Evrensel.net https://www.evrensel.net tr Emek Evrenseldir https://evrensel.net/nhy/upload/diger/favicon.ico https://www.evrensel.net/tema/evrensel16/img/apple-touch-icon-114x114.png Evrensel.net İşçilerden formalite diye alınan imzalar formalite değildir https://www.evrensel.net/yazi/82617/iscilerden-formalite-diye-alinan-imzalar-formalite-degildir https://www.evrensel.net/yazi/82617/iscilerden-formalite-diye-alinan-imzalar-formalite-degildir? İşçilerin imzaladığı için hak kaybına uğradığı belgeleri “neden imzaladın” sorusuna sıkça verdikleri iki yanıt var. Birincisi; “işe girerken, çalışırken, önemli değil, formalite dediler, imzaladım”, ikincisi ise imzalamasam işten atılacaktım, işe başlatılmayacaktım imzaladım. Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre formalitenin iki anlamı var. Birincisi“Yerine getirilmesi kanunca zorunlu kılınan işlem.” TDK formalite sözcüğünün ikinci anlamı için ise “pek önem verilmediği halde bir gerekirliğe bağlı olarak yerine getirilen biçimsel davranış” demiş. İşçilerde formalite dediler imzaladık diyorlar ancak işverenle iş ilişkileri bittiğinde önem vermeden, formalite diye imzaladıkları belgeler “yerine getirilmesi kanunca zorunlu kılınan işlem” olarak karşılarına çıkıyor. Formalite denilerek imzalanan işçinin i..]]> Wed, 07 Nov 2018 04:20:27 +0300 İş davalarında zorunlu arabuluculuk iş hukukunun doğasına aykırıdır https://www.evrensel.net/yazi/82568/is-davalarinda-zorunlu-arabuluculuk-is-hukukunun-dogasina-aykiridir https://www.evrensel.net/yazi/82568/is-davalarinda-zorunlu-arabuluculuk-is-hukukunun-dogasina-aykiridir? Bu köşeyi takip edenler anımsayacaktır, iş hukukunda zorunlu arabuluculuğu eleştiren çok sayıda yazı yayımladım. Bu köşenin dışında da başka hukuk dergilerinde dilim döndüğünce zorunlu arabuluculuğun iş hukuku ile uyuşmasının olanaksız olduğunu, anayasa ve iş yasasına aykırı olduğunu, işçinin haklarına ulaşmasını engelleyeceğini, hakları ödenmediği için zor durumda olan işçinin, bu zor durumundan yararlanan işverenin zorunlu arabuluculuk üzerinden işçinin haklarını gasbedebileceğini anlatmaya çalıştım. Bu yazı da ise ben susacağım. Prof. Dr. Ömer Ekmekçi, Prof. Dr. Muhammet Özekes ve Prof. Dr. Murat Atalı hocaların hazırladığı Hukuk Uyuşmazlıklarında İhtiyari ve Zorunlu Arabuluculuk isimli yeni çıkan kitaplarından kısa alıntılar yaparak, bu üç hocanın ağzından derdimi anlatmaya çalışacağım.* Yazının aşağıda bölümünde sadece ara başlıklar bana aittir...]]> Wed, 31 Oct 2018 04:44:24 +0300 Konkordato ve iflas hallerinde işçi alacağına ne zaman sıra gelir? https://www.evrensel.net/yazi/82472/konkordato-ve-iflas-hallerinde-isci-alacagina-ne-zaman-sira-gelir https://www.evrensel.net/yazi/82472/konkordato-ve-iflas-hallerinde-isci-alacagina-ne-zaman-sira-gelir? Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı’na göre (TÜİK) 2018 Temmuz ayında işsiz sayısı 3 milyon 531 bin kişiye ulaştı. TÜİK’e göre işsizlik yüzde 10.8. DİSK-AR verilerine göre ise işsiz sayısı Temmuz 2018 itibarıyla 6 milyon 310 bin, işsizlik oranı yüzde 18.2. Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi verilerine göre Temmuz 2017 tarihinden Temmuz 2018 tarihine kadar:* 1. Bireysel kredi kartı borcunu ödeyemeyen gerçek kişi sayısı 1 milyon 25 bin. 2. Bireysel kredi kartı borcunu ödeyemeyen gerçek kişi sayısı 2018 Haziran ayında 77 bin iken 2018 Temmuz ayında bu sayı 81 bine ulaşmış. 3. Bireysel kredilerini ödeyemeyen gerçek kişi sayısı1 milyon 88 bin. 4. Bireysel kredilerini ödeyemeyen gerçek kişi sayısı 2018 Haziran ayında 85 bin iken 2018 Temmuz ayında bu sayı 102 bine ulaşmış. 5. Temmuz 2017’den Temmuz 2018’e kadar protesto olan senet sayısı 985 bin adet..]]> Wed, 17 Oct 2018 04:10:59 +0300 Vadesi geldiği halde borçlarını ödeyemeyen her borçlu konkordato isteyebilecektir https://www.evrensel.net/yazi/82335/vadesi-geldigi-halde-borclarini-odeyemeyen-her-borclu-konkordato-isteyebilecektir https://www.evrensel.net/yazi/82335/vadesi-geldigi-halde-borclarini-odeyemeyen-her-borclu-konkordato-isteyebilecektir? İcra İflas Kanununun konkordatoya düzenleyen 285 ve devamı maddelerinde 28.02.2018 tarihinde 7101 sayılı kanunla değişiklik yapıldı. Yapılan değişiklikle birlikte konkordato talep edebilecek borçluların sermaye şirketi olma zorunluluğu ortadan kaldırıldı. İcra İflas Kanunun (İİK) 285 maddesi 7101 sayılı kanunla yapılan değişiklikle birlikte “borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu” diğer koşulları da yerine getirmesi halinde konkordato talep edebilecektir. İİF 285. maddesini değiştiren 7101 sayılı Kanununun 13. maddesinin gerekçesinde vadesi geldiği halde borcunu ödeyemeyen herkesin konkordato talebinde bulunabileceği açıkça belirtildi. Gerekçeye göre: “Maddenin birinci fıkrasıyla, kaynak Kanuna ve mevcut Kanunumuza uygun olarak, TACİR OLMAYANLARIN DA KONKORDATO TALEP EDEBİLMESİ KABUL EDİLMİŞTİR. BU A&Ccedi..]]> Thu, 27 Sep 2018 17:07:38 +0300 Konkordato nedir, işçi alacaklarını nasıl etkiler? https://www.evrensel.net/yazi/82324/konkordato-nedir-isci-alacaklarini-nasil-etkiler https://www.evrensel.net/yazi/82324/konkordato-nedir-isci-alacaklarini-nasil-etkiler? Konkordato Nedir Neden Gündeme Geldi? İflas ve iflas erteleme çok duyulmuştu ancak konkordato ilanı çok sık duyduğumuz bir şey değildi. Son günlerde ise “Şirket konkordato ilan etti, işçiler alacaklarını alamıyor” haberleri sık sık basında yer almaya başladı. 31.07.2016 tarihli 29787 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) 4. maddesinde dedi ki “Olağanüstü halin devamı süresince, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 179 uncu maddesi uyarınca sermaye şirketleri ile kooperatifler tarafından iflasın ertelenmesi talebinde bulunulamaz; bu yönde yapılan talepler mahkemelerce reddedilir.” Ödeme güçlüğü içerisine düşen şirketlerin, borçluların icra takibi baskısından kurtulup toparlanmak için zaman kazanmaya dönük iflas erteleme kararları aldırmaları yasaklanınca, ödeme gü&cce..]]> Wed, 26 Sep 2018 03:10:19 +0300 İnsan insanla zenginleşir https://www.evrensel.net/yazi/82237/insan-insanla-zenginlesir https://www.evrensel.net/yazi/82237/insan-insanla-zenginlesir? İnsanın bam telinde gezinip, kendisine söylediği yalanları deşifre eden, ne olduğunu ne olmadığını gösteren, sizden korkmayacak kadar çok seven bir dostu olmalı. Kızdığınızda, öfkeye kapılıp dağları devirmek istediğinizde, yapabileceklerinizi de yapamayacaklarınızı da yapacağınızı ilan ederek ortaya düştüğünüzde, yapamayacaklarınızı yapmaya gücünüz olmadığını yüzünüze vurmadan, yapabileceklerinizi abartmadan sizi öfkenin baldan tatlı tadından kurtarıp sakin dinginliklere çeken bir dosta sahip olmalısınız. Sevinçten deliye dönüp havalara fırladığınızda, sesiniz titreyerek sevincinizi haykırıp, boynuna sarılacak, sevincinizden en az sizin kadar coşkuya kapılacak bir dostunuz olmalı. Sevincinizi bu şekilde paylaşacak bir dostunuz yoksa, sevinciniz ne kadar büyük olursa olsun sabun köpüğü gibi saniyeler içinde sönümlenecek, içinize hapi..]]> Wed, 12 Sep 2018 04:02:04 +0300 SEKA neydi, SEKA işçisi kimdi? https://www.evrensel.net/yazi/82147/seka-neydi-seka-iscisi-kimdi https://www.evrensel.net/yazi/82147/seka-neydi-seka-iscisi-kimdi? Özal’dan başlayarak SEKA’yı öldürmek için birbiriyle yarışan hükümetler, başbakanlar, yargı kararını uygulamayanlar, yargı kararı uygulanmaz diye yasa çıkaran AK Parti hükümetleri, hepsi sütten çıkmış ak kaşık, SEKA işçisi mi günahkar oldu şimdi! Bir fabrikadan 8 fabrika yaratan, bilgileri deneyimleri ile Türkiye’de özel sektörün var olmasını sağlayan, SEKA çırak okullarında aldıkları eğitimle fabrika söküp fabrika kuran SEKA işçisi bedavacı öyle mi? Hem de işçi sayısı azalmasına karşın işçi başına verimliliği sürekli artıran SEKA işçisi günahkar, öyle mi! SEKA’nın nasıl yağmalandığını, SEKA mekanik atölyede işçiler boş dururken birileri para kazansın diye milyarlarca lirayı dışarıya ödeyerek mekanik atölyede giderilecek arızaların dışarıya yaptırıldığını, atık kağıtların kantara..]]