlerine izin vermeseler de ulaşan mektup ve başvurular yanı sıra, CPT (İşkence Önleme Komitesi)) ile SPT(İşkence Önleme Alt Komitesi) ziyaretleri sonrası hazırlanan raporların yayınlanması ile bu alıkonma mekânlarının koşulları hakkında bilgi sahibi olabiliyoruz. Olağanüstü koşullarımızda ise ziyaretlere ilişkin raporların kamuoyuyla paylaşımı gerçekleşemediğinden bilgiye ulaşmak daha da zor..]]> Mon, 19 Feb 2018 05:00:24 +0300 Eylemli iyimserlik https://www.evrensel.net/yazi/80867/eylemli-iyimserlik https://www.evrensel.net/yazi/80867/eylemli-iyimserlik? James Baldwin, zamanın çok ilerisinde yaşadıkları ve yazdıklarıyla ağır bedeller ödemiş bir yazar. Shakespeare’in yaşadığı zorlukları anlatırken; “Onun döneminin bizimkinden çok daha kolay olduğu söylenir ama şüpheliyim: Hiçbir dönem, içinde yaşarken kolay olamaz,” der. Bizler de geçtiğimiz her zor zamanın içinde zorluğu biraz daha ağır hissederek yaşıyoruz. Karşılaştırmalar yapıyoruz. Can dostum, yoldaşım Celalettin Can gözaltına alınınca, aklıma Baldwin’in Shakespeare için söyledikleri geldi. Ne çok zor zamandan geçtiğini, tüm o zorluklar karşısında gösterdiği bitmez tükenmez direnci düşündüm. Zor zamanlara tanıklık etmiş bir kuşağın, 78’lilerin temsilcisi olarak 20 yıla varan mahpusluğunu, o mahpuslukta dokunduğu hayatları, hayatların içinden bir dönemin; 1980-1984 yıllarındaki Diyarbakır 5 No’lunun işkence..]]> Mon, 12 Feb 2018 05:50:57 +0300 İyi ki Türk Tabipleri Birliği üyesiyim! https://www.evrensel.net/yazi/80822/iyi-ki-turk-tabipleri-birligi-uyesiyim https://www.evrensel.net/yazi/80822/iyi-ki-turk-tabipleri-birligi-uyesiyim? Macit Gökberk’in Felsefe Tarihi’ni 1975 yılında almışım. Eskiden tüm kitaplarıma aldığım, okuduğum tarihleri yazardım. Şimdilerde ihmal ediyorum, elektronik ortama kaydetmenin kolaycılığıyla. Oysa eski kitaplarımdaki notlar benim için harici bellek işlevi görüyordu. O dönem arkadaşlarım Politzer’in Felsefenin Temel İlkeleri’ni aldığından olsa gerek, tüm şüpheci kimliğimle önce başka kaynakları okumaya karar vermişim demek. Tam da o sene Edebiyat öğretmenimiz, diye anımsıyorum, benden hümanizm üzerine bir araştırma ve sunum yapmamı istemişti. Belki kitabı elimde gördüğü için, emin değilim. Antik çağ felsefecilerine kısmen de olsa aşinaydım, edebiyatı ile yakından ilgiliydim. Ortaçağ ve Rönesans ile birlikte ortaya çıkan akımları anlayıp 20. Yüzyıla yol almaktı hedefim. Hümanizm üzerine Macit Gökberk’in yazdıklarını okurken Machia..]]> Mon, 05 Feb 2018 05:23:13 +0300 ‘Sözde olmayan’ bir hekimden yaşama güzelleme https://www.evrensel.net/yazi/80776/sozde-olmayan-bir-hekimden-yasama-guzelleme https://www.evrensel.net/yazi/80776/sozde-olmayan-bir-hekimden-yasama-guzelleme? Zor bir başlangıç yaptım haftaya. Tüm yazdıklarını kana kana okuduğum, Mülksüzler’i ile başlayıp tam da boşa geçecek zaman kalmadığı aşamada yaşamının köşe başlarını, kedilerini de andığı son kitabını okurken ölüm haberini aldığım Ursula K Le Guin, artık 88 yaşına vardığını, bir süredir sağlık sorunları yaşadığını bilsem de hala bir gün ziyaret edeceğim hayali ile birlikte terk etti bizi. Yazdıklarının tümünü çok sevsem de Karanlığın Sol Eli hayallerime en fazla denk düşeni olmuştu. Çift cinsiyetlilerin yaşadığı Gethen/Kış gezegeni benim için barışçıl bir yaşam biçiminde her iki cinsiyeti de tecrübe edebilmenin etkileri üzerine düşündüklerimle, dış dünyaya sınırladığı bedeninde bir diğer canlıyı taşıyıp sınırsızca paylaşabilme deneyimi üzerinden ötekileştirmemeye varan bir sonuçtu. Daha Le Guin’in ölümü..]]> Mon, 29 Jan 2018 05:00:41 +0300 Zeytin https://www.evrensel.net/yazi/80733/zeytin https://www.evrensel.net/yazi/80733/zeytin? Zeytin ağacının tüm ağaçlar içinde, özel bir yeri vardır hep yüreğimde. Her biri birbirinden ayrı, doğanın elinden çıkmış kadim heykeller gibidir. “Zeytin dalı” adı verilince savaş ilanına, hem de dört bir yandan alkışlarla karşılanınca, gidip kitaplıktan mitoloji kitaplarımı çıkardım. Öyle ya, bu toprakların ağacına bu toprakların masalları eşlik etmişti binlerce yıldır. İlk masallardan biri, savaşan tanrıça Athena’ya dair. Yunan mitolojisinde Athena, Atina’nın sahibi olabilmek için ile yarışırken üç dişli mızrağını Akropolis‘e saplar ve deniz suyunun fışkırmasını sağlayarak şehre sahip olur ama Athena buna karşılık şehre bir zeytin ağacı diker. Zeus’un başkanlığını yaptığı, tanrı ve tanrıçaların huzurunda kurulan mahkemede yeryüzüne daha güzel bir hediye verdiği belirlenen Athena haklı bulunur. Böylece bölgeye zeytinin ilk getirilişi At..]]> Mon, 22 Jan 2018 06:36:28 +0300 Suç işleyen kamu görevlileri ile ne yapmalı? https://www.evrensel.net/yazi/80635/suc-isleyen-kamu-gorevlileri-ile-ne-yapmali https://www.evrensel.net/yazi/80635/suc-isleyen-kamu-gorevlileri-ile-ne-yapmali? Yılın ilk haftasını Türk Ceza Kanunu’nda önemli değişikliklerle olumlu biçimde yerini bulmuş iki suç ve bu suçları öven, suça azmettiren iki kamu görevlisinin açıklamalarıyla, bu açıklamaların toplumun değişik kesimlerindeki yansımaları arasında tamamladık. Kamu görevlilerinden biri toplumun oy verenlerince vekil seçilen, sonra da bakan atanan ve vergilerimizle -hayli de yüksek olan- maaşını ödediğimiz Sayın Süleyman Soylu. “Sayın” ifadesi lütfen kendisini saygın bulduğum anlamında okunmasın, kendime olan saygım gereği, kişisel olarak tanımadığım herhangi bir insana hitap ön eki olarak kullandığım bir sözcük yalnızca. Yoksa bakanlığı döneminde yaptığı ve söyledikleriyle, hele son açıklaması ve kamu görevini ifa ettiği konumu itibarıyla saygın bulmam söz konusu dahi edilemez. Bildiğiniz gibi Türkiye İşkenceye Karşı Sözleşm..]]> Mon, 08 Jan 2018 09:47:55 +0300 Gelecek uzun sürer https://www.evrensel.net/yazi/80593/gelecek-uzun-surer https://www.evrensel.net/yazi/80593/gelecek-uzun-surer? Bu yazıyı 2017’nin son gününde yazıyorum. Son birkaç yıl giderek ağırlaştı ya yüreğimizde, Murathan Mungan’ın o güzelim “Karanfil” şiirini anımsattı bir dost günün sabahında, ilk dizelerini paylaşarak: “Kulağında karanfil taşıyan halkımın oğulları/ Atlanın gidiyoruz./ Buğulu bir şafak vakti yeniden düşüyoruz yollara / Eski zamanlarda olduğu gibi/ Dersimiz tarih. Unutmayın kaldığımız yeri/yenilmedik daha…” Yenilmedik elbette. Adliyeleri ve cezaevlerini mesken tutmuş olsak da, her gün yeniden yargıladık bizi yargılamaya yeltenenleri. Onurlu duruşlarına tanıklık ettik dostların, hakikatin peşinde hakikati dillendirdikleri için hep birlikte biraz daha kazandık hayatı. Yılmadan her gün kabahat işleyip de işini geri isteyenlerin, bunca basit bir talebi duyuramadıkları sağır kulaklara inat açlıklarını onların yüzüne çarpanların, sokakları akademiye, hakikati ha..]]> Mon, 01 Jan 2018 04:26:23 +0300 Tek tipleştirebildiklerimizden misiniz? https://www.evrensel.net/yazi/80546/tek-tiplestirebildiklerimizden-misiniz https://www.evrensel.net/yazi/80546/tek-tiplestirebildiklerimizden-misiniz? Nihayet beklenen an gelip çattı. İnsan Hakları Derneği ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı olarak ortaya saçılan tek tip inciler üzerine 17 Ekim’de basın açıklaması yapmış, mahpusun tek tip elbise giymeye zorlanmasının; “onur kırıcı bir ceza” niteliğinde olduğunu, işkence ve diğer zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı muamele veya cezaların suç olma niteliğini, mahpusa yönelik her türlü şiddet uygulamasının kolaylaştırıcı bir aracı haline de dönüşmesinin yanı sıra, adil yargılama hakkını da ihlal edeceğini ve tek tip elbisenin sadece mahpusa değil, toplumun tamamına dayatılan bir cezalandırma olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştık. O zamandan bu zamana hem yürütmenin tek tip ağızlarından söylenenler, hem basında yer alan giysi hazırlığını müjdeleyen(!) haberler, hem de cezaevlerinden gelen ve koşulları ağırlaşan, zaman zaman tek tip dayatmasına gidiş sürecinin ..]]> Mon, 25 Dec 2017 05:20:39 +0300 İyilik bir gün elbet galip gelecek https://www.evrensel.net/yazi/80505/iyilik-bir-gun-elbet-galip-gelecek https://www.evrensel.net/yazi/80505/iyilik-bir-gun-elbet-galip-gelecek? “Bir daha asla”, insanlık adına yaşanan acıların tekrarlanmaması için dünya ölçeğinde söz birliği edilmiş en anlamlı karardı. Yirminci yüzyılda başaramadık, yirmi birinci yüzyılın ilk çeyreğine 8 kala hâlâ yaşam hakkı ihlallerinden işkenceye bir dizi insanlık suçu ve savaşlardan nefret suçlarına, ayrımcılıktan sömürünün en ağırına kol geziyor dünyanın dört bir yanında. Değerlerimiz alabildiğine aşınmış, en temel insan hakları kavramlarının dahi üzerinde tepinir olmuş insanlar. Yaşam hakkı ihlallerinin alkışlandığı, işkencenin yöntemleri üzerine ballandıra ballandıra programlar yapıldığı bir çağda, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 69. yılı nedeniyle İnsan Hakları Derneği ve Türkiye İnsan Hakları Vakfı olarak tüm inadımızla insanlık değerlerine vurgu yapan, ihlallerin önlenmesi için yol arayan bir dizi etkinlik yaptık mem..]]> Mon, 18 Dec 2017 05:11:28 +0300 İstanbul Kültür Sarayı’ndan Atatürk Kültür Merkezi’ne https://www.evrensel.net/yazi/80268/istanbul-kultur-sarayindan-ataturk-kultur-merkezine https://www.evrensel.net/yazi/80268/istanbul-kultur-sarayindan-ataturk-kultur-merkezine? Biliyorsunuz, sık yolculuk yapıyorum. En azından haftalık yazman gereken yazılarımı yazamayışımdan, hafta sonlarımın önemli bölümünü yolculuklarda ve kah eğitimler kah toplantılarda geçirdiğimi fark ediyorsunuz. Bu yolculukların önemli bir bölümü de farklı ülkelere oluyor. Özellikle rica edebileceğim arkadaşlarımın olduğu ülkelerde ve etkinliklerden kalan zaman el veriyorsa son on yıldır ilk isteğim o şehirde uygun senfoni orkestrası konseri olup olmadığını araştırmaları ve bilet almaları oluyor internet üzerinden başaramamışsam. Oysa önceki yıllarda bu istek böylesine yakıcı olmaz, denk düşerse keyifle bir konsere gider ama illa o şehirde bir konser olsun diye dört gözle beklemezdim. Ne yazık ki on yıldır yaşadığım şehirde bir senfoni orkestrası konserini yeterli düzeyde ağırlayabilecek bir salon yok. İstanbul Şehir Orkestrası olduğu zamanlardan başlayarak babamla birlikte dinlemey..]]> Mon, 13 Nov 2017 05:00:31 +0300 Yollarda https://www.evrensel.net/yazi/80218/yollarda https://www.evrensel.net/yazi/80218/yollarda? Uzun aralarla yazmak zorunda kaldığımda, nereden başlayacağımı bilememenin sıkıntısını yaşıyorum hep. Öyle çok olay, zorluk ve sıkıntı birikiyor ki hangisini ele alsam ciltler dolduracak duygusu ile birbirini tekrar eden yazılar yazma kaygısı elimi ayağımı bağlıyor. Yazamadığım zamanlara Berlin Kopenhag hattında İzmir ile Van’ı sıkıştırıp döndüğümde; İHD MYK üyesi sevgili Ali Rıza Yurtsever ile Büyükada’da türlü komplo teorileri ile derdest edilen insan hakları savunucusu dostlarımız, her birimizle de birlikte ayrı ayrı yargılandığı 92 davası baki kalsa da sevgili İnan Kızılkaya’yı yarı açık ezaevinde aramıza katılmış buldum ama ne göreyim! Cumhuriyet Gazetesi yazarlarını takside bağlamışlar, anlaşılan birer birer gönderecekler aramıza. Cezaevleri de işkencenin beşiği haline gelmişken, insan hakları savunucularının da birkaçı olsun içerde diye düşünüp sevgili Taner Kılı&c..]]> Mon, 06 Nov 2017 05:19:27 +0300 Sanat ve politika https://www.evrensel.net/yazi/79985/sanat-ve-politika https://www.evrensel.net/yazi/79985/sanat-ve-politika? Ai Weiwei hem sanatçı hem de insan hakları savunucusu kimliği ile tüm dünyada önemli bir yere sahip. Sevgili dostum Eren Keskin ile birlikte bu yılki Uluslar arası Hrant Dink Ödülü’nü paylaştılar. Sevgili Eren hayatını bu topraklarda yaşanan hak ihlalleri ile mücadeleye adamış, bizlere her zaman ışık olmuş bir insan. Işığını ne kadar hapsetmeye çalışırlarsa çalışsınlar, o ışık her alana sızmış, tam da ödül heykelciğindeki o çatlağın arasından yolunu bulan gerçekler gibi bizlere ulaşmıştır. Yalnızca devlet değil, kadınlar için verdiği mücadelede eril şiddetin görünür olması için yaptıkları erkek egemenliğini de sarsıcı niteliği ile tüm erklerin saldırısına uğramasına neden olmuştur. Zorlu bir mücadeledir insan hakları mücadelesi. Hak bilinci yerleşmediğinde tek yönlülüğe doğru da kolayca savrulabilir toplumlarda. Kimi ihlalleri me..]]> Mon, 02 Oct 2017 05:00:23 +0300 Huzur https://www.evrensel.net/yazi/79901/huzur https://www.evrensel.net/yazi/79901/huzur? Nasıl kolay olabilirdi hayat, huzurlu ve üretken. Basit ve insanca bazı gereksinimlerin zorlanmadan karşılanabildiği koşullarda yaşasaydık eğer. Geçen haftayı tam da böyle, biraz Türkiye’deki gündeliğin dışında, kendi halinde tümüyle adli tıp alanındaki yeni gelişmelere, araştırmalara odaklı bir toplantıda Düsseldorf Heinrich Heine Üniversitesi’nin binalarında geçirdim. 200’ün üzerinde poster bildiri, 100’ün üzerinde sözlü bildiri ile oturum açılışlarında yapılan benim de aralarında olduğum davetli konuşmacıların sunumları sayesinde inanılmaz zenginleştim. Yeşillikler içinde tek ya da az katlı binalarla bezeli Eller semtinde tuttuğum daireden çıkıp da, her gün sabah üzerinden geçtiğim derelerdeki ördeklerle selamlaşarak, köpeklerini gezdiren insanlarla selamlaşıp bir iki söz değiş tokuş ederek orman içinden geç..]]> Mon, 18 Sep 2017 09:46:26 +0300 Dava https://www.evrensel.net/yazi/79858/dava https://www.evrensel.net/yazi/79858/dava? Hepimiz birer Joseph K.* olarak yaşıyoruz hanidir. Kapımıza ne zaman geleceklerini, tutuklayıp nereye götüreceklerini, bu saçmalığın ne kadar süreceğini bilmeden, günler, aylar hatta yıllar geçiyor önümüzden. Haftayı yeni tutuklamalarla bitirirken, belirsizlik içinde beliriveren özgürlüklerle sevince boğulur olduk. Önce sevgili insan hakları savunucusu dostumuz Ayhan Bilgen’in özgürlük haberi geldi. Bu haberi sevgili meslektaşlarım, dostlarım, Diyarbakır Tabip Odası’nın önceki başkanları Dr. Şemsettin Koç ve Dr. Selçuk Mızraklı’nın özgürlüğü izledi. Bir yanımız ayaza kesmişken, öte yanımız çiçekler açtı yeniden. Ayaz hiç bitmiyor, Joseph K.’nın bulamadığı yargıçların karşısında öfke biriktiriyoruz durmadan ya, birkaç günlük sevinçlere yer açıyoruz işte hayatım..]]> Mon, 11 Sep 2017 05:04:12 +0300 Solakların adli tıpçısı https://www.evrensel.net/yazi/79814/solaklarin-adli-tipcisi https://www.evrensel.net/yazi/79814/solaklarin-adli-tipcisi? İyi ki acı çekmeye meyyal dostlarım var. Yoksa nasıl haberdar olacaktım yandaş medyadan bir zatın beni “solakların adli tıpçısı” diye tanımladığından. Konu elbette gene sevgili Nuriye ile Semih ve tabii ki aslında nasıl da yiyip içtikleri, daha doğrusu ne içtikleri. Limonata içmeleri ve vitamin almaları üzerine “gizli gizli yiyorlar” iddialarının bir başka türü akıyor yazı boyunca. Ne yazık ki hak arama araçlarının sınırlandırıldığı, insanların seslerini duyurmak için bedenlerini, yaşamlarını ortaya koymak zorunda bırakıldığı bu topraklarda açlık grevlerinin bunca sık ve çok başvurulan bir hak arama yöntemine dönüşmesinin tüm ağırlığını biz hekimler çok yakından ve yakıcı hissederiz uzun yıllardır. Yaşamdan yana bir alanın gelenekleri ile ölmesinler, sakat kalmasınlar diye de kafa yorarız elden geldiğince. İşte bu kafa yorma halinin bir sonucu 1996 a&..]]> Mon, 04 Sep 2017 05:00:45 +0300 Hekimlere çağrı https://www.evrensel.net/yazi/79772/hekimlere-cagri https://www.evrensel.net/yazi/79772/hekimlere-cagri? Nuriye Gülmen ve Semih Özakça’nın yaşamak zorunda bırakıldığı iki ayrı muayeneyi sizlerle paylaşmıştım. Tekrarlayan muayenelerin nasıl işkence uygulamasına dönüştüğünü, özellikle Ankara Numune Hastanesi “mahkûm koğuşu” olarak anılan bodrum katının karanlık, havasız ve dar alanlarını. Sağlık hizmetlerine ilişkin ulusal ve ulusal üstü yasal düzenlemeler, sözleşmeler ve ille de tıbbi etik ilkeler eşitlik ve adalet kavramlarını bünyesinde barındırır. Kim olduğundan bağımsız olarak sağlığa erişim hakkı eşit koşullarla tanımlanmıştır. “Mahkûm koğuşu” adı altında cezaevi koşullarından daha kötü koşulların olduğu bir hastane ortamının tedavi nedeniyle zorunluluktan bu koğuşlara sevk edilip yatırılan insanlar için hak ihlali olarak değerlendirilmesi gerekir hal böyle olunca. Cezaevleri, hastaneler ve hastane sevklerine ilişkin sorunların çok olduğunu..]]> Mon, 28 Aug 2017 04:15:33 +0300 Derin saygı https://www.evrensel.net/yazi/79675/derin-saygi https://www.evrensel.net/yazi/79675/derin-saygi? “Lütfen derin saygılarımı kabul edin”! Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği kurumsal yazışmaları, devlet başkanları, bakanlar, büyük elçilere hitaplı yazılarda bitirirken “en derin saygı” sunulması beklenen bir kural olarak tanımlanıyormuş. Bir üst yazıda karşıma çıkınca merak edip araştırdım, çünkü itiraf etmeliyim ki böyle bir derin saygı sunma hali ile ilk kez karşılaşmıştım. Mektup İngilizce, dolayısıyla ifade de “please accept my high consideration- lütfen saygılarımı kabul edin” olarak kullanılmış. Araştırınca gördüm ki, Dünya Sağlık Örgütü’nün yazışma kuralları ile ilgili bir eğitim modülü var ve yukarıda saydığım ve “dignitaries” olarak özetlenen “yüksek rütbeliler veya yüksek rütbeli devlet veya kilise adamları ya da devlet adamları” şeklinde tanımlanan kişilere yazarken beklenen biti..]]> Mon, 14 Aug 2017 06:01:03 +0300 #NuriyeSemih https://www.evrensel.net/yazi/79636/nuriyesemih https://www.evrensel.net/yazi/79636/nuriyesemih? Ankara’nın orta yerinde “İşimi geri istiyorum” diyerek başlattıkları oturma eylemlerinden, beş ay sonra başka bir aşamaya geçiş süreçlerini, açlık grevinin ardından her gün uğradıkları polis saldırılarını, göz altıları, 75 gün sonra evleri basılıp gözaltıyla yetinmeyerek tutuklanmalarını hep birlikte izledik. İç İşleri Bakanlığı’nın hiçbir masraftan kaçınmayarak bastırdığı elli küsur sayfalık Türkçe-İngilizce kitapçıkla nasıl azılı suçlular olduklarını da öğrendik. İlgisiz fotoğraflar doldurup örneğin suç kanıtı olarak Semih Özakça’nın tamamı işini geri istediği için yaptığı oturma eyleminden şiddetle derdest edilip götürülmesine dair açılmış soruşturmaları işaret eden 4 (yalnız dört) savcılık dosya numarasını tablo halinde gösterdikleri bu kitapçığı üşenmeyip bir de akademisyenlerin iletişimi için kurulduğu iddia edilen “academia.edu” diye bir web sitesine yükledikleri tarihin acil talepli AİHM başvuru tarihine denk gelmesi de hiç tesadüf değil elbette. E, insanları sokakta açlık grev..]]> Mon, 07 Aug 2017 05:00:51 +0300 Camus, Virchow ve isyan üzerine https://www.evrensel.net/yazi/79598/camus-virchow-ve-isyan-uzerine https://www.evrensel.net/yazi/79598/camus-virchow-ve-isyan-uzerine? Hayatımı yönlendiren seçimlerde etkisini kuvvetle hissettiğim önemli isimlerden biri de Albert Camus’dür. Üç yıl önce “Cezayir Günlükleri” kitabından da söz ettiğim “Çember” başlıklı yazımda andığım, daha 28 yaşındayken “Sisifos Söyleni” gibi çok güçlü felsefi bir metni kaleme alabilen, ailemden öğretmenlerime herkesin hekim olmam için ısrarına omuz silkip, “Veba”yı okuduktan ve Dr. Rieux ile tanıştıktan sonra hekim olmanın benim için tek seçenek olduğuna karar vermemi sağlayan kıymetlimdir Camus. Fransız Gazeteci Jeanine Delpech ile 1945 yılında yaptığı bir söyleşide saçmalıklar ve kurtuluş ilişkisi üzerine söylediklerini bu hafta Maria Popova’nın “brainpickings” isimli blogunda okuyabildim. Haftanın, haftaların saçmalıkları karşısında zaman zaman karşıma çıkan, benim de kendime sorup durduğum soruların zihnimde berraklaşmasını sağladı bir kez daha. Yaşamın içindeki saçmalığın yarattığı ikilemi keşfe çıktığında üç sonuca ulaştığını söyler Camus Sisifos Söyleni’nde: İsyan, özgürlük ..]]> Mon, 31 Jul 2017 05:00:17 +0300 Hayal edilmiş gerçeklik https://www.evrensel.net/yazi/79555/hayal-edilmis-gerceklik https://www.evrensel.net/yazi/79555/hayal-edilmis-gerceklik? İnsan hakları savunucuları genellikle “İnsan Hakları Savunucularının Korunması Bildirgesi” olarak ansa da , bildirgenin tam adı “Evrensel Olarak Tanınan İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunması ve Geliştirilmesinde Toplumsal Kuruluşların (Organların), Grupların ve Bireylerin Hakları ve Sorumlulukları Üzerine Bildirge” BM İnsan Hakları Komisyonunun 3 Nisan 1998 tarihli toplantısında kabul edilip Genel Kurul tarafından da aynı yıl onaylanan bu bildirge üzerine “Dublin Bildirgesi – İnsan Hakları Savunucularının Güvenliği: AGİT’in Harekete Geçme Zamanı”, Paralel Sivil Toplum Konferansı’nın katılımcıları tarafından 2012 yılında kabul edilmiş, 2016 yılında AGİT tarafından kılavuz ilkeler yayınlanmıştır. Genel hukuk teamüllerinin aksine bir tutuklu yargılamalar cenneti olan memleketimizde ahlaksızca dezenformasyonla hedef gösterilen, karalanan ve yargının soruşturma aracı olarak görev üstlenen malum basın organlarının olağanüstü çabalarıyla üretilen yalanlar delil olarak kullanılıp ..]]> Mon, 24 Jul 2017 05:02:01 +0300 İnsan hakları, sanat ve dikkat https://www.evrensel.net/yazi/79510/insan-haklari-sanat-ve-dikkat https://www.evrensel.net/yazi/79510/insan-haklari-sanat-ve-dikkat? Günümüz dünyasını algılamamıza, ayrıntıları görebilmemize olanak sağladığını düşündüğüm “politik sanat” için sanat alanında düşünen ve yazanların farklı bakış açıları, eleştirel görüşleri var. Sanatın, dolayısıyla sanatçıların yaşamımızı zenginleştirdiğini, algı kapılarımızı zorladığını düşünen sıradan bir sanat izleyicisi olarak bu konulara ilişkin yorum yapmak hiç haddim olmadığı gibi elbette böyle bir niyetim de yok. Ancak birkaç günlük Ankara yolculuğum ve Yüksel caddesi ziyaretimin düşündürdüklerini yazmak, biraz konuya ilişkin okumak isteyince karşıma çıkan bazı yazılar arasında Meral Sayar’ın “Jacques Rancière’de Politik Sanat ve Temsil Sorunu”* makalesi benim için çok öğretici oldu. Meral Sayar Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji bölümündenmiş. Politik sanat üzerine makalesinde; “Pek çok sanatçı, seyircide “farkındalık yaratma”, toplumsal çelişkilere “dikkat çekme”, seyircinin algısını “ters yüz etme” gibi, her biri artık klişeye dönüşmüş olan formüllerle ifade et..]]> Mon, 17 Jul 2017 05:00:52 +0300 İthaka https://www.evrensel.net/yazi/79416/ithaka https://www.evrensel.net/yazi/79416/ithaka? Kavafis’le tanışmam 35 yıl öncesine dayanıyor. Cevat Çapan’ın çevirisiyle okumuştum “Kavafis’ten kırk şiir” deki şiirlerini. Sanırım o zaman kesin kararımı vermiştim, arkeoloji okuyacaktım. Beş yıl sonra da yeniden üniversite sınavına girip Klasik Arkeoloji eğitimine başladım. Tam 30 yıl olmuş. Kavafis’in İskenderiye için yazdıklarını hep İstanbul için hissetmiş, nereye gitsem ardımdan gelecek şehri bırakamamış biri olarak gariptir ki, yolculuklardan da her zaman varmaktan daha çok ilgilenmiştim. O nedenle “İthaka” şiiri benim için çok hayatıma değen bir yerde durur, “Şehir” ile birlikte. Güneşin alnında, yazın yakıcı sıcağında on binlerce insan “adalet” için yürürken aklıma düştü, sizlerle paylaşmak istedim bu şiiri… İTHAKA* İthaka’ya doğru yola çıktığın zaman,/ dile ki uzun sürsün yolculuğun,/ serüven dolu, bilgi dolu olsun./ Ne Lestrigonlardan kork,/ ne Kikloplardan, ne de öfkeli Poseidon’dan. / Bunlardan hiçbiri çıkmaz karşına, /düşlerin yüceyse, gövdeni ve ruhunu/ince bir h..]]