> Wed, 29 Aug 2018 05:00:08 +0300 Kırmızı ışık ve ekonomik kriz https://www.evrensel.net/yazi/82060/kirmizi-isik-ve-ekonomik-kriz https://www.evrensel.net/yazi/82060/kirmizi-isik-ve-ekonomik-kriz? Bir bayram arifesiydi. Yengemi doktora götürüyordum. Kırmızı ışık yanınca durdum. Durmamın üzerinden birkaç saniye geçmişti ki arkamdan gelen araç küt diye vurdu. Sarsıldık. Arabadan indim vuran sürücü; “Ağbi yol bomboş ne duruyorsun” dedi. Kırmızı ışığı gösterince çattık der gibi başını salladı. Sonra yanda oturan karısına dönüp; “Gittin mi babanın evine” diye söylendi. Kırmızı ışık yanınca durdum. Solumdaki araba da durdu. Benden başka kırmızı ışıkta duran varmış diye sevindim. Sağım kaldırım. Bir ticari taksi arkamdan geldi, kaldırımın üzerine çıkıp beni geçerek yoluna devam etti. Tam geçerken göz göze geldik. Yine o çattık diyen kınayan bakışlarla karşılaştım. Yanımda oturan yeğenim açıkladı: “Amca eğer kamera yoksa kırmızı ışıkta durmazlar burada.” Bana yeşil ışık yandı, hareket ettim. Kendisine kırmızı ..]]> Wed, 15 Aug 2018 04:11:35 +0300 Grevdeki Süperpak Ambalaj işçileri için her gün beş dakika dayanışma https://www.evrensel.net/yazi/81973/grevdeki-superpak-ambalaj-iscileri-icin-her-gun-bes-dakika-dayanisma https://www.evrensel.net/yazi/81973/grevdeki-superpak-ambalaj-iscileri-icin-her-gun-bes-dakika-dayanisma? İzmir/Torbalı, Karaman ve Gaziantep’te Avusturya menşeli MayrMelnhof (MM) Süperpak Ambalaj işyerinde çalışan Selüloz-İş Sendikası üyesi işçiler grevde. Grev bugün (1 Ağustos 2018) 43. gününe girdi. Grevdeki Süperpak Ambalaj işçilerinin dayanışmaya ihtiyaçları var. Sadece iyi dileklerle, sadece güzel sözlerle değil, yürüttükleri grevin etkilerini hissettirecek ölçüde ve somutlukta bir dayanışma gereksinimi var. Çıkarları ortak olan insanların bu ortak çıkarlar doğrultusunda birbirleriyle dayanışmaları aklın gereğidir. Dayanışma bir dilek, temenni değildir. Dayanışma somut bir eylemdir. Ortak çıkarların duyurulmasından, ortak çıkarlar için mücadele verenlerin içerisine düştükleri yoksunlukları hafifletmeye, ortak mücadelenin etkisini arttıracak eylemlere kadar uzanan bir çizgi içerisinde dayanışma ..]]> Wed, 01 Aug 2018 04:10:49 +0300 'İşçi avukatsın, işçi avukat kal; giy dedi cübbeni’ https://www.evrensel.net/yazi/81857/isci-avukatsin-isci-avukat-kal-giy-dedi-cubbeni https://www.evrensel.net/yazi/81857/isci-avukatsin-isci-avukat-kal-giy-dedi-cubbeni? Avukatlığın dünyanın en eski meslekleri arasında yer aldığı söylenir. Yunan Mitolojisinde avukatlar “yakarıcı” olarak tarif edilirler. Tanrı Zeus’un bir ayağı topal, yüzü çirkin kızları avukatları betimler. Avukatların tarihsel gelişim içerisinde başka sıfatları da olmuştur. Bu sıfatların bazıları, “laf taşıyıcı”, “müzevir”, “haksızı haklı haklıyı haksız yapan” (nahakkı hak, hakkı nahak yapan) gibi olumsuz, bazıları da “adalet savunucusu”, “adaletin gerçekleştiricisi” gibi olumludur. Günümüzde ise bir başka avukatın yanında bağımlı çalışan avukatların nasıl adlandırılacağı, avukatlık unvanlarının önüne nasıl bir sıfat konulacağı sorunu ortaya çıkmıştır.* 2017 yılında mezun veren hukuk fakültesi 30 devlet 41 özel üniversite olmak üzere 71 adettir. Barolar Birliği verilerine göre avukat sayısı ..]]> Wed, 11 Jul 2018 04:37:59 +0300 İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk uygulama örnekleri https://www.evrensel.net/yazi/81809/is-uyusmazliklarinda-zorunlu-arabuluculuk-uygulama-ornekleri https://www.evrensel.net/yazi/81809/is-uyusmazliklarinda-zorunlu-arabuluculuk-uygulama-ornekleri? İş uyuşmazlıklarında zorunlu arabuluculuk uygulaması başlayalı yedi ay oldu. Uygulamada ortaya çıkan sorunları özetleyelim: 1. Ara bulucu İstanbul Bakırköy’de, işyeri Gebze de, işçi avukatı Kocaeli’de. Ara bulucu “Adliyelerde ki ara bulucu görüşme odaları uygun değil, Bürom Şirinevler… şu adresinde buyurun gelin” diyor. Ara bulucunun üç bölge seçme hakkını kullanması başlı başına bir eziyet haline gelmiş durumda. 2. Ara bulucu görüşmelerinde İş Yasası’nın emredici düzenlemeleriyle sınırı çizilmiş miktarların çok altında işveren önerileri gündeme geliyor. Ara bulucu işçinin zaruret halinin istismarı anlamına gelen bu duruma hiç sesini çıkartmıyor/çıkartamıyor. İşçi imzayı attığı anda uyuşmazlık sözüm ona çözülmüş oluyor. 3. Ara bulucu belirlenmiş, belirleme Kocaeli’den ..]]> Wed, 04 Jul 2018 04:17:52 +0300 Seçim bitti, geçim derdi ve TÜSİAD https://www.evrensel.net/yazi/81756/secim-bitti-gecim-derdi-ve-tusiad https://www.evrensel.net/yazi/81756/secim-bitti-gecim-derdi-ve-tusiad? Seçim bitti, geçim derdi devam ediyor. Geçim derdi denilen derdin aslının bir bölüşüm meselesi olduğunu bilen sermaye hemen rengini belli etti. Seçimler biter bitmez Türk Sanayici ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) bir basın açıklaması yaparak yeni iktidardan toplumsal uzlaşma içerisinde reform yapılmasını istedi. TÜSİAD ne zaman uzlaşma ve reform sözünü bir arada kullansa ben ürkerim. Ürkerim çünkü uzlaşma için iki gücün bir araya gelip, dengede olan güçlerini birbirlerine karşı kullanarak mücadele etme yerine, bu mücadelede kaybedeceklerini düşünerek karşılıklı ödün vermelerini anlarım. İşçilerin örgütsüz, sendikaların güçsüz, güçsüz sendikalara üye olmanın dahi kabul edilmediği, işçilerin beş kuruşsuz kapı önüne konulduğu bir ortamd..]]> Wed, 27 Jun 2018 03:27:28 +0300 ‘Adım danacı da tüccar mı sandın’ https://www.evrensel.net/yazi/81709/adim-danaci-da-tuccar-mi-sandin https://www.evrensel.net/yazi/81709/adim-danaci-da-tuccar-mi-sandin? Bir kimsenin hiçbir şeyi olmaz mı, o hiçbir şeyi olmayacak kadar garibandı. Kümes gibi bir evde karısı ve kızıyla yaşıyor, karınlarını zor doyuruyorlardı. Adı Arafa’ydı. Komşu köyde dana çobanlığı yapıyordu. Güz geldiğinde yaydığı erkek danalardan birisini hakkına mahsuben aldı. Artık bir şeyleri vardı. Bahar geldiğinde tosun olan danasını 1500 liraya sattı. Arafa ömrü boyunca 1500 lirayı bir arada görmemişti. 1500 lirayı alıp tütün tabakasının içinde gezdiriyor, bir vesileyle tabakasını açıp 1500 lirasını göstermekten, parasıyla övünmekten gurur duyuyordu. Bir akşam danalar darmadağınık, yanında Arafa olmadan köye döndüler. Köylüler Arafa’yı, burnundan süt gelmiş, kafası parçalanmış bir şekilde oturduğu taşın dibinde buldular. Canıyla birlikte tabakası ve 1500 lirası da yok olmuştu. Jandarmalar, Arafa’nın dana yaydığı bölgede..]]> Wed, 20 Jun 2018 04:29:12 +0300 Sendika hakkını kullanmanın karşılığı kara liste olmamalı https://www.evrensel.net/yazi/81569/sendika-hakkini-kullanmanin-karsiligi-kara-liste-olmamali https://www.evrensel.net/yazi/81569/sendika-hakkini-kullanmanin-karsiligi-kara-liste-olmamali? Sendika üyeliği Anayasa’yla güvence altına alınmış temel bir sosyal haktır. Sendika üyeliği sadece Anayasa’yla değil, uluslararası sözleşmelerle de güvence altına alınmış bir haktır. Anayasa Mahkemesi de sendika hakkının sadece anayasal güvence altında olmadığını, uluslararası sözleşmeler, bu sözleşmelere göre kurulmuş uzman kuruluşların içtihat niteliğindeki kararlarıyla da güvence altına alınmış olduğunu belirtmiştir. Eğer Türkiye sık söylendiği gibi, anayasal bir devletse, bir hukuk devletiyse, bir muz cumhuriyeti değilse, anayasal güvence altında olan sendika hakkı bu kadar kolay çiğnenmemeli çiğnenememelidir. İşçiler sendika üyesi olurken, aslında anayasal haklarını kullanıyorlar. İşveren her sendikasızlaştırma eyleminde sadece işçilerin hakkını gasbetmiyor aynı zamanda Anayasa’yı da Anayasa mahkemesi kararlarını da ben takmıyorum, dinlemiyorum ..]]> Wed, 30 May 2018 04:55:10 +0300 ‘Marx’ın işçi anketi* https://www.evrensel.net/yazi/81521/marxin-isci-anketi https://www.evrensel.net/yazi/81521/marxin-isci-anketi? Seyahat etmeyi severim. 1982 yılında avukat katibi olarak çalışmaya başladığım günden bugüne kadar, seyahat yaşamın ayrılmaz bir parçası olmuştur. Şimdi azaldı, uzun yolculuklara çıktığınızda yanınıza oturan zorunlu koltuk komşunuzun, önce yolculuk nereye, sonra nerelisin sorusuna verilen yanıta göre kimlerdensin sorularını sorması yolculukların değişmez kuralıydı. 