> Mon, 03 Jul 2017 04:53:41 +0300 Emanet https://www.evrensel.net/yazi/79325/emanet https://www.evrensel.net/yazi/79325/emanet? Geçen hafta kıymetli bir emanet aldık kadınlardan. Güzel yaşamış, güzel mücadele etmiş bir kadın, Şirin Tekeli yaşamı ile açtığı yollara ölümüyle de bir yol açmış, bedenini öğrencilerimiz için İ.Ü. İstanbul Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı’na bağışlamıştı. Perşembe günü bir yanımız hüzne bir yanımız gururlu bir heyecana kesmiş bekledik Bodrum uçağını. Son yıllarını geçirdiği Bodrum’dan kadınlar uğurlamıştı morlar içinde. Bizler karşılayacaktık. Zamanında öğrencimiz, sevgili dostum Özcan, gencecik bir doçent sevgili İlke, günün sonuna yaklaşırken aynı heyecanla bekleyen tüm emekçileri ve Anatomi Anabilim Dalı’nın özenli planlaması ile hastaneden ambulans yola çıktı. Hepimizi adım adım haberdar ederek geldiklerinde, morlar içinde her kuşaktan kadın karşıladı sevgili Şirin Tekeli’yi. Sevgili dostum, avukatım, her anlamda vekilim Filiz Kerestecioğlu bir bilim kadınını bir diğer bilim kadınına emanet etmekten söz etti ya, biz bilim insanları olarak devralırken kıymetli emanetimizi, gelec..]]> Mon, 19 Jun 2017 04:15:05 +0300 Lütuf! https://www.evrensel.net/yazi/79275/lutuf https://www.evrensel.net/yazi/79275/lutuf? Çok ara vermişim bu kez. Hâlâ yazabilmek için kendimce var saydığım koşullarım olduğu da söylenemez ama naçizane not düşmeye çalıştığım memleket halleri öylesine yığıldı ki, kitap kolilerinin arasında oturacak bir yer açıp yazmak dışında seçenek olmadığına karar verdim. Bugün Nuriye Gülmen ve Semih Özakça’nın kamudan ihraçlara karşı başlattıkları açlık grevinin 96. günü. Üstelik tam üç haftadır cezaevindeler. Yüreğimiz ağzımızda hanidir. İhraçlara karşı sesini duyurmaya çalışan insanlarımıza memleketin dört bir tarafında, ama en çok da Ankara’nın orta yerinde hepimizin gözü önünde işkence uygulamaları ise 7 ayı doldurdu. Sevgili Veli Saçılık’ın etrafını saran kolluğun, savaşlardaki kurşuna dizme görüntülerini andıran ateş etme halleri ve her gün basın açıklamasına yönelik saldırgan tutum bir tür düşman hukuku işletildiğini, yurttaşının talebini görmezden gelmek bir yana talep etmenin kendisinin düşmanlık olarak değerlendirildiğini ve devletin tüm aygıtlarıyla düşmana karşı konumlan..]]> Mon, 12 Jun 2017 06:59:55 +0300 Vodvil https://www.evrensel.net/yazi/78996/vodvil https://www.evrensel.net/yazi/78996/vodvil? Gene yok! İlk çıkacak KHK demiştik. Artık kesinkes referandum sonrası çıkacak ilk KHK ile bizi de onurlandırırlar diye umuyorduk, ama olmadı. Üstelik bir değil iki KHK birden yayınlandı 29 Nisan tarihinde. 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kamu görevinden ihraç edilen 484 akademisyenden 66’sı Barış İçin Akademisyenler, “Bu Suça Ortak Olmayacağız” diyenler ama bu 66’ya da giremedik işte. Size duygularımı nasıl anlatsan bilemiyorum, inanılmaz bir utanç duyuyorum sevgili meslektaşlarım onar yüzer ihraç edilirken. Son KHK ile bugüne dek ihraç edilen imzacı sayısı 371’e, farklı yöntemlerle işten çıkarılan imzacı sayısı ise 451’e yükselmiş. Aralarında tekrar tekrar atılanlar da var. Yalnız akademisyenlerden değil, hekim meslektaşlarımdan da çift dikiş atılmış olanlar gözüme çarptı listelere bakarken. Diyarbakır Tabip Odası Başkanı sevgili Yakup Altaş, İHD MYK üyesi sevgili Osman İşçi de var. İHD Diyarbakır Şube Başkanı Raci Hoca daha önce ihraç edilmişti zaten. Düşünen, üreten..]]> Mon, 01 May 2017 05:59:37 +0300 Çöküş https://www.evrensel.net/yazi/78951/cokus https://www.evrensel.net/yazi/78951/cokus? Türkiye’yi bir kararın eşiğinde bırakıp gitmiştim geçen hafta Amerika’ya. Uçaktan indiğimde öğrendiğim sonuç ise beni yalnızca sonrası için kaygılandırdı ama şaşırtmadı. Kaygım toplumda oluşturulan yarılmaya dair, bu yarılmanın çatışmalı bir hal alması düşüncesi ürkütüyor beni. Her iki kişinin en az bir konuda taban tabana zıt olması bir yana, bu referandumda olumlu ya da olumsuz görüş bildirme biçimlerindeki bazı benzerlikler, ayrımcı, çatışmacı ve şiddeti benimseyen dil ile birleşince toplumun geleceği adına kaygılanmamak, bu süreci barışçıl tutumlarla dönüştürecek mekanizmaların sınırlılığına üzülmemek elde değil. Ama… Üçüncü büyük muhalefet partisinin eş başkanları dahil milletvekilleri rehin alınmış, olumsuz görüş bildirenlere yönelik saldırılar almış başını gitmişken elde edilen sonuç sistem değişikliğini bu haliyle onaylamayanlar adına başarı ve AKP’nin bugüne dek izlediği politika adına da ciddi bir meşruiyet kaybı olarak göründü oralardan gözüme. Çöküş sürecine girmiş bir s..]]> Mon, 24 Apr 2017 05:00:13 +0300 Kapanmaz yara: Açlık grevleri https://www.evrensel.net/yazi/78850/kapanmaz-yara-aclik-grevleri https://www.evrensel.net/yazi/78850/kapanmaz-yara-aclik-grevleri? Geçen hafta bu köşeden de olsa cezaevlerindeki dostlara mektubumu trenle yaptığım Ankara yolculuğu sırasında yazmıştım. Hem memleketin gündemiyle başa çıkamadığımdan bir türlü yazamadığım mektupları daha da geciktirmemek, hem de oradan oraya koşuştururken zaten aralıklı yazdığım yazılara ara vermemek için tren yolculuğunu bir fırsat olarak görmüştüm. Yolculuk, hele de tren yolculuğunu çok severim. Hayatın ritmine uyan akışı, uçak yolculukları gibi değildir. Zamanın, yolun, şehirlerin birlikte akıp geçtiğini, hayatınızın da bu zamanla birlikte devindiğini hissetmenin bir şeyleri hatta bazen kendinizi geride bırakma duygusu yaratan uçaktan farkını önemserim. Yazmak, hele ki dostlara mektubu trende yazmak da hızla akan hayatlarımıza bir es vermek gibi geldi o nedenle. Oysa biraz olsun yavaşlayıp hayatı hissetmeye çalıştığımız yerde yanı başımızdan hızla hayatlar geçiyordu. Gencecik insanlar bu memleketin makus tarihi boyunca olduğu gibi bedenlerinden, yaşamlarından başka çığlıklarını d..]]> Mon, 10 Apr 2017 04:07:02 +0300 Dostlara mektup https://www.evrensel.net/yazi/78801/dostlara-mektup https://www.evrensel.net/yazi/78801/dostlara-mektup? Bugün ne zamandır yazmak isteyip de yazamadığım cezaevi mektuplarımı neden yazamadığımı anlatmak niyetindeyim. Ne hazırlıklar yaptım, ne kartlar, rengârenk zarflar aldım bilseniz! Hiçbiri gözüme güzel görünmedi oysa alıp da masanın başına geçtiğimde. Bir türlü içime sinmedi sonrasında yazdıklarım. Yazacak çok sözüm, aktaracak çok duygum vardı ama ne kâğıtlar yeterince güzel ne de içimden sel olup taşan duygularımı taşıyacak kadar incelikliydi. Üstelik ben koğuş paylaştığım o güzelim kadınlar, memleketin dört bir yanındaki cezaevlerinden her biri incelikle düşünülüp hazırlanmış mektuplar gönderen dostlar kadar yaratıcı ve yetenekli değildim. Kaldığım cezaevinin hücresini gökkuşağı renkleriyle dolduran o gencecik delikanlı gibi renkli hiç değildim. Her gün bir başka güne erteleyerek, daha güzelini bulacağımı düşleyerek geçti. Yazacaklar ertelendikçe birikti, nereden başlayacağımı bilemedim bir türlü. Memleketin her sabahında kötülüklere uyanırken, dışarıdan umutlu haberler vermekti d..]]> Mon, 03 Apr 2017 07:41:27 +0300 Tehdit mi, tedhiş mi? https://www.evrensel.net/yazi/78750/tehdit-mi-tedhis-mi https://www.evrensel.net/yazi/78750/tehdit-mi-tedhis-mi? Yoksa ikisi birden mi? Her tehdit içinde tedhiş kavramını barındırır elbette, çünkü tehdit etme eylemi hem tehdit edileni hem de tehdit edilen üzerinden toplumu korkutma, yıldırma yani dehşet yaratma, dolayısıyla bir tedhiş halini amaçlar. Tehdit sözcüğünün kökeni Arapça hdd kökünden gelen tahdîd, hadd veya hudûd “kırma, yıkma, korkutarak ele geçirme”, artık yerine Latince kökenli terör sözcüğünü kullandığımız tedhiş ise Arapça dhş kökünden tadhîş “korkutma, dehşet verme, yıldırma”, dahşat “korku” sözcüğünden türeyen bir dehşet yaratma eylemi. Bu sözcükler aklıma boşuna düşmedi, durduk yere bir ilişki kurma çabası da değil yapmaya çalıştığım. Hemen birkaç tehdit konuşmasını sizlere de anımsatabilirim. Sedat Peker’in akademisyenlerin kanlarıyla duş yapma tehdidi, ilk aklıma gelen. Hedef dehşet yaratmak ve dolayısıyla bir tedhiş eylemi olarak nitelenebilir örneğin. Referandum süreci de ilginç tedhiş eylemlerine sahne oluyor. Örnek bol. Hayır diyeceklerin bizzat Cumhurbaşkanı tarafınd..]]> Mon, 27 Mar 2017 04:37:29 +0300 Dr. Serdar Küni’ye özgürlük https://www.evrensel.net/yazi/78660/dr-serdar-kuniye-ozgurluk https://www.evrensel.net/yazi/78660/dr-serdar-kuniye-ozgurluk? Siz bu yazıyı okurken sevgili meslektaşım, genç dostum, Cizre referans merkezimizin gönüllü hekimi Dr. Serdar Küni’nin ilk duruşması olacak Şırnak’ta. Sevgili Serdar neredeyse 5 aydır, iyi hekimlik değerleri gereği hastalara ayrımsız sağlık hizmeti sunduğu için tutuklu. Önce Şırnak sonra ise bir sürgünle Urfa cezaevine gönderildi. Orada olmak, ilk duruşmasında yanında olmak isterdim ama Perşembe günü gittiğim Düsseldorf’tan pazar sabaha karşı dönebildiğim için uçuşları denk getirip “güvenli(!)” saatlerde Şırnak’a ulaşmam ve sonra Fakültedeki derslere yetişmem mümkün olamayacağından gidemedim. Umarım bu utanç verici yanlıştan dönülür de özgür Dr. Serdar Küni’ye sıkıca sarılıp kucaklama şansımız olur. Memlekette güvenli yolculuk yapılacak saatlere geri dönüşümüze hiç değinmiyorum bile! Tıp dünyasının en önde gelen kurumları Dünya Tabipler Birliği, İnsan Hakları için Hekimler Örgütü, İşkence Görenler için Uluslararası Rehabilitasyon Konseyi, İngiliz Tabipler Birliği, Alman Tabipler Bir..]]> Mon, 13 Mar 2017 06:27:27 +0300 Suça ortak olmamak! https://www.evrensel.net/yazi/78519/suca-ortak-olmamak https://www.evrensel.net/yazi/78519/suca-ortak-olmamak? Biz hangi suça ortak olmayacağımızı söylemiştik, hatırlıyor musunuz? İnsanların aylar süren “sokağa çıkma yasağı” adı altında evlerinde, sokaklarında özgürlüğünden alıkonmasına, temel gereksinimlerinden yoksun bırakılmasına, yaşam alanlarının tahrip edilmesine ve en önemlisi yaşam hakkı ihlallerine yönelik bir çığlık atmıştık bir yıl önce. Epeydir ülkede hızla yükselen kaotik ortam, bir darbe girişimi, bombalamalar, toplu katliamlarla birlikte sanki bunlar hiç olmamış, olmuşsa da hak edilmiş, şimdi de sona ermiş gibi bir belleklerden silinme hali ile karşı karşıyayız. Oysa tam da bu yazıyı yazarken Nusaybin’den gelen haberler son bir buçuk yıldır hiç hız kesmeden yaşananlara işaret ediyor yeniden. Sokağa çıkma yasağı uygulanan yerlerde evlerinde gözaltılar, işkence iddiaları duyuluyor durmadan. Ateşe verilen evlerin görüntüleri geçiyor sosyal medyanın zaman akışlarında. Doğrulayabileceğimiz bağımsız haber kaynakları bir elin parmaklarını geçmiyor, onlar da habere giderken özgürlüğünden..]]> Mon, 20 Feb 2017 05:02:18 +0300 Cübbe https://www.evrensel.net/yazi/78472/cubbe https://www.evrensel.net/yazi/78472/cubbe? Bu hafta Cuma günü staj grubumuzla “İnsan Hakları ve Etik” başlıklı dersimi yaptık, grubun benim aktaracağım son dersi olarak. Bu dersi 1996 yılından beri anlatıyorum, başlangıçta 2 saat iken 23 yıl içinde 6 saatlik bir tam güne çıktı. Dünya Tabipler Birliği’nin 1999 yılında Tıp Fakültelerinde “İnsan hakları ve etik” dersinin müfredata alınması önerisinden dört yıl önce, biz Türk Tabipleri Birliği ve Adli Tıp Uzmanları Derneği olarak birinci basamak için adli hekimlik eğitimlerine başladığımızda, bu başlığı da o eğitimin bir parçası yapmıştık. Ben de ertesi yıl bizim fakültede staj dersi olarak başlatmıştım. Zaman içinde bir Birleşmiş Milletler belgesi olan “İşkencenin Etkili Soruşturma ve Tıbbi Belgelemesi El Kitabı- İstanbul Protokolü” yazımında o ders içeriğinden, Türkiye’de özellikle Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın inanılmaz birikiminden yararlandık. O 2 saatlik ders ve ders notları uluslararası katkılarla bir uluslar arası kılavuza, sonrasında uluslararası bir eğitim programına dö..]]> Mon, 13 Feb 2017 05:00:15 +0300 Mutluluk https://www.evrensel.net/yazi/78426/mutluluk https://www.evrensel.net/yazi/78426/mutluluk? Feminizmin önemli isimlerinden biri, Simone De Beauvoir’ı anarak başlamalı bu yazıya: “Mutluluk bir olasılık değil, ahlaki bir zorunluluktur!” İyimserlik, karamsarlık ve umut üzerine çokça tartıştığımız, düşündüğümüz, baskılardan boğuluyormuş gibi hissettiğimiz günlerden geçerken kendime durmadan hatırlatıyorum bu sözünü. Otobiyografisinin son cildinde mutsuzluğu ve duyguları yok sayarak değil, farkında olup mutsuzluğa karşı mücadele ederek mutluluğu ve umudu geliştirmek üzerine yazdıkları hep çok yol gösterici olmuştur benim için. Kolay değil, muhakkak. Aylardır Resmi Gazete’de birbiri ardına yayınlanan Kanun Hükmünde Kararnamelere ek çarşaf çarşaf listelerde adlarının yer alması dışında bir başka bilgiye ulaşamadan yıllarca emek verdikleri işlerinden “ihraç” edildiklerini öğrenen yüz bini aşkın insanın bu ahlaki zorunluluğu hissetmeleri zor olsa da, zoru başardıklarını görmek de bir o kadar umut verici. Akademiyi sokağa taşıyanlar, dayanışma akademilerini her şehirde birbiri ardın..]]> Mon, 06 Feb 2017 05:00:31 +0300 İşkence ve Adalet https://www.evrensel.net/yazi/78391/iskence-ve-adalet https://www.evrensel.net/yazi/78391/iskence-ve-adalet? Ne çok yük birikiyor zihnimde, paylaşılmayı bekleyen… Okunan kitaplar, yaşanan acılar ve baskılarla birleşip orta yerine kuruluyor gündeliğin. Bazen aylar sürüyor bir kitabı ve kitapta aktarılanları hazmetmek. Hele ki içinde yaşamaya zorlandığımız anti-ütopya çağında. Shane O’Mara bir deneysel beyin araştırmaları profesörü, Dublin’de Trinity College’da çalışıyor. “İşkence neden işe yaramaz: Sorgulamada sinirbilim” başlıklı bir kitabı yayınlanmıştı 2015 yılında. Geçen senenin sonbaharında başlayıp, ancak bitirebildiğim çok da uzun olmayan bir kitap. Bu kadar uzun sürmesinde, işkenceye dair söyledikleri, sorgulama teknikleri üzerine önerilerle bitirdiği son bölüm ve oluşturduğu direncin de etkisi olmalı sanırım. Sorgulamanın, işkenceyle sorgulamanın bilgi almayı amaçladığı üzerinden kurgulanmış ve belleğin nasıl yeniden yapılandıran bir özelliğe sahip olduğunu, bellekten çağrılan bilginin strese verilen yanıtın sonucu olarak gerçekle ilişkisiz olabileceğini tartışıyor. İşkence görenle..]]> Mon, 30 Jan 2017 04:25:53 +0300 Akdeniz https://www.evrensel.net/yazi/78213/akdeniz https://www.evrensel.net/yazi/78213/akdeniz? Yeni yılın ilk saatlerinde Şebnem İşigüzel’in “Ağaçtaki Kız” romanını bitirirken, Ankara’nın ilk bombalı katliamında dökemediğim gözyaşlarıyla kapattım kitabı. Orada parçalanmış, delik deşik edilmiş hayatların arasında yaşayamadığım acıyı, tutamadığım yası bahşeden sanat olmasa bu zorluklarla nasıl baş ederiz diye düşünürken ve 2017 için daha az acı, katliamsız günler dilerken geldi katliam haberi. Ardından gelen bir soru: “Nasıl yaşayacağız biz bu ülkede?” demiş yaralılardan biri… Nasıl yaşayacağız sahiden? Temmuz 2015’den beri yalnız bombalarla neredeyse 500’e ulaşan ölümün sorumluları elini kolunu sallayarak aramızda dolaşırken, yeni ölümlere kapıları ardına kadar açan söylemleri üzerimize boca ederken bu soru içime işliyor. Çocuklar ölmesin diyenlerin hedef gösterildiği, barış isteyenlerin hapsedildiği, hakikati dillendirenlerin suçlu ilan edildiği ve Arendt’in “totaliter yönetimlerde ideal özne ikna edilmiş taraftar değil, olgu ile kurgu, doğru ile yanlış arasındaki farkı yiti..]]> Mon, 02 Jan 2017 04:55:39 +0300 Korkanlara ithafımdır! https://www.evrensel.net/yazi/77896/korkanlara-ithafimdir https://www.evrensel.net/yazi/77896/korkanlara-ithafimdir? Devlet büyüklerine bir suikast halinde millet cezaevlerini basacak ve tüm fetöcüleri ve PKK’lıları asacak. Halk Arasında konuşulan bu.” Hukuk felsefesinin en az iki bin yıllık tarihini yok sayan, insanlığa dair kazanımları bir çırpıda silen bu hiddetli ama yazım kurallarından yoksun dilleriyle saldırırken, gözlerimizin içine bakabilseler gözlerindeki korkuyu görebiliriz eminim. Peş peşe bastıkları 370 derneğin kapılarına takılan kağıtların baştan savmalığında, mühürlerin daha yapılırken dökülen acınasılığında, uzun namlulu silahlarla girip yerlerde sürükleyerek saldırdıkları ezilenlerin avukatlarının, kadınların, çocuk hakları için onlarca yıldır emeği ilmek ilmek dokuyanların direncinde korkularının kokusunu almamak mümkün değil. Korku çok zorlu bir duygudur, başa çıkılması çok güç… Ancak korkmadığınızda, sevebilirsiniz insanları. Korkuyla ve sevgisiz yaşamak ağır bir yüktür oysa. Geçen hafta insan hakları mücadelemizi yargılayanlara da korkmadığımızı söyledik. Mahkemede söylediğimiz ..]]> Mon, 14 Nov 2016 05:00:28 +0300 #Teslimolmayız https://www.evrensel.net/yazi/77853/teslimolmayiz https://www.evrensel.net/yazi/77853/teslimolmayiz? Şimdilik evimdeyim, kedilerimden biri beni evde görebilmenin sevinciyle mırıldıyor. Diğeri veterinerde, üzerinden geçen araç nedeniyle kırılan kalçasında çivilerle yaşama tutundu, her ziyaretimde beni mırıldayarak karşılayıp, eve gelebilmek için gün sayıyor. Evde olabilmenin ayrıcalığı ile biraz suçluluk biraz da mahcubiyet içinde kitaplıklarımı düzenleme, kitaplarımın tozunu alma, arada birini ikisini yeniden gözden geçirme ile uğraşıyorum. Savunmamı hazırlıyorum. Duruşmamız için ABD’den dayanışmaya gelen sevgili meslektaşımla kahve içmeye çıkacağım birazdan. Şimdilik evimdeyim, evinin kapıları kırılıp gözaltına alınan, yerlerde sürüklenip ağzı kapatılırken bile direnen, başını eğmeyen, halkın ve okurların karşısında saygıyla eğilmenin dışında baş eğmeyenleri düşünüyorum. Gazeteciler yetmedi, HDP eş başkanları, milletvekilleri eklendi belediye eş başkanlarına. En uzak cezaevlerine taşındılar her biri, hiçbir masraftan kaçınmadan! Saldırganlığın ilk hedeflerinden “Özgür Gündem”, bili..]]> Mon, 07 Nov 2016 05:00:06 +0300 Tuğla https://www.evrensel.net/yazi/77806/tugla https://www.evrensel.net/yazi/77806/tugla? Bir akşamüstü gelip, sabahın alacasında bırakıp gittiğim Paris’te yıllardır görmediğim dostların o sıcacık sarılmalarına, devasa toplantı salonunu dolduran sayısız insana, Viyana’da buluştuğum genç yaşlı meslektaşlarıma, hiç olmazsa birkaç ay kalıp biraz dinlenmemi öneren tüm o dostlara nasıl anlatsam bilemedim. Galatasaray Üniversitesi’nde yaptığımız açık derste salonu doldurup yerlerde oturarak beni dinleyen o güzelim insanlara, tahliye olduğumdan beri sokaklarda, vapurda, metroda boynuma sarılıp umut paylaşanlara, doğduğum, her gün değişen rengine, martılarına, kokusuna âşık olduğum şehrime, memleketime, seveni, kızanı, nefret edeni ile bütün insanlarına haksızlık olur, ama en çok kendime haksızlık olur diyemedim. Bir benim gitmem, bir tek benim varlığım değil elbet haksızlığı çoğaltan, duvarın her tuğlası kadar değerim, bilirim. O tuğlaların yan yana, üst üste ördükleri duvarın sağlamlığı birlikte durmamızla artar ya, onu da bilirim. Birimiz çıksa aradan, duvarı hep aklında, yü..]]> Mon, 31 Oct 2016 04:55:17 +0300 Savaşa karşı insanlık için https://www.evrensel.net/yazi/77663/savasa-karsi-insanlik-icin https://www.evrensel.net/yazi/77663/savasa-karsi-insanlik-icin? Mersin’in ortasında, Tarsus’a gitmek için otobüsün yüklenmesini beklerken bir çift sıcak bakışın eşlik ettiği dostça bir selama döndüğümde, tanıyamadığımı fark edip tam bir yıl önce 10 Ekim’de Ankara’da meslektaşlarımın o derin acının içinden çekip çıkartabildiklerinden olduğunu söyleyerek başladı söze genç adam. İnadına yaşama sarıldığını, hekimiyle birlikte verdiği mücadelenin başarısını coşkuyla paylaştı o kısacık ama bir o kadar da sıcak selamlaşmada. Koskoca bir yıl boyunca, 101 insanın kaybına, onlarca yaralının, sakatlıkların içimize nakşedilmiş o derin sızısına bırakın saygı göstermeyi, oh çekenlerle birlikte yaşama becerisine sahip insanlarız bizler bir yandan da. O oh çekenlere derdimizi anlatmayı inatla sürdüren, bir gün gelip o sızının bir yerinden hepimize değeceği bir hattı birlikte bulabileceğimize güvenen insanlar. Adana Tabip Odası’ndan başlayıp Mersin Tabip Odası’nda biten üç günlük yolculuğum boyunca, Adana Tabip Odası İnsan Hakları Kolunun düzenlediği “İnsan Hakları..]]> Mon, 10 Oct 2016 05:00:29 +0300 Ateş böcekleri https://www.evrensel.net/yazi/77613/ates-bocekleri https://www.evrensel.net/yazi/77613/ates-bocekleri? Ateş böcekleri gelmiş bu yaz bahçemize, ben göremesem de… Sevgili komşum heyecanla paylaştı, aynı heyecanı paylaştık. Gecenin karanlığında yanıp sönen o minicik ışıklar çocukluğumdan beri en sevdiğim görüntülerden biridir. O çocukluk yıllarında nasıl ışık kaynağı oldukları merakından yakalayıp kavanoza hapsetmeye kadar varan kötülükler yapmış, o ışıltının her görünüşünde yüreğim yerinden zıplayıp peşinde epeyce koşmuş olsam da, Can Yücel’in “Yakın Tarih” şiirini okuyana dek anlam dağarcığımda tam yerini bulmadığını, bahçemizde arzı endam etme haberiyle duyduğum heyecanın umuda dair kıpırtıları içime düşünce anımsadım bir kez daha. Şiiri okumamış olanlar için yazayım buraya da: Gün gelir bu işe bu millet de şaşar/ Tam kurşun işlemez deminde karanlığın/ Bir ateş böceğidir başlar. Şiirin adı da, o kurşun işlemez karanlık da pek bir denk düşüyor değil mi, yaşadığımız şu günlere. Henüz bu günlerin ve o derin karanlığın içinden geçmekte olduğumuz için en korkunç zamanlardan birinden geçi..]]> Mon, 03 Oct 2016 04:57:11 +0300 Keyfiyet! https://www.evrensel.net/yazi/77420/keyfiyet https://www.evrensel.net/yazi/77420/keyfiyet? Cerrahpaşa Tıp Fakültesi öğrencilik yılları, fakültenin karşısında ikinci yuvamız İkizler Kıraathanesi. Yüzünün yarısını kaplayan gözlüklerinin arkasında gözleri pırıl pırıl parlayan, dağınık saçlarını arada elleriyle daha da dağıtarak kafasının içini düzene soktuğu anlaşılan küçücük bir çocuk satranç oynuyor. Karşısındaki rakibini kısa sürede yenip, bir anda bedeninin bütün hücreleriyle gülmeye başlıyor. Gülüşü bulaşıcı, bütün kahve ahalisi gülmeye başlıyoruz bir çocuğun en içten gülüşüne katılarak. Bizim öğrencilerden birinin kardeşi mi acaba, diye düşünürken, kendisini tanıtıp birinci sınıfta olduğunu söylüyor hemen. Kucaklaşıyoruz, o anda, orada kardeş edindiğim Ümit Biçer ile… Evet, bu yıl Dünya Barış Günü’nde bizlerle alay edercesine “kamu görevinden ihraç” kararı alınanların arasına sıkıştırılan 44 Barış için Akademisyenden biri, Kocaeli Üniversitesi’nin Adli Tıp Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Ümit Biçer’den söz ediyorum. Kardeşimden, meslektaşımdan, sonrasında ben adli t..]]> Mon, 05 Sep 2016 05:00:07 +0300 Kitaplar https://www.evrensel.net/yazi/77283/kitaplar https://www.evrensel.net/yazi/77283/kitaplar? Darbe girişimi ve OHAL sonrası izin iptalleri ile bana kalan hafta sonları, hanidir ilgilenmem gereken kitaplarıma, kitaplıklarıma ayırabileceğim zamanlara dönüştü. Sürekli artan sayısı cezaevi süreciyle dünyanın dört bir yanından dostların sayesinde geometrik bir sıçrama yapınca, zaten ikinci sıraları çoktan dolmuş kitaplıklarda aradığımı bulamama haliyle zamansızlıktan uğraşamadığım kitapları yeniden sınıflandırma, her kitaplık yerleştirme eyleminde olduğu üzere yıllardır aralara girip gözden kaçmış heyecan verici buluşlar yapma olanağı yakaladım. Özellikle İstanbul’un dermanımızı tüketen nemini de alıp götüren ve bahçede, yapraklardaki ışıkları sonbahar renkleriyle bezeyen bu hafta sonunda... Bir yandan yoruldukça, Danimarka’dan bir can dostumun gönderdiği kitaplardan seçtiğim İranlı yazar Azar Nafisi’nin “Tahran’da Lolita Okumak”* isimli kitabını okurken, diğer yandan kitaplıklarda yaptığım keşif rastlantıların şaşırtıcılığı ile ödüllendirdi beni. İran’da hepimizi derinden etkiley..]]> Mon, 15 Aug 2016 05:00:24 +0300 Utanç https://www.evrensel.net/yazi/77230/utanc https://www.evrensel.net/yazi/77230/utanc? Hayatımızın utanç müzesine yeni bir tanımlama ekledik. “Hainler Mezarlığı”! Biliyorum, birçoğumuzun böyle bir müzesi yok, hatta utanç duyma özelliği de yok! Bu topraklarda yaşanan onca acının en ağır bedeli ne diye sorarsanız, ben kişisel olarak hiç duraksamadan utanç duyma özelliğimizin yitirilmesi olduğunu söylerim. Her ölüm, her işkence azar azar tüketti içimizdeki utancı yüzlerce yıl içinde bizim. Kardeşinin kellesini vurduran, muhalifini astıran, halkların üzerine bomba yağdıran, linci hassas vatandaş tepkisi olarak kutsayan her adımla utanç duygusundan soyunduk. Yaşadığımız acılara her gün yenileri eklenirken, örneğin işkence tüm ağırlığı ile toplumdaki meşruiyetini sağlamlaştırıp, hayatlarımızın orta yerine yerleşirken hiç yabancısı olmadığımız bir gözaltında ölüm sonrası yapılan açıklamalar da utanmayı bağrımızdan tümüyle söküp attığımızı olanca çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. Darbe girişimi sonrası başlatılan soruşturmalar kapsamında 23 Temmuz 2016 tarihinde gözalt..]]> Mon, 08 Aug 2016 04:54:52 +0300 Darbe üstüne darbe https://www.evrensel.net/yazi/77087/darbe-ustune-darbe https://www.evrensel.net/yazi/77087/darbe-ustune-darbe? Memleketimizin son bir senedir daha da belirgin biçimde yaşadığı dehşetin hangi boyutta olduğunu görünür kılma çabalarımız toplumda pek yer bulmuyor maalesef. Dehşetin görünürlüğü bir yana, bu dehşetin değişik ölçeklerde “ama”larla meşrulaştırıldığına tanık oluyorduk hanidir. Cuma akşamı işleri toparlamak, yazılacak okunacak yazıları sükunet içinde tamamlamak için gecikerek çıktığım okuldan 10 sularında evime ulaştığımda telefona gelen bir mesajla köprülerin tanklarla kapatıldığı haberi ulaşınca, zaten uzun zamandır tüylerimizi diken diken eden dehşetin tırmanacağı ve bir iç savaşın tüm memleket sathına yayılacağı endişesi ile kala kaldım. Yıllar boyunca tanıklık ettiğimiz onca darbenin üstümüze başımıza sinmiş kan kokusu genzimi yaktı bir anda. Sabaha kadar ne olduğunu anlamaya çalışıp, darbenin dehşetinden iç savaşın sınırlarına savrulup durduk. Üzerimizde uçan jetlerin sesine epeydir aşina ettiğimiz çocukların yaşadıkları düştü mü aklımıza bilmem, ama darbenin bu topraklarda ne anla..]]> Mon, 18 Jul 2016 04:55:38 +0300 İnsan olmak ya da olmamak! https://www.evrensel.net/yazi/77043/insan-olmak-ya-da-olmamak https://www.evrensel.net/yazi/77043/insan-olmak-ya-da-olmamak? Uzunca bir süredir çok zor bir seçimle karşı karşıya kalıyoruz durmadan. Her günümüz belleklerimizde acılarla bizi yeniden irkiltirken, bunca nefretin üzerimize boca edilişine isyan edip insanlığını inkar ediyoruz vicdanı kurumuş, değerlerini yürüdüğü o garip yolda yitirmiş nefret yüklü insanların. Onları insandan saymamak bizi bir an da olsa rahat ettiriyor, öfkemizi onlardan çıkartıp acımızla baş başa kalma anları yaratıyor ama yetmez! Üstelik onlar kadar nefretle dolmamız ve farklı ama bizi üzecek de olsa maalesef benzerlikleri olan bir yolda bizim de değerlerimizi yitirmemiz ne kadar sürer, bunu düşünerek başlamalı belki de… Bir soruyla devam edebiliriz, örneğin “insan” olmadığını düşündüğümüz bu canlı türünü hangi gruba sokabiliriz? Ayrı bir grup olarak değerlendiriyorsak, demek bizden daha kötü ve aşağı düzeyde bir canlı türünden söz ediyoruz ve bu durumda biz onlardan daha iyi, daha üstünüz, öyle mi? Tıpkı bir zamanlar “beyaz”ların Amerika kıtasının yerlileri, sonra zorla get..]]> Tue, 12 Jul 2016 04:02:02 +0300 Yeniden, hem de dışarıdan! https://www.evrensel.net/yazi/76990/yeniden-hem-de-disaridan https://www.evrensel.net/yazi/76990/yeniden-hem-de-disaridan? İçeride her gün sayfalar doldururken, üç günde yazıya nasıl başlayacağımın kararsızlığı ile baş başa kalakaldım. Sevgili meslektaşım, kardeşim Osman Öztürk’ün yazdığı gibi gazetemizin Genel Yayın Yönetmeni, sevgili Fatih Polat’ın 13 yıl önce bizi “keşfetmesi!” bir yandan kendimizle ve toplumla yüzleşme, sorgulama alanı yarattı bizim gibi alan dışından olanlara gündeme kıyısından ilişme olanağı vererek ya, daha da önemlisi okumak gibi yazmanın da tadına varmamızı sağladı doğrusu. Gene de amatörlük işte, başlamak ara verince zor oluyor. Hele hücredeyken, günde 3-5 sayfa yazmazsam sözcükler içimden taşacakmış gibi hissederken, hapishane günlüklerimi tanıklıklarımla doldururken daha koğuşa geçmemle başlayan insan sıcağı ve o muhteşem kadınların kucaklaması, sesi sözün önüne geçiriverdi. Üstüne apar topar kapının dışına koymalarıyla birlikte, dışarıdaki dayanışmanın gücüne ilk elden tanıklık nefesimi kesti, duvarın ardında da umudumuzu pekiştirecek denli hissetmemize rağmen… Sözümüzün um..]]> Mon, 04 Jul 2016 07:12:52 +0300 Cezaevinden! https://www.evrensel.net/yazi/76938/cezaevinden https://www.evrensel.net/yazi/76938/cezaevinden? Bugün size, çok iyi bildiğiniz gibi, cezaevinden ulaştırıyorum sesimi. Bu yalnız benim sesim de değil, benim gibi tecritte olan diğer kadınların sesi, onlardan aldığım kartların, sevginin, dayanışmanın sesi, avukat görüşlerine giderken, görüşte karşılaştığım, sevgiyle sarılan, ışıltılı gözleriyle kucaklayan tüm o güzelim kadınların sesi. Eminim tümünün sizlere en içten selamları vardır. Onların, hepimizin sesini çoğaltmanın yollarını bulmanızı isterler sizden. Kendi adıma bu tutuklamanın saçmalığını bir yana bıraktığımızda, cezaevine girmekten çok hoşnutum. Öğrenmek her zaman çok heyecanlandırmıştır beni, heyecanla öğreniyorum. Yalnız özgürlüğünden alıkonulma halinin koşulları, olumsuzlukları değil, burada çalışan insanların çalışma koşulları, onların da çalışma saatleri boyunca özgürlüğünden alıkonulmuş, iletişim araçlarından yoksun oluşu çok rahatsız edici. Çok basit ama, örneğin bu yaz sıcağında pantolon ve bot giymek zorunda olmaları hem çok sağlıksız, hem de özgürlüklerinin ..]]> Mon, 27 Jun 2016 04:57:07 +0300 Almanya’da Almanca konuşulur! https://www.evrensel.net/yazi/76888/almanyada-almanca-konusulur https://www.evrensel.net/yazi/76888/almanyada-almanca-konusulur? Almanya’da da bir mahkeme görme olanağı verdikleri için Avrupa Türkiyeli İşçiler Konfederasyonu’ndan (ATİK) dostlara teşekkür etmeliyim. Nisan 2015’te Almanya ve Türkiye işbirliğinde başlatılan ve ardından Fransa, İsviçre ve Yunanistan’da da gerçekleştirilen operasyon ile Avrupa Türkiyeli İşçiler Konfederasyonu (ATİK) ve Yeni Kadın üyesi 10 kişi tutuklanmış, tutuklananların duruşmaları ancak 14 ay sonra 17 Haziran’da başlatılabilmişti. Yakalanma biçimlerinden, cezaevinde maruz kaldıkları belirtilen uygulamalara kadar pek çok hak ihlalinin varlığına ilişkin iddia, memleketimin son bir yılında yerinde gözlediğim yaşam hakkı ihlali başta olmak üzere yaşanan ağır insan hakları ihlallerini aktarmak için gittiğim Stockholm’den dönüş yolumu değiştirip Münih’e uğramadan geçmemeye karar vermemin temel nedeni olmuştu. Önce dinlediklerimle başlayayım. Almanya’da 14 aydır ağır tecrit altında tutuldukları, tek tek yerleştirildikleri katların tümüyle boşaltıldığı paylaşılanlar arasındaydı. Duruşm..]]> Mon, 20 Jun 2016 04:55:24 +0300 Özgür Gündem ile dayanışmaya https://www.evrensel.net/yazi/76739/ozgur-gundem-ile-dayanismaya https://www.evrensel.net/yazi/76739/ozgur-gundem-ile-dayanismaya? Bugün ilk kez bir gazetenin mutfağına girdim. Yazımı da bu mutfakta bir gazetenin, basın emekçilerinin Pazar günü kavramı olmadığına tanıklık ederken yazıyorum. Yarın Evrensel ile birlikte bir de Özgür Gündem almanızı öneririm. Gazetenin nöbetçi eş yayın yönetmeni olarak dayanışmaya geldim, ama daha önemlisi bu dayanışmanın yaygınlaştırılması, birlikte zenginleştirilmesi. Arkadaşlarımızın gündem toplantısına yetişemesem de, manşet toplantısı için beklerken kaç haftadır toplantılardan fırsat bulup yazamadığım yazımı da Özgür Gündem’in mutfağında yazıyorum. Bu aralar toplantılar, yolculuklar gündemi izlememi bile zorlaştırsa da, Gezi güzellemelerini gözden kaçırma olanağı yoktu. Özlemle yad edilen eski sevgili misali ahlarla vahlarla yazılmış yazılar, sosyal medya paylaşımları bir süredir içimde biriken öfkeyi taşma noktasına getirdi. Gezi sürecini önemsemediğimden, değersiz bulduğumdan değil. Tam tersine önemli bulduğum, cunta sonrası işkencelerle, yargısız infazlarla, cezaevleriy..]]> Mon, 30 May 2016 05:00:18 +0300 Uzman müdahil tanıklık https://www.evrensel.net/yazi/76606/uzman-mudahil-taniklik https://www.evrensel.net/yazi/76606/uzman-mudahil-taniklik? Geçtiğimiz günlerde Eyal Weizman’ın “Oyuk Topraklar-İsrail’in İşgal Mimarisi” isimli kitabını okudum. Böylece adli bilimler alanında bir de adli mimarlık alt başlığından haberdar oldum. Bir işgalin mimarlık alanından nasıl okunabileceğini, yıkımların üstüne yerleştirilenlerin dönüştürdüğü toprakları öğrendim. Kitabın başında “Cujus est solum, ejus est usque ad coelum et ad inferos – Yere sahip olan her kimse, yer, toprağın derinliklerinden gökyüzünün tepesine kadar onundur” alıntısı ile 13. Yüzyıl İtalyan Yargıcı Accursius’a atfedilen mülkiyet yasasının temeli yer alıyordu. Latincenin çevirisinde yer ve gökten söz edilse de aynı sözcüklerin cennet ve cehennemi de kapsadığı düşünüldüğünde bu işgal mimarisinin yarattığı cehennemi düşünmeden edemedim. Kitapta haritalar üzerinde yapılan çalışmalar ve yıkımın görüntüleri çok çarpıcı ve bir o kadar da tanıdıktı. Cenin’deki kampa 3 Nisan 2002’de askeri buldozerlerle saldıran İsrail ordusu kampın sınırında yer alan evlere delikler açtıktan ..]]> Mon, 09 May 2016 04:55:58 +0300 Bir suç duyurusu daha https://www.evrensel.net/yazi/76552/bir-suc-duyurusu-daha https://www.evrensel.net/yazi/76552/bir-suc-duyurusu-daha? Geçen hafta yargının uygulama hatalarından söz etmiştim. Ruhsal değerlendirmenin hekimin yaptığı muayenenin bir parçası olarak görülmemesi, değersizleştirilmesinin bedelini ödemek zorunda bırakılanlardan, çocuklardan, kadınlardan… Bu hafta bu uygulama hatalarına devam etmeye karar verdim. Yazacak çok acı var, sıkıntı var, kafamda kırk tilkinin kuyruğu birbirine dolanmış durumda ama alanımızın kongresindeydim dört gündür ve paylaştıklarımız çok canımı sıktı. Ateş de düştüğü yeri yaktı, söylemesem olmaz! Adli Tıp Uzmanları Derneği’nin bir Eril Şiddet Çalışma Grubu var, birkaç yıldır verimli çalışmalar yapıyor. Kongremiz için de “Birlikte Tartışalım; Adalet mi, bekâret mi?” başlığı ile bir oturum hazırlamıştı. Mahkemelerden gelen dosyalarda çoğunlukla karşımıza çıkıyor ama Türkiye’nin dört bir yanından gelen örneklerde de aynı sorunun tekrar tekrar soruluyor olması bu yazının konusu olmayı hak etti. Türk Ceza Kanunu 2005 yılında yenilendiğinde, cinsel saldırı ve çocuğun cinsel istismarın..]]> Mon, 02 May 2016 05:00:27 +0300 Suç duyurusu https://www.evrensel.net/yazi/76505/suc-duyurusu https://www.evrensel.net/yazi/76505/suc-duyurusu? Mesleki uygulama hataları dediğimizde ilk aklımıza gelen hekimler oluyor. Oysa her mesleğin uygulamasında özensizlikten, bilgisizlikten ve beceri eksikliğinden kaynaklanabilen kusurlu davranışlarla karşılaşmak mümkün. Hatta bunların bir kısmı yasalarda “bilinçli taksir” ya da “olası kast” diye adlandırılan ve kusurlu olma halini aşıp, göz göre göre yapılan hatalar olarak hayatımızı karartabiliyor. Örneğin 22 Nisan Cuma günü #BarışİçinAkademisyenler olarak dört arkadaşımıza tutuklama isteyen, kararı veren ve sonra tutuklama gerekçesi olarak sunulan yasa maddelerini değiştirip, Türk Ceza Kanunu’nun 301. Maddesi ile yargılamaya karar veren mahkemede savcı Adalet Bakanlığı izni gecikmeye yol açacağından tutuksuz yargılama talep etti ve mahkemede bu talep doğrultusunda tahliye kararı verdi. Yasanın ilgili maddesini tekrarlayalım burada: “Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Devletin kurum ve organlarını aşağılama (1) Türk Milletini, Türkiye Cumhuriyeti Devletini, Türkiye B..]]> Mon, 25 Apr 2016 04:58:18 +0300 Ters orantı https://www.evrensel.net/yazi/76450/ters-oranti https://www.evrensel.net/yazi/76450/ters-oranti? Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri Nils Muižnieks, İstanbul, Diyarbakır ve Ankara’ya gerçekleştirdiği 9 günlük ziyaretin sonunda şu ifadeleri kullanmış: “Son aylarda Türkiye’nin yürüttüğü terörle mücadele kapsamında, insan haklarına saygı ürkütücü bir hızla kötüleşmiş durumda.” Bu ifadede özellikle insan haklarına saygının kötüleşmesine vurgu dikkate değer. Gerçekleri kamuoyundan itinayla gizleyen, çarpıtan ve soru soranın ayıplandığı bu topluma tümünün iplerini ellerinde tuttukları kurgulanmış haberlerle doğrudan yalan enjekte eden bir siyasi iradenin üzerimizde tepinebildiği bu dönemin en çarpıcı özelliği saygı başta olmak üzere tüm değerlerimizi yitirmiş olmamız aslında. Yüzlerce insanın katledildiği bombalamaların göz göre göre yapıldığını öğrenen bir toplumun, Nils Muižnieks ‘in; “Sur’da Tahir Elçi’nin cinayet mahallinde bulunduğum sırada, bu bölgelerin kiminin uğradığı şok edici yıkımın boyutuna göz atmış oldum. Hükümet, Sur’daki operasyonlar sırasında 50 teröristin öldürü..]]> Mon, 18 Apr 2016 04:51:54 +0300 Halı https://www.evrensel.net/yazi/76354/hali https://www.evrensel.net/yazi/76354/hali? Bu coğrafya halıdan yana zengindir. Çeşit çeşit halılar her biri el emeği göz nuru nakışları, ince kalın ilmekleri ve olağanüstü renkleriyle oldum olası hayranlık uyandırmıştır bende. Oysa yerden duvara her yeri kapladığımız o halılar bir başka geleneğin ve deyişin de utancıdır bir yandan. Sorunları önümüze koyup, çözüm üretmek yerine yokmuş gibi davranmak, halının altına süpürüvermek ile İskender’in düğümü çözmek yerine bir kılıç darbesiyle kesivermek eylemleri arasında gider geliriz akılcı çözümler üretmek yerine. İki gün önce gazetede bir haber vardı. Nobel Ödüllü ama insanlarımızın bir türlü barışamadığı yazarımız Orhan Pamuk’un ‘Kırmızı saçlı kadın’ kitabının bir bölümünde ensest ilişki ile ilgili ifadelerden rahatsız olan Elektrik Mühendisi Yavuz Konuk, yazar hakkında şikayetçi olup, kitabın toplatılmasını, bu bölümün çıkarılarak yeniden piyasaya sürülmesini istemiş. Düzce Cumhuriyet Savcılığı’na suç duyurusunda bulunup, kitabın 114’üncü sayfasındaki ensest ilişki ile ilgili s..]]> Mon, 04 Apr 2016 04:54:24 +0300 İnadına newroz pîroz be! https://www.evrensel.net/yazi/76253/inadina-newroz-p-roz-be https://www.evrensel.net/yazi/76253/inadina-newroz-p-roz-be? Zor zamanlarımın en değerli desteği kitaplar olmuştur; yorgunsam dinlendirir, üzgünsem çeker alır başka bir evrene yerleştirir beni. Bir 21 Mart gününde daha bu evrende 57 yılı bitirip 58. yılıma başlıyorum. Her Newroz benim için yeni bir yıl, yeni mücadeleler demektir, kişisel olarak da... Anlaşılan bu yıl daha zorlu, daha mücadeleci geçecek, hepimiz için. Demek ki, daha çok okuma, daha çok dayanışma. Bunca yıllık tanıklığımın en zor zamanları demek, sanırım yanlış olmaz son bir yıl içinde yaşananlar düşünülünce. Daha bu hafta sonu, İstanbul’un göbeğinde, İstiklal Caddesi’nde patlayan bomba ile Gever’de kimyasal silah kullanıldığı iddiaları birbirine karıştı, birkaç gün önce Ankara’nın göbeğinde patlayan bombanın akıttığı onca kan kuruyamadan. Ölümlerin acısı, iddiaların ürkütücülüğü yüreğimizi dağlarken, İstanbul’daki bombanın İsrailli bir turist kafilesine yakınlığı üzerine yapılan dehşet verici yorum tüylerimizi ürpertti. Yorumdaki pervasızlık, acımasızlık ve yorumu yapanın ikti..]]> Mon, 21 Mar 2016 04:53:06 +0300 Cizre https://www.evrensel.net/yazi/76157/cizre https://www.evrensel.net/yazi/76157/cizre? Yine, yeniden Cizre… Belediyeden çıktık, Cudi mahallesinde yıkımın ortasında yürüyoruz. Kapılar delik deşik, evsiz kapılar. Evler yerle bir. Havada yanık et kokusu, evet yanlış okumadınız, Cizre yanık et kokuyor. İnsan eti. Sonra göreceğiz o kokunun nasıl olduğunu. İlk bodruma varıyoruz. Halk meclisi eş başkanlarının katledildiği o bodruma. Binanın cephesi çığlık atar gibi, delik deşik, irili ufaklı. Üst katın pervazında tank mermisi benzeri bir metal cisim parçası. Bodruma inen yıkıntının arasından geçiyoruz, içerisi karanlık. Göreceklerimiz daha da karanlık olacak. Cılız ışıklı fenerlerle aydınlatmaya çalışıyoruz etrafı. O yaralarına bastıklarını söyledikleri yünler var girişin biraz berisinde. Lekeler üzerinde, pas rengi… Kan mı? Anlatılanları düşününce, öyle olmalı. Biraz sola doğru gidince yere sanki odun kömürü serilmiş gibi, ama değil. Kemik onlar, yanmış kemik parçaları. Gözüm hemen ortalarındaki altçene kemiğine takılıyor. Çocuk kemiği gibi duruyor. Yaklaşıyorum, etraftakiler ..]]> Mon, 07 Mar 2016 04:57:19 +0300 Şikayet etmem! https://www.evrensel.net/yazi/76099/sikayet-etmem https://www.evrensel.net/yazi/76099/sikayet-etmem? Sizlerle barış istediği için hedef haline getirilen akademisyenlerden herhangi biri hakkında BİMER’e yapılan şikâyetlerden gene öylesine birini paylaşmak istiyorum bugün. “MERHABA, BEN … UNİVERSİTESİNDE … SON SINIF ÖĞRENCISIYIM. OKULUMUZDA … DERSİNE GİREN … İSİMLI OĞRETİM GÖREVLESİ HAKKINDA ŞIKAYATTE BULUNMAK İSTİYORUM. ISMİNI VERDIĞİMİZ ŞAHIZ DEVLET UNIVERSİTESINDE HOCA OLMASINA RAĞMEN PKK YI VE PYD TEROR ORGÜTLERINI ALALEN DESDEKLEMEKTE ULKEMIZIN ORDUSUNU ASKERİNİ SUREKLI AŞŞAĞILAMAKTADIR. … FACEBOOK LİNKİ BUDUR. HERKESIN ORNEK OLARAK BAKILDIĞI ÜNIVERSITE HOCALIĞI MAKAMINI BOYLE BİR INSANIN DOLDURMASI BENI RAHATSIZ EDİYOR DEVLETINE MİLLETINE DUŞMAN FAKAT BUNCA ŞEHIT VERDİĞIMIZ DONEMDE TEROR ORGÜTLERİNE SEMPATİ DUYAN BIRISI GEREKEN INCELEMENIN YAPILMASINI ARZ EDERİM. BEN SÖYLEYEREK ÜZERIMDEN BUNCA ŞEHIDİN MESULİYETİN KALKTIĞINI DÜŞUNUYORUM.” Yazı üzerinde hiçbir değişiklik yapmadım, bilesiniz. İnternet üzerinden yapılan bir başvuru olduğuna göre, tümü büyük harfle yazılmış bu metni..]]> Mon, 29 Feb 2016 04:42:03 +0300 Tehlikeli olmak https://www.evrensel.net/yazi/75990/tehlikeli-olmak https://www.evrensel.net/yazi/75990/tehlikeli-olmak? Biz tam yedi tehlikeli kadındık. Çok tehlikeli bir iş yaparak TBMM Genel Kurulunda bu toprakların kadim geleneklerinden birini tekrar ettik. Yere beyaz, lekesiz tülbentler çaldık. Kan dursun istedik. O tehlikeli işi yapan yedi kadından ikisi, sevgili dostum Nimet Tanrıkulu ile birlikte, bu kez başka bir yedi kadın olarak on binlerce kadının yaşamdan yana, barış için attığı imzaları TBMM Başkanının verdiği randevu üzerine Meclise taşıdık. Beşimiz girebildi, inatla teslim edildi kadınların barıştaki ısrarı. Biz Nimet ile ikimiz ise tehlikeli kadınlardık, meclise alınmadık. Vekiller asılları yasaklamış, onu anladık. Biz binlerce akademisyendik, barış için ses verdik. Çok tehlikeliydik. Emir büyük yerden, kimimiz atıldık, kimimiz ibretlik sınav soruları olacak soruşturmalardan geçtik. Kanımızla duş yapmak isteyip de, bizi “patetik” ilan edenleri de gördük. Ama biz tehlikeliydik. Biz bunlarla uğraşırken, bodrumlardan sağlığa ulaşmaya çalışanların cenazeleri çıktı, dört bir yana dağıld..]]> Mon, 15 Feb 2016 05:00:01 +0300 İdam, yeniden! https://www.evrensel.net/yazi/75891/idam-yeniden https://www.evrensel.net/yazi/75891/idam-yeniden? Cizre’de bir bodruma sıkıştırılmış insanlığımız ile yüz yüzeyiz günlerdir. Envai çeşit yalanla bezeli hayatlarımızın o daracık penceresinden bakıyoruz fırsat buldukça dışarıda bıraktıklarımıza, bodruma kapattıklarımıza, cesetlerini sokağa terk ettiklerimize, el arabasından bozma cenaze arabasını layık gördüklerimize… Bir yanda adım adım çöken, çökertilen binanın bodrumunda ölenler, yaralılar ve suya ulaşamadıkları için idrar içmek zorunda bırakılanlarla ilgili yardım çığlıkları memleket sathına ve dünyaya yankılanıyor, diğer yanda o bodruma sıkıştırılmış olanların terörist olmaları iddiasıyla ölümleri alkışlanıyor. Keskin sınırlarla ayrılmış iki tepeden bakıyor insanlar, zirvesi dumanlı. Herkes kendi ufkuna çekilmiş, başka ufuklara kör… Zygmunt Bauman 1990’ların sonunda (içinde yaşadığımız dönemi “bütün anlaşmaların geçici ve sadece ikinci bir emre kadar geçerli olduğu” bir çağ olarak açıklayan) akışkan modernite teorisini geliştirdiğinden beri sosyoloji alanında öncü isimlerden biri ..]]> Mon, 01 Feb 2016 04:27:13 +0300 Güvenilir bilgi mi dediniz! https://www.evrensel.net/yazi/75837/guvenilir-bilgi-mi-dediniz https://www.evrensel.net/yazi/75837/guvenilir-bilgi-mi-dediniz? Bu sabah tam yazımı yazmak üzere oturmuşken gelen bir telefon, kafamdaki onlarca başlık arasından seçim yapmamı sağladı, sağ olsun. Kafamın içinde durmadan dönen görüntüler, bütün gövdemi saran, dilimin ucunda öfkemle dolaşıp duruyorum aylardır. Ne desem olmuyor, ne yapsam yetmiyor. Öfkeli dayanışmalar biriktirmek pansuman olsa da açılan yaralarıma, memleketin yaraları kanırtıyor her birini yeniden, durmadan. TOHAV’da ÖHD’den gencecik avukatların emeğiyle Cumartesi günü düzenlenen panelde mezarsız ölüleri konuşurken yası da konuştuk, sevgili dostum, meslektaşım Prof. Dr. Doğan Şahin öfkenin yas sürecine olumlu katkısından söz etti. Metin olma çabasının bu sürece olumsuz etkisinden. Al işte, bende ikisinden de var, kuyruğu dik tutma telaşı içinde ağlama hakkımı durmadan ertelerim ya, çok şükür ilk gençlik yıllarımda kuşandığım öfkemin de kırk yıllık hatırı var neresinden baksan. Yetmişli yıllardan beri cenaze peşinde koşanlarız biz. Cenazelerimiz o zaman da sakıncalıydı, yeni değil...]]> Mon, 25 Jan 2016 04:51:27 +0300 Devlet meşruiyeti nedir? https://www.evrensel.net/yazi/75786/devlet-mesruiyeti-nedir https://www.evrensel.net/yazi/75786/devlet-mesruiyeti-nedir? Aylar süren kuşatma, sokağa çıkma yasağı adı altında insanları evlerine dahi değil, evlerinin bodrumlarına hapsedip, açlığa, susuzluğa mahkum etme, eğitim ve sağlığa ulaşmalarını engelleme, yüzlerce sivili katletme ve sonra onların cenazelerinden korkup peşpeşe gelen yönetmelik değişiklikleri ile cenaze kaçırma davranışı gösteren bir devletin meşruiyetini sarstık! Ne iyi ettik! Yukarıda tek tek saydığım, okuyunca dahi insanda dehşet duygusu uyandırması gereken bu eylemleri aylardır bulunduğumuz yerlerden anlatmaya çalışıyorduk, ama bir türlü memleket sathında görünür, duyulur kılamıyorduk. Olabilir, o her biri çok kıymetli çabaların aşındırıcı etkisiyle incelmiştir belki topluma giydirilmiş zırh, demirden maske. Belki de, adaletin ırzına geçildiği duygusu bam teline basmıştır artık hepimizin. Ayşe Öğretmen ile başlayan cadı avının, 1128 akademisyen ile hız kazanıp Barış için Akademisyenleri geometrik bir artışla çoğaltan, oradan dalga dalga yayılarak toplumun tüm kesimlerine yayılan e..]]> Mon, 18 Jan 2016 05:00:10 +0300 Cenazeden korkmak https://www.evrensel.net/yazi/75729/cenazeden-korkmak https://www.evrensel.net/yazi/75729/cenazeden-korkmak? Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın son raporunda; 16 Ağustos 2015 tarihinden 8 Ocak 2016’ya kadar olan dönemde başta Diyarbakır, Şırnak ve Mardin olmak üzere Hakkâri, Muş, Elazığ ve Batman’ın da olduğu toplam yedi ildeki, en az 19 ilçede, resmi olarak tespit edilebilen en az 58 süresiz ve gün boyu sokağa çıkma yasağının uygulandığı, bu yerleşim merkezlerinde yaklaşık son bir aylık zaman diliminde 29’u kadın, 32’si çocuk, 24’ü ise 60 yaş üstü en az 162 sivil yaşamını yitirdiği, tanıklarca beyan edilen ölüm biçimlerine göre ise en az 22 kişinin “kendi evlerinin sınırları içerisindeyken” açılan ateş veya tanklardan atılan top mermilerinin evlerine isabet etmesi ya da sokağa çıkma yasağının yarattığı ortamın doğrudan etkisiyle sağlık sorunları sonucu öldüğü bildirilmektedir. İnsanların cenazelerini evlerinde tutmak zorunda kaldıkları, bazı cenazelerin günlerce sokak ortasından alınamadığı da her gün paylaşılan bilgiler arasındadır. Resmi Gazete’nin 7 Ocak 2016 tarihli 29586 sayılı nüshasın..]]> Mon, 11 Jan 2016 04:53:56 +0300 Bilmiyorduk! https://www.evrensel.net/yazi/75626/bilmiyorduk https://www.evrensel.net/yazi/75626/bilmiyorduk? Bir arkadaşım Camus’nün “Amerika Günlükleri”nde yaptığı bir saptamayı paylaşmış yaşamak zorunda bırakıldığımız kurşun gibi ağır günlerde: “Bir ülkeyi tanımanın bir yolu da orada insanların nasıl öldüğüne bakmaktır.” Yalnız ölümleri ile değil, TİHV’in 11-25 Aralık tarihleri arasında derlediği haberlerden oluşturduğu 26 Aralık tarihinde yayınladığı 2 haftalık rapordan da anlaşılacağı üzere ölümlerin ötesinde, ölmeyenlerin yaşam koşulları ile de 2015 yılı Türkiye’sini tanımak mümkün: “16 Ağustos 2015 tarihinden bu yana başta Diyarbakır, Şırnak, Mardin ve Hakkâri olmak üzere toplam 7 ildeki, en az 17 ilçede, resmi olarak tespit edilebilen 56 süresiz ve gün boyu sokağa çıkma yasağı ilanı gerçekleşmiştir. Bu yasaklar süresince insanların en temel yaşam ve sağlık hakları ihlal edilmiş olup TİHV Dokümantasyon Merkezi verilerine göre en az 124 sivil sadece resmi sokağa çıkma yasağı ilanı olan zaman dilimleri içerisinde bu bölgelerde yaşamlarını yitirmiştir. 11 Aralık 2015 tarihinde Diyarbakır’ı..]]> Mon, 28 Dec 2015 04:57:33 +0300 Ahlaki zedelenme https://www.evrensel.net/yazi/75466/ahlaki-zedelenme https://www.evrensel.net/yazi/75466/ahlaki-zedelenme? Her yaşadığımız şiddet bir öncekini ezip geçerek soluk almayı güçleştiriyor hanidir. Gencecik kadınlar “çatışma” adı verilen ev baskınlarıyla, çoluk çocuk sokağa çıkma yasağı adı altındaki ablukalarda katledilirken, bir kentin orta yerinde hayatını böylesi katliamları aydınlatmaya adamış bir Baro Başkanı sevgili Tahir Elçi gözlerimizin önünde ama sorularla dolu bir biçimde öldürülürken kolay değil elbet bu şiddetin yoğunluğuyla yaşamak. Cumartesi Annelerinin taşıdığı resimler artıyor durmadan, önünden geçip giden kalabalıkların sessizliğinde. Afganistan ve Irak işgalleri sonrasında ABD’den özellikle ruh sağlığı alanında çalışan araştırmacıların bu işgallerde yer almış askerlerle ilgili kapsamını gittikçe genişlettikleri çalışmalar, şiddetin bu denli yoğunlaştığı günlerden geçerken, İsrail’den Almanya’ya geçerken arada beni görmeden geçmeyen insan hakları savunucusu bir meslektaşımla konuşmamıza dahil oluverdi. Şiddet uygulayıcıları, özellikle de savaş ortamlarındaki şiddetin uygulay..]]> Mon, 07 Dec 2015 04:53:44 +0300 Beyaz bant https://www.evrensel.net/yazi/75351/beyaz-bant https://www.evrensel.net/yazi/75351/beyaz-bant? Michael Haneke her filmiyle zihnime onlarca soru üşüşmesini sağlayan, hayatımızın içinden karelerle filmlerinin karelerini üst üste düşürerek bizleri dünyamızın acımasız gerçekliğiyle yüzleştiren bir yönetmen. Yüzleşmenin zorlayıcılığı bağlamında beni en çok etkileyen filmlerinden birisi oldu Beyaz Bant- Das Weisse Bant. İçinden geçtiğimiz günler, içinden geçilen her günden yüzümüze çarpan dalga dalga kötülük ve bu kötülük karşısında artarak etrafımızı çeviren suskunlukla denk düştüğünden mi, en sevdiğim yönetmenlerden biri olmasına rağmen o dönemde izlemeyip de, böyle günlerde izlemeyi seçmiş olmanın yarattığı kendimle yüzleşme halinin mi oluşturduğunu çok da ayıramadığım bir etkilenme ile soluksuz izledim filmi. Almanya’nın Hitler faşizminin yükselişi dönemindeki erişkinlerinden küçük bir kesidin çocukluk dönemlerine denk gelen 1. Dünya Savaşının hemen öncesi taşradaki mütedeyyin, muhafazakar aile yapısı, içindeki baskın çocuk istismarının her türü ile kasabanın suskunluğu ve bu ses..]]> Mon, 23 Nov 2015 05:00:56 +0300 Olağandışı durumlar https://www.evrensel.net/yazi/75303/olagandisi-durumlar https://www.evrensel.net/yazi/75303/olagandisi-durumlar? Öncelikle okurlarımıza bir özür borçluyum geçen hafta yazımda yer alan cümle düşüklükleri için. Göndermekte gecikince o telaşla, yeterli dikkatle son bir okuma yapamamıştım ve sonuçta sizi düşük cümleleri olan bir yazı ile karşı karşıya bıraktım. Bağışlayın lütfen. Tabii bu gecikmeler ve aksaklıklar son dönemde yaşadıklarımızla yakından ilişkili. HDP’nin neredeyse oyların tamamını aldığı yerlerde devletin izlediği saldırgan tutum ve bir açıp bir kapattığı sokaklarda yaşanan şiddet hepimizi etkiliyor. Sürekli yanlarında olamamanın üzüntüsü bir yana, oralarda bu dehşet verici şiddete maruz kalanlarla ilgili kaygılar da işlevselliğimizi azaltıyor kaçınılmaz olarak. Son birkaç günde Silvan açılırken, Cizre, Nusaybin yeniden kapandı. TİHV Cizre başvuru merkezimizin gönüllüsü dostlarımızla birlikte yapacağımız çalışmaları ortaklaştırmak için İstanbul’da 3 günlük bir beraberlik sonrası bugün onları uğurlamıştık, ama evlerine nasıl ulaşacaklarını bilmiyorduk. Haber alana kadar da bu haftaki y..]]> Mon, 16 Nov 2015 05:00:50 +0300 Suç ve ceza https://www.evrensel.net/yazi/75255/suc-ve-ceza https://www.evrensel.net/yazi/75255/suc-ve-ceza? Bugün peşpeşe okuduğum haberler, ardından Nokta’da yayınlanan sevgili Eren Keskin söyleşisi ile birlikte ergenlik ve gençlik dönemimin en önemli şekillendiricisi olan Dostoyevski’yi getirdi aklıma. Kitaplığı açtım, “Suç ve Ceza”yı çıkarıp kokusunu içime çektim tam 60 yıl önce basılmış, sayfaları sararmış kitabın. Ben doğmadan üç yıl önceki İngilizce baskısından okumuşum o kitabı. Dostoyevski’nin diğer kitaplarını Türkçesinden okurken, onu neden İngilizcesinden okumuşum, onu edinmişim, şimdi hatırlayamıyorum ama öğrenci bütçemle bir sahaftan ucuza alınmış olma olasılığı çok yüksek. Bu ülkenin yüz aklarından, yaşamını insan hakları mücadelesine adamış o güzel, o yürekli kadın, sevgili dostum Eren Keskin söyleşisinin bir yerinde hakimlerin okumayan kesim olduklarını düşündüğünü belirtiyor. Okumaya zamanları da olmadığını söyleyerek, bir biçimde mazur görüyor onları ve sonra da ekliyor: “Onlar her zaman devletin hâkimidirler. Bağımsız bir yargıç, savcı olabileceğine asla inanmıyorum. Hep ..]]> Mon, 09 Nov 2015 05:00:48 +0300 Acıları ortaklaştırabilmek https://www.evrensel.net/yazi/75168/acilari-ortaklastirabilmek https://www.evrensel.net/yazi/75168/acilari-ortaklastirabilmek? Haftalar var ki yazamadım. Yazmam gereken başka yazılar, okunacak kitaplar, dostlarımın, yoldaşlarımın beni onurlandırıp istediği önsözler, hepsi beklemede. En son acıları kanıtlamaktan söz etmiştim. Nereden bilebilirdim yeni, çok ağır acılardan geçeceğimizi, hem de bu acıların orta yerinde tanıklığa soyunacağımızı. Kanıt mı demiştim, buyrun size kanıt. Ankara’nın en sevdiğim yerinde, o güzelim tren garının önünde 69 bedenin etrafa saçılmış parçalarını topladık birer birer. Bağımsız gözlemciler olarak sevgili dostum, kardeşim Ümit Biçer ile birlikte iki ayrı bombanın patladığı, biz “uzman”ların “A” ve “B” diye adlandırdığı iki alanda o güzelim pankartların, flamaların her kaldırılışında altında yatan güzelim insanlara mesafe koyabilir mi harfler, diye denedik, olmadı. Alandaki 6 saatlik çabanın sonunda daha 253 parça toplanacaktı yüreğimiz paramparça. Hala sayısını tam telaffuz edemediğimiz ölümlerle Morgda yeniden yüzleşecektik sonra. Ankara’nın hastanelerinden koşup gelmişti adli tıp..]]> Mon, 26 Oct 2015 04:56:49 +0300 Acıları kanıtlamak... https://www.evrensel.net/yazi/74928/acilari-kanitlamak https://www.evrensel.net/yazi/74928/acilari-kanitlamak? Haberi herkes farklı görebilir, tam tersi anlamlar çıkartarak da okuyabilir. Haberdar olursa… Uzun süredir haberdar olma ile ilgili sıkıntı yaşıyoruz. Penguen gösteren kanallar, insanlar ölürken atılan magazin başlıklar ile bambaşka bir dünyanın içindeyiz. Sonucu beğenilmeyince tekrarlanması emredilen 7 Haziran seçimleri öncesinde ve sonrasında da yazılı ve görsel kaynakların genellikle haberi vermeme, durum ayyuka çıkınca da farklı görme davranışı daha da öne çıktı. Haberdar olmanın yolu da sosyal iletişim kaynaklarına başvurma ve dikeyden yataya dönüşen bir ilişki içinde birbirini haberdar etme olarak yeni konumunu pekiştirdi. Beraberinde başka bazı sıkıntıları da getirmedi değil elbette. En önemlisi de haberlerin, haber görsellerinin ve dolayısıyla kaynakların güvenilirliği oldu, olmaya da devam edecek. Özellikle Cizre’de yaşananlarla birlikte önce tümüyle kör olan iletişim araçlarının, birden duruş değiştirerek yatay haberleşme araçlarını karalama, değersizleştirme ve sindirmeye y..]]> Mon, 21 Sep 2015 05:00:21 +0300 Kelebek geçme https://www.evrensel.net/yazi/74878/kelebek-gecme https://www.evrensel.net/yazi/74878/kelebek-gecme? Sanatçı Erdağ Aksel çatlağı birbirinden kopmak ile iç içe geçmek arasındaki bir durum olarak tanımlamış Uluslar arası Hrant Dink Ödülü için hazırladığı tasarım ile ilgili yazısında. "Leonard Cohen'in "Anthem" (Marş) isimli şarkısında söylediği gibi "her şeyin üzerinde bir çatlak vardır" ve zaten "ışık da oradan içeri girer." Ahşap bir malzemenin çatlaması aslında parçaların hala birlikte yaşamakta olduğunun da bir göstergesi. Zaten o nedenle de ahşap sıcak bir malzemedir. İnsan ona dokunur dokunmaz plastik taklitlerinden farkını anlar. Ahşaptaki çatlağı tamamen birleştirip izini yok etmek pek mümkün değil. Bunu yapmaya çalışır, malzemeyi sıkıştırır, tutkallarsanız olsa olsa onun epeyce canını acıtırsınız. Tıpkı ulus-devletlerin topraklarında yaşayan insanları aynılaştırmaya çalışırken, çatlakları yok edip, onları ışıksız bırakmaları gibi. Farklılık insanlara yaşam enerjisi ve canlılık verir. Ancak birbirine sırtını dönmüş, ilgisiz, duyarsız farklı ins..]]> Mon, 14 Sep 2015 05:00:51 +0300 Nasıl barışacağız hiç düşündünüz mü? https://www.evrensel.net/yazi/74787/nasil-barisacagiz-hic-dusundunuz-mu https://www.evrensel.net/yazi/74787/nasil-barisacagiz-hic-dusundunuz-mu? Nasıl barışacağız? Bunca ölüme, kana, katliama göz yumarak, nasıl barışacağız gerçekten? Hiç düşündünüz mü? Silopi’den fotoğraflara uyandık bu sabah. Evin duvarları kana boyanmış, delik deşik kurşunlarla. Üç genç insanı katletmişler. Ramallah’da, Nablus’da gidip muayene ettiğimiz işkence gören Filistinlilerin evleri geliyor gözümün önüne. Evlerinin duvarları delik deşik, kurşun izleriyle yaralı evler, işkenceyle yaralı bedenler. O evleri gördükçe 90’lı yıllarda gittiğimiz Kürt illeri, oralarda terk edilmiş evler, evlerde kurşun izleri, hala çocuklarını arayan analar, yaralarını bir türlü saramadığımız insanlarımız düşmüştü aklıma. Şimdi, yeniden katliamlara uyanıyoruz her sabah. Gözaltılarla, işkencelerle geçiyor günler. İHD 39 günde 47 sivilin katledildiğini söylüyor. Bu 39 günün bilançosunda 2544 gözaltı var. İşkenceler yeniden. Bir kadının çırılçıplak bedeni saplanıyor gözlerimize. Son üç günde 4 çocuk öldürüldü Kürt illerinde. Yedi yaşında bir çocuğu kafasından vuran keskin nişan..]]> Mon, 31 Aug 2015 05:05:20 +0300 Barış istiyoruz https://www.evrensel.net/yazi/74680/baris-istiyoruz https://www.evrensel.net/yazi/74680/baris-istiyoruz? Uzun süredir çoğunluğun desteğini aldığını ifade ederek her türlü denetimden azade bir iktidar performansı sergileyen AKP, 7 Haziran seçim sonuçları ile birlikte oy kaybının yaşattığı kaygıyı bu kez de pervasız bir saldırganlığa dönüştürmüş durumdadır. Meşruiyeti ortadan kalkmış bir hükümet, devletin tüm aygıtlarını bu oy kaybının sorumlusu olarak gördüğü Kürtlere saldırmak üzere seferber etmişken, çatışmasızlık dönemi de hızla kanlı bir sürece geçiş yapmış görünüyor. Toplumun tüm kesimleri kaygı ile bu kanlı süreci durdurmaya, sesini duyurmaya çalışıyor 12 Mart’ı hatırlatan muhbirlik çağrılarına, halkları birbirine kırdırma yarışına karşı. Savaşların yarattığı yıkımların en yakın tanıkları hep sağlık çalışanları olmuştur. Geçen haftalarda bu tanıklığın ötesine geçerek, sağlık çalışanları da doğrudan saldırıların hedefi haline gelince Türk Tabipleri Birliği (TTB), Sağlık Ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES), Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) ve Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD..]]> Mon, 17 Aug 2015 05:00:33 +0300 Zor https://www.evrensel.net/yazi/74591/zor https://www.evrensel.net/yazi/74591/zor? Böyle zamanlarda yazmak çok zor geliyor. Duygu yükü ağır bastığında, bu duyguları sözcüklere dönüştürmek güçleşiyor. Belki de benim gibi alan dışından olanlara özgüdür, hatta mutlaka öyledir diye düşünüyorum. Yazarlara daha da büyük bir hayranlık duyuyorum o duyguları sözcüklere dönüştürme becerileri karşısında. Kitaplara gömülesim geliyor, gömülüyorum da. Onların duygularıyla baş etmek kolaylaşıyor, günde bir değil bazen iki kitap bitirerek günün ağırlığını hafifletiyorum. Baktım da, 2003 yılından beri her zaman çok düzenli olamasa da yazıyorum Evrensel’de. Biraz da olsa, sözcükleri kullanma becerisi geliştirmiş olmalıyım derken, olmuyor… Zorlanıyorum. Geçen hafta gencecik bedenlerin parçalandığı Suruç’un o ağır yükünü sırtlanıp gittiğimiz Filistin’de hukukçu ve sağlıkçılarla işkenceye karşı neler yapabileceğimizi konuştuğumuz günlerde olduğumuz için yazamadığımı düşünürken, bunun aslında yalnız zaman sorunu olmadığını fark ettim bugün yazmaya oturunca. Arasam, yazamadığımı söylese..]]> Mon, 03 Aug 2015 04:55:01 +0300 Bülbülü öldürmek https://www.evrensel.net/yazi/74501/bulbulu-oldurmek https://www.evrensel.net/yazi/74501/bulbulu-oldurmek? “Bülbülü Öldürmek” ile bir çocuk kitabı yanılsamasıyla ilişkim okul öncesi başladı yanılmıyorsam. Bademcik ameliyatı olduğum yıl, yani 1964 olmalı. Genel anesteziye çok güvenilmediğinden olsa gerek, oldukça hırpalayıcı bir ameliyat sonrası babamın beni mutlu etme çabası içinde elinde o zaman bulunması hayli zor küçük bir iki tekerlekli bisikletle eve girdiğini hatırlıyorum. Boğazım ağrıdığı için sevincimi yeterince gösteremediğim, annemin “hasta çocuğa bu alınır mı?” ifadesiyle kendi sevincini mahcup bir gülümseme ile gizleyen babam için üzüldüğüm gün. Bisiklete binmek için kalkmaya yeltenince, babamın verdiği ikinci hediye oldu Harper Lee'nin ilk ve birkaç gün öncesine kadar tek kitabı olan “Bülbülü Öldürmek”. İlk şömiz ciltli kitabımdı, aslına bakarsanız ilk kapsamlı romanımdı. Sosyal adaletsizlik, ırkçılık kavramlarıyla ilk kez tanıştım böylece. Kapaktaki kız çocuğu resmine bakıp yanılmıştı belli ki babam. İyi ki yanılmışız, çünkü ilk edebiyat tanışıklığımın bu kitapla olmasının bug..]]> Mon, 20 Jul 2015 04:52:42 +0300 Algı kapıları https://www.evrensel.net/yazi/74407/algi-kapilari https://www.evrensel.net/yazi/74407/algi-kapilari? Bir süredir Halide Edib okuyorum. Bir zamanlar Ahmet Hamdi Tanpınar’ı keşfettiğim gibi şimdi de Halide Edib’i keşfe çıktım. İlk ve çok gecikmeli olarak İpek Çalışlar’ın sığdıramadığını ifade ettiği biyografisiyle tanıdım 5 yıl önce. Tersinden okumalarla okul yıllarına dayanan tanışıklığı saymıyorum hiç. İpek Çalışlar’ın kitabındaki dip notlara takıldım okurken. Anılarını ilk olarak İngilizce yazdığını, Türkçeye çevirirken de sansürlediğini öğrenince başlayan serüveni bu yıl içinde tamamladım. “Memoirs of Halide Edib/Wisteria Covered House”, bizde bilinen adıyla “Mor Salkımlı Ev” 1926 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde basılmıştı, baskısı çoktan tükenmiş ve sahaflarda da bulmak mümkün olmadığından aramalarım sonucunda 2005 yılında yapılan bir tıpkıbasım kopya edinebildim. Onu asıl sansürlenen ve 1928 yılında yayınlandığını öğrendiğim cildin aranması izledi. “Turkish Ordeal” Türkçede “Türk’ün Ateşle İmtihanı” adıyla ama hayli süzgeçten geçirilerek yazılıp yayınlanmış gerçekten. Saha..]]> Mon, 06 Jul 2015 04:53:40 +0300 Teşekkür https://www.evrensel.net/yazi/74260/tesekkur https://www.evrensel.net/yazi/74260/tesekkur? Evet, bu bir teşekkür yazısı. İki aylık bir aradan sonra, yeniden merhaba diyebilmek, yazılarıma kaldığım yerden devam etmek ve bunu, yaptığımız seçimin hayatımızda ilk kez görünür olduğu bir Türkiye’de gerçekleştirebilmek çok güzel. Hayatın hep bana çok cömert davrandığını düşünmüşümdür, özellikle de dostlarım söz konusu olduğunda. Bu son aylarda özellikle ameliyat öncesi ve sonrasında bunu çok daha derinden hissettim. Ziyaret ve arama yasağı nedeniyle bana doğrudan ulaşamasalar da, kaygısı yüksek ama bu vesileyle ne denli güçlü ve dirençli olduğunu görebilme şansı bulduğum bir tanecik kızımı hiç yalnız bırakmayarak, onun direncine güç katarak var oldular. İyi ki doğurmuşum dediğim bir kızım ve dayanışmasından güç aldığımız nice dostu, yoldaşı biriktirmişim bunca yıllık hayatımda. Türkiye’nin en iyi beyin cerrahlarından birinin, Prof. Dr. Uğur Türe’nin o muhteşem yetenekli ellerinden yeniden doğdum ve bu doğum da benim için çok değerli bir armağan oldu. Ardından dostluklarla, ..]]> Mon, 15 Jun 2015 04:54:29 +0300 Bağımlılık https://www.evrensel.net/yazi/73813/bagimlilik https://www.evrensel.net/yazi/73813/bagimlilik? Birkaç aydır uzun aralarla yazabiliyorum. Bu kez sık yolculuk yapmak ya da hafta sonlarını toplantılarda geçirmek gibi gerekçelerim yok. Derslerim ve sınırlı sayıda poliklinik başvuruları dışındaki tüm işlerimi bir süreliğine askıya aldığım gibi yazılara da aralıklarla devam edebiliyorum. Aralık ayında kafamdaki tuhaflıktan söz etmiştim ya, işte o tuhaflık uzun yıllardır kafamın bir köşesinde durup bana eşlik eden ve yavaş da olsa büyüyen bir kitlenin artık başa çıkabileceğimden biraz daha fazla sıkıntı vermesindenmiş meğer. Bu ayın sonunda bu uzun süreli ilişkimizi sonlandırmayı planlıyorum. Tam da o nedenle bir başka uzun süreli ilişkiyi sonlandırdım aldığım karar gereği, tarihi de belirleyerek Newroz ertesinde. Bilenler bilir, geç başlayıp arayı kapatmak için yoğun bir ilişki kurduğum sigarayı amansız bir iştahla tüketirdim. O nedenle bırakma kararıma kuşkuyla bakan çoktu. Özellikle sigara bıraktırma alanında insanlara destek veren meslektaşlarım, destekleyici yöntemleri önererek ya..]]> Mon, 13 Apr 2015 10:47:23 +0300 Suda suretin... https://www.evrensel.net/yazi/73504/suda-suretin https://www.evrensel.net/yazi/73504/suda-suretin? Bugün bir büyük ustayı uğurluyor olacağız bu dünyadan hep birlikte. Göçüp gitmekle, bir son biçmekle canlanır zihnimizde ölüm. Kendisinin de “O iyi insanlar o güzel atlara binip çekip gittiler. Demirin tuncuna, insanın piçine kaldık” diye başlayıp bitirdiği Demirciler Çarşısı Cinayeti romanında söylediği gibi… Dünden beri dillere pelesenk olan bu sözü şimdi o koca çınar için kullanıyor insanlar. Hüzünle, özlemle uğurluyoruz bu toprakların halklarını, sömürüyü, zulmü, insanın insana, insanın doğaya, insanın canlılara ettiğini ağıtlarla, destanlarla bize bir ömür anlatan bu büyük ustayı, Yaşar Kemal’i... İnce Memed ile başlar ilk tanışıklığım, Remzi Kitabevi’nin Yeni Türk Yazarları serisinden çıkan kitabı okuyalı tam 46 yıl olmuş. Bunca zamandır hayatımda biriktirdiklerimin en değerlilerinden oldu hep Yaşar Kemal, bu hayat bana onunla omuz omuza yürüme onurunu da yaşattı. Gitti mi peki şimdi o iyi insan o güzel atına binip? Böyle mi düşünmeli? Adli tıp alanında uzmanlık eğitimi alıp, ü..]]> Mon, 02 Mar 2015 05:00:13 +0300 Düdüklü tencere https://www.evrensel.net/yazi/73411/duduklu-tencere https://www.evrensel.net/yazi/73411/duduklu-tencere? İki aylık bir aradan sonra, yazmak zor olsa da yazılması gerekenler çok birikti diyerek, yazmasam olmaz. Hele öfke burnumdayken, hele öfkesi burnunda insanlardan çok ürkerken… Kaynama noktasında bir memlekette yaşıyoruz hep. Yaşadıklarımız, kolay başa çıkılır cinsinden değil. Cuma akşamı Ankara Tabip Odası’nın başlattığı “Düşünce Mutfağı” etkinliği için Ankara’daydım, hasta mahpusları konuştuk hep birlikte. Gitmeden önce biraz eskileri karıştırmıştım, Mustafa Eren’in Bianet’te yayınladığı çalışmasında yer verdiği gazete kupürlerinden biri dikkatimi çekmişti. Milliyet gazetesinin 12 Temmuz 1956 tarihli nüshasında ikinci sayfada yer alan Sağlık Ansiklopedi’sinde S. Recep Doksat isimli bir meslektaşımın “Anarşistlik” başlıklı yazısı, 60'lı yıllardan başlayarak düşünen, sorgulayan, tartışan insanlara vurulacak damgayı da önceden haber veriyordu. O yıllarda ruh sağlığı alanından çoğunluğun ‘psikopat’ ifadesinin yaygın kullanımı yanı sıra bir türü olarak sınıflandırılan anarşist sözcüğünün ..]]> Mon, 16 Feb 2015 05:00:31 +0300 Tahammül https://www.evrensel.net/yazi/73007/tahammul https://www.evrensel.net/yazi/73007/tahammul? Kafamda bir tuhaflık var. Neredeyse bir aydır geçmeyen bir baş dönmesi ile işlere yetişmeye çalışırken, 4 gün önce kesintisiz dönmeye başlamasıyla acile gidip, dinlenmem yönünde talimatlarla eve gönderildim. Dinlenmek atakları azalttı biraz, tümüyle geçirmese de. Sebebini bulmak için önümüzdeki hafta bazı testleri yaptırmam gerekecek ama kafamdaki tuhaflık bir tek baş dönmesinden kaynaklanmıyor, biliyorum. “Kara Kitap”ın efsunlu İstanbul sokakları ile bezeli betimlemelerinin yazarı, sokakta vurulup öldürülmüş köşe yazarı, gazeteci Celal Salik’e yapılan göndermelerle gecekondularından şehrin değişen yüzüne bakan “Kafamda Bir Tuhaflık”ın yayınlanması ve okumaya başlamam kendi kafamdaki tuhaflıkla denk düştü birden. Evde uzun süre kalmaktan hep çok sıkılırım ama bu edebiyat şöleni vadeden ev arkadaşımdan çok umutluydum. Yanıltmadı beni Orhan Pamuk. Kendisinin de ifade ettiği çok seslilik dikkatimi çekti önce. Bütün karakterlerle ayrı ayrı söyleşmek, her birinin söyleyecek sözü olması v..]]> Mon, 22 Dec 2014 05:00:42 +0300 Nasıl yüzleşmeli? https://www.evrensel.net/yazi/72959/nasil-yuzlesmeli https://www.evrensel.net/yazi/72959/nasil-yuzlesmeli? Ama biz bilirdik!” Oya Baydar’ın “Yetim Kalacak Küçük Şeyler” isimli, hepimize kalacak, hepimizin içinden geçmiş o anları bizlerle paylaştığı son kitabı. Kasım 2014’de yayınlanan kitabı Aralık başında alıp, biraz o keyifli üslubunun tadını çıkara çıkara okuma kaygısıyla, ama daha çok da Aralık ayının biz insan hakları eylemcilerinin mücadelesinin daha bir sokaklara taştığı, eylemler, etkinlikler, açıklamalarla dolu günlerin yaşandığı bir ay olmasının verdiği zamansızlıkla sıkıştırılmış anlarda okuyabildiğimden elimde, çantamda her zamankinden biraz daha uzun gezdirdim. En sevdiğim yönetmenlerden birisi olan Fatih Akın’ın o güzelim sinema diliyle bizleri 100 yıl öncesinin acılarıyla yüzleştirdiği “Cut-Kesik” filminin galasında da bana eşlik etti kitap, 13 Aralık akşamı canım arkadaşım, yoldaşım A.Haluk Ünal’ın da yönetmenlerinden olduğu ve bizi son 30 yılın acılarıyla yüzleştirdikleri “Küçük Kara Balıklar, Güneydoğu’da Çocuk Olmak” filminin Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın İnsan Hakla..]]> Mon, 15 Dec 2014 05:02:48 +0300 Görevi ihmal https://www.evrensel.net/yazi/72850/gorevi-ihmal https://www.evrensel.net/yazi/72850/gorevi-ihmal? Hukuk Fakültelerinin önemli bir bölümünde “Adli Tıp” dersi seçmeli ders oldu. Ceza hukuku dışında, hukuk eğitimi alanlara pek yararı olmayacağı ön kabulünden olsa gerek, zaten ağır olan yüklerini hafifletmeyi hedeflemiş olmalılar. Kalabalık amfilerde, haftada bir saat adli tıp da ne kadar verimli geçer, sorgulanmaya muhtaç, ama herkesin kendi alanını önemsemesi ile ilgili kafanızdan geçenleri de sezmez değilim. Bu çekincelere rağmen anlatmayı sürdüreceğim. Zira çok öfkeliyim. Bugüne dek pek çok kez benzer nedenlerle öfkelendik, meslektaşlarım ve benim hakkımda davalar açıldı, karşı davalar açtık. Şimdi de aynı yolları izleyeceğiz elbette. Olay tahmin ettiğiniz gibi bir hekim ile onu tehdit eden bir savcı arasında geçiyor. Genç bir meslektaşıma, mesleğinin ilk yıllarında bir savcı tarafından yöneltilen bu yazılı tehdit, birikimine saygı duyduğum bir hukukçumuzun, Sami Selçuk’un çevirisi ile okuduğum Beccaria’nın Suçlar ve Cezalar’ının 42. bölümünde “Ortalama ve karışık yarı bilgi, kö..]]> Mon, 01 Dec 2014 04:56:47 +0300 İnsanlık halleri https://www.evrensel.net/yazi/72802/insanlik-halleri https://www.evrensel.net/yazi/72802/insanlik-halleri? Bugün iki farklı ama birlikteliği halinde yıkıcı etkisi çok daha büyük olan insanlık halinden söz etmek istiyorum. Her ikisi de son dönemde sosyal iletişim ağlarında çokça paylaşılarak, “öteki” aşağılanıyor. Bunlardan biri Dunning–Kruger “ortalamanın altı etkisi” ya da Dunning–Kruger sendromu* olarak bilinen, Cornell Üniversitesinin iki psikologu Justin Kruger ve David Dunning’in tanımladığı bir algılamada yanlılık eğilimidir. İlk yayınlarını yaptıkları 1999 yılından bu yana yürüttükleri araştırmanın sonucunda; yetkin olmayan insanların becerilerine aşırı değer biçme eğiliminde oldukları, diğer insanlardaki gerçek beceriyi fark edemedikleri, kendilerindeki yetersizliğin boyutunu göremedikleri ancak becerilerini geliştirmek üzere eğitilirlerse, geçmişteki eksikliklerini fark edip kabul ettikleri belirtilmektedir. Deyimlerimiz arasında yer alan “cahil cesareti”nin bilimsel bakış açısıyla sebep sonuç ilişkisinin ortaya konmuş olması bir yana, antik çağdan bu yana bilgimiz arttıkça bilg..]]> Mon, 24 Nov 2014 05:00:44 +0300 Küçük kara balıklar https://www.evrensel.net/yazi/72697/kucuk-kara-baliklar https://www.evrensel.net/yazi/72697/kucuk-kara-baliklar? Samed Behrengi ile 1970’lerin ikinci yarısında ailemize uzun yıllardan sonra katılan bir çocuğun, kuzenimin okumaya bir başlayıp pir başladığı dönemde tanışmıştım. Okumayı sevdireceğim, gelişip serpilmesini günden güne izleyeceğim bir çocuğun yanı başımdaki varlığı o yıllarda umut ve heyecanla beklediğimiz devrimin şartlarının olgunlaşmasını gözlemenin evcesiydi benim için. Sokakta, okulda devrimin gelişimi için mücadele ederken kendimce, evde de kuzenimin okuduklarıyla bir insanın dönüşümü çok denk düşmüştü. Ona alacağım her kitabı önce okur, öyle karar verirdim alıp almamaya. Kadıköy çarşısının içinde bir hanın en üst katında indirimli kitaplar aldığımız kitapçıda az zaman geçirmedim çocuk kitapları okuyarak. Polis olduğundan kuşkulandığımız han çaycısının pek de güzel demlediği çayları içer, Behrengi’nin kitaplarını da bir solukta okurdum. “Küçük Kara Balık” ilk okuduğum kitabıydı Behrengi’nin, yıllar sonra 90’larda da kızıma aldığım ilk kitap olmuştu. Şah dönemi İran’ında katled..]]> Mon, 10 Nov 2014 05:06:05 +0300 Takipsizlik https://www.evrensel.net/yazi/72585/takipsizlik https://www.evrensel.net/yazi/72585/takipsizlik? Gene bir aylık bir ara verdiğim yazılara, kaldığım yerden başlamak ne mümkün! Bayram ve Pazar günleri de dahil çalışınca, hele başka ülkelerde toplantılar, sunumlar ile zaman akıp gidince yazı yazma olanağı yaratamasam da, memleketi takip etmediğim sanılmasın. Dumanlı havaların memleketin üstüne çöktüğü günlerdeyiz yeniden. Ensesinden tek kurşunla vurulan insanlığımızın katilleri birer birer sızıyor aramıza. Dumanı koyulaştırma çabalarına inat, bu Cumartesi 500. oturma o meydanda büyüyen çocukların da inanılmaz çabalarıyla şimdiye dek olmadığı boyutta bir katılımla gerçekleşti. İlk oturmanın 27 Mayıs 1995’de bir avuç insanla başladığı ve bu kararlı, inatçı insanların devlet şiddetinin giderek daha bir pervasızlaştığı 90 sonlarında bir süre ara verseler de 20 yıllık bir tarihe sahip olduklarını, 500 hafta boyunca her Cumartesi meydanda oturmayı sürdürdüklerini bilmek itiraf etmeliyim ki, ruhuma iyi gelen hallerindendir bu memleketin. Anne babalarla başlayıp, o oturmalarda büyüyen çocuk..]]> Mon, 27 Oct 2014 06:00:15 +0300 İD ya da alt benlik https://www.evrensel.net/yazi/72371/id-ya-da-alt-benlik https://www.evrensel.net/yazi/72371/id-ya-da-alt-benlik? Dinler adına yapıldığı iddia edilen savaşlar, bir dinin mensuplarının bir başka dinin müritlerine veya bir gruba baskı ve sindirme davranışları göstermesi köleci toplumdan feodalizme insanlık tarihi kadar eski ve ne yazık ki tarih sahnesinden silinebilmiş de değil. IŞİD ya da yeni adıyla İD de kapitalist üretim ilişkilerinin son taşeronlarından biri yalnızca. Kendisine biçilen rolü büyük bir iştahla oynayan, yeni adıyla pek bir uyumlu alt benlik düzeyinde gözünü kırpmadan katliamlar gerçekleştiren bu taşeron örgütün Ortadoğu’nun yeniden şekillenip sınırlandırılması için kullanılan araçlardan biri olduğu açıkça görülüyor. Hedefinde de önemli ölçüde Kürtler var gibi görünüyor son zamanlarda, Rojava’da uygulama alanı da bulan demokratik özerklik, kadının yaşamın her alanında eşit konumda yer alabilmesi ..]]> Mon, 29 Sep 2014 00:12:55 +0400 Faşizme inat, kardeşimsin Hrant! https://www.evrensel.net/yazi/72318/fasizme-inat-kardesimsin-hrant https://www.evrensel.net/yazi/72318/fasizme-inat-kardesimsin-hrant? Tam bir hafta önce Uluslar arası Hrant Dink Ödül töreninde büyük bir onur, hüzünlü bir mutluluk yaşadım. Cumartesi Anneleri’nin elinden Hrant Dink ödülünü almanın onuru. Kardeşimden haber getirdi annelerim. Sizlerle ödül töreninde yaptığım konuşmayı paylaşmak istedim bu hafta o nedenle. “Harkeli Paregamner, polorit sirov yev hacuykov gı parevem Değerli Dostlar, Bu konuşmayı bu topraklarda yaşayan tüm halkların dilinde yapmak isterdim ama buna olanak tanımadılar. Sizleri sevgi ve dostlukla selamlıyor, tüm dünyada devletler tarafından katledilmiş dostları, yoldaşları, bu topraklarda korumayı başaramadığımız, hep tedirgin bıraktığımız güvercinlerimizi, o güzelim insan Hrant Dink’i sevgi, dostluk ve özlemle bir kez daha anıyorum. Ben bir hekimim ve hekimliğin hep bir yaşam biçimi olduğunu savunurum. İnsanlık için mücadele etmeyi, insa..]]> Mon, 22 Sep 2014 00:20:09 +0400 Tekme https://www.evrensel.net/yazi/72211/tekme https://www.evrensel.net/yazi/72211/tekme? Neresinden tutsam, nereden başlasam bilemedim bugün… Yaz başlarken yaşanan Soma maden katliamının üzerinden bir mevsim bile geçmeden şehri katleden, bağrına hançer sokan inşaat rantçılarının gözü dönmüş hırsına kurban edilen işçilere yenileri eklenip, 10 işçinin katledildiği haberiyle sarsıldık. DİSK Genel Sekreteri, meslektaşım, sevgili Arzu Atabek Çerkezoğlu’nu bu doymak bilmez hırsın resmini çizerken dinledim. Yakın bir zamanda on binlerce, yüz binlerce Avroluk araçların park edeceği alana sıkıştırılmış 1500 işçinin, küçücük alanlara hapsedilmiş onlarcasının inşaat malzemeleri ile koyun koyuna yatmaya mecbur bırakıldığı, sendikalı, örgütlü olmanın işsizlik anlamına geldiği ve arızalı olduğu söylenen, bildirilen bir asansörle geceleri birlikte uyudukları malzemeleri taşımak zorunda kaldıkları o “rezidans- yaşam alanı?&r..]]> Mon, 08 Sep 2014 00:06:57 +0400 44. yara https://www.evrensel.net/yazi/72162/44-yara https://www.evrensel.net/yazi/72162/44-yara? İster barışta, ister savaşta olsun, kadının şiddete uğramadığı yer yok. Evde, sokakta, işyerinde, gezerken, eğlenirken ya da bir savaşın orta yerinde, o savaştan kaçarken doğumdan mezara ilk hedef kadın, kadının bedeni. Beş bin yıllık tarihin yazılı belgeleri insanın insana ettiğini söylerken, ancak satır aralarına sığacak ipuçlarıyla erkin, kadınların ele geçirilmesinden geçtiğini öğreniyoruz hep. Öğrendiklerimiz okullarda testin seçeneklerine indirgendiğinden midir, “neden” sorusu daha çocukluğumuzda ayıp karşılandığından mı bilinmez, durumu değiştirmek şöyle dursun bu erk oyunlarına her gün yenisini eklemekten de geri durmuyoruz. Bir erkek bir kadını 43 yerinden tornavidayla yaralayıp, kadının evinin karşısında ikamet edebiliyor örneğin koruma kararına rağmen. Alıp bu erkeği ekrana çıkararak gözlerimizin içine baka baka meşrulaştırabiliyorlar bu 43 tornavida yarasının bir de &..]]> Mon, 01 Sep 2014 00:21:33 +0400 Katledilen insanlığımız https://www.evrensel.net/yazi/72115/katledilen-insanligimiz https://www.evrensel.net/yazi/72115/katledilen-insanligimiz? Katliam üzerine katliam gerçekleşen Ortadoğu’da nereye bakacağınızı, neresinden tutacağınızı şaşırıyorsunuz. Çoluk çocuk demeden katledilen insanlar bir yana, geride kalan, göçe zorlanan insanların yaşadıkları da akıl alır gibi değil. Göçe zorlanan insanların gitmek zorunda kaldıkları yerlerde de yaşam koşulları çok ağır, üstelik Türkiye’de buna ırkçı linç girişimleri de ekleniyor zaman zaman. Ağustosun yakıcı sıcağında zor da olsa canını kurtararak kaçanlardan biri de Êzidiler. Küçük bir bölümü Türkiye sınırından geçebilen Êzidiler için Türkiye İnsan Hakları Vakfının (TİHV) gönüllülerinden, TİHV Bakım Verenlerin Bakımı Projesi aktivistlerinden oluşan bir ekip tarafından Şengal katliamı sonrası Türkiye’ye geçen Êzidilerin yerleştiği alanlarda, 16-17 Ağustos 2014 tarihlerinde, ..]]> Mon, 25 Aug 2014 00:46:46 +0400 Nefret https://www.evrensel.net/yazi/72015/nefret https://www.evrensel.net/yazi/72015/nefret? Nefret çok kolay ve rahatlatıcı bir duygudur. Emek harcamanız gerekmez. Anlamaya çalışmazsınız. Sorular etrafınızda uçuşmaz. Soruların cevabını bulmak için o yormaya kıyamadığınız beyninizi çalıştırmak zorunda kalmazsınız. Kolayca nefret eder, nefretinizi kusarsınız bir çırpıda… Üstelik bu nefret etrafınızdakileri de sarıp sarmalar, kolaylıkla paylaşılır. Bedenin hallerinden, yüzün aldığı şekilden, ağızdan çıkan sözlerden dalga dalga yayılır, kötülük sıradanlaşır Arendt’in işaret ettiği gibi… Nefret etme ve nefretini kusma hallerini son birkaç yıldır Türkiye Başbakanından naklen izliyor. Korkarım nefretin seline kapılanlarla birlikte çok yakında karşımıza cumhurbaşkanı olarak çıkacak gibi de görünüyor bu yıkıcı duruş. Son nefret kusma hallerini, adını hep çok güzel bulduğum Amberin Zaman’a yöneltti Başbakan. Bir &uu..]]> Mon, 11 Aug 2014 00:22:10 +0400 Kafka'nın dünyası https://www.evrensel.net/yazi/71872/kafkanin-dunyasi https://www.evrensel.net/yazi/71872/kafkanin-dunyasi? Ne zamandır yazmak istediğim halde, bir türlü sıra gelmemişti. Son birkaç haftayı dünyanın, özellikle de Ortadoğu’nun dört bir yanından merkezine hızla çekildiğimiz şiddet sarmalı ile yaşadığımız kaygı ve öfkeye inat insanın dünyaya kattığı değerler üzerine yazarak geçiriyorum. İnsanın değerini yerle bir etmenin şiddeti çağıran ve besleyen yönlerini görmeden olmaz… Nazlı Ilıcak’ın Bugün gazetesine Kafka’yı anarak bir ay önce yazdığı yazıyı okuduğumda, önce şaşkınlık yaşamıştım. Dame de Sion Fransız Lisesi, ardından Lozan Üniversitesi gibi iyi okullarda öğrenim görme olanağı bulmuş bir insanın Kafka’yı Fransız, hamam böceğini de örümcek yapması hayrete düşürmüştü beni açıkçası. Öfke sonra geldi, insanı değersizleştiren boyutu ile düşündükçe. Gregor Samsa ile 1973 yılınd..]]> Mon, 21 Jul 2014 07:47:26 +0400 Sonsuzluk https://www.evrensel.net/yazi/71817/sonsuzluk https://www.evrensel.net/yazi/71817/sonsuzluk? Geçen hafta, çok sevdiğim bir dostumun emeklilik kutlamaları için ona sürpriz yapmak üzere Berlin’e gittim. Türkiye İnsan Hakları Vakfının (TİHV) Türkiye’de üstlendiği işkence görenlerin sağaltımı görevinin benzerini Berlin’de sürdüren BZFO’nun (Behandlugszentrum für Folteropfer Berlin) uzun yıllar tüm dış ilişkilerini kuran sevgili dostum TİHV’nin sayısız dava sürecinde hep yanımızda olmuş, gülen yüzü ile, TİHV’nin uluslararası dayanışma ağının oluşturulmasında verdiği destek ile her zaman bizim de yüzümüzü güldürmüştü. Neredeyse 20 yılı bulan dostluğumuz yaşam çizgisinin farklı bir kıvrımında da yanında olma isteği uyandırmıştı bende. Hem ilk akşam Berlin’in en sevdiğim mekanlarından biri olan Jules Verne’deki ihtiyarlar heyeti yemeği, hem de ertesi gün BZFO’da yapılan konuşmalar, g..]]> Mon, 14 Jul 2014 01:20:04 +0400 Uykudan uyanmak https://www.evrensel.net/yazi/71759/uykudan-uyanmak https://www.evrensel.net/yazi/71759/uykudan-uyanmak? Nuri Bilge Ceylan’ı ilk kez “Mayıs Sıkıntısı” ile tanımıştım. Filmi izledikten sonra da, iki yıl önce “Bir Zamanlar Anadolu’da” üzerine yapılan tartışmalar ve “Hükümetin Tabibi” yazıma konu olan mesleki ilişki merakına dek, kendi sınırlı sinema dağarcığımın dışındaki yönetmenler arasına katmıştım. Sabırsız, sürekli değişime dönük, öfkeli ama hep umutlu mizacımla hepsi birbirine benzeyen kasabalardan, birbirinin aynısı yollarla değişmeden geçen ve ilk kez mecburi hizmet yollarında tanık olduğum insanlık hallerinin üzerime boca ettiği umutsuzluk duygusunu bağdaştırmam mümkün olamamıştı. İki yıl önce “Bir Zamanlar Anadolu’da” filmini izleyip, Çankırı’nın bir köyünde mecburi hizmetini yapan arkadaşımı ziyarete gittiğimde, yol boyu yaşadıklarımı iliklerimde hissedince, bu ilişkinin sonuna bir nokta daha koymak gerekir diye dü..]]> Mon, 07 Jul 2014 00:16:34 +0400 Yersiz yurtsuz https://www.evrensel.net/yazi/71591/yersiz-yurtsuz https://www.evrensel.net/yazi/71591/yersiz-yurtsuz? Evrensel 20 yılı geride bıraktı. Dile kolay, penguenleri değil de, her seferinde gerçeği yüzümüze haykırıp, 20 yıl ilkeli ve emekten yana gazetecilik yapmakta ısrar ederek varlığını sürdürdü bu topraklarda. Bu 20 yılın yarısından fazlasına içeriden tanıklıklarımı yazmak istedim ama toplantılar, dersler, hastalar derken günler akıp gitti. Sevgili Fatih Polat’a verdiğim sözü de tutamadım. Türkiye İnsan Hakları Vakfının önümüzdeki 5 yılında neler yapmak gerektiğini konuşmak için geçen hafta sonunu da Ankara’da geçirince haftalık yazımı da yazamamış oldum. İki hafta yazısız geçince de, pek kolay olmuyor yazmak. Distopyalara taş çıkartan bir memlekette yaşamanın zorlukları mı desem, Baykuş namı ile yazmaya başlayalı 11 yıl olsa da yazmanın inceliklerine bir türlü vakıf olamamanın ağırlığı mı, bilmem ama bugün nereden başlayacağımı bilemediğimi s&oum..]]> Mon, 16 Jun 2014 00:55:40 +0400 Gün dönümü https://www.evrensel.net/yazi/71468/gun-donumu https://www.evrensel.net/yazi/71468/gun-donumu? Maya Angelou’nun ölüm haberini aldık geçen hafta… Glasgow’dan bir arkadaşım, meslektaşım tanıştırmıştı 20 yıl önce beni hayatın ete kemiğe bürünmüş hali olan bu kadınla. Garsonluktan seks işçiliğine, yazarlıktan üniversite öğretmenliğine uzanan pek çok birbiri ile bağdaşmaz görünen insanlık hallerini bir ömre sığdırmış, ensestin, tecavüzün içinden bir kadın ve siyah hakları savunucusu olarak çıkmış, 7 ciltlik otobiyografi dizisi ile ete kemiğe büründürdüğü o hayatı bizlerle paylaşmış, soluksuz okuduğum bir yazar olmuştu Angelou. Son zamanlarda duyduğum ve kendimi çok yakın hissettiğim bir İngilizce sözcüğe, “book hangover”a, akşamdan kalmanın “kitaptan kalma” olma hallerine sürüklemişti beni her okuduğumda. Yazdıkları, üstelik çok azı oldukça geç dilimize çev..]]> Mon, 02 Jun 2014 00:30:35 +0400 Yarılma https://www.evrensel.net/yazi/71359/yarilma https://www.evrensel.net/yazi/71359/yarilma? Benim Başbakanım o, tamam mı?” diye bağıran bir adam vardı metronun ortasında, külhani tavırlarla… Birkaçı da aynı beden dili ile söylene söylene dolaşıyordu insanların arasında. Oturan daha yaşlıca bir adam ise makineli tüfek gibi hakaretler sıralıyordu durmadan. Her şey bir insanın Soma’da yaşanan katliamı anması ile başlamıştı. Oturan yolculardan bu külhanilere pek de benzemeyen biri metroda rahatsız edilmek istemediğini söyleyince hareketlenivermişti o külhaniler ayakta bir gerçeği dile getiren insana doğru. Yüzlerce insanın katledilmesinden rahatsızlık duymayıp bu gerçeğin dile getirilmesinden rahatsızlık duymasının utanç verici olduğu uyarımla birlikte biraz geri çekildilerse de, yaşlıca olan atıp tutmaya devam edip, benim dışımda kimse de destek vermeyince iyice pervasızlaştılar. Tam karşımda bir kadın elinde “Kürk Mantolu Madonna”, göz ucuyla durumu izlerken, v..]]> Mon, 19 May 2014 00:36:20 +0400 Tören https://www.evrensel.net/yazi/71299/toren https://www.evrensel.net/yazi/71299/toren? Ayşenur Zarakolu’nun aydınlık gülümsemesi yansıyordu gülüşlerine. İki genç meslektaşım bu yılın İnsan Hakları Derneği Ayşenur Zarakolu Düşünce ve İfade Özgürlüğü Ödülleri’nden birini alacaklardı. Geçen bahar devletin tüm öfkesi ile insanların üzerine çöktüğü günlerde daha da çok insanın ölmemesini, sakat kalmamasını borçlu olduğumuz “Gezi Hekimleri” adına bu ödülü aldıklarını söyleyen ve onlar adına yargılanan meslektaşlarımız. Sevgili Sercan Yüksel bir cerrahi asistanı olarak ancak tören bittikten sonra gelebildi. Onun adına da ödülünü almak üzere bir başka genç meslektaşım, meslek örgütümüzün çiçeği burnunda Yönetim Kurulu Üyesi İncilay Erdoğan eşlik etti sevgili Erenç Yasemin Dokudan’a. Haftanın ilk..]]> Mon, 12 May 2014 00:08:20 +0400 Eğitim şart! https://www.evrensel.net/yazi/71135/egitim-sart https://www.evrensel.net/yazi/71135/egitim-sart? Bu kez arayı epeyce açıp, bir ayı tamamlamışım yazamadan. Sandıklarla yatılıp kalkılmış, kırk katırla kırk satır arasında salınanlar şaşkınlıktan bakakalmış haldeyken, paralellerin kesişmesi için Godot’yu bekler gibi sonsuzu bekleyenler arasında pek de olamadığım koca bir ayı toplantılardan eğitimlere, ülkeden ülkeye sekerek geçirmişim. Aramıza giren uzaklıklardan mıdır bilmem, gittikçe daha yorucu bulmaya başladım bu duygudurum dalgalanmalarını, öğrenilmiş çaresizlik hallerini… Katıldığım toplantıların sonuncusu UNESCO Karar ve Verileri Işığında İnsan Hakları Eğitimi Uluslararası Konferansı oldu. Ankara’daki toplantı Hacettepe’nin Sıhhiye yerleşkesinde, kaldığımız yer ise odasında seccade ve kıbleyi gösteren okun unutulmadığı ama dolabına askı koymayı başaramadıkları, odadaki buzdolabının çalışmadığı beş yıldızlı taklidi yapan Bera nam bir zavallı oteldi. Yerleşke ile otel taklidi arasında Kurt..]]> Mon, 21 Apr 2014 00:22:50 +0400 Kapıların ardı https://www.evrensel.net/yazi/70904/kapilarin-ardi https://www.evrensel.net/yazi/70904/kapilarin-ardi? Biber Gazı Yasaklansın İnisiyatifi”, 22 Mart 2014 günü başta biber gazı olmak üzere, polisin toplumsal müdahalelerde kullandığı zararlı kimyasalların ve gaz bombalarının kullanımının yasaklanması için imza kampanyası başlattı. İnisiyatif, bu aydan başlayarak, her ay maruz kalınan kolluk şiddetinin boyutunu da hazırlanacak rapor ile kamuoyu ile paylaşacak. Özellikle son bir yıl içinde devlet şiddetinin peş peşe gelen ölümlerle, sakatlıklarla görünürlüğünün arttığını biliyoruz. Bu görünürlüğü ortadan kaldırmak için Abdülhamit’in istibdat dönemini mumla aratacak bir baskı ve yıldırma politikasının iktidarın tüm aygıtlarıyla üzerimize salındığı bir dönemden geçiyoruz. Oysa ne matbaa makinelerini parçalayanlar, ne toplattıkları kitapları meydanlarda ateşe verenler bugüne dek başarılı olamadı. Nâzım’ın şiirlerini..]]> Mon, 24 Mar 2014 00:04:58 +0400 Çember https://www.evrensel.net/yazi/70795/cember https://www.evrensel.net/yazi/70795/cember? Önce Lübnan, ardından İsrail’de toplantılar olunca yazmaya iki hafta ara vermek zorunda kaldım. Bir süre uzak kalıp dönünce, memleket halleri üzerime üzerime geliyor. Ne yazsam, nasıl yazsam bilemiyorum. Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nün hemen öncesinde 19 yaşında bir kadının defalarca polise bildirdiği ve hiçbir önlem alınmayan kaygılarının gerçeğe dönüşmesini, erkek arkadaşı tarafından katledilmesini mi, yoksa aynı polisin 8 Mart eylemini terörize etmesini mi yazmalıyım karar veremiyorum. Hatice Can’a daha fazla taşıyamadığı evlat acısını yaşatan, bir genci ölüme yazgılı kılan işkencelerin erbabı polisin izini sürmek, şimdilerde oradan oraya sürülen polislerin, yargıçların ve savcıların gölgesinde Sevgili Ali Çerkezoğlu ve Mücella Yapıcı’yı örgüt lideri olarak takdim eden yargının iç sıkıntıla..]]> Mon, 10 Mar 2014 00:07:17 +0400 Adli Tıp raporları neremizde? https://www.evrensel.net/yazi/70615/adli-tip-raporlari-neremizde https://www.evrensel.net/yazi/70615/adli-tip-raporlari-neremizde? Adli tıp uzmanlık eğitimine başladığımda bu kadar hayatın içinde, bu denli politik eylemliliğe temas eden bir alanın içine girdiğimi aklımın ucundan geçirmemiştim. Öğrencilik yıllarımda o zamanlar binası Gülhane Parkı’nın karşısında olan Adli Tıp Kurumundan sık sık cenazeler alırdık ama o yıllarda adli tıp raporlarının işkenceyi örtbas etmesi ile nasıl başa çıkılabileceğini, bu raporların hayatımızdaki yerini düşündüğümüzü söylersem yalan olur. İhtisasa başladığımın haftasında otopsi bulguları işkenceyi bas bas bağırsa da, insanların zıplaya zıplaya ayaklarını nasıl morartabilecekleri üzerine yapılan “bilimsel” tartışmayı izleyince bu alanın nasıl politik bir kullanımının olabileceğine ilk kez tanıklık ettim. Büyüdükçe öğrendiklerim, bu topraklarda yazılmış ilk adli tıp kitabının yazarı ve Ermeni soykırımının mimarlarından, Teşkilat-ı Mahsusanın kurucuların..]]> Mon, 17 Feb 2014 00:09:21 +0400 #internetimedokunma! https://www.evrensel.net/yazi/70554/internetimedokunma https://www.evrensel.net/yazi/70554/internetimedokunma? Türkiye’de kitle iletişim araçlarının emir komuta zinciriyle çalıştığı, gerçeklere ulaşabilmenin neredeyse tek aracının internet olduğu koşullarda Abdülhamit’in sansürlerini aratacak bir sansür yasa tasarısı ile karanlığa gömülmek üzereyiz. Yasa çıktığında özellikle gençlerin bunu aşacak mekanizmaları geliştireceğini tahmin edebiliyorum. Çağımızda internetin insanlığın değişim sürecinin en önemli araçlarından birisi olduğunu düşünenlerdenim. Bilgiye özgürce ulaşılamadığında nasıl bir iktidar aracı olabildiğini, sınırlarımızın içine bizleri hapsettiğini yüzlerce yıllık geleneğimizden de biliyoruz. Ancak… Bilgi elinin altındayken de ulaşmayan, bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olma konusunda dirençli, üstelik okuma alışkanlığı konusundaki zaafı bu konuda yapılmış araştırmalarla da belgelenmiş ve bu özelliği egemenlerc..]]> Mon, 10 Feb 2014 00:05:00 +0400 Kürtaj kararı kimin? https://www.evrensel.net/yazi/70495/kurtaj-karari-kimin https://www.evrensel.net/yazi/70495/kurtaj-karari-kimin? İspanya’da iktidardaki Halk Partisinin (PP) aralık ayında bakanlar kurulunda kabul edip meclise gönderdiği kürtaj haklarının kısıtlandığı yasa tasarısı dünyanın dört bir yanından kadınların karşı çıkışlarına sahne oluyor. Geçen sene bardağı taşıran damlalar arasında önemli bir yer edinmiş olan Türkiye’deki iktidar söylemi ile geçen hafta Birikim’in İnternet sayfalarında kürtajı tartışan ve beni dehşete düşürmeyi başaran eril dili de görünce yeniden kürtaj üzerine yazmak kaçınılmaz oldu. Haberi okumayanlar için küçük bir bilgilendirme ile başlamalı. İspanya’da muhalefetteki sol ve komünist görüşlü partilerden büyük tepki alan kürtajla ilgili yasa tasarısı, seçim programında yer almasına rağmen PP içinde de tartışma yaratmış, gelen tepkilerden dolayı bazı küçük değişiklikler..]]> Mon, 03 Feb 2014 00:22:26 +0400 İşkenceyi kim yaptı? https://www.evrensel.net/yazi/70437/iskenceyi-kim-yapti https://www.evrensel.net/yazi/70437/iskenceyi-kim-yapti? İşkence algısının toplumlarda durumdan duruma, dönemden döneme nasıl değiştiğini ve meşrulaştırmak adına gösterilen o muazzam çabayı görmek zaman zaman zorlayıcı olabiliyor. Geçen hafta Katar’ın katkılarıyla hazırlanmış bir rapor the Guardian’da tam metnine bağlantı da verilerek yayınlandı. Anadolu Ajansı’nın da duyurulmasında hiçbir fedakarlıktan kaçınmadığı rapor, aldığı destek de düşünülünce, birbiriyle çelişen duygular ve açıklamaların hedefi oldu. Rapora konu olan fotoğrafların özgünlüğü, o fotoğrafların çekilmesinin gerekçelendirilmesi, raporun hazırlanması için katkıda bulunanlar tartışılırken, fotoğraflarda görünen şiddeti hiç kimsenin dert edinmemesi çoktan alışmış olmam gereken toplumsal bakış açısı ile beni yeniden şaşırtmayı başardı. Ne vardı o fotoğraflarda? Cesetlerin bir kısmında uzun sür..]]> Mon, 27 Jan 2014 00:12:59 +0400 Ütopyalar https://www.evrensel.net/yazi/70375/utopyalar https://www.evrensel.net/yazi/70375/utopyalar? Bir edebiyatsever olarak, ütopyaları da, kara ütopyaları da çok severim. Biri geleceğe dair umudumu zenginleştirdiği, diğeri mücadelenin bitimsizliğini anımsattığı için. Bugünlerde özellikle kara ütopyanın yazarları Zamyatin’den Lovecraft’a bir dizi ismin aklıma düşmesi boşuna değil. Dünyanın 1. Paylaşım Savaşı ardından zihinlerde oluşturduğu insanlık karşıtı resmi edebiyata yansıtan bu birikimin bir benzerini önümüzdeki günlerde bu topraklardan beklemekteyim. Son birkaç yıldır yaşananları düşündüğümde Huxley’nin “soma” haplarını, Zamyatin’in totaliter devlete teslim olmuş numaralandırılmış “biz”lerini, Lovecraft’ın o geçmiş suçların ağırlığı ile yüklü gotik atmosferini yaratan acıların çok ötesinde acılardan, ağır bir değerler kaybı eşliğinde, üstelik çoğunlukla pek de fark etmeden ..]]> Mon, 20 Jan 2014 00:13:05 +0400 Bir tatil yazısı https://www.evrensel.net/yazi/70253/bir-tatil-yazisi https://www.evrensel.net/yazi/70253/bir-tatil-yazisi? Sık sık yolculuk yapmak zorunda olduğum için bazı haftalar yazamadığımı biliyorsunuz. Toplantılar, konuşmalar, işkence görenlerin muayeneleri ya da otopsileri için dünya kazan, ben kepçe dolaşıyorum. Yolculuk yapmayı çok severim, ama o kadar sık yolculuk yapıyorum ki, bazen bezdirici olabiliyor. Geçen hafta yazamama nedenim de yolculuktu, ama bu kez memleketin hallerinden uzak ve tüm kargaşadan izinli olmaya karar verdiğim için yaptığım yolculuk çok iyi geldi. Bir önceki yılın sonunda gitmeye niyetlenip gidemediğim Selanik’e bu kez gitmeyi başardım. Ayakkabı kutularını, cemaat, hükümet kavgalarını, yargının hallaç pamuğu gibi atılmasını, polise uygun görülen sandalye kapmaca oyununu geride bırakıp gitmek, inanın çok iyi geldi. Hem bize çok benzeyen, hem de hiç benzemez yanlarıyla Yunanlıların arasında olmanın keyfini çıkardım. Sizlerle de paylaşmak istedi..]]> Mon, 06 Jan 2014 00:10:21 +0400 Gökkuşağı https://www.evrensel.net/yazi/70126/gokkusagi https://www.evrensel.net/yazi/70126/gokkusagi? İstanbul’da kentine sahip çıkmak adına düzenlenen miting, haftanın tüyler ürpertici gündemi ile birlikte kentin sınırlarından taşan, ayakkabı kutularının hayatımıza katıldığı yıllarla birlikte kutu kutu değerlerimizi aşındıran başka bir hayatın derinliklerinden bir an önce çıkmamız gerektiğini gösteren bir biçime dönüştü. Bizim kuşağımızın hiç ayakkabı kutusu olmadı, çünkü kutularda saklayacak kadar çok ayakkabımız da yoktu. Büyüdükçe ayakkabılarımız çoğaldı, bizlere her duruma uygun bir başka ayakkabı giyilmesinin önemi anlatıla anlatıla ayakkabıları durum gerektirmediğinde saklamak üzere kutularıyla alır, o kutularda saklar olduk. Alınan rüşvetlerin miktarı da, ayakkabı kutularımızın sayısıyla birlikte arttıkça o kutuların saymakta dahi zorlandığımız rüşvetlerin saklandığı kutulara dönüşümünü de h..]]> Mon, 23 Dec 2013 00:11:51 +0400 21. Yüzyılda insan hakları https://www.evrensel.net/yazi/70065/21-yuzyilda-insan-haklari https://www.evrensel.net/yazi/70065/21-yuzyilda-insan-haklari? Dün İHD’nin İnsan Hakları Haftası kapsamında düzenlediği İnsan Hakları Panoraması toplantısında Kocaeli Üniversitesinden Prof. Dr. Yasemin Özdek 21. Yüzyılda ortaya çıkan paradigma değişikliğinden söz etti. Devletlerin güvenlik kavramını öne çıkarttıkları bir dönemdeyiz. Yirminci yüzyıl sonlarında belirginleşen insan hakları kazanımlarının yerini güvenlik endişesinin kısıtlayıcı dünyasına adım adım terk edişini izliyoruz. Güvenlik derken halkların güvenliği anlaşılmasın sakın. Güvenlik siyasi iradeler ile sermayenin güvenliğidir. İzliyoruz dediğim de lafın gelişi, zorlu bir mücadelenin içindeyiz her zaman olduğu gibi... İnsan hakları haftasının açılışını İHD ve TİHV olarak Gezi Parkı merdivenlerinde yapacaktık. Yapacaktık diyorum zira yapamadık. İHD İstanbul Şube binasından çıkıp İstiklal Caddesi’ne ulaştığımızda üç adım ötede etten ..]]> Mon, 16 Dec 2013 00:42:31 +0400 Adalet mi? https://www.evrensel.net/yazi/70006/adalet-mi https://www.evrensel.net/yazi/70006/adalet-mi? Sonbaharla birlikte her hafta yazı yazma olanağım ortadan kalkıyor. Hafta sonlarını değişik ülkelerde, şehirlerde ve toplantılarda geçirince yazmaya fırsat bulamıyorum. Bazen hafta sonlarım üst üste yolculuk ve toplantılarda geçince belki ayda bir gün evimde kaldığımda, yazı yazmak dahi zor gelebiliyor. Bu hafta da öyle haftalardan biri ama yazacak o kadar çok olay birikmiş olunca, üstelik bu hafta adli tıp polikliniğine başvuran bir hastanın tıbbi belgelerinin arasında, yazılarımdan derlenmiş bir dosya da görünce yorgunluğu bir kenara bırakma zorunluluğu hissettim kendimde. Yazılarımı derlemiş hasta konusu özellikle yazma sorumluluğu yükledi sırtıma. Başvuran hasta, aile içi şiddete maruz kalan bir kadındı. Gazete yazılarımı kesip sakladığı bir dosyayı da koltuğunun altına koyup gelmişti. Karşısında beni görünce de çok şaşırdı, çünkü benim orada çalıştığımı bilm..]]> Mon, 09 Dec 2013 00:12:43 +0400 Dönek! https://www.evrensel.net/yazi/69837/donek https://www.evrensel.net/yazi/69837/donek? Birkaç hafta önce, 22 Ekim 2013’te Sendikacı Süleyman Yeter’in, 1999 yılında bir operasyon kapsamında gözaltına alındığı sırada işkence ile öldürülmesine ilişkin 13 yıldır aranan ve bir süre önce yakalanan eski Komiser Yardımcısı Ahmet Okuducu 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Sanık avukatı Ali Çelik, adli tıp raporunda eksiklikler olduğunu ifade ederek, “Maktulün tırnaklarından doku örneği alınmamıştır. Maktule işkence yaptığı iddia edilen iki sanık vardır. Halbuki bir kişiye, boğazı sıkılarak işkence yapıldığı takdirde, işkence yapılan kişinin doğal bir refleks olarak kendisini savunması gerekir. Bu savunmaya karşı da 5-6 kişinin onu tutması gerekir. Yine maktulde birçok künt travma izleri vardır. Bunların ne zaman yapıldığı tespit edilmemiştir. Maktulde bulunan ölümcül darbeden sonra maktulün ne kadar yaşadığı veya yaşaması gerektiği hususları da dosyadan..]]> Mon, 18 Nov 2013 07:38:21 +0400 Hak verilmez, alınır https://www.evrensel.net/yazi/69776/hak-verilmez-alinir https://www.evrensel.net/yazi/69776/hak-verilmez-alinir? İlkokul yıllarımızda Yurttaşlık Bilgisi adında bir ders vardı. Sanırım artık ilkokul yıllarında okutulmuyor, yalnız 8. Sınıfta Vatandaşlık ve Demokrasi Eğitimi başlıklı bir ders var. İnternetten araştırdığımda karşıma KPSS konu başlıklarından biri olarak Yurttaşlık Bilgisi çıktı. Merak edip ders notlarına baktım. İlgimi “hak” kavramının çekeceğini tahmin edersiniz. Yurttaşlık Bilgisi derslerinin aklıma düşmesi boşuna değil elbette. Atatürk’ün ölümünün 75. Yılı nedeniyle pek çok arkadaşım sosyal medyada kimlik fotoğraflarını değiştirip birer Atatürk oldular. Hayranlık ve şükran duygularını dillendirdiler. Son zamanlarda haklarını savunma konusunda duyarlı “çapulcu” lakabını onurla taşıyan bir kadın arkadaşımızın, “Sırf kadına seçme ve seçilme hakkı verdiğin için bile sana saygım sonsuz...” yazabilmesi; tarihin yeniden yazımı ile kadın hakları m&uu..]]> Mon, 11 Nov 2013 07:21:04 +0400 Belden aşağı vurmak! https://www.evrensel.net/yazi/69717/belden-asagi-vurmak https://www.evrensel.net/yazi/69717/belden-asagi-vurmak? Son birkaç gündür basında ve sosyal medyada alan bazı haberler, haberler üzerine yürütülen tartışmalar aklıma “belden aşağı vurmak” deyimini getirdi. Tümüyle erkek dünyasına ait, sözel anlamıyla da bir biyolojik erkeklik gerçeğine işaret eden bir deyim ne yazık ki kadınlar arasında geçen bir tartışma sonucu düştü aklıma. Gezi sürecinde ilk kez yüz yüze tanışma olanağı bulduğum, yaşadıklarından sonra direncini saygıyla izlediğim Şafak Pavey’le ilk karşılaşmamızda, gözlerindeki ışık ve gülüşündeki o sevecen içtenlik beni çok etkiledi. Kimi görüşlerine pek katılmasam da, içtenliğini önemsedim çünkü “-mış gibi” yapan geleneksel politikacılar dünyasında farklı bir renkle karşılaşmak umut vericiydi. TBMM’de temsil ettiği dezavantajlı gruplar adına da bir değer olduğunu düş&u..]]> Mon, 04 Nov 2013 08:58:55 +0400 İlerle(yeme)dik! https://www.evrensel.net/yazi/69606/ilerleyemedik https://www.evrensel.net/yazi/69606/ilerleyemedik? Türkiye’nin Avrupa Birliğine üyelik sürecinde kaydettiği gelişmeleri inceleyen son ilerle(yeme)me raporu bayram tatilinde yayınlandı. Hükümet yetkilileri zamanlamayı uygun bulmadı ve eleştirdi. Bayram tatili, noel tatili karşılaştırması yaptı. Yalnız bununla yetinmedi, gösteri ve toplantılara yönelik saldırıları, hem de hayli mahçupça eleştiren rapor için bayram biter bitmez “tencere dibin kara” söylemine sarıldı. Gösteri ve toplantıların şiddet içerdiğini söylemeyi de ihmal etmedi. Raporun insan hakları izleme mekanizmalarının gelişimine daha doğrusu gelişememesine de çok ılımlı bir yaklaşımı var. “ İnsan hakları mekanizmalarının ve kurumlarının oluşturulması konusunda iyi düzeyde ilerleme kaydedilmiştir. Bununla birlikte, bu kurumların hâlâ etkililiklerini ve tarafsızlıklarını kanıtlayacak bir performans ortaya koyması gerekmektedir. İnsan hakları sav..]]> Mon, 21 Oct 2013 00:26:15 +0400 Korkunun ecele... https://www.evrensel.net/yazi/69558/korkunun-ecele https://www.evrensel.net/yazi/69558/korkunun-ecele? Azınlık Raporu 2002 tarihli bir Amerikan filmi. Tam da 11 Eylül saldırısı sonrası Amerikalılara benimsetilmeye çalışılan güvenlik hezeyanlarının boyutlarını gösteren, suçu olmadan önleme derdinin insanlığı sürükleyeceği dehşeti gözler önüne seren bu film durduk yere düşmedi aklıma. Film 2054 yılında geçiyordu ama bizim aklı evvellerin yaldızlı demokrasi paketinin eşantiyonu bir 40 yıl beklememize gerek kalmadan çıkıverdi ortaya. Kahin rolünü de polisimize verecekler hem. Polisin, eylem yapma ve olay çıkarma olasılığı olanları hakim, savcı izni olmadan gözaltına alabileceği ve “memura mukavemet”e verilen cezaların artırılacağı yönünde düzenleme yapılması var olan resmi tamamlıyor. Sokak ortasında durdurulup çantalarımız aranarak, sırt çantası taşımanın olağan şüpheli olmak için yeterli bulunduğu, deniz gözlüğü, maske..]]> Mon, 14 Oct 2013 11:32:46 +0400 Cinsel zorbalık https://www.evrensel.net/yazi/69298/cinsel-zorbalik https://www.evrensel.net/yazi/69298/cinsel-zorbalik? Susan Brownmiller’ın “Cinsel Zorbalık, Irza tecavüz olgusunun bir tarihçesi” başlıklı kitabını 1984 yılında okumuşum. Otuz yıl sonra yeniden elime alıp, gözden geçirme ihtiyacı duydum. Kitabın sararmış sayfaları, geçen yılların sayfalardaki kokusu ve sanırım en önemlisi Brownmiller’ın üzerinden 40 yıl geçse de bugünü tüm çıplaklığıyla tanımlayan bakış açısı ruhuma çok iyi geldi. Sımsıcak ve tanıdık bir mekanda bir dostla yeniden buluşmanın verdiği güç, günlerdir üzerime üzerime gelen “erk”eklik halleri ile başa çıkabilme becerimi yeniledi biraz olsun. Cinselliğin bir iktidar aracı olarak kullanılmasının ve kadının, kadının isteğinin görmezden gelinmesinin tarihi, bugünü daha katlanılır kılmıyor ama insanlık tarihi boyunca biriktirilmiş mücadele deneyimleri zaman içinde içimizde biriken çar..]]> Sun, 29 Sep 2013 16:42:23 +0400 Kolluk işkence suçu işlemeye devam ediyor https://www.evrensel.net/yazi/68032/kolluk-iskence-sucu-islemeye-devam-ediyor https://www.evrensel.net/yazi/68032/kolluk-iskence-sucu-islemeye-devam-ediyor? Tam 33 yıl oldu; bu ülkenin üzerinden askeri faşist bir darbenin silindir gibi geçip, onu izleyen "sivil" iktidarlar aracılığıyla insanlığın tüketileceği bir mekanizma tüm kurumlarıyla yerleşik hale getirileli! Tam 33 yıl sonra gene bir 12 Eylül gününde, şehirlerin sokaklarını zırhlı araçlarla işgal edebilme, kimlik kontrolü, çanta ve üst aramanın pervasızca yapılabilmesini mümkün kılan bir darbe kuruluş yasası, o yasayı iliklerine kadar hisseden ve hissettiren nice yasalar, yönetmelikler ve iç dış tüzüklerle ve yılmaz uygulayıcılarıyla yaşamak zorunda bırakılıyoruz hala… Halka yönelen açık ve düşmanca saldırılar sonunda 11 insanın öldüğü, 15 insanın gözünü, görme yeteneğini kaybettiği, 10,000'e yakın insanın yaralandığı, evine ekmek almaya giden çocukların yaşayabildikleri sürece bebekliğe mahkum edildiğ..]]> Sun, 15 Sep 2013 21:26:06 +0400 Seçimler https://www.evrensel.net/yazi/66754/secimler https://www.evrensel.net/yazi/66754/secimler? DİSK'e bağlı Genel-İş Sendikası Genel Sekreteri Remzi Çalışkan, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesi gereğince Tanay'ı işten çıkarmak zorunda kaldıklarını söylemiş. Bianet'in haberine göre; "Taylan Tanay'ı tutuklu olduğu için çıkarmış değiliz. Kendisi Sosyal-İş üyesi olmamakla birlikte, Sosyal-İş ile toplu iş sözleşmemiz olduğu için, onu da sendika üyesi olarak sayarak normalde bir ayda iş akdini feshetmemiz gerekirken bunu yapmadık, bu durumu tolere ederek kendisini 180 gün ücretsiz izinli saydık ki tahliye edildiği takdirde işine geri dönebilsin. İşten çıkarmak istemiyorduk ancak sadece bir defa ücretsiz izin verebileceğimiz için başka bir şansımız kalmamıştı. Bağlı olduğumuz 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25. maddesinde bir çalışanın tutuklanma halinde aynı kanunun 17. maddesinde belirtilen bildirim süresini aştığı takdirde iş akdinin feshedileceği yer alır.", demiş. İş K..]]> Sun, 01 Sep 2013 17:46:13 +0400 Savaş https://www.evrensel.net/yazi/65995/savas https://www.evrensel.net/yazi/65995/savas? Geçen hafta yazamadım. Hayatımın en zor eğitimlerinden birindeydim. Yüreğimi lime lime eden öyküler dinleyip, çaresizce insanların ağlamalarını izledim. Gaziantep’in o güzelim mimarisinden ortaya çıkartılanlarla belirginleşen ve kucaklayıp sarıveren dokusu, içindeki dost sıcaklığı ve abla şefkati olmasa zor toparlanırdım. Hayatımı yürek burkan öyküleri dinleyerek, o dehşet öykülerinin sonuçlarını insanların bedeninde arayarak geçiren ben, neden bu kez tükendim sorusunu kendime de sordum. Eğitim Suriyeli insan hakları savunucularına yönelikti. Hukuk alanında çalışmalar yürüten Redress isimli bir insan hakları örgütünün düzenlediği ve hak ihlallerinin belgelenmesi ve uluslar arası hukuk kurallarının işletilmesi üzerine bir eğitimdeydik. İşkencenin etkili soruşturma ve belgelemesi için oluşturulan Birleşmiş Milletler kılavuzu İstanbu..]]> Sun, 25 Aug 2013 16:40:56 +0400 Balcan delisi https://www.evrensel.net/yazi/63970/balcan-delisi https://www.evrensel.net/yazi/63970/balcan-delisi? Üzerine çok yazılıp çizilmiş, sözü edilmiş değil görebildiğim kadarıyla ama Gaziantep’de mecburi hizmet zamanımdan kalma çok sevdiğim Antep deyişlerinden birisidir “balcan delisi” sözü. Patlıcanın çıktığı, e eskiden patlıcan ancak yazın çıkardı tabii, bollaştığı yaz günlerinde sıcaklarla birlikte saçma sapan davranan insanlara “balcan delisi” adını verirdi güzel insanlar yurdu Antep’de. Sıcaklar bir yandan, memlekette olan biten diğer yandan, aklıma düştü bu söz işte. Cumartesi günleri İstiklal Caddesi’nde polisin tutumu, özellikle bu cumartesi kahvede sigarasını içen gence söyledikleri, bir ocakbaşında oturan insanları döverek, tartaklayarak gözaltına almaları, bir çöp toplayıcısı gence doğru kitlesel halde koşarak gelip, çöpleri dağıttıktan sonra gencin kolunu şiddetle arkaya doğru bükm..]]> Sun, 04 Aug 2013 16:43:14 +0400 Sınır ihlali https://www.evrensel.net/yazi/63315/sinir-ihlali https://www.evrensel.net/yazi/63315/sinir-ihlali? Bir siyaset yapma alanı olarak kuruluyor iftar sofraları epeydir. Faşist askeri darbe sonrası, ama daha da belirgin olarak Özal iktidarı ile yaygınlaştığını gözlediğim, belki de o zamanlar dikkatimi çekmeye başlayan bir durum mu, yoksa her zaman vardı da, yaşadığım ortamda mı görünür olmuyordu, bilemiyorum. Rakı sofralarında memleketin kurtarıldığı bir evde büyüdüm ben. Babamın duruma uygun anlatacak komik bir hikayesinin mutlaka olduğu, annemin ve dönemin birkaç şairinin şiirleri ile hükümetlerin, siyasetçilerin taşlandığı ve babamın hemen sofrayı siyasetten arındıracak yeni bir hikayesiyle durumun ciddiyetini sulandırdığı sofralarda en çok babama kızdım önceleri. Ramazan geldiğinde oruç tutup, namaz kılan anneme “r”si alttan alta sezilen bir hoşgörüyle bakan babamın ne oruç tuttuğunu, ne de namaz kıldığını görmedim. Sanırım kendince bir sinizm barındırırdı..]]> Sun, 28 Jul 2013 16:49:23 +0400 Parmaklar https://www.evrensel.net/yazi/62629/parmaklar https://www.evrensel.net/yazi/62629/parmaklar? Bir çeyrek yüzyıl oldu polis suçları ile ilgili çalışmaya başlayalı. Polis suçları dediysem, polisin insana yönelik şiddetinden söz ediyorum. Kısacası işkence suçundan. İnsanların bireysel şiddet uygulamaları da çalışma alanıma giriyor ama polis suçları farklı bir yerde duruyor. Polislerle alıp veremediğim herhangi bir sorun olduğundan değil elbette. Bu ülkede ve tabii ki bütün dünyada polisin görev tanımından, bu görevi tanımlayanlardan ve meşrulaştıranlardan sıkıntı duymaktayım aslında. Son 2 aydır toplum için de nihayet görünür hale gelen ve sınır tanımayan polis şiddetini dahi meşrulaştırma çabası en azından benim için yabancı değil. Uykusuz, aç, uzun saatler çalıştırılmaları, attıkları gaz bombalarından en fazla onların etkilendiği, maalesef kuramadıkları sendikaları, geçirdikleri soruşturmalar ile yürütülen aklama f..]]> Sun, 21 Jul 2013 16:08:13 +0400 #direnetik https://www.evrensel.net/yazi/61473/direnetik https://www.evrensel.net/yazi/61473/direnetik? Türkiye Barolar Birliği “hukukun üstünlüğünü ve insan haklarını savunmak ve korumak, bu kavramlara işlerlik kazandırmak”la görevli olduğu ve insan haklarını savunmak ve korumak üzere ilgililer hakkında şikayette bulunma ve dava açma hakkı bulunduğundan hareketle; mevzuat gereği toplumsal olayların meydana geldiği yerlerde acil tıbbi müdahale birimleri kurmayarak görevlerini kötüye kullanan, mevzuatta belirtilen koşullar oluştuğu ve bu koşullar hekimlere derhal müdahale görevi ve sorumluluğu verdiği halde hekimi bu sorumluluğu yerine getirmekten caydıran, hekimleri görevlerini yapmaktan engelleyen ve bu suretle görevlerini kötüye kullanan, Sağlık Bakanlığı kamu görevlileri hakkında suç duyurusunda bulunma zorunluluğu duyduğunu belirtiyor. Oldukça uzun bir suç duyurusu metni, her satırına yürekten katılıyorum. Bu yazıya sığdırabildiklerimden birka&c..]]> Sun, 07 Jul 2013 10:45:57 +0400 İşkence salgını! https://www.evrensel.net/yazi/60845/iskence-salgini https://www.evrensel.net/yazi/60845/iskence-salgini? Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) olarak, “Gezi Parkı Olayları Sırasında Yaşanan Kolluk Kuvveti Şiddeti ve Başta İşkence Olmak Üzere Hak İhlallerine Dair Ön Rapor”u 26 Haziran İşkence Görenlerle Dayanışma Günü’nde açıkladık. TİHV olarak 23 yıldır yürüttüğümüz ana faaliyet elbette ki işkence görenlerin tedavisi ve işkencenin bütün çıplaklığı ile belgelenmesidir. O nedenle Gezi sürecinde yaşanan polis şiddetine dair verileri, TİHV’e ulaşan, muayene edilerek değerlendirilen başvurular üzerinden okumak, raporun özellikle 2. Bölümünde yer alan “işkence uygulamaları” başlıklı bölüme dikkat çekmek istiyorum. Özellikle ilk bölüm, farklı birçok kurumun paylaştığı verilerin derlemesi olduğu için o bilgilere açıklama yapan ana kaynaklardan ulaşmak ve okumak daha doğru olacaktır, ancak 23 yıllık ..]]> Sun, 30 Jun 2013 11:57:49 +0400 İktidarsız kalın... https://www.evrensel.net/yazi/60167/iktidarsiz-kalin https://www.evrensel.net/yazi/60167/iktidarsiz-kalin? Geçen haftayı olup biteni uzaktan izleyerek geçirdim. Hem üniversitedeki işim, hem de gönüllü çalışmaların yorgunluğunu gidermek üzere Gezi Öncesi (G.Ö.) tatil planlarımızı yapınca, değiştirebilme olanağı da bulamadık ve iki arkadaş yola çıktık. İtiraf etmeliyim ki, zor bir tatil oldu bizim için. Aklımız buralarda, kendimiz başka bir ülkede kalakaldık. Tüm dostlarım dinlenmem gerektiği düşüncesinde olduklarından olsa gerek, acil bir iki telefon dışında herkes sessizdi. Bu kez arayan bizdik. Hükümetin ve maalesef kamu kaynakları ile yaşamını sürdüren kamu görevlilerinin, özellikle kolluğun gene kamu kaynakları ile sağlanan silahlarının şiddetindeki pervasızlığı buralardayken yaşamış olmanın kaygısı uzakta daha da fazla hissediliyordu. Sonra değişik sivil itaatsizlik eylemlerini izlemeye başladık. Duran insanlar, şehirlerin parklarında her akşam toplanıp söyleyece..]]> Sun, 23 Jun 2013 11:25:58 +0400 Muktedir https://www.evrensel.net/yazi/59564/muktedir https://www.evrensel.net/yazi/59564/muktedir? Bu topraklarda artık hiçbir şey eskisi gibi olmayacak. Önemli bir eşik geçildi. On yıllarca, hatta yüzyıllarca devlet aygıtının otoriter ve şiddeti meşrulaştıran idare etme anlayışının yarattığı korkuları, hak ihlallerine en azından tanıklıkla yaşanan ruhsal tortularla başa çıkma mekanizması olarak geliştirilmiş kaçınma, görmezden gelme, hatta katiline tapınma davranışlarını üstünden silkip atan en çok da gençler ile yeni bir döneme girildiği muhakkak. İki hafta önce yazıp iletemediğim, sonra akıllı telefonla ama yaşa bağlı öğrenme güçlüğü olan bir benle ancak bir kısmını kopyalayıp aktarabildiğim kısacık yazıda da söylediğim gibi bu süreç hepimiz için ama en çok da sosyal bilimler alanında çalışanlar için çok öğretici olacak. Geleceği bugün öğrendiklerimizle şekillendireceğiz ve her zaman olduğu gibi gelecek bug&uum..]]> Sun, 16 Jun 2013 12:47:50 +0400 Halk https://www.evrensel.net/yazi/58479/halk https://www.evrensel.net/yazi/58479/halk? Halkı hafife almak çok tehlikelidir. Sosyal bilimler alanında çalışanlar Gezi Parkına sahip çıkmak üzere yola çıkıp dalga dalga büyüyen ama en önemlisi gücünün farkına varan bu hareketi değerlendirip geleceğe de dersler çıkaracaktır muhakkak. Benim için ise her zaman taşıdığım umudu tazeleyen, hayatın içinde sürüklenirken bir kenara atılan dayanışma ruhunun yeniden canlandığı ve bugünden sonrasını anlamlı ölçüde değiştiren bir halk hareketidir. Bu yazı kısa olacak. Taksim’e doğru yola çıkacağım çünkü. Unutulmaması gereken birkaç noktayı vurgulamakla yetineceğim. Kolluk nişan alarak, hedef gözeterek gaz fişeklerini ateşlemiştir. Yalnız bu uygulama dahi İşkenceye Karşı Sözleşmedeki işkence tanımı ile örtüşmektedir. Kullanılan gaz miktarı da bu tanımı destekler niteliktedir. Gazın türleri mutlaka kimyasal kullanı..]]> Sun, 02 Jun 2013 11:49:41 +0400 Yaşasın sivil itaatsizlik! https://www.evrensel.net/yazi/57869/yasasin-sivil-itaatsizlik https://www.evrensel.net/yazi/57869/yasasin-sivil-itaatsizlik? Özgürlük, adalet, onur, eşitlik! Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu (FIDH) Tunus’ta yapmayı öngördüğü kongresini güvenlik endişesi ile İstanbul’da yapmaya karar vermişti. Dünyanın en köklü insan hakları örgütlerinden biri olarak FIDH, 1922 yılında kurulmuş. Fransızca konuşulan ülkelerle bağı çok daha güçlü olan bu örgütün, tahmin edilebileceği gibi öncüleri Fransa başta olmak üzere Fransa’nın özellikle Afrika ve Ortadoğu’daki sömürgelerinden geliyor. Son yıllarda Fransızca konuşan ülkelere İngilizce ve İspanyolca konuşulan ülkelerden insan hakları örgütlerinin de eklenmesi ile 164’e çıkan üye sayısı ile dillerini de çoğaltmak zorunda kalmış. İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin oluşumunda rolü olan bu federasyonun 38. Kongresi..]]> Sun, 26 May 2013 10:39:49 +0400 Barışı korumak https://www.evrensel.net/yazi/56028/barisi-korumak https://www.evrensel.net/yazi/56028/barisi-korumak? Geçen haftasonu Güney Afrika’dan, Johannesburg’dan döndüm. Afrika ülkeleri İnsan Hakları Komisyonları üye ve başkanları, ombudsmanları ile işkencenin soruşturma ve balgelenmesine ilişkin bir eğitim programına katılmak için gittiğim ülkede hafta ortasına kadar kalmayı, birkaç gün şehri gezip yaşanan uzlaşma süreci sonrasını gözlemeyi, ardından da Kruger Doğa Parkında doğa ve hayvanlarla zaman geçirmeyi düşünmüştüm. Uçak biletimi erkene alıp, Apartheid Müzesi dışında hiçbir yere gitmeden geri döndüm. İyi ki dönmüşüm, sonradan edindiğim ama çok sevdiğim anneciğimi, kızımın babaannesini uğurlayamayacakmışım yoksa, vedalaşmamız yarım kalacakmış. Hanidir Alzheimer nedeniyle parça parça vedalaşsak da, son veda önemli eksik kalanlarla acıyı yüceltmenin önüne geçmek, güzel anılarla iyi ki bu d&u..]]> Sun, 05 May 2013 11:02:43 +0400 Tehdit https://www.evrensel.net/yazi/54787/tehdit https://www.evrensel.net/yazi/54787/tehdit? İki hafta önce Diyarbakır’daydım. İnsan Hakları Akademisi “İşkence ve Diğer Zalimane İnsanlık Dışı Aşağılayıcı Muamele veya Cezaların Etkili Biçimde Soruşturulması ve Belgelendirilmesi için El Kılavuzu- İstanbul Protokolü” başlıklı bir eğitim düzenlemişti. Diyarbakır Tabip Odası Yönetim Kurulu üyeleri başta olmak üzere pek çok hekimin, yanı sıra avukat, sosyal çalışmacı ve farklı alanlardan da insan hakları savunucularının katıldığı eğitimde tıbbi etik ilkeleri daha iyi vurgulamak amacıyla her grubun başka bir olgu üzerine çalıştığı bir oturum da yapmış ve hasta hekim ilişkisinde mahremiyet ilkesi üzerine konuşmuştuk. Kısıtlayıcı araçlarla ve güvenlik görevlilerinin bulunduğu ortamlarda muayenenin etik ilkelere aykırı olduğunu vurguladığımız çalışmada, meslektaşlarımız haklı olarak güvenlik görevlilerinin kendilerini şikayet edebilecekleri ve haklarında soruşt..]]> Sun, 21 Apr 2013 10:56:25 +0400 Hekimler de pes ederse! https://www.evrensel.net/yazi/53038/hekimler-de-pes-ederse https://www.evrensel.net/yazi/53038/hekimler-de-pes-ederse? Yakında hastalar kendilerini tedavi edecek hekim bulamayacak. Geçen hafta gencecik bir meslektaşım bir hasta yakınının saldırısı ve saçlarından sürüklemesi sonucu yaralanmış olarak karşımıza geldi. Kurtarmaya çalışan meslektaşı da bu saldırıdan nasibini almış, kolları tırmık içinde kalmıştı. Sövme ve tehditleri de ihmal etmemek gerekir. Hitap tarzı ise başlı başına bir sorun. “Gel dedim mi geleceksin” gibi, son derece saygısız ve terbiyesiz bir ifade ile başlayan bu yaklaşım hasta hekim ilişkisinin boyutu bir yana, insan ilişkilerinin de nereye geldiğini açıkça gösteriyor. Yalnız son bir hafta içinde üç ayrı ilden gelen saldırı haberlerinden birini yaşayan Şişli Etfal Eğitim Araştırma Hastanesi’nde asistan doktor olarak çalışan meslektaşlarımıza kulak verelim. “Bu hastamızın yakını daha öncesinde pek çok kez asistan arkadaşlarımızı tehdit etmiş, bu durumu yö..]]> Sun, 31 Mar 2013 10:10:39 +0400 Ata Soyer https://www.evrensel.net/yazi/52456/ata-soyer https://www.evrensel.net/yazi/52456/ata-soyer? Geçen hafta Belçika’daydım. İşkencenin soruşturulması ve belgelenmesi için yararlı bir kılavuz olarak kabul edilen İstanbul Protokolü hakkında farkındalık geliştirmek amacıyla 2 yıl önce başlayan ART-IP çalışmasının son toplantısı Leuven Üniversitesi’nde yapıldı. Avusturya, Belçika, Çekoslovakya, Yunanistan, Slovenya ve Almanya’dan üniversite ve değişik merkezlerin işbirliği ile eğitim ve farkındalık çalışmalarının bir bölümü tamamlanmış oldu. Uzaktan eğitim çalışmalarının yanı sıra bir kitap hazırlığı da sürdürülüyor. Çalışmanın katılımcılarından Erlangen Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Etik Bölümü 2011 yılında, Tıp Barış ödülünü almak için gittiğimde, İstanbul Protokolü’nün Almanca çevirisini tamamlayıp basmıştı. Avrupa Birliği Leonardo Projesi kapsamındaki bu çalışma..]]> Sun, 24 Mar 2013 13:09:08 +0400 Mühürlü paketler, mühürlenen kapılar https://www.evrensel.net/yazi/51195/muhurlu-paketler-muhurlenen-kapilar https://www.evrensel.net/yazi/51195/muhurlu-paketler-muhurlenen-kapilar? Paketlenerek servise sunulan son yasa değişiklikleri birkaç gün önce Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü’nden TBMM’ ye gönderildi. Meclis Adalet Komisyonu inceleyip raporunu hazırlayacak. Hepimizin 4. paket olarak bildiği, açık adı ise “İnsan Hakları ve İfade Özgürlüğü Bağlamında Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ile ilgili Adalet Bakanı’nın “Bu çalışma Avrupa Konseyi ile Bakanlığın yürüttüğü çalışmadır ve Türkiye’nin AİHM’ de karşı karşıya kaldığı tabloyu düzeltmeye yöneliktir.”, açıklamasını bu sabah okudum. Bir süredir TİHV olarak tasarı metnine ulaşmaya çalışıyorduk. Tasarıda Vakfın çalışma alanını doğrudan ilgilendiren maddelerin yer alacağını bilmekle birlikte, çalışmaya ulaşabilmek mümkün olmamıştı bir türlü. Bakanın aç..]]> Sun, 10 Mar 2013 10:44:56 +0400 Hekim sorumluluğu demişken... https://www.evrensel.net/yazi/49857/hekim-sorumlulugu-demisken https://www.evrensel.net/yazi/49857/hekim-sorumlulugu-demisken? Hekim sorumluluğu anlatıyorum derslerimde. Düşünmelerini, süreci analiz etmelerini ve tartışmalarını hedefliyorum. Asistanlarımla kurgulayıp çektiğimiz bir video ile başlıyor ders. Bıkkın, yaptığı işle barışık görünmeyen bir hekimimiz var. Muayene etmeden başlayan tetkiklerle, ameliyatın şart olması bilgisi dışında idarenin gönderdiği, ne işe yaradığını düşünmediği bir aydınlatılmış onam formunun imzalanması ötesine geçmeyen bir hasta hekim ilişkisi izliyoruz. Kapıda bekleyenlerin çok olmasından dem vurarak çabuk olmasını söylüyor hastasına. Bir sağlık çalışanı evrak imzalatmak için giriyor, dışarıdaki hastaları hatırlatıp çıkıyor. Ne hekim, ne de hasta kapının açılmasından, içeri birinin girmesinden rahatsız olmuş görünüyor. Hastanın bir iki soru sorma çabası da o telaşla geçiştiriliyor. Hasta hekim ilişkisi, sorumluluklarımız, aydınlatma ..]]> Mon, 25 Feb 2013 05:48:57 +0400 Zincirleme tecavüz https://www.evrensel.net/yazi/49270/zincirleme-tecavuz https://www.evrensel.net/yazi/49270/zincirleme-tecavuz? Son yıllarda artan oranda karşılaştığımız bir tecavüz türü beni ziyadesiyle kaygılandırıyor. Daha çok ergenler arasında yaşandığını gözlüyoruz bu türün ama erişkinler arasında da az değil. İki kişi arasında, sevgililik ilişkisi başlıyor. Bir kısmı okul veya iş arkadaşı, bir kısmı aynı mahalleden ve bir kısmı da sosyal medyada tanışıyor. İlk başlarda el ele tutuşma, arkadaşlarla gezme süreci bir süre sonra yaşlarından da beklendiği biçimde cinselliklerinin keşfedilmesi sürecine evriliyor. Kadınlara toplum tarafından dayatılan toplumsal cinsiyet kimliği birçoğunda örtük bir baskı unsuru olarak kendisini gösterdiğinden, erkeğin talebi olan cinsel ilişki aşamasına çoğunlukla değişik zorlayıcı yöntemlerle geçiliyor. Sevgililik durumunun, cinselliğin keşfi sırasında oynanan oyunların açığa çıkması başlı başına bir tehdit aracı olarak kullanılabiliyor. Bu tehditleri aileleri..]]> Sun, 17 Feb 2013 10:32:02 +0400 Hay diliniz!.. https://www.evrensel.net/yazi/48090/hay-diliniz https://www.evrensel.net/yazi/48090/hay-diliniz? Radikal Gazetesi’nin ilk sayfasını kaplayan ABD Büyükelçiliği önünde patlayan bomba haberine seçilen başlık üzerine yazmak farz oldu. “Korsakoff taburu” tanımlamasını pek beğenmişlerdir muhakkak başlığa çıkartırken. F tipleriyle tecride mahkûm edilen, hayata dönüşten hayatsız dönüştürülen ve ölüm oruçlarının öldüremediği, izleyebildiyseniz Simurg filminde tanıklık etmiş olacağınız Wernicke Korsakoff’un değişik düzeyleri ile malul insanların bir çırpıda topluca suçlu ilan edilmesidir söz konusu başlık. Zaten memleket sathında kümeler halinde sürmekte olan cadı avına bir yenisinin eklenmesi ile karşı karşıyayız bundan böyle. Wernicke Korsakoff hastalık tablosu çok katmanlı bir hastalıklar kümesidir. Batıda yaygın olarak alkolün kötüye kullanımı ile ilişkili bir hastalık olarak bilinirken, b..]]> Mon, 04 Feb 2013 15:02:30 +0400 Babam için https://www.evrensel.net/yazi/47486/babam-icin https://www.evrensel.net/yazi/47486/babam-icin? Yeni bir yılı daha ilk ayını doldurmadan eskittik, eskisi gibi adaletsiz ve haksız, şiddetin yüceltildiği, nefret söylemlerinin ırkçı yükünün omuzlarımıza yüklendiği bir yılın bütün ipuçlarını gördük. Peş peşe gelen olaylarla yorgun bir haftaya başlar başlamaz Pınar Selek’in ağırlaştırılmış müebbet kararı suratlarımıza bir tokat gibi çarptı. Sevgili Pınar Selek’i o ışıklar saçan aydınlık gülüşü ve yorulmaz kişiliği ile bir sosyoloji öğrencisi olarak tanıdım ilk kez, ama İstanbul Tabip Odası’nın da avukatlığını yapmış bir hak savunucusu babası, hepimizin Alp Ağabeysi Alp Selek ile yıllarca süren mücadele içinde her yan yana gelişimizde kızına olan güveniyle, kızının bu dünya üzerinde duruşuyla gururlanan bir babaya sahip olmasına da doğrudan tanıklık ettim. Kız çocukları için nasıl da önemlidir babalar. Bilirim. Hele..]]> Sun, 27 Jan 2013 10:18:48 +0400 İnat https://www.evrensel.net/yazi/46890/inat https://www.evrensel.net/yazi/46890/inat? İnsan hakları için mücadele eden hukukçular tarafından kurulmuş ve merkezi Londra’da olan Redress, Ürdün’de benzer bir işlev üstlenen Mizan ile Danimarka’da işkence görenler için rehabilitasyon hizmeti veren Dignity’nin Ortadoğu bölge hukukçuları için düzenlediği bir eğitim toplantısı için Amman’da iken aldım üç Kürt kadınının, Kürtlerin özgürlük mücadelesinde yer alan isimlerin Paris’te alçakça katledilme haberini. Barışın yeniden dilimizin ucuna geldiği, ama her zaman olduğu gibi zihnimizde bir türlü şekillenemediği günlerden geçecektik belli ki! Acıları yetmezmiş gibi, uhulet ve suhuletle davranma çağrısı da Kürtlere yöneltildi hemen. Haberlerin ele alınışından, yapılan yorumlara buram buram nefret kokan, ırkçılığın doruklarındaki hassas mı hassas Türk vatandaşlarım..]]> Sun, 20 Jan 2013 13:51:57 +0400 Bilmek üzerine https://www.evrensel.net/yazi/45688/bilmek-uzerine https://www.evrensel.net/yazi/45688/bilmek-uzerine? Yılın son gününde ziyaret ettiğim kitapçımda, 2012 yılında yazılanları, biriktirilenleri gözden geçirirken karşıma çıkanlar, yeni bir yıl için sevinçle aldığım hediyeler oldu. Yılın son ayında çıkanlar bunlarla sınırlı olmasa da, Foucault’nun 1970-1971 döneminde verdiği derslerin derlendiği, “Bilme İstenci Üzerine Dersler” ile Sibel Özbudun ve Temel Demirer’in yazılarından oluşan “Zamanın Ruhu” ve Temel Demirer’in Resmi İdeoloji, Devlet, Milliyetçilik” kendim için seçtiklerim oldu. Kitaplarımı kucaklayıp evimin yolunu tuttum. Geride bıraktığım yıl, hatta son birkaç yıl boyunca aksattığım ve bana her zaman keyifli zaman dilimleri sunan sinema ile yılı bitirmek ve yeni yıla da ne olursa olsun vazgeçemediğim okumalarla girmenin heyecanındaydım. Adli tıpta sürekli şiddete tanıklık etmek ve dolayısıyla bu tanıklığın yarattığı dolayl..]]> Sun, 06 Jan 2013 10:48:10 +0400 Yeni bir yılda yeniden insan olmak https://www.evrensel.net/yazi/45060/yeni-bir-yilda-yeniden-insan-olmak https://www.evrensel.net/yazi/45060/yeni-bir-yilda-yeniden-insan-olmak? İnsanlık tarihinin kurguladığı değişik biçimlerden en kabul gören biçimiyle bir koca yılı daha geride bırakıyoruz. Sizler bu yazıyı bu yılın son gününde okuyor olacaksınız. Yazdıklarıma bir göz attım, ben nereden bakmışım geçen günlere, görmek istedim. Sağlık alanına, hekimliğe ve elbette adli tıp uygulamalarına bakışım işkence, kadına yönelik erkek şiddeti, erkek şiddetinin lanetli yüzü tecavüzler üzerinden olmuş. Kıyısından döndüğümüz açlık grevleri uçurumundan söz etmişim. Her yazım, bir yandan hak ihlallerini ele alırken, bir yandan da algı kapılarını ardına kadar açmak üzerine olmuş. Algı kapıları deyince, Huxley’in meskalini ve daha nice aracıyla açmaktan söz etmiyorum tabii ki algı kapılarımızı. İnsan olmak yeter, o kapıları açmak için. Görmezden gelen ana akım kitle iletişim araçlarından, bazen de yaralarımız..]]> Sun, 30 Dec 2012 10:56:41 +0400 Sıfır https://www.evrensel.net/yazi/43855/sifir https://www.evrensel.net/yazi/43855/sifir? Sağlık alanında yaşananlar, bir süredir memleketin gidişatını ve insanların bu memlekete, memlekette olanlara bakışını bütün açıklığıyla yansıtıyor. Sağlık Bakanlığı “Sağlıkta Dönüşüm Projesi” adı altında yepyeni(!) bir sağlık sistemi oluşturup, bu sisteme işlerlik kazandırdığını iddia ediyor. Bu iddiasında öne çıkarttığı Sağlık Bakanlığı İletişim Merkezi (SABİM) ile insan sağlığında sıfır hata ile çalışma hedefine ulaşmaktan söz ediyor. SABİM 2004 yılında kurulmuş. Yıllık faaliyet raporlarını okumak için sayfalarına girdiğimde, 2004’den 2006’ya kadar olan faaliyetlerini raporlaştırabildiklerini gördüm. Son 6 yılda pek faaliyet gösterememişler mi desek, yoksa faaliyetlerin büründüğü suret nedeniyle utandıklarını mı düşünsek, bilemedim. Son raporlarında iddialarını da yansıtmışlar. “Kamu yönetiminde yeniden yapılanmanın gerekliliğinin bilin..]]> Sun, 16 Dec 2012 11:39:26 +0400 Hükümetin tabibi... https://www.evrensel.net/yazi/43173/hukumetin-tabibi https://www.evrensel.net/yazi/43173/hukumetin-tabibi? Üç aydan daha uzun bir zamandır hiçbir hafta sonunu evde, dinlenerek geçirememenin acısını çıkarttım bu hafta sonu. Çayımı demleyip, keyifle kitap okudum, müzik dinledim ama en önemlisi bir süredir biriktirdiğim filmlerden birkaçını izledim. Biriktirdiklerimden birisi de Nuri Bilge Ceylan’ın “Bir Zamanlar Anadolu’da” filmiydi. Tüm dostlarım hep bir ağızdan bu filmi mutlaka izlemem gerektiğini söylüyordu. Sinema çok sevdiğim, edebiyat gibi beni yaşama bağlayan, yaşamla buluşturan ve daha önemlisi kendimle yüzleştiğim bir alan. Nuri Bilge Ceylan ise ne yazık ki, bu duyguyu yaşamadığım, dolayısıyla ısrarlar olmasa izlemeyi yeğlemeyeceğim bir yönetmen. İlk filmi “Mayıs Sıkıntısı” ile başlayıp, açıkçası orada da noktalamıştım tanışıklığımı. Son filmi için de söyleşilerde izleyicinin sıkılmasını amaçladığını söylemiş, il..]]> Sun, 09 Dec 2012 13:58:36 +0400 Simurg https://www.evrensel.net/yazi/42553/simurg https://www.evrensel.net/yazi/42553/simurg? ” Herşey bir tutam mavi uğrunaydı Biraz gökyüzünden Biraz denizden Biraz kalbinizden...” Bu sözlerle başlıyor Ruhi Karadağ’ın 30 Kasım’da gösterime giren filmi “Simurg”. Hekimlik hayatımın tamamı açlık grevlerine, ölüm oruçlarına tanıklık etmekle geçmişken, bu filmi izlemek nasıl duygular yaratacak, bilmiyorum. Türkiye İnsan Hakları Vakfı 10 Aralık İnsan Hakları günü için düzenlediği etkinlikte, Beyoğlu Sinemasında hep birlikte izlemeye çağırıyor bu filmi. Vakıf için bu filmde anlatılanların çok içeriden bir anlam taşıdığını söylemeliyim. Hepimiz için… Türkiye İnsan Hakları Vakfı hekimlerinden Ümit Şahin’in 22 Ekim 2012’de, cezaevlerinde süren açlık grevlerini kaygıyla izlediğimiz dönemde Radikal Gazetesinde yayınlanan yazısında bu içeriden tanıklığın sayıları vardı. “İl..]]> Sun, 02 Dec 2012 11:36:24 +0400 Kadına yönelik erkek şiddeti ve adli tıp https://www.evrensel.net/yazi/41861/kadina-yonelik-erkek-siddeti-ve-adli-tip https://www.evrensel.net/yazi/41861/kadina-yonelik-erkek-siddeti-ve-adli-tip? Dün sabah bir haber okudum. Feminist avukat Oya Meriç Eyüboğlu, her yıl yayımlanan ‘kadın-erkek eşitliği’ sıralamasında Türkiye’nin, son üç yıldır olduğu gibi 134 ülke arasında 126. sırada olduğuna dikkat çekerek, “Kadın-erkek eşitliği ile erkek şiddeti arasında doğrudan bir ilişki var. Haklar ve özgürlükler anlamında eşitlik kurulmadan, erkek şiddetini durdurmak bir yana, yavaşlatmak bile çok güç. Kadını sadece ailenin bir parçası olarak gören, aileyi mutlaklaştırıp ‘kutsayan ve kollayan’ politikalar, aslında ev içi şiddeti meşrulaştırıyor. Orta vadede bunun sonuçlarının daha görünür olacağından eminim” demiş. Haber devam ediyor. “Eyüboğlu, erkek şiddetinin artık sayılara sığmayacak bir noktaya ulaştığını vurguluyor: “Bu topraklarda her gün 5 kadın öldürülüyor. Bunun madalyonun g&ou..]]> Sun, 25 Nov 2012 12:14:26 +0400 Öldürme yetkisi https://www.evrensel.net/yazi/40563/oldurme-yetkisi https://www.evrensel.net/yazi/40563/oldurme-yetkisi? "Af yetkisi öldürülenin ailesine aittir." Kısasa kısas, diyet ödeme, ne derseniz deyin… "Şu anda Avrupa'da idam kalktı, Amerika'da, Japonya'da Çin'de kalktı mı? Demek ki yeri geldiği zaman bir haklılık sebebi var." Başbakanın açıklamaları birkaç yıldır bu minvalde. Görüyoruz ki, idam cezasını meşrulaştırma çabaları var. On bin insan ölüme yattı bu ülkede. Yüzlercesi iki ayı geçti, açlık grevinin en zor zamanlarında. Bu insanların çok önemli bir kısmı, anadillerinde savunma yapmak isteyip de, "bilinmeyen dil", Kürtçe olduğu söylenen dil" gibi saygısızlık yüklü ifadelerle reddedildiği için yargılamaları dahi başlayamamış tutuklulardan oluşuyor. Her duruşma sonrası, söylenen bu sözler beni kişisel olarak yerin dibine sokuyor. Utancım katlanarak büyüyor. Anadilini bir suç gibi iç..]]> Sun, 11 Nov 2012 12:01:54 +0400 Zorla güzellik olmaz https://www.evrensel.net/yazi/39304/zorla-guzellik-olmaz https://www.evrensel.net/yazi/39304/zorla-guzellik-olmaz? Zor zamanlar ... İnsanlar “hücre hücre ölüyor”, çoğunluk ise her zaman olduğu gibi yalnız izlemekle yetiniyor, izlerse…. O hücreler ölmesin, sakat kalmasın genç insanlar, ölümler olmasın diye seslerine ses olmaya çaba gösterenlerin payına devletin gaz hali, sıvı hali, katı hali düşüyor da, bu tanımlamalar sosyal paylaşım sitelerinde beğenilip, sonra hızla yeniden unutuluyor. Zor zamanlar, her gün yenileri eklenerek açlık grevindekileri yüzlerden binlere doğru savuruyor. Ertuğrul Kürkçü’nün 27 Ekim 2012 tarihli Özgür Gündem’de dile getirdiği gibi; “Kendileri için bir şey istemediler. Hayatlarıyla Türkiye’nin “çözüm” kapasitesini sınıyorlar.” Sahi, Türkiye’nin çözüm kapasitesi nedir? Ertuğrul Kürkçü’nün aynı meclis..]]> Mon, 29 Oct 2012 08:59:26 +0400 Yine, yeniden açlık grevleri https://www.evrensel.net/yazi/38775/yine-yeniden-aclik-grevleri https://www.evrensel.net/yazi/38775/yine-yeniden-aclik-grevleri? Yaşadığımız topraklarda sürekli çığlık atmak zorunda kalmak ve çığlıkların kör kuyuda yitip gittiği duygusunu yaşamak inanılmaz yorucu oluyor. Geçen Perşembe günü İnsan Hakları Derneği’nde açlık grevleri için duyduğumuz kaygıyı dile getirirken, bir insanın ömrü boyunca bu kadar çok sayıda açlık grevine tanıklık etmesinin zorluklarından söz etmiştim. Otuz yılı bulan hekimliğimin ilk yıllarından başlayarak açlık grevlerinin tıbbi boyutuyla ilgilenmek hep işimin bir parçası oldu. Açlık grevlerinin ardına bakmak, insanları açlığa, bedenlerini kullanarak yaşadıklarını görünür kılmaya zorlayan koşulları anlamak, o koşulların küçük değişikliklerle ama aslında insanca yaşamanın önüne dikilen engeller olarak birkaç yılda bir tekrar tekrar karşımıza çıkması yeterince zor. Bu koşullarda topyekun bir değişimi bir türl&uu..]]> Sun, 21 Oct 2012 15:52:25 +0400 Nice değişimler göreceğiz! https://www.evrensel.net/yazi/37718/nice-degisimler-gorecegiz https://www.evrensel.net/yazi/37718/nice-degisimler-gorecegiz? Dokuz yıldır arada aksamalar olsa da yazdığım “baykuş” yazılarımdan birini daha yazarken, birkaç saat sonra Evrensel’in yayın yaşamının 18. yılı kutlamaları başlayacak. Bir hafta içinde Ürdün-Türkiye, Türkiye- Kıbrıs, Kıbrıs- Türkiye yolculukları ile dersler, konferans derken hayli yorulduğum ve evimde biraz da olsa ayaklarımı uzatıp dinlenmek istediğimden kutlamalara katılamayacak gibi görünüyorum. Yarı yaşına içerden tanıklık etmişliğim olan Evrensel’in emek eksenli yayıncılığı, toplumsal cinsiyet ve insan hakları bağlamında farklı bakışı, umarım bu topraklarda barışa, bu topraklarda hak ihlallerinin son bulmasına tanıklıklarını paylaşma olanağı verecek günler de görür. Geçen hafta o ülkeden o ülkeye uçuşup dururken, Engin Çeber’in işkence sonucu ölümü ile ilgili davada mahkemenin kararını uzaklardan haber aldım. Sabah yazıyı yazmak ..]]> Mon, 08 Oct 2012 02:02:59 +0400 Mezarlarınıza tüküreceğim! https://www.evrensel.net/yazi/36345/mezarlariniza-tukurecegim https://www.evrensel.net/yazi/36345/mezarlariniza-tukurecegim? Etrafımız kutsallıklar ve kutsamalarla sarılmış, elimizi kolumuzu oynatamaz durumdayız. Kutsal “vatan” ile başlayan, bu kutsamanın sürdürülebilirliği için olmazsa olmaz kutsal “aile” ile devam eden bir dizi kutsallık hepimizi esir almış ne zamandır. Kutsallıklar hep ürkütmüştür beni işin doğrusu. Birinin kutsalı öbürünün laneti olabilir kolayca. Kutsallık atfedilen değerler olunca, bu değerlerin dışında kalanlar da olacaktır kaçınılmaz olarak. Kutsadığınız kadar lanetlersiniz ve lanetlisinizdir zira. Kutsallarınızı seçtiğinizi sanıp, yanılsamalar içinde yaşarsınız. Vatanla başlayan kutsallıklar dizisi, insanın en mahrem yerlerine doğru sızarken dayatılan kuşatma içinde, kendinizi birilerinin mezarına tükürürken bulabilirsiniz. Bir insanın yaşayabileceği en büyük acı çocuğunun ölümüne tanıklık etmek zorunda kalmasıdır. Hayatın ..]]> Sun, 16 Sep 2012 15:31:50 +0400 Tecavüz tümörü https://www.evrensel.net/yazi/35955/tecavuz-tumoru https://www.evrensel.net/yazi/35955/tecavuz-tumoru? Tecavüz, kadın bedeninde iktidar alıştırmaları. Tecavüzün sağlaması erkek iktidarının rıza sanrıları. Sanrılı bozukluktan muzdarip iktidar azmanları. Rahim tahliyesi yerine cezaevi tahliyeleri. Çaresiz (!) kadının karnında büyüyen tecavüz tümörüne çaresiz (!) insanlık... Oysa yukarıda sıraladığım ve son günlerde basında yer alan haberler, kadın gruplarındaki tartışmaların dilime yerleştirdiği eğretilemelerin işaret ettiği iktidarı alaşağı etmenin bir türlü mümkün olmaması ve o çaresizlik duygusunun biraz da bizim hayal kurma becerimizi, kurduğumuz hayalleri yaşanır kılma ısrarımızı epeydir yitirmemizle doğrudan ilişkisi var gibi geliyor bana. Yirmi haftayı geçmiş bir tecavüz tümörü karşısında çaresiz miyiz gerçekten? Bu soruyu hekim kadınlar soruyor. Kızıyor, söyleniyor ama çözüm üretmiyoruz genellikle. Tümör demem boş..]]> Sun, 09 Sep 2012 10:53:03 +0400 DNA https://www.evrensel.net/yazi/35132/dna https://www.evrensel.net/yazi/35132/dna? İspanyollarla İngilizlerin genetik kökenlerinin aynı olduğuna inanmak oldukça zor. Belki İrlandalılarla İspanyolları biraz daha yakın bulabiliriz. İngilizlerle İrlandalıları dahi bunca benzemezlik içinde birbirleriyle kıyasıya savaşırken resmettiğimiz zihnimizde, İspanyollarla akrabalıklarını sorgulamak aklımıza bile gelmez. Yirminci yüzyılın son 15 yılında yakından tanımaya başladığımız bir molekül ilk on yılını geride bıraktığımız yeni yüzyılın en önemli ilerlemelerinden biri olarak değerlendirilmeli diye düşünüyorum bu nedenle. Fen bilimleri ile sosyal bilimler ilk gençlik yıllarımdan başlayarak benim için uzun bir zaman uzlaşmaz çelişki olarak kaldı. Aralarında açıkça seçim yaptığımı düşündüğüm ve otuzlu yaşlarıma kadar da seçimimde ısrarcı olduğum fen bilimleri taraftarlığıyla yaşamımı sürdürdüm. Okul yıllarında tamamını okumaya bir türl&u..]]> Mon, 27 Aug 2012 03:04:48 +0400 Kutsal “zar” https://www.evrensel.net/yazi/34371/kutsal-zar https://www.evrensel.net/yazi/34371/kutsal-zar? Bedenimizin pek çok bölgesinde adına bir ön ekle birlikte “zar” denilen dokular var. Bunların bir kısmı gerçekten ve sözcüğün tam da gözümüzün önünde somut olarak canlandırdığı, bakınca diğer tarafını görebildiğimiz zarlar. Öyle şeffaf, incecik ve fakat zarar görmesi halinde ağrısından duramayacağımız, yaşamımızın tam da o bölgede yoğunlaştığını, yüreğimizin orada duracağını sandığımız doku parçaları. Bir kulak zarı yangısına tutulmaya görün, tüm hücreleriniz kulağınızda toplanır. Başınızı koyacak yer bulamazsınız. Hele karın zarı yangısı, öldürür insanı sahiden. Bir de adına zar denen ama aslında diğer zarların yapısına pek de benzemeyen bir doku parçası vardır ki, o doku parçasında her nasılsa bütün memleketin kalbi ortak atar. Ataerkil bir dünyaya uyandığımız gün, o doku parçası da eril bir hayat..]]> Sun, 12 Aug 2012 13:06:24 +0400 İşkencenin suç ortakları https://www.evrensel.net/yazi/33448/iskencenin-suc-ortaklari https://www.evrensel.net/yazi/33448/iskencenin-suc-ortaklari? Radikal gazetesinde 25/09/2002’de yayınlanan ve sonrasında internetten de ulaşılabilir olan bu haberi yalnızca 556 kişi okumuş. On yıl önce gazete okurlarının ne kadarı bu habere göz atmıştır, bilinmez. Belleğimizin çok güçlü olmadığı da malum… İktidarlar da buna güveniyor olmalılar! Yeniden anımsayalım haberi: “İstanbul’da 6.5 yıl önce gözaltına alınan Atılım dergisi çalışanlarına ‘kötü muamelede bulundukları’ iddiasıyla yargılanan 7 polisten 5’i, davada ‘zamanaşımı’nın dolmasına 1 gün kala, 1 yıl 2’şer ay ağır hapis ve 3 ay 15’er gün memuriyetten men cezasına çarptırılmıştı. İstanbul 7. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen davaya, olay tarihinde İstanbul Terörle Mücadele Şube Müdürlüğü’nde görevli olan Başkomiser Bayram Ali Kartal, Komiser Sedat Selim Ay, Komiser Yusuf Öz, polis..]]> Sun, 29 Jul 2012 10:19:41 +0400 Gölgeler https://www.evrensel.net/yazi/32628/golgeler https://www.evrensel.net/yazi/32628/golgeler? Diyarbakır’dan yansıyan fotoğraflarla üstümüze devletin gölgesi düşüyor yeniden. Gölgelerden kurtulamıyoruz ya hanidir, daha bir koyu, daha bir sıkıntılı geçiyor günler epeydir. Kürt milletvekilleri her biri bir yerinden yaralı, bakarken fotoğraflardan bize, üzeri çıplak bir gencin coplanışının izi düşüyor yüzümüze. Milletvekili Emine Ayna, otomatik silahı elinde ölümcül bir şiddeti işaret eden polisi durdurmaya çalışırken, o polisin yüzündeki şiddet, BDP eş başkanları Gültan Kışanak ile Selahattin Demirtaş’ın basınçlı suyla püskürtülmelerinin yüreğimde yarattığı öfkeyi daha da artırıyor. Ama en çok bu topraklarda yaşayan halklara öfkeleniyorum artık. O karıncalar gibi yaşayıp giden, her gün ekranlarından yüzlerine vuran çiğ ışıkta durmadan Kürtlerin yaka paça gözaltına al..]]> Sun, 15 Jul 2012 11:46:55 +0400 Rousseau ve tükenmişlik https://www.evrensel.net/yazi/31881/rousseau-ve-tukenmislik https://www.evrensel.net/yazi/31881/rousseau-ve-tukenmislik? Öğrencilerimiz okulu bitirip memleketin olanakları sınırlı yörelerinde, olanaksızlıklar içinde sağlık hizmeti vermeye çalışıyorlar. Sağlığın sosyal iyilik hali boyutunu gözden kaçırmadan iyi hekimlik yapma çabası gösterirken, engellerle ve önyargılarla karşı karşıya kalıyorlar. Zaman içinde kolları kanatları kırılmış, sınırları çizilmiş ve ne yazık ki; çarelerini hem de kendilerini tüketmiş olarak buzdolabı mıknatısları gibi hayata yapışıp orada öylece duruyorlar. Süslü, durağan ve işlevsiz... Henüz tükenmemiş gencecik meslektaşlarımdan biri sosyal medyada bir öykü paylaştı geçen hafta. Çözüm bulmaya çalıştığı, iyilik halini nasıl sağlayacağını düşündüğü bir hastasının öyküsü: “ı14(?) yasında kız cocugu dün iş çıkışı ağlayarak yanıma geldi. İnanılmaz masum ve kırgın bir yüzü vardı..]]> Sun, 01 Jul 2012 10:05:37 +0400 Bağımsız izleme mekanizması https://www.evrensel.net/yazi/31492/bagimsiz-izleme-mekanizmasi https://www.evrensel.net/yazi/31492/bagimsiz-izleme-mekanizmasi? Memleketten uzaklaşmaya gelmiyor hiç. Yazacaklar öyle birikiyor ki, ne yazacağımı şaşırıyorum. Savaş almış başını gidiyor. Gençler mezara konup, kürtajı yasaklayarak kayıpları yerine koyma hesapları yapılıyor. Anlaşılan o ki bir 20-30 yıl daha sürsün bu savaş istiyorlar. Katliamların, cinayetlerin hesabını verecek bir düşman gerekli her zaman. Memleketin halkları, olmazsa komşular ne güne duruyor. Bütün bu şiddet, kan revan içinde sağlıklı bir ruh hali de kalmıyor belli ki! İnsanlar bir hassas, bir sinirli, sormayın gitsin... İçişleri Bakanımız veciz bir soru yöneltmiş; polisler için darağacı kurmak üzerine. Hiç kimse için darağacı kurulmasın bu ülkede, kurulmaması için mücadele edenler de bizlerdik. İşkencenin dünya üzerinden silinmesi için de mücadele ediyoruz, onu da hatırlatalım! İşkence suçunun örtbas edilmesini, ikiz davalarda &oum..]]> Sun, 24 Jun 2012 10:01:27 +0400 Kadın isterse! https://www.evrensel.net/yazi/30154/kadin-isterse https://www.evrensel.net/yazi/30154/kadin-isterse? Kadın bedenini devletin mülkiyetinde gören zihniyet, ihtiyaç hasıl olduğunda durumu polemik konusu yapmaya bayılır. Gündem değiştirmenin, tartışılması uygun bulunmayan konuların devlet tarafından örtbas edilmesinin en başarılı alanlarından birisidir kadınlar ve bedenleri. İhtiyaca ve zamanın ruhuna uygun polemikler başlatılınca, arkası gelir. Tartışılması gereken sorunlar, mücadele alanları ister istemez yer değiştirir. Bu ne başarılı toplum mühendisliğidir. Takdir etmemek elde değil! Bu memlekette çok değil, daha beş ay önce vatandaşlarını bombalayan, binlerce insanı yalnızca muhalif oldukları için ardı ardına cezaevlerine yollayan, her gösteriye şiddetle müdahale edip dünyanın en yüksek biber gazı ölümleri görülen memleketi ünvanını elden bırakmayan, grevleri yasaklayıp, çalışanları açlığa ve yoksulluğa mahkum eden bu kadim devlet, doğmamış çocuklara ömü..]]> Sun, 03 Jun 2012 19:51:16 +0400 Ruhsuz rakamlar https://www.evrensel.net/yazi/29364/ruhsuz-rakamlar https://www.evrensel.net/yazi/29364/ruhsuz-rakamlar? Barış ve Demokrasi Partisi Bingöl Milletvekili İdris Baluken, 2 Nisan’da Adalet Bakanlığı’na bir soru önergesi vermişti. “Cezaevlerinde kaç hükümlü ve tutuklu var? Cezaevlerindeki revirlerde tıbbi donanım, tetkik ve tedavi imkanları hangi düzeyde, sağlık çalışanı sayısı yeterli mi? Cezaevlerinde kronik veya yaşamı tehdit eden hastalıklara sahip kaç mahkum var?” Baluken, ağır hasta mahkumların gerekli tedaviyi göremedikleri yönündeki iddiaların da aydınlatılmasını istemiş, ayrıca, Cumhurbaşkanından af bekleyen kaç hükümlü olduğunu sormuştu. Adalet Bakanı Sadullah Ergin’in 16 Nisan’da Bianet’te yayınlanan yanıtı ve TİHV Genel Sekreteri Metin Bakkalcı’nın bu yanıta yorumu oldukça çarpıcı idi: “Cezaevlerinde toplam 520 ağır hasta tutuklu ve hükümlü var ve tedavileri tıbbi gereklilik ve mevzuata uygun olarak, titizlikle y..]]> Sun, 20 May 2012 11:55:59 +0400 Bir mektubun yolculuğu https://www.evrensel.net/yazi/28042/bir-mektubun-yolculugu https://www.evrensel.net/yazi/28042/bir-mektubun-yolculugu? Cuma günü Postacımız elinde bir zarfla hastanedeki odama girdi. Cezaevi mektubu getirmişti, ama bu sefer mektup “iadeli taahhütlü” gönderilmişti. İmzalatması gereken belgeler vardı. Böylece zaman zaman masamın üstünde bulduğum zarfları getiren Postacımıza teşekkür edebildim. Yalnız Postacımıza değil, bu zarfla birlikte bu kez tüm PTT çalışanlarına teşekkür etmek gerekiyor. Ayrıca teşekkür zarfın elime ulaşmış olmasından da değil, bu zarfı bana ulaştırabilme çabalarının bir yaşam biçiminin, yaşamı algılamanın, insana verilen değerin bir tezahürü olmasıyla da yakın ilişkisi var. Teşekkür edip bir görevi yerine getirmenin ötesinde, insanlığa dair umudumu yeniledikleri için tüm çalışanlarıyla her birine şükran duyduğumu ifade etmem gerekir. Okurken sizlere belki çok anlaşılmaz gelmiş olabilir. O nedenle bana ulaşan zarfların öyküs&u..]]> Sun, 29 Apr 2012 10:54:14 +0400 Perperık-a söe* https://www.evrensel.net/yazi/26207/perperik-a-soe https://www.evrensel.net/yazi/26207/perperik-a-soe? Çağdaş güvenlik mühendisliğinin emsalsiz örneği ile böbürlenen mülki amirler ülkesinde emsalsiz olan yegane özellik şiddetin üstümüzden hiç eksik olmaması sanırım. Eleştiriye tahammülsüzlüğün şahikası bu iktidardır, demek de zor. Tahammülsüzlük, yalnız eleştiri için değil, diller, dinler, kültürler ve daha nice saymakla bitmeyecek farklılıklarımıza da şiddetle yönelmiş tarih boyu. Bütün iktidarların bir asli bir de tali düşmanları var, ama düşmansız iktidar yok. Düşmanlık algısı karşıtlık algısından farklı, çünkü düşmanın yok edilmesi zorunlu ve asla tahammül edilesi değil düşmanlar. Newroz gelmiş geçmiş tüm iktidarların baş düşmanı Kürtlerin, düşmanlık hiyerarşisindeki yerini bir kez daha gözler önüne serdi. Mülki amir açıklamaları geleneği de inkarcı..]]> Sun, 01 Apr 2012 14:01:38 +0400 Binali Yıldırım ve Müge Tuzcuoğlu… https://www.evrensel.net/yazi/24817/binali-yildirim-ve-muge-tuzcuoglu https://www.evrensel.net/yazi/24817/binali-yildirim-ve-muge-tuzcuoglu? Binali Yıldırım, artık sayısını bizim de unuttuğumuz teşvik paketlerinin yenisini hazırlayan AKP Hükümeti’nin Ulaştırma Bakanı. Yıldırım, geçtiğimiz günlerde Milliyet’ten Fikret Bila’yla ‘yatırım bütçesinin yarısını yöneten bakan’ sıfatıyla ‘ilginç’ bir röportaj yapmış. Bu röportajında “Şimdi Yüksekova’ya, Şırnak’a Bingöl’e, Iğdır’a havaalanı yapıyoruz. PKK, Şırnak Havaalanı şantiyesine saldırdı. Çünkü biliyor ki, havaalanı ve diğer altyatırımlar, ellerinden propaganda imkânını alıyor(…) Batı’da ne varsa doğuda da o var. Bir ilde havaalanı olunca o il birinci lige çıkıyor. Bu nedenle PKK’yı en fazla bizim bu yatırımlarımız korkutuyor, ürkütüyor” diyor Yıldırım. Kürt sorununu ‘ekonomik geri kalmışlıkla izah etmek’, ‘yatırımlarla PKK’yi bitirmek’ e..]]> Sun, 11 Mar 2012 12:15:07 +0400 Cezaevlerine selam olsun... https://www.evrensel.net/yazi/24816/cezaevlerine-selam-olsun https://www.evrensel.net/yazi/24816/cezaevlerine-selam-olsun? Her gün yeni tutuklamalara uyanıyoruz. Yeni tutuklamalarla cezaevleri ve işkenceler hayatlarımızı paramparça ediyor. Bir kat daha artıyor canımızın acısı, yüreklerimiz dağlanıyor. Sevgili Müge Tuzcuoğlu ile ilk kez 2010’un Aralık ayında Türkiye İnsan Hakları Vakfı olarak kafa yorduğumuz toplumsal travma ile başa çıkmak üzerine yaptığımız toplantılardan birinde yüz yüze tanışma olanağı bulmuştum. Sarmaşık Derneği’nde yaptığı çalışmalarla birlikte toplumsal travmanın izini sürüyor, sürdüğü izi bize de göstermenin derdini taşıyordu. Gözleri ışıl ışıl bu genç kadın o gün onu izlerken hepimizin umudunu yenilemiş, tüm travmalarla başa çıkabilme gücümüzü bir kat daha artırmıştı. Toplumsal travmayı dert etmeyi sürdürüyor Vakıf hanidir. Yaşanan travmalar ile başa çıkamayınca yeni travmalara açılan kapıların çoğalm..]]> Sun, 11 Mar 2012 12:14:25 +0400 Suçlar ve cezalar https://www.evrensel.net/yazi/22983/suclar-ve-cezalar https://www.evrensel.net/yazi/22983/suclar-ve-cezalar? Cesare Beccaria’nın “Suçlar ve Cezalar Hakkında” başlıklı kitabını dilimize kazandıran Yargıtay’ın önceki başkanlarından Sami Selçuk’a şükran duyarak yayınlandığı 2004 yılında baskıya girer girmez alıp, soluksuz okumuştum. Sami Selçuk her ne kadar hukukçular için önermiş olsa da, her zaman elimin altında bulundurdum bu kısa ama içeriği yoğun kitabı. Ceza hukuku üzerine, ceza felsefesinin temelleri üzerine çok aydınlatıcı bilgiler edindiğim bir başvuru kitabı oldu benim için. Üzerine uzun bir yazı yazmayı düşündüğüm Küba yolculuğu sonrası ilk kulağıma çalınan haberle birlikte elime alıp yeniden okudum bazı bölümlerini. Pinochet’yi Britanya’daki bir hastane yatağında bütün bir insanlık adına tutuklama emri ile bulan bir başka hukukçu, Baltasar Garzon’un 11 yıl meslekten men edildiği haberi beni me..]]> Sun, 12 Feb 2012 10:18:20 +0400 Kabus https://www.evrensel.net/yazi/21255/kabus https://www.evrensel.net/yazi/21255/kabus? Bundan tam beş yıl önce yazmıştım “Demokrasi üzerine düşünceler” başlıklı yazımı. Geçen hafta yaşananlar da dahil, 2011’in son günlerinden başlayarak yaşadıklarımızı, yaşamak zorunda kaldıklarımızı yeniden gözden geçirince bu yazı düştü aklıma. “Demokrasi çok esnek bir kavram olagelmiştir. İnsanlık tarihi demokrasinin tüm yönetim biçimleriyle ilişkisini kuran söylemlerle doludur. Her düşünce akımı, kendi uygulamasının demokratik yapısı üzerine iddialarda bulunur. Değişen algıları bir yana bırakıp, yalnız sözcük anlamına göz attığımızda, esnekliğin nedenleri kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Halk ve iktidar sözcüklerini istediğiniz yöne çekebilir, iktidar gibi içinde şiddeti barındırdığını düşündüğüm bir kavramın halka ait kılındığında ehlileşebileceğini düşünebiliriz belki… Oysa..]]> Sun, 15 Jan 2012 09:27:45 +0400 Başbuğ ve AKP’nin Paşası! https://www.evrensel.net/yazi/20809/basbug-ve-akpnin-pasasi https://www.evrensel.net/yazi/20809/basbug-ve-akpnin-pasasi? Başbuğ, hem Kara Kuvvetleri Komutanlığı, hem de Genelkurmay Başkanlığı döneminde çokça açıklama yapan, kamuoyunun önüne çıkan bir generaldi. Yani Cumhuriyet tarihi boyunca iktidarın önemli bir paydaşı olan ordunun bu pozisyonunu koruması için çalışmıştı. Genelkurmay tarafından hazırlanan İrtica ile Mücadele Eylem Planı da askerin güç ve pozisyonunu korumasına yönelikti. Ama nihayetinde sistemi ABD emperyalizminin Bölgesel çıkar ve politikaları temelinde ‘yeniden yapılandıran’ AKP ve Gülen cephesi karşısında bu geleneksel güç odakları kaybetti. Ve Başbuğ da tamamen siyasi olan ‘İnternet Andıcı Davası’ kapsamında tutuklandı. Ergenekon Davası başladığı günden bugüne, bu davanın AKP’nin kendisiyle iktidar mücadelesine giren geleneksel güç odaklarıyla siyasi mücadelesi olmanın ötesine geçmediğine dikkat &..]]> Sun, 08 Jan 2012 10:15:42 +0400 Terörist https://www.evrensel.net/yazi/20808/terorist https://www.evrensel.net/yazi/20808/terorist? Nelson Mandela da teröristti. Afrikalı Ulusal Kongresi’nin silahlı kolu Umkhonto We Sizwe (Ulusun Mızrağı) örgütünün lideri olarak 1963 yılında tutuklanıp Robben adasındaki cezaevine kapatıldı ve tam 27 yıl cezaevinde kaldı. Salıverildikten sonra yürüttüğü çalışmalarla Güney Afrika Cumhuriyeti’ndeki ırkçı ayrımcı politikalara karşı mücadelesini sürdürdü ve 1994 yılında da terörist olarak 27 yılını cezaevinde geçirdiği aynı ülkenin başkanı oldu. Zamanında örgütün kısa adı “MK” olan silahlı kolu da, Afrikalı Ulusal Kongresi de üyeleriyle birlikte Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere pek çok ülkenin terörist listesinde yer aldı. Hatta örgütün etkili isimlerinin terörist listesinden çıkartılması Nelson Mandela’nın devlet başkanı olmasından tam 14 yıl sonra, 2008’de gerçe..]]> Sun, 08 Jan 2012 10:14:38 +0400 2012’de neye şükredeceğiz? https://www.evrensel.net/yazi/20380/2012de-neye-sukredecegiz https://www.evrensel.net/yazi/20380/2012de-neye-sukredecegiz? Kürt siyasetçilerin mahkeme duvarı dibinde ellerinin kelepçelenerek sıraya dizilmesini eleştirenlere “kelepçeye şükretsinler” demişti AKP’nin Diyarbakırlı Bakanı Mehdi Eker. Ve eklemişti, “JİTEM onları öldürüp köprü altlarına atıyordu.” Peki “öldürmediğimize şükredin” diyenler 2011’in son günlerinde ne yaptılar? Önce halkın üzerine bomba yağdırdılar, ardından Diyarbakır’da sabahın beş buçuğunda evlerini bastıkları iki genci JİTEM’in ‘yargısız infaz’ yöntemiyle katlettiler. Uludere Roboski Katliamından sonra hükümet susarken, AKP Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Çelik, katliama tepki göstermek isteyenleri “Başka canlar da yanar” diyerek tehdit etmekten geri durmadı. Dersim katliamı için tarihle hesaplaşan demokrat bir başbakan edasında “özür” dileyen Er..]]> Sun, 01 Jan 2012 10:31:12 +0400 Soruyorum! https://www.evrensel.net/yazi/20379/soruyorum https://www.evrensel.net/yazi/20379/soruyorum? Yeni bir yılın ilk gününde yazıyorum yazımı. Yeni yıl kime göre, hangi takvimde, nasıl bir zaman algısıyla tanımlanırsa tanımlansın, ömrümüzün evrenin varoluşunu simgeleyen bir doğrusallık üzerinde nokta kadar yeri olmamasından mıdır acaba zamana bunca değer atfetmemiz? İnsanın varoluşunu kanıtlama çabası, kendisini önemseme halleri... Hangi insan, o zaman? Sınıflı bu dünyada bir sınıfın diğerine yeğlendiği, renklerin, dillerin ve dahi en küçük farklılığın öldürmeyi meşru kıldığı binlerce yılın hesabını kime göre tutacağımıza kim karar verecek? Uzun bir ara verdikten sonra, yeniden yazmak hiç kolay değil. Hele bu topraklarda, halklarımızın yaşadığı onca acının ve zulmün orta yerinde çok taze bir yara daha kanamaktayken sözleri bulup çıkartmak öyle zor ki! Sorularla başlamam ondan olsa gerek. Sorularla devam etmek istiyorum. Bu soruları kendime soruyorum. Bu sor..]]> Sun, 01 Jan 2012 10:30:16 +0400 Cezaevlerinde hasta olmak https://www.evrensel.net/yazi/6967/cezaevlerinde-hasta-olmak https://www.evrensel.net/yazi/6967/cezaevlerinde-hasta-olmak? Cezaevleri bu toprakların, aslında bütün dünyanın kanayan yarasıdır. İnsanların duvarların ardında görünmez kılındığı, kapitalist sistemin en başarılı alanlarından biridir geliştirdiği ceza felsefesi. Feodalizmin teşhir ederek ibretlik kılma, ama daha çok izleyenler için bir haz nesnesine dönüştürüp duyarsızlaştırma yönteminin üstüne inşa edilmiş bir ceza felsefesinden söz ediyoruz. Yüzlerce yıl boyunca duyarsızlaştırılmış kitleler, sormaz olur duvarların ardında kalanları. Ateş ancak düştüğü yeri yakar. Bir de ateşin düştüğü yerde durma ısrarını gösterenleri. Bir arkadaşım Prometheus’un ateşi canlı tutma çabasına benzetti birkaç gün önce ziyarete geldiği yurdumda insan hakları mücadelesini sürdürenleri. Tek fark tersine bir yerden, o ateşin düşmemesi, sönmesi çabası belki de. İnsan Hakları Derneği 25 yıldı..]]> Mon, 30 May 2011 09:28:08 +0400 Başörtüsü, kadınlar ve ayrımcılık https://www.evrensel.net/yazi/4328/basortusu-kadinlar-ve-ayrimcilik https://www.evrensel.net/yazi/4328/basortusu-kadinlar-ve-ayrimcilik? Yanlış hatırlamıyorsam geçen yıldı. Üniversitelerde başörtüsü yasağına karşı imza toplanmıştı. İmza verdiğim için kızanlar çoktu. Kadınları aşağılayan, sınırlayan başörtüsünün bir özgürlük alanı olarak tarif edilmesi pek çok dostumu kızdırmış, benim de bu metne imza vermemi çok eleştirmişlerdi. Basın organları sonrasında imza veren kadın öğretim üyelerinden bazıları ile bu arada benimle de görüşmeler yapıp yayınladılar. Bu görüşmelerden biri sözlerime şöyle yer vermişti: “İ.Ü. Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Şebnem Korur Fincancı da, şunları söyledi: “Siyasi simgedir diye yasağın kaldırılmasına karşı çıkanları anlamıyorum. Şiddet içermeyen her siyasi simge özgürce taşınabilmeli. Başı açık olan bizlerin de taktığımız çanta, giydiğimiz ayakkabı, aslında siyasi tercihimizin bir yansıması. Kad..]]> Sun, 17 Apr 2011 10:18:52 +0400 Çözümsüzlükte birleşiyorlar! https://www.evrensel.net/yazi/3373/cozumsuzlukte-birlesiyorlar https://www.evrensel.net/yazi/3373/cozumsuzlukte-birlesiyorlar? Ülkeyi yönetenler, cumhuriyet rejiminin çözümsüz bıraktığı Kürt sorununu onlarca yıl görmezden geldiler. Cumhuriyetin kurucusu iki asli unsurdan biri olan Kürt ulusunun kendi kimliği-kültürüyle var olma, geleceğini belirleme sorunu olan Kürt sorununu, dönemin koşullarına göre “dış güçlerin kışkırtması”, “eşkıyalık”, “gericilik”, “ekonomik geri kalmışlık” sorunu olarak gördüler/gösterdiler. Bugün bir yandan Kürt halkının 30 yıldır sürdürdüğü ulusal-demokratik hak istemli mücadele, öte yandan Kürt Federe Yönetimi’nin sınır komşumuz olması gibi Bölgesel gelişmeler nedeniyle “kart-kurt”çular bile her ağızlarını açtıklarında “Kürt kardeşlerimiz” demeyi ihmal etmiyorlar! Ülkenin seçim sürecine girmesiyle birlikte AKP ve CH..]]> Sun, 03 Apr 2011 10:46:44 +0400 İntikam https://www.evrensel.net/yazi/3372/intikam https://www.evrensel.net/yazi/3372/intikam? MHP’li Osman Durmuş Meclis Adalet Komisyonunda bakın ne demiş! “Psikolojisi bozuk, libido artışı olan bir kişinin testosteron azaltıcı ilaçla cinsel arzusunu azaltabilirsiniz ama bu bir beyin olayı. Bunu tacizde bulunan kişi gönüllü olarak isterse yaparsınız ama istemezse uygulayamazsınız. Ceza süresini artırın veya idamı getirin. Diğeri tıbbi etik kurallara aykırıdır. Taciz ve cinsel ilişki farklıdır. Cinsel yetersizliği olan mutluluk çubuğu taktırıp yine yapar. Bu şekilde engelleyemezsiniz. Ceza vücuda yönelik olmamalıdır, bu işkencenin başka bir versiyonudur. Geri dönüşü yoktur. Kişi bir iftiraya uğrar ve bu şekilde cezalandırılırsa ne olacak?” Cinsel saldırıların libido ile açıklanmasını şimdilik bir tarafa bırakıp, tıbbi etik üzerine iki çift laf etmek niyetindeyim. İnsanın bedensel bütünlüğüne yönelik herhangi bir tıbbi girişimin, bizim “onam” ded..]]> Sun, 03 Apr 2011 10:45:33 +0400 Müdahil miyim? https://www.evrensel.net/yazi/1933/mudahil-miyim https://www.evrensel.net/yazi/1933/mudahil-miyim? Zamanın ruhu budur, diyemeyeceğimiz bir dönemden geçiyor sanki bütün dünya. Bir yanda halklar isyanda, haklarının peşinde, diğer yanda haklar alabildiğine gasp edilirken ve toz duman göz gözü görmezken acaba bu çağın gelecekte nasıl anılacağını öngörebilir miyiz? Ergenekon’un tek bireysel müdahili olarak kabul edilmiştim. Sonra avukatların soru sormasını engellediler. Soruşturma sürecinde yaşanan hak ihlallerinden ziyadesiyle rahatsız olmuşken, üstüne kovuşturma ile ilgili kaygılarımız eklenmişti. Yeri yurdu belli insanların sabaha karşı basılan evleri, sonrasında cezaya dönüşen tutukluluk süreleri, yaşanan sağlık sorunları, hastalıklar, ölümler insan hakları mücadelesi yürütenlerin yabancısı olduğu durumlardan değildi elbette. Değildi ama hakikat arayışının bir parçası olabilecek, adalet duygusunu biraz olsun geliştirip belki bu topraklarda onarım ..]]> Sun, 13 Mar 2011 12:50:09 +0300