1980’li yıllarda ne iş yapıyorsun sorusu, en son sorulan sorulardandı. 1990’lı yıllarda giderek ne iş yapıyorsun sorusuyla daha fazla karşılaşmaya başladım. Sosyologlar beni bağışlasın ama bu durumdan kendimce bir sonuç çıkarttım: Nerelisin, kimlerdensin sorusunu yöneltenler, köylü üretim tarzı içerisinde yetişmiş, köyde yaşamasa bile köylü gibi düşünen insanlara işaret ediyordu. Köylü üretim tarzında nerelisin ve kimlerdensin sorusu, senin değer olup olmadığının anahtarıydı. Toplumsa..]]> Wed, 23 May 2018 04:15:13 +0300 İş hukukunun ruhuna Fatiha okunsun istiyorlar https://www.evrensel.net/yazi/81469/is-hukukunun-ruhuna-fatiha-okunsun-istiyorlar https://www.evrensel.net/yazi/81469/is-hukukunun-ruhuna-fatiha-okunsun-istiyorlar? İşçinin ücretini gerçek ücreti üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirmek zorunda olan işveren. İşçiye her ay çalıştığı saatleri, fazla çalışma saatini, hak ettiği ücreti, ücretten yapılan her türlü kesintiyi gösteren belge vermek zorunda olan işveren. İş Yasası’nın işin düzenlenmesine ilişkin hükümlerine uymayan işveren. Örneğin: Fazla çalışmalar dahil günlük çalışma sürelerinin 11 saati aşmaması gerekirken bu sürelere uymayan işveren. Vardiya değişimlerinde işçiyi en az 11 saat dinlendirmesi gerekirken dinlendirmeyen işveren. İşçiye yıllık ücretli izinleri kullandırtmayan işveren. Kısaca İş Yasası’nı uygulamayan işveren. İşverenlerin yasalara aykırı, keyfi, işçileri yağmalayan bir çalışma yaşamını sürdürmelerini engelleyecek hiçbir güç yok. İş huku..]]> Wed, 16 May 2018 04:50:39 +0300 Uygulanmayan, kağıt üzerinde kalan iş yasaları https://www.evrensel.net/yazi/81421/uygulanmayan-kagit-uzerinde-kalan-is-yasalari https://www.evrensel.net/yazi/81421/uygulanmayan-kagit-uzerinde-kalan-is-yasalari? Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Dairesi (DİSK-AR) Türkiye işçi sınıfı gerçeğine ilişkin yapmış olduğu araştırmayı yayımladı.* Araştırmanın sonuçları yıllardır dile getirmeye çalıştığımız gerçekleri sayısal verilerle net olarak gün yüzüne çıkarttı. Araştırmada emeği geçenlere teşekkür ederek paylaşmak istedim: Ücret işçinin tek geçim kaynağıdır. İşçi ücreti ile kendisini ve ailesini geçindirmek zorundadır. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) uygun işin ücret boyutunu tanımlamıştır. Buna göre işçinin ücreti kendisi ve ailesiyle birlikte insan onuruna yakışır bir yaşam sürdürmesini sağlayacak düzeyde olmalıdır. DİSK-AR araştırma sonucuna göre, 2017 yılında işçiler ortalama 1894 TL net gelirle insan onuruna yakışır bir yaşamı sü..]]> Wed, 09 May 2018 04:46:03 +0300 ‘Performansın düşük dediler insandan saymadılar’ https://www.evrensel.net/yazi/81381/performansin-dusuk-dediler-insandan-saymadilar https://www.evrensel.net/yazi/81381/performansin-dusuk-dediler-insandan-saymadilar? “Herkese zam verdiler, bana zam vermediler, neden dedim, performansın düşük dediler.” “İşe sapasağlam girdim. Dört sene sonra, boyun ve bel fıtığı oldum. Doktor şu bölümde çalışabilir, şu işleri yapabilir dedi. Doktorun dediklerini aynen yaptım. Bu kez de doktorun dediklerini aynen yaptığım için performansın düşük dediler.” “Performans değerlendirme formuna yazmışlar, arkadaşlarıyla ilişkileri, çevresiyle uyumu. Hiçbir arkadaşımla, hiçbir amirimle sorun yaşamadım. Ne söyledilerse yaptım. Devamsızlık, işe geç kalmam yok. Arkadaşlarıyla ilişkisi iyi değil, amirleriyle uyumsuz diye performans notumu düşürmüşler. Tek kusurum dizimden ameliyat olmam.” “İnsan kaynaklarına gittim. Yıllardır bu işyerinde çalışıyorum. Bu işte çalışırken hasta oldum. Hastalığımı sizin işyeri doktorunuz belirledi. İki kez ameliyat oldum. Hakkımda tutulmu..]]> Wed, 02 May 2018 04:15:24 +0300 Yoksulluk ve çocuklar https://www.evrensel.net/yazi/81336/yoksulluk-ve-cocuklar https://www.evrensel.net/yazi/81336/yoksulluk-ve-cocuklar? Bu hafta on beş yıl önce yazdığım bir yazıyı anımsadım. Sizlerle de paylaşmak istedim: (*) Yoksulluğun onlarca görünümü vardır. En sık karşımıza çıkanı ise istatistikler ve rakamlardır. Dünya yüzeyinde şu kadar yoksul var, şu kadar gelir elde ediyorlar vb. Bunlar genellikle, soğuk, insan üzerinde çok fazla etkisi olmayan soyut saptamalardır. Bana göre yoksulluğun en çarpıcı görünümü, dışa vurumu ise yoksul çocuklar. Yoksul çocuklar ara sokakların en sadık müdavimleridir. Yoksul çocuklar her başları sıkıştığında ara sokaklara koşarlar. Ara sokaklarda kaybolur, görünmez olurlar. Efeler için dağlar neyse yoksul çocuklar için ara sokaklar da odur. Ferman padişahın ise ara sokaklar yoksul çocuklarınındır. Onları sabahları erken kalktığınızda çöp bidonlarının içini boşaltırken görür, göz ucuyla bakıp ge&c..]]> Wed, 25 Apr 2018 03:05:45 +0300 ‘Kariyer için kendini öldüreceğine kariyerini öldür’* https://www.evrensel.net/yazi/81290/kariyer-icin-kendini-oldurecegine-kariyerini-oldur https://www.evrensel.net/yazi/81290/kariyer-icin-kendini-oldurecegine-kariyerini-oldur? Gençlik yıllarımda köyde çok askerlik anısı dinledim. Bir başka köyden köyümüze gelmiş Necati isimli bir çoban vardı. Kuzu yayardı. Necati çok açık tenli, sarışın, büyük kafalı, olduğu için kendisine “Sarıboğa” derlerdi. Zamanla adı unutulmuş herkes onu Sarıboğa diye çağırır olmuştu. Askerliğini piyade olarak yapmış olan Sarıboğa’ya yaşıtları sık sık “bitli piyade” diye takılıp kızdırırlardı. Bir gün yine “Sarıboğa’ya” bitli piyade diye takıldıklarında, Sarıboğa başını kaldırıp, “Siz ne diyorsunuz ya, askerde ben bazuka taşırdım” dedi. Tandırın başında oturmuş saçta kavurga kavuran Fadime nene, laf sanki hiç kendisinden çıkmıyormuş gibi oturduğu yerden söylendi: “Va anam eskerde katır bulamamışlar sana yüklemişler bununan ne öğünüyon ki.” Fadime nenenin bu söz&..]]> Wed, 18 Apr 2018 04:15:28 +0300 Kadro beklerken tasfiye edilen taşeron işçileri https://www.evrensel.net/yazi/81238/kadro-beklerken-tasfiye-edilen-taseron-iscileri https://www.evrensel.net/yazi/81238/kadro-beklerken-tasfiye-edilen-taseron-iscileri? Taşeron işçilerinin sorunları çözeceği iddiasıyla hazırlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) taşeron işçilerinin sorunlarını çözmedi. Aksine içi boşaltılmış bir “kadro” karşılığı işçilerin bir kısmının tasfiyesi edilmesine yol açtı. 1. 696 sayılı KHK ile bir kamuda çalışan bir kısım taşeron işçilerine kadrolu işçilere tanınan hakları tanımayan kadro verildi. Kadrolu işçilere verilen hakların kadrolu taşeron işçilere verilmesi ise bir başka bahara bırakıldı. 2. Kadro için başvuran taşeron işçilerinin bir kısmı güvenlik soruşturması/arşiv araştırması gerekçesiyle kadroya alınmadılar. Üstelik bu işçiler 696 sayılı KHK hükümleri, bu KHK’ye bağlı çıkartılan tebliğe aykırı bir şekilde tasfiye edildiler. 3. Taşeron işçilerinin kadroya geçebilmeleri için 696 sayılı KHK’nin 1..]]> Wed, 11 Apr 2018 04:05:52 +0300 Çalışma yaşamının iki yüzü ve işçiler https://www.evrensel.net/yazi/81155/calisma-yasaminin-iki-yuzu-ve-isciler https://www.evrensel.net/yazi/81155/calisma-yasaminin-iki-yuzu-ve-isciler? Çalışma yaşamının iki yüzü vardır. Birinci yüzünde yasalar, yasaların yaptığı tanımlar, yükümlükler, haklar ve borçlar yer alır. Çalışma yaşamının ikinci yüzü ise yasaların, yasal tanımların anlamını yitirdiği, yasal haklara referans verenlerin alay konusu olduğu, sadece işlerini yitirmemek için hak sahibi olanların haklarından vazgeçtikleri ilişkilerden oluşur. Çalışma yaşamını birinci yüzü kağıt üzerindedir. Çalışma yaşamında asıl olan, gerçek olan ikinci yüzde yer alan ilişkilerdir. İşin acı yanı, herkes yasaların kağıt üzerine kaldığını bilir, ancak iş mahkemeye düştüğünde kağıt üzerinde olan gerçekmiş gibi kabul edilip, aksini, yani gerçek olanı işçinin kanıtlaması istenir. Yasa, işçi ile işveren arasındaki ilişkiyi, her ikisinin de özgür iradelerinin uyuşmasıyla oluşan iş sözleşmesi..]]> Wed, 28 Mar 2018 04:54:39 +0300 Zorlayıcı neden/zorunlu neden ayrımı ve işçi ücretleri https://www.evrensel.net/yazi/81104/zorlayici-neden-zorunlu-neden-ayrimi-ve-isci-ucretleri https://www.evrensel.net/yazi/81104/zorlayici-neden-zorunlu-neden-ayrimi-ve-isci-ucretleri? İşçi işe geldiği halde işveren işçiyi çalıştırmazsa işveren işçiye ücretini tam olarak ödemek zorundadır. İş Yasası’nın 66/c maddesi “İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği” sürelerin çalışma sürelerinden sayılacağı hükmünü getirmiştir. 6098 sayılı TBK 408. maddesine göre de “İşveren, iş görme ediminin yerine getirilmesini kusuruyla engellerse veya edimi kabulde temerrüde düşerse, işçiye ücretini ödemekle yükümlü olup, işçiden bu edimini daha sonra yerine getirmesini isteyemez.” İşçi işyerine saatinde gelmiş, çalışmaya hazır halde işyerinde bulunmuşsa iş sözleşmesinden doğan yükümlülüğünü yerine getirmiştir. İşveren işe hazır olan işçiyi &ccedi..]]> Wed, 21 Mar 2018 04:20:15 +0300 Bir işyerinde 10 taşeron ve sendika hakkı https://www.evrensel.net/yazi/81053/bir-isyerinde-10-taseron-ve-sendika-hakki https://www.evrensel.net/yazi/81053/bir-isyerinde-10-taseron-ve-sendika-hakki? İşveren işyerinde yaptığı asıl işleri kağıt üzerinde bölmüş. İşçileri tam 10 taşeron arasında paylaştırmış. Dışarıdan bakınca siz bir işyeri görüyorsunuz, SGK kayıtları size 10 ayrı işveren olduğunu söylüyor. İşçilerin bir çoğu SGK’ya hangi işveren üzerinden bildirildiklerini dahi bilmiyor. İşverenin kim sorusuna asıl işverenin ismini vererek yanıt veriyorlar. İşverenin asıl işleri bölerek 10 taşerona vermesi, işçileri taşeron firmalar üzerinden göstermesi yasaya aykırı. 4857 sayılı İş Yasasının 2 maddesine göre bu işçiler, yasal koşullar olmadan taşeron işçisi olarak gösterildikleri için ilk işe girdikleri tarihten itibaren asıl işverenin işçisi olarak kabul edilmeleri gerekiyor. İşçinin sendika üyesi olurken benim işverenim şu demesi teknik olarak olanaklı değil. e-devlet sistemi üzerinden üyelikte SGK kurumuna hangi işveren ..]]> Wed, 14 Mar 2018 04:15:30 +0300 ‘Ekmek teknemiz dedik’ https://www.evrensel.net/yazi/81006/ekmek-teknemiz-dedik https://www.evrensel.net/yazi/81006/ekmek-teknemiz-dedik? 1998 yılından 2001 yılına kadar sigortasız çalıştırılmış, 2009 yılında iş kazası geçirmiş, hastanede işyeri dışında düştüm, yaralandım demiş, iş kazası bildirimleri yapılmamış. Son girdiği işyerinde ise 2014 yılında ikinci kez kaza geçirmiş, yine bildirim yapılmamış, kolunda platin olduğundan hareket zorluğu çekiyor. “Sigortasız çalıştığım dönemleri mahkeme yoluyla tespit ettirtebilir miyim? 2009’da geçirdiğim iş kazası için bir şey yapabiliriyim?” diye sormaya gelmiş. “Neden bugüne kadar bekledin?” dedim.”Ekmek teknemiz dedik, katlandık” dedi. “Gel anlat” dedim, anlattı: “Çalışmaya başladığımda 17 yaşındaydım. Babam işyerine götürürken ‘Burası senin ekmek teknen, gözünü aç, işi öğren, elin ekmek tutsun, meslek edinirsin, ekmek yediğin tekneye pisleme’ dedi. Çalıştım, aklıma ne s..]]> Wed, 07 Mar 2018 04:51:57 +0300 DHL Express işçileri ve sendika hakkı https://www.evrensel.net/yazi/80967/dhl-express-iscileri-ve-sendika-hakki https://www.evrensel.net/yazi/80967/dhl-express-iscileri-ve-sendika-hakki? Sendika hakkı Anayasa’da uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmış temel bir haktır. Temel bir hakkı kullanmak için insanların bir neden göstermesine gerek yoktur. Sendika hakkının temel bir insan hakkı olması tek başına işçilerin sendika üyesi olmaları için gerekli ve yeterli koşuldur. Bu nedenle işçilere “Neden sendika üyesi oluyorsun?” sorusunu sormak sendika hakkının niteliği ile bağdaşmayan bir sorudur. Nitekim Tüm Taşıma İşçileri Sendikası (TÜMTİS) üyesi oldukları için işten atılan ve 224 gündür işyerinin önünde sendikaları ile birlikte direnen DHL Express işçileri de “Neden sendikalı oldunuz?” sorusuna bu netlikte yanıt vererek diyorlar ki: “Bir işçinin sendikalı olması için kötü bir hikayesi olmasına gerek yoktur.” Evet “Bir işçinin sendikalı olması için k&ou..]]> Wed, 28 Feb 2018 05:15:46 +0300 Meslek hastalığında suç ortaklığı https://www.evrensel.net/yazi/80919/meslek-hastaliginda-suc-ortakligi https://www.evrensel.net/yazi/80919/meslek-hastaliginda-suc-ortakligi? Yapılan iş sağlığı olumsuz etkiler. Çalışan, çalışırken sesle (gürültü), gazla, tozla, kimyasallarla yüz yüze gelir. Ses çalışanın kulağını rahatsız eder. Çalışan aldığı nefesle, derisindeki gözeneklerle zararlı maddeleri vücuduna almak zorunda kalır. Üretirken tekrarladığımız el, kol, ayak hareketleri, eğilip doğrulmak, yük kaldırmak vücudumuzun iskelet yapısını bozar. Bir süre sonra elimizi, ayağımızı istediğimiz gibi kullanamaz, rahat hareket edemez hale geliriz. İşimizi yaparken yakalandığımız, iş ortamından kaynaklanan etmenlerle fiziksel, ruhsal, sosyal iyilik halimizin bozulmasına neden olan rahatsızlıklara meslek hastalığı deriz. Hastalıkla yaptığımız iş arasında bir ilişkinin olduğu, iş ortamından kaynaklanan toz, gürültü ve kimyasalların insan sağlığını olumsuz etkilediği, hastalıklara neden olduğu ilk çağlardan beri bilinmektedir. İlk çağlardan beri bi..]]> Wed, 21 Feb 2018 04:15:55 +0300 Taşeron sorunu çözülmedi ‘kadrolu taşeron işçisi’ sorunu yaratıldı https://www.evrensel.net/yazi/80645/taseron-sorunu-cozulmedi-kadrolu-taseron-iscisi-sorunu-yaratildi https://www.evrensel.net/yazi/80645/taseron-sorunu-cozulmedi-kadrolu-taseron-iscisi-sorunu-yaratildi? Kamuda çalışan taşeron işçileriyle ilgili kanun hükmünde kararnameler (KHK) yayımlandı. Taşeron işçileri kadroya geçirilip geçirilmeyeceklerini, kadroya geçirilmenin bedelini, kadroya geçirilmelerinin sonuçlarını anlamaya çalışıyorlar. Onlarca soru alıyorum. Kısaca yanıtlamaya çalışacağım. 1. Kamuda çalışan taşeron işçileri kadroya alındı mı? Kadroya geçirilmek eğer kamuda çalışan taşeron işçilerin kamuda aynı işi yaptıkları asıl işveren işçileri ile çalışma koşullarında, ücrette, örgütlenme hakkını kullanmada, toplu iş sözleşmesinden yararlanmada, kıdeme bağlı haklarında eşitlenmekse, kamuda çalışan işçiler kadroya geçirilmedi. Sadece onların çalıştığı taşeronların adı değişmiş oldu. Asıl işveren olarak işçilik haklarından sorumlu olan kamu işverenleri aradan taşeronu çıkartıp taşeronun &cce..]]> Wed, 10 Jan 2018 04:15:17 +0300 Yeni yılda tükenmeyecek umudunuz olsun https://www.evrensel.net/yazi/80557/yeni-yilda-tukenmeyecek-umudunuz-olsun https://www.evrensel.net/yazi/80557/yeni-yilda-tukenmeyecek-umudunuz-olsun? Yıl dönümleri binlerce yıldır insanların umutlarını tazelemelerinin vesilesi olmuştur. 2017 yılının bu son yazısında ben de bu dilekleri tekrarlamak istedim. Genel olarak 2017 yılı herkes için çok iyi geçen bir yıl olmadı. Benim kişisel dünyamda da zor bir yıldı. Geçmiş gitmiş, zorlukları da beraberinde götürmüş olsun. Yeni yıla girerken tartıştığımız konulara baktığımızda 2018 yılının da çok kolay bir yıl olmayacağı belli. Olsun. Zor olsa da, zor olacağı belli olsa da bu iyi dileklerimizi dillendirmemize engel olmasın. 2018 yılında “Dostu olsun/yine insan insanın”. Kalplere yerleşen nefret duygusunun yerini anlayış, empati, saygı, sevgi alsın. Herkes için etkin ve yaygın sosyal güvenlik sistemi oluşsun. Hiç kimse sağlıksız konutlarda, sağlıksız beslenerek yaşamak zorunda kalmasın. Kentleşme kent rantı yaratmak olarak algılanmasın. Kent rantı yaratmak için kentler i&cc..]]> Wed, 27 Dec 2017 05:00:01 +0300 İş davalarında zorunlu ara buluculuğun açmazları https://www.evrensel.net/yazi/80511/is-davalarinda-zorunlu-ara-buluculugun-acmazlari https://www.evrensel.net/yazi/80511/is-davalarinda-zorunlu-ara-buluculugun-acmazlari? İş davalarında zorunlu ara buluculuk 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren başlayacak. İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesi iş davalarında ara buluculuğun nasıl uygulanacağını belirtmiş. İş Mahkemeleri Kanunu’nda ara buluculuğa ilişkin hüküm bulunmayan durumlarda ise “niteliğine uygun düştüğü ölçüde 7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu hükümleri” uygulanacak. İşçi ve işveren ara bulucu görüşmesinde bir araya geldi. İşveren işçiye asgari ücretin altında ücret önerdi. İşverenin asgari ücretin altında kalan ücret önerisi baz alınarak hesaplanan kıdem, ihbar tazminatlarını işçi kabul etti. Bu durumda ara bulucu ne yapacak? Ara bulucu işverenin asgari ücretin altında ücret ödemesi yapamayacağını, asgari ücretin altında kalan ücretle dayalı hesaplamanın yasanın emredici hükmüne aykırı..]]> Wed, 20 Dec 2017 04:15:12 +0300 Taşeron işçileri ve ‘yorgunu yokuşa sürmek’ https://www.evrensel.net/yazi/80465/taseron-iscileri-ve-yorgunu-yokusa-surmek https://www.evrensel.net/yazi/80465/taseron-iscileri-ve-yorgunu-yokusa-surmek? Taşeron işçi sorununu çözmek için, taşeron işçilerine ilk işe girdikleri andan itibaren asıl işveren işçisi olarak işlem yapmak yeterlidir. Çözüm basit ve nettir. Taşeron işçisi aynı işi yaptığı asıl işveren işçisi gibi sendikaya üye olabilmeli, asıl işveren işçisinin yararlandığı toplu iş sözleşmesinden yararlanabilmelidir. Taşeron işçisinin emsali işçi olarak kendisiyle aynı işi yapan sendikalı işçi alınmalıdır. Böylece taşeron işçileri yıllardır kendileri ile aynı işi yapan işçilerle aynı çalışma koşullarına sahip hale gelecektir. Unutmamak gerek: Taşeron işçisi işe girdiğinde yasaya aykırı taşeron ilişkisi kurulduğu için sendikaya üye olmamış işçidir. İşveren ve taşeronun yasaya aykırı uygulaması nedeniyle cezalandırılmamalı, geçmişe dönük hakları sendika üyesi olabilseydi alabileceği haklar ..]]> Wed, 13 Dec 2017 04:52:50 +0300 ‘Sendikalı olmak otel batırmamış’ https://www.evrensel.net/yazi/80368/sendikali-olmak-otel-batirmamis https://www.evrensel.net/yazi/80368/sendikali-olmak-otel-batirmamis? Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne son gidişimin üzerinden 9 yıl geçmiş. 9 yıl önce Turizm Emekçileri Sendikasının (TES) düzenlemiş olduğu özelleştirmeye ilişkin bir eğitime katılmıştım. 9 yıl önce adaya gittiğimde Turizm Emekçileri Sendikası (TES) devlete ait vakfın sahibi olduğu adanın Türk tarafındaki en eski ve çalışanlarının sendikalı olduğu tek otel olan DOME Otelin özelleştirilmesinin durdurulması için çözüm arıyordu. Sendika otelin zarar etmediğini kötü yönetim nedeniyle zarar ettirildiğini ileri sürüyordu. Bu gidişimde öğrendim ki; Vakıf yönetimi oteli işletmeyeceklerinden çok emin olduğu için otelin 2008 yılında işletmeciliğini 10 yıllığına işçilere devretmiş. İşçiler 600 bin TL sermayeli “Dayanışma Turizm Ltd. Şti” isimli bir şirket kurup, otelin işletmeciliğini on yıllığına üstelenmişler. Vak..]]> Wed, 29 Nov 2017 04:15:15 +0300 Fazla çalışma karşılığı verilen serbest zaman, yıllık iznin yerine ikame edilemez https://www.evrensel.net/yazi/80317/fazla-calisma-karsiligi-verilen-serbest-zaman-yillik-iznin-yerine-ikame-edilemez https://www.evrensel.net/yazi/80317/fazla-calisma-karsiligi-verilen-serbest-zaman-yillik-iznin-yerine-ikame-edilemez? İş Yasası’nın 41. maddesi fazla çalışmanın karşılığının nasıl ödeneceğini düzenlemiştir. Maddeye göre “Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.” Bir saat fazla çalışma yapmış bir işçiye ödenmesi gereken fazla çalışma ücreti bir buçuk saatlik ücrettir. Fazla çalışma yapan işçiler, biz zamlı ücret istemiyoruz diyerek yapmış oldukları fazla çalışmanın karşılığının serbest zaman olarak ödenmesini isteyebilirler. Bu durumda fazla çalışma karşılığı almaları gereken zamlı ücret yerine fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı serbest zaman olarak kullanabilirler. İşçi fazla çalışma karşılığı hak ettiği serbest zamanı hak ettiği tarihten itibaren altı ay içerisinde..]]> Wed, 22 Nov 2017 04:51:20 +0300 Sınıfsal bakış açısını yitiren pusulasını yitirmiştir https://www.evrensel.net/yazi/80263/sinifsal-bakis-acisini-yitiren-pusulasini-yitirmistir https://www.evrensel.net/yazi/80263/sinifsal-bakis-acisini-yitiren-pusulasini-yitirmistir? İş hukukunun duayeni değerli ağabeyim, meslektaşım... Av. Şinasi Yeldan’ı kaybettik. İş hukukunu öğrendiğim hocam, sınıfsal bakış açısının tek rehber olduğunu her fırsatta bizlere hatırlattı, dürüstlükten, ilkelerinden ödün vermedi. Meslek yaşamına işçi avukatı olarak başlayıp, işçi avukatı olarak da sonlandırdı. Değerli hocamın anısına 29 Haziran 2016’da bu köşeden yayımladığım yazımı yeniden okuyucularımla paylaşıyorum. *** Sendikada işe başladığımda tanıştırıldık. Ben 25 yaşındaydım. O ise 60 yaşında. Sendikacılar büyük saygı gösteriyor “Şinasi abi” diye hitap ediyorlardı. O olmadan sendika yönetim kurulu toplantısı yapmamaya özen gösteriyorlardı. İkimiz de sabah trenle İtanbul’dan İzmit’e geliyor akşam a beraber dönüyorduk. Haftada en az 3 gün birlikte gidiş geliş 4 saat yolculuk yapıyorduk. Konuşmaktan çok dinliyor, o dinledi..]]> Sun, 12 Nov 2017 04:15:37 +0300 İş Mahkemeleri Kanunu'nun değişikliklerinin getirdikleri -2 https://www.evrensel.net/yazi/80229/is-mahkemeleri-kanununun-degisikliklerinin-getirdikleri-2 https://www.evrensel.net/yazi/80229/is-mahkemeleri-kanununun-degisikliklerinin-getirdikleri-2? İş Mahkemeleri Kanunu’na göre 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren iş davalarında yargılamada 1. aşamayı zorunlu arabuluculuk oluşturacaktır. Arabulucu aşamasında uyuşmazlık çözülmezse iş mahkemesinde dava açılacak, iş mahkemesinin kararlarına karşı bölge adliye mahkemesine başvurulacaktır. Bölge adliye mahkemelerinin kararlarından bir kısmı Yargıtay tarafından temyiz aşamasında incelenecek, bir kısmı için ise temyize başvurmak olanaklı olmayacaktır. İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8. maddesi temyiz yoluna başvuruyu sınırlandırmış, iş uyuşmazlıklarının bir kısmının Yargıtaya gitme olanağını ortadan kaldırmıştır. TEMYİZ HAKKI SINIRLANDIRILIYOR İş Mahkemeleri Kanunu’nun 8. maddesine göre: Feshin geçerli olup olmadığının tespitine ilişkin açılan işe iade davalarında,işçiye işveren tarafından verilen disiplin cezalarına karşı işçinin cezanın iptali istemiyle açtığı davalarda, işyeri sendi..]]> Wed, 08 Nov 2017 04:15:49 +0300 İş Mahkemeleri Kanunu’nun değişiklilerinin getirdikleri-1 https://www.evrensel.net/yazi/80184/is-mahkemeleri-kanununun-degisiklilerinin-getirdikleri-1 https://www.evrensel.net/yazi/80184/is-mahkemeleri-kanununun-degisiklilerinin-getirdikleri-1? İş Mahkemeleri Kanunu değişti. Değişiklikle kanunun zorunlu arabuluculuğun dışındaki hükümleri kanunun yayım tarihi olan 25 Ekim 2017 tarihinden itibaren uygulanmaya başlayacak. Ara buluculuğa ilişkin hükümler ise 1 Ocak 2018 tarihinde yürürlüğe gerecektir. İş Mahkemeleri Kanunu’nun değişmesi neden önemlidir? Sendika ve grev hakkının yeterince gelişmediği ülkelerde, işvereni dizginleyebilecek elde tek araç olarak bireysel iş yasaları kalmaktadır. Bu saptamanın tersi de doğrudur: Eğer bir ülkede bireysel iş yasalarından beklentiler artmış, işçilerin bireysel iş yasalarıyla korunup korunmadığı tartışmanın merkezine oturmuşsa, o ülkede sendika, grev ve toplusözleşme hakları yeterince gelişmemiştir. Bir ülkede bireysel iş yasasının olması bize o ülkede sanayinin olduğunu, işçi ve işverenlerin bulunduğunu, bağımlı çalışmanın var olduğunu söyler. Bir ülkenin siyasal sist..]]> Wed, 01 Nov 2017 04:56:55 +0300 Zorunlu ara buluculuğun kamyoncu İsmail ve İş Hukuku için anlamı https://www.evrensel.net/yazi/80090/zorunlu-ara-buluculugun-kamyoncu-ismail-ve-is-hukuku-icin-anlami https://www.evrensel.net/yazi/80090/zorunlu-ara-buluculugun-kamyoncu-ismail-ve-is-hukuku-icin-anlami? İş davalarında ara bulucuya başvuruyu zorunlu hale getiren İş Mahkemeleri Kanunu kabul edildi. Kanunun yayım tarihinden itibaren üç ay içerisinde zorunlu ara buluculuk uygulanmaya başlayacak. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 32. maddesi ise diyor ki: “İş sözleşmelerinin sona ermesinde, işçinin ücreti ile sözleşme ve Kanundan doğan para ile ölçülmesi mümkün menfaatlerinin tam olarak ödenmesi zorunludur.” Bu maddeyi akılda tutarak yazının devamını okuyun lütfen. Bugün (16 Ekim 2017) bir kamyon şoförü bana geldi. Adı İsmail. Kamyon sahibi kamyonunu satmış. İsmail’e 8 bin lira önermiş. İsmail’e aylık ücretini sordum. 2 bin lira dedi. Net mi brüt mü dedim. “Ben anlamam netten brütten, ayda elime 2 bin lira geçiyordu” diye yanıtladı. İsmail’in SGK hizmet dökümüne baktım, prime esas aylık kazancı asg..]]> Wed, 18 Oct 2017 04:15:41 +0300 İşçi temsilciliği ve işçi konseyleri -4* https://www.evrensel.net/yazi/80045/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-4 https://www.evrensel.net/yazi/80045/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-4? Bu hafta işçi temsilciliğinin Türk hukukunda yeri var mıdır, gerekli midir sorularını tartışmaya çalışarak bu uzun yazıya nokta koyacağız. İşvereni Denetlemek İçin İşçi Temsilciliği Bireysel iş hukukunun diliyle konuşacak olursak: İşçi, ücret karşılığı işverenin emir ve talimatlarıyla iş yapan kişidir. İşveren işçi çalıştıran gerçek veya tüzel kişidir. İşçi ve işveren arasında karşılıklı hak ve borçları düzenleyen sözleşme iş sözleşmesidir. İşverenin işçiye emir ve talimat verme hakkına yönetim hakkı, işçinin işi işverenin emir ve talimatlarına uygun yapma yükümlüğüne de bağımlılık denilmiştir. İşçi bağımlı çalıştığı, çalışmak zorunda olduğu için işçidir. Bağımlı çalışmayan bir kimse ücret karşılığı çalışsa da işçi değildir. Emir ve talimat verme hakkı olan işveren işç..]]> Wed, 11 Oct 2017 05:35:23 +0300 İşçi temsilciliği ve işçi konseyleri - 3 https://www.evrensel.net/yazi/79996/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-3 https://www.evrensel.net/yazi/79996/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-3? Önceki iki yazımızda iş yasalarının uygulanmadığını, iş yasalarının uygulanması için denetim zorunlu olduğunu, iş yasalarının uygulanıp uygulanmadığını denetlemekle görevli müfettiş denetiminin işlemediğini örnekleriyle ortaya koymaya çalıştık. İşçi Temsilcisi İşyeri Sendika Temsilcisi Değildir İşçilerin haklarını düzenleyen yasalar, bireysel ve toplu iş hukuku olmak üzere genel olarak ikiye ayrılır. Bireysel iş yasaları, çalışma yaşamının alt sınırını belirler. Toplu iş hukuku ise bireysel iş yasasının getirdiği alt sınırların altında kalmadan, çalışma yaşamına ilişkin sendika, grev ve toplu iş sözleşmesi hakkı kullanılarak kural koymanın esaslarını düzenler. Bireysel iş yasalarının işyerinde uygulanıp uygulanmadığını, işyeri içerisinden denetleyecek olan kurum işçi temsilciliği ve/veya işçi konseyleridir. Toplu iş sözleşmelerinin uygulanıp uygulanmadığını işyerinden..]]> Wed, 04 Oct 2017 05:00:50 +0300 İşçi Temsilciliği ve İşçi Konseyleri-2: Denetim şart ama kim tarafından https://www.evrensel.net/yazi/79949/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-2-denetim-sart-ama-kim-tarafindan https://www.evrensel.net/yazi/79949/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-2-denetim-sart-ama-kim-tarafindan? Geçen hafta bireysel iş yasasının güvence altına aldığını ileri sürdüğü işçi haklarının tamamının işverenlerin insafına kalmış olduğunu örnekleri ile özetlemiştik. “İş yasası neden uygulanmıyor?” sorusu işçilerin bana, benim de işçilere uzun süredir sorduğumuz bir soru. Ben yasayı anlatınca işçiler, “Bu anlattıklarınız bizim işyerimizde yok, yasa bizim işyerimizde uygulanmıyor” diyorlardı. Bana en çarpıcı gelen örneklerden birisi, işe girerken işçiye bir işveren vekilinin “Bizim piyasada çalışma süresi haftada 54 saattir” demesiydi. İşçilere, iş yasasını uygulatmak için, uygulamak için ne yapmak gerekir dediğim de aldığım yanıt “denetlemek gerek, denetim yok” oldu. İşçilerin çok büyük bir kısmı, neredeyse tamamı, denetimsizlikten yakınıyordu. İşçilere göre etkili bir deneti..]]> Wed, 27 Sep 2017 04:15:32 +0300 İşçi temsilciliği ve işçi konseyleri - 1 https://www.evrensel.net/yazi/79908/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-1 https://www.evrensel.net/yazi/79908/isci-temsilciligi-ve-isci-konseyleri-1? DURUM İşçi işe giriyor, işe giriş tarihi tartışmalı. İşe aldığı işçiyi işveren Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) geç bildirmiş. İşten çıktıktan sonra işçinin kıdeme bağlı haklarını hesaplamak için kıdem süresini belirlemek zorunlu. İşçinin işe giriş tarihi olarak aksini çok sağlam kanıtlarla kanıtlayamazsanız işverenin SGK’ye bildirdiği tarih esas alınıyor. İşçi işe giriyor, işvereninin kim olduğu tartışmalı. İşveren benim işçim değil, taşeron işçisi diyor. İşçi “Hayır ben asıl işte, asıl işverenin işçilerinin yaptığı işleri yaparak çalıştım, tüm emir ve talimatları asıl işverenin ustabaşından aldım, hayatımda taşeronu bir kez dahi görmedim” diyor. İşçi işe giriyor, ücreti tartışmalı. İşveren 4857 sayılı İş Yasası’nın 37. maddesi uyarınca işçinin ücretini, fazla çalışmasını, ücretten yapılan ya..]]> Wed, 20 Sep 2017 05:00:53 +0300 İşçinin küfür etmesi her durumda tazminatsız işten çıkartılma nedeni olmamalıdır https://www.evrensel.net/yazi/79867/iscinin-kufur-etmesi-her-durumda-tazminatsiz-isten-cikartilma-nedeni-olmamalidir https://www.evrensel.net/yazi/79867/iscinin-kufur-etmesi-her-durumda-tazminatsiz-isten-cikartilma-nedeni-olmamalidir? Bülbülün çektiği dili belası” derler. İş yasası bu belayı, işçi ve işveren açısından iş sözleşmesini haklı nedenlerle sona erdirme nedenleri arasına almıştır. İşverenin işçinin veya aile üyelerinden birinin şeref ve haysiyetine dokunacak sözler söylemesi, işçiye iş sözleşmesini altı iş günü içerisinde haklı nedenlerle sona erdirme hakkı verir. İşçi bu durumda kıdem tazminatını alarak işten ayrılabilir. Aynı şekilde işçinin işverenin veya ailesinin veya bir başka çalışanının şeref ve haysiyetine dokunacak sözler söylemesi işverene altı iş günü içerisinde işçiyi tazminatsız işten çıkartma hakkı vermiştir. İşveren işçiye küfrettiği için işçinin iş sözleşmesini sona erdirmesine çok fazla rastlanmaz. İşçi ya küfrü sineye çekmek, işi için katlanmak zorunda ..]]> Wed, 13 Sep 2017 04:15:10 +0300 ‘Sana dede diyeceğim’ https://www.evrensel.net/yazi/79824/sana-dede-diyecegim https://www.evrensel.net/yazi/79824/sana-dede-diyecegim? Bizim kuşak açısından bayramlar yaşlandığımızı anımsadığımız günlere dönüştü. Bana “abi” dediklerinde gururlandığım yaşlardan, “amca” deyince şaşırdığım yaşlara hızla geldim. Komşumuzun kızı var İdil. İdil dört yaşında ve ben onu kızdırmaktan inanılmaz zevk alıyorum. Geçen gün ellerini beline koyup bana bağırarak “Bundan sonra ben de sana dede” diyeceğim diye tehdit etti. Amca denmesi şaşırtmış ne yalan söyleyeyim biraz da burkmuştu. Amca denildikten sonra sağa sola telefon açıp Karacaoğlan’a sığınmıştım. “Sakal seni cımbız ile yolayım/ Bir kız bana emmi dedi neyleyim”. İdil’in gözlerinden alev çıkartarak bundan sonra sana dede diyeceğim demesi ise çok hoşuma gitti. “De kız yakışır, de” dedim. Ben sevinince bu kez İdil inat etti. Annesi babası duymasın dede desin diye çikolata da verdim, inatlaştı dede demedi. Elli yaş ..]]> Wed, 06 Sep 2017 04:53:56 +0300 Fazla çalışmada işçinin onayı aranması koşulu ve kuralsızlaştırma https://www.evrensel.net/yazi/79782/fazla-calismada-iscinin-onayi-aranmasi-kosulu-ve-kuralsizlastirma https://www.evrensel.net/yazi/79782/fazla-calismada-iscinin-onayi-aranmasi-kosulu-ve-kuralsizlastirma? Fazla çalışma yaptırmak isteyen işveren 4857 sayılı İş Yasası’nın 41. maddesine göre işçinin onayını almak zorundadır. Yasaya göre işveren işçinin onayını almadan işçiye fazla çalışma yap diyemez. İşverenin fazla çalışma için işçiden ne zaman onay alacağı konusunda yasada hüküm yoktur. Her fazla çalışma yapıldığında işçiden onay almasının zorunlu olduğuna ilişkin de yasada bir hüküm bulunmamaktadır. Yargıtay kararlarıyla işçinin yazılı olurunun yılda bir kez alınmasının yeterli olacağı kabul edilmiştir. İşçi onay verdiği halde meşru ve geçerli bir mazerete dayanmaksızın fazla çalışma yapmaz veya fazla çalışma yapmaya gelmezse tazminatsız işten atılabilir. Bu nedenle de onay verip verilmemiş olması önemlidir. 25 Ağustos tarihli 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla S..]]> Wed, 30 Aug 2017 05:00:04 +0300 Gece çalışması sağlığa zararlıdır https://www.evrensel.net/yazi/79737/gece-calismasi-sagliga-zararlidir https://www.evrensel.net/yazi/79737/gece-calismasi-sagliga-zararlidir? 4857 sayılı İş Yasası çalışma yaşamı açısından gece döneminin günün hangi saatlerine denk geldiğini açıkça belirleyerek sınırlandırmıştır. Yasanın 69 . maddesine göre çalışma yaşamında “gece” en geç saat 20.00’da başlayan en erken 06.00’a kadar süren ve en fazla 11 saat olan zaman dilimidir. İş yasası gece çalışmasını 7.5 saatle sınırlandırmıştır. Gece çalışması sağlığa zararlıdır. Gece çalışması uyku bozukluklarına, uyku bozuklukları da bir dizi ciddi hastalıkların doğmasına neden olmaktadır.* Vücudumuzun gece gündüz farklılıklarına uyum göstermesi sağlık açısından zorunludur. Bu uyumu sağlayan ise vücudumuzun sadece karanlıkta salgıladığı melatonin adı verilen bir hormondur. Işık vücudun melatonin salgılamasını engellediği için gündüzleri vücudumuz melatonin salgılamaz. İnsan vücudu melatonin salgılamaya ..]]> Wed, 23 Aug 2017 03:38:25 +0300 Gençler eğitimsiz, eğitimliler işsiz, işi olan örgütsüz, emek sudan ucuz https://www.evrensel.net/yazi/79686/gencler-egitimsiz-egitimliler-issiz-isi-olan-orgutsuz-emek-sudan-ucuz https://www.evrensel.net/yazi/79686/gencler-egitimsiz-egitimliler-issiz-isi-olan-orgutsuz-emek-sudan-ucuz? Genç nüfus (15-24 yaş) arasında işsizlik oranı yüzde 19.8. Her 5 gencimizden birisi işsiz. Genç işsizlik oranı kadınlar arasında genel orandan daha da yüksek. Nisan 2017 itibariyle, 15-24 yaş arası kadınlar arasında işsizlik oranı yüzde 24.6, tarım dışı işsizlik oranı ise yüzde 29.3. Genç her 4 kadından birisi işsiz. Gençlerimizi dünya standartlarına uygun eğitecek bir eğitim sistemi yok. Bu sistem içerisinde çok az genç, kişisel yetenekleri, ailelerin özel çabası, az sayıdaki nitelikli eğitim veren kurumların uğraşları sayesinde gelişmiş eğitim alabiliyor. Nitelikli eğitim alanların ise eğitimlerine uygun nitelikli iş bulmaları neredeyse olanaksız. Dünya Ekonomik Forumunun yıllık olarak yayımladığı “Dünya İnsan Kaynakları”* raporunun 2016 yılı sonuçlarına göre 130 ülke arasında yüksek nitelikli iş olanakları yaratmada Türkiye 69. sırada yer ..]]> Wed, 16 Aug 2017 05:03:23 +0300 Kamyon terörü dedikleri resmen anarşi: Kurumlar anarşisi https://www.evrensel.net/yazi/79607/kamyon-teroru-dedikleri-resmen-anarsi-kurumlar-anarsisi https://www.evrensel.net/yazi/79607/kamyon-teroru-dedikleri-resmen-anarsi-kurumlar-anarsisi? Yer İstanbul. Otobandayız. Yan yoldan boş bir TIR çıkıyor. Yavaşlıyoruz. TIR süratle önümüze geçiyor ve geçerken de kasasına sıkışmış sert bir cisim kurşun gibi ön camımıza çarpıyor. Cisim cama geldiğinde bir elimle kafamı korumaya çalıştığımı anımsıyorum. TIR, yükünü boşalttıktan sonra fırlayabilecek her türlü atıktan temizlenerek trafiğe çıkma zorunluluğuna uymuş olsa, birilerinin o kadar da değil diyebileceği ama öngörülen bir risk olduğu için zorunlu olan önlemi uygulasa beni de aracın içerisindeki diğer yolcuları da riske atmamış olacak. Yer İstanbul’un merkezi. Kamyon, hem de Büyükşehir Belediyesine ait bir kamyon, hem de yaya-bisiklet yolunda manevra kurallarına uymadan geri geri gittiği için, şantiye alanına dönüşmüş yaya yolunda güvenlik önlemleri alınmadığı için, deniz yoluyla taşınabilecek pislik sırf maliyetten kaçınmak için, uygun olmayan kamyonlarla kara yolundan taşındığı için Şule İdil Dere 23 yaşında yaşamını yitiriyor. Yer İstanbul, Müzeyyen Hacat, kaldırımda..]]> Wed, 02 Aug 2017 04:53:36 +0300 Personel Müdürlüğü/İnsan Kaynakları Yönetimi ve sendikalar https://www.evrensel.net/yazi/79471/personel-mudurlugu-insan-kaynaklari-yonetimi-ve-sendikalar https://www.evrensel.net/yazi/79471/personel-mudurlugu-insan-kaynaklari-yonetimi-ve-sendikalar? 1980’li yılların ortalarına kadar işyerlerinde personel müdürlükleri vardı. İşyeri büyükse personel şefleri ve şeflere bağlı müdür personelci adı altında görev yaparlardı. Personel müdürünün/şefinin tek görevi işe uygun çalışan bulmak değildi. Personel müdürlerinin belki de en önemli görevleri işçilerin sendikaya gereksinim duymalarına engel olmaktı. Personel müdürleri çalışanların sendikaya üye olmalarını engellemek için işe alım aşamasında tanıdık bildik olmalarına, ileride sözlerinden çıkmayacak kişilikte olmalarına özen göstererek ilk adımı atarlardı. Çalışanların tanıdık bildik olmalarının yetmeyeceğini bildikleri için de, çalışanların sendikaya yönelmesini engellemek için, çalışanların özlük haklarını gözeten, olabildiğince işyerinde yasaları uygulamaya özen gösteren bir pratik geliştirmeye çalışırlardı. Her personel müdürü bilirdi ki, işçi işyerinde haksızlığa uğramışlık duygusunu sürekli yaşar, kendisini sahipsiz hissederse, sendika fikri yavaş yavaş o işçiye cazip gel..]]> Wed, 12 Jul 2017 04:15:32 +0300 'Borç yiğidin kamçısı' da kamçı kimin elinde? https://www.evrensel.net/yazi/79336/borc-yigidin-kamcisi-da-kamci-kimin-elinde https://www.evrensel.net/yazi/79336/borc-yigidin-kamcisi-da-kamci-kimin-elinde? Hızla borçlanıyoruz. Sümerler, Assur, Babil ve eski Arap toplumlarında, borcunu ödemeyen borçluya, karısına, çocuklarına el konulup alacaklılar tarafından köleleştirilirlerdi. Tevrat’a göre borcunu ödemeyen,borcuna karşılık kendisini köle olarak satmak zorundaydı. Tevrat’ta borçlarını ödeyemeden ölen, bıraktığı malının da borçlarını karşılamaması halinde alacaklıların, ölenin karısı ve çocuklarına el koyup köle olarak satmasını düzenleyen, borçlu babanın öz kızını köle olarak borçlarını ödemek için satmasına olanak tanıyan hükümler yer almıştır. Hammurabi yasalarına göre bir kişi borcunu ödeyemez ise kendisini, karısını, oğlunu ya da kızını satmak zorundaydı. Borç karşılığı yapılan bu satış hükümlerine göre satılanlar, üç yıl süreyle alacaklının yanında çalışmak zorundaydılar. Üç yıl çalıştıktan sonra yeniden özgür olabiliyorlardı. Assur’da borcunu ödeyemeyen kişiler borçlarına karşılık alacaklıya yakınlarından birisini rehin olarak vermek zorundaydı. Alacaklı, borca karşıl..]]> Wed, 21 Jun 2017 05:00:48 +0300 ‘Ve her şey iyi olacak' https://www.evrensel.net/yazi/79285/ve-her-sey-iyi-olacak https://www.evrensel.net/yazi/79285/ve-her-sey-iyi-olacak? Gençlere sitem ettim, şiir okumuyorsunuz diye. “Nerden biliyorsun okumadığımı” dedi, genç bir kızımız, “Okuyoruz.” Biz dedim korkularımızı şiirle yenmeye, umudumuzu şiirle diri tutmaya çalışırdık. Bildiğim, yaşadığım gibi anlatmaya çalışayım dedim. 12 Eylül darbesi sonrası baskı günlerini Yaşar Kemal’le tanımlar “Yer bakır, gök demir oldu biz de araya sıkıştık” derdim. Bilgiç, ukala bir tavırla. 12 Eylül darbesinin zulmü hışım gibi toplumun üzerine çökmüştü. Korkmaktan utansam da korkuyordum. Enver Gökçe’ye sığınır, rest çekerdim: “Ben berceste mısraı buldum./Hey ömrümce söylerim./ Gözden, gezden, arpacıktan olsun. /Hey ömrümce söylerim! “ “Bizsiz Ilgaz’ın çam ormanları güzel değildir./ Hayda günlerim hayda/ Sırtını düşmana verdikçe,/ Murat dağları güzel değildir,/ Dost dost ille kavga!/” Nâzım’ın “Hapiste Yatacak Olana Bazı Öğütler” şiiri olmadan korku yenilir mi? “Dünyadan, memleketinden, insandan/umudum kesik değil diye / İpe çekilmeyip de/ Atılırsan içeriye..]]> Wed, 14 Jun 2017 04:30:29 +0300 Ölmeyen Kenan Evren ve 43 Form Mukavva işçisi https://www.evrensel.net/yazi/79235/olmeyen-kenan-evren-ve-43-form-mukavva-iscisi https://www.evrensel.net/yazi/79235/olmeyen-kenan-evren-ve-43-form-mukavva-iscisi? Kenan Evren 12 Eylül darbesinin lideriydi. Türkiye’nin son 40 yılını şekillendiren 12 Eylül darbesinin kudretli paşası Genelkurmay Başkanı, darbe sonrasında Türkiye’nin 7. Cumhurbaşkanıydı. Kenan Evren 2012 yılında gerçekleştirdiği darbe nedeniyle ağırlaştırılmış müebbet hapis istemiyle yargılanmaya başladı. Ceza aldı. Ancak aldığı ceza henüz kesinleşmeden 98 yaşında öldüğü için devlet töreni ile gömüldü. Darbeci olarak mahkumiyeti kesinleşmeden cumhurbaşkanı sıfatını yitirmeden gömüldü. Kenan Evren 1983 yılında, başında bulunduğu Milli Güvenlik Konseyinde grev hakkının kapsamının daraltılmasını dehasını konuşturarak açıklıyordu. Kenan Evren’e göre kömür ve petrol ülkenin enerji kaynaklarının başında gelir. Enerji, kömür ve petrole bağlıdır. Petrol sektöründe greve izin verilse, trenlerin bir kısmı mazotla işliyor, trenler durur. Elektrik santrallerinin birçoğu kömür ve petrolle çalışıyor. Tutarlı olmak gerekir. Bir yandan elektrikte, hava gazında grev yapılmaz diyoruz ama ..]]> Wed, 07 Jun 2017 04:51:02 +0300 OHAL-keyfilik-hukuk https://www.evrensel.net/yazi/79143/ohal-keyfilik-hukuk https://www.evrensel.net/yazi/79143/ohal-keyfilik-hukuk? OHAL ilan edileli neredeyse bir yıl olacak. Nerdeyse bir yıldır kanun hükmünde kararnamelerle (KHK) yönetiliyoruz. Üstelik bu KHK olağanüstü hal ilanı sonrası çıkartılmış olduğu için bir yetki yasası olmadan Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu tarafından yürürlüğe konuluyor. Aslında OHAL, Anayasa’ya göre belirli koşulların dayattığı, geçici bir yönetim biçimidir. Anayasa Mahkemesinin E. 1991/6 ,K. 1991/20, T. 3.7.1991 sayılı 08.03.1992 Tarihli Resmi Gazete2de yayımlanan kararı OHAL ve OHAL koşullarında yürürlüğe konulan KHK nitelendirmesini yapan kararlardan birisidir. Anayasa Mahkemesinin 1991/6 E. sayılı kararında “Olağanüstü yönetim usulleri yürütme organına önemli yetkiler vermesine, hak ve özgürlükleri de önemli ölçüde sınırlandırmasına karşın, demokrasilerde sonuçta bir ‘hukuk rejimi’dir” denilmiştir. Anayasa Mahkemesinin 1991/6 E. sayılı kararına göre “... Anayasa Mahkemesi ‘olağanüstü hal KHK’si’ adı altında yapılan düzenlemelerin Anayasa’nın öng..]]> Wed, 24 May 2017 04:52:47 +0300 Yıllık izin hakkı temel bir sosyal haktır https://www.evrensel.net/yazi/79095/yillik-izin-hakki-temel-bir-sosyal-haktir https://www.evrensel.net/yazi/79095/yillik-izin-hakki-temel-bir-sosyal-haktir? Anayasa dinlenme hakkını “çalışanlar” öznesini kullanarak tanımlamıştır. Dinlenme çalışanların hakkıdır. Çalışanlar dinlenme hakkını kullanırken gelir kaybı yaşıyorlarsa, dinlenme hakkının varlığından söz etmek olanaklı değildir. Bu nedenle Anayasa çalışanlar için dinlenmenin bir hak olduğunu söylemekle yetinmemiş, “Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir” demiştir. Böylece çalışanların dinlenme haklarını kullanırken gelir kaybına uğramamaları Anayasa ile güvence altına alınmıştır. Dinlenmenin çalışanlar için anayasal bir hak olarak düzenlenmesinin hukuki sonuçları vardır. Ücretli yıllık izin hakkı açısından bu sonuçları özetlemeye çalışalım: 1. Ücretli yıllık izin hakkı yasayla belirlenmek zorundadır. 2. Yasayla düzenlenmiş olan ücretli yıllık izin hakkını çalışanlar aleyhine yasada belirtilen alt sınırın altında belirlemek, ortadan kaldırmak hukuken olanaklı değildir. 3. Ücretli yıllık izin hakkı bu nedenle satılamaz...]]> Wed, 17 May 2017 05:00:35 +0300 Adil yargılama hakkı OHAL'de de geçerlidir https://www.evrensel.net/yazi/79050/adil-yargilama-hakki-ohalde-de-gecerlidir https://www.evrensel.net/yazi/79050/adil-yargilama-hakki-ohalde-de-gecerlidir? Adil yargılanma hakkı şudur: “Herkes, gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini istemek hakkına sahiptir.” (Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Adil Yargılanma Hakkı/ 6. madde) Adil yargılanma hakkı, OHAL koşulları dahil her durumda her koşulda herkesin talep edebileceği temel bir insan hakkıdır. Yargılama, mahkemelerde yapılır. Kararı, yargılama sonunda hakim verir. Mahkeme kararının adil olup olmadığı yargısı, daha karar aşamasına gelmeden hakimin davayı yürütüş şekline bağlı olarak şekillenir. Adil yargılanma hakkından söz edebilmek için yargılamayı yürüten hakimin hakimlik mesleğinin gerektirdiği bilgi donanımının dışında hakimlik etiğine uygun davranması zorunludur. Hakimlik etiği nedir? Dünyada ve Türkiye’de nasıl, hangi koşullarda uygulanı..]]> Wed, 10 May 2017 04:15:50 +0300 Hukuksuzluk olağan değildir, alışmamak gerek https://www.evrensel.net/yazi/79002/hukuksuzluk-olagan-degildir-alismamak-gerek https://www.evrensel.net/yazi/79002/hukuksuzluk-olagan-degildir-alismamak-gerek? Hastanede bekliyorum. Yan masamda bir eli sargılı birisi telefonla konuşuyor. İstemeden konuşmaya kulak misafiri oldum: “Ağbi kontrole geldim. İki hafta sonra benim bir şeyim kalmıyor. Doktorla konuştum iki hafta sonrası için iş başı yapabileceğimi söyledi. Sorun yok iki hafta sonra iş başı yapabilirim ama abi sen sigorta işini bir daha konuş.” Konuştuğu kişi ne söylediyse, adam pazarlığa başladı: “Ağbi, iki hafta sonra işsizlik sigortasından yararlanmaya başlayacağım. Sekiz ay işsizlik parası alacağım. Sekiz ay idare ederim ama sekiz ay sonra beni sigortalı yapması lazım. Tamam asgari ücrete bir itirazım yok da sigortasız çalışmak istemiyorum ağbi, asgari ücret versin sigortamı da yapsın.” Şimdi bu kısa konuşmanın ortaya koyduğu gerçeklere bir bakalım: 1. Bu adam bir işçi. 2. İşçi iş kazası geçirmiş eli yaralı. İş kazası geçirmiş olduğu için 5510 sayılı Yasa’ya göre hem tedavi hizmeti alıyor hem de geçici iş göremezlik ödeneği. 3. Doktor iş başı yapabilir raporu verd..]]> Wed, 03 May 2017 04:51:44 +0300 29 yıl sonra Yargıtaydan taşeron işçi sorununa çözüm ışığı https://www.evrensel.net/yazi/78813/29-yil-sonra-yargitaydan-taseron-isci-sorununa-cozum-isigi https://www.evrensel.net/yazi/78813/29-yil-sonra-yargitaydan-taseron-isci-sorununa-cozum-isigi? Çalışma yaşamının kanayan yarası taşeron işçiliğinin çözümü doğrultusunda Yargıtay 9. Hukuk Dairesi önemli bir karar verdi. Referandum telaşı içerisinde gözden kaçmamasını diliyorum. Bu kararla işverenlerin “asıl” ya da “yardımcı işleri” taşeron işçilerine vermeleri, keyiflerine göre taşeron işçi çalıştırmaları sendikaların imzaladığı toplu iş sözleşmeleriyle engellenebilecek. Taşeron işçilerinin taleplerini anımsayalım: Taşeron işçisi, aynı işyerinde, aynı işi yaptığı işçilerle eşit ücret istiyor. Taşeron işçisi aynı işyerinde aynı işi yaptığı işçilerle aynı çalışma koşullarına sahip olmak istiyor. Yani taşeron işçisi, benim de hafta tatilim olsun, ben de yıllık izinlerimi kullanabileyim, ben de haftada 45 saat çalışmalıyım, benim de fazla çalışmalarım düzenli ödensin, bana da işçi sağlığı iş güvenliği kuralları uygulansın, işten atıldığımda ben de iş güvencesi hükümlerinden yararlanabileyim, benim de kıdem ihbar tazminatım gerçek ücretim üzerinden ödensin diyor. Ta..]]> Wed, 05 Apr 2017 05:00:40 +0300 'En alttakiler'* https://www.evrensel.net/yazi/78533/en-alttakiler https://www.evrensel.net/yazi/78533/en-alttakiler? 1990’lı yıllar. Artık taşeron uygulaması yaygınlaşmış, taşeron bahçe işleri, yemekhane, servis hizmetlerinden makine başı işlere geçmiş. Taşeron işçileri de değişmiş. Önceleri vasıfsız, köyden kente yeni gelmiş herkesin yapabileceği işlerde çalışan taşeron işçisinin yerini, en vasıflı becerikli işçiler almaya başlamış. İşverenler memnun. “Neden” diyorlar “Neden taşeron işçi çalıştırmayayım ki? Taşeron işin sevk ve yönetiminde kolaylık maliyette ucuzluk. Tabi çalıştıracağım.” İşin sevk ve yönetiminde kolaylık sözü, taşeron işçilerin sendikalaşamamasına işten atılma korkusuyla her istenileni yapmak zorunda kalmasına; maliyette ucuzluk ise, asgari ücretin altında, işten çıkartmanın maliyet getirmeden yapılabilmesine işaret ediyor. Örgütsüz, güvencesiz, iş bulduğuna şükreden, işverenin emir ve talimatlarını sorgulamayan, ölüsünün de dirisinin de çok fazla kale alınmadığı, uysal bir çalışan kitlesi, ister istemez patronlara cazip geliyor. Taşeron işçisine kadrolu işçiler kızgın...]]> Wed, 22 Feb 2017 05:00:27 +0300 Emeğin yağmalanması senaryo değil, gerçek https://www.evrensel.net/yazi/78485/emegin-yagmalanmasi-senaryo-degil-gercek https://www.evrensel.net/yazi/78485/emegin-yagmalanmasi-senaryo-degil-gercek? Doktor, avukat, mühendis, öğretmen, akademisyen, sanatçı, set işçisi, beyaz yakalı, mavi yakalı, taşeron, kiralık işçi, işçi, fark etmiyor. İş gücünü satarak geçimini sağlayan herkesin emeğinin yağmalandığı bir dönem yaşıyoruz. Bağımlı çalışanların meslekleri ne olursa olsun emeklerinin değeri ödenmiyor. Çalışma sürelerine ilişkin yasal sınırlar uygulanmıyor. Sigorta primleri gerçek ücreti üzerinden yatırılmıyor ya da hiç ödenmiyor. Örgütlenme haklarını kullanamamaları için yasal statüleri değiştiriliyor. Bağımlı çalışanlar kağıt üzerinde kendi nam ve hesabına çalışıyormuş gibi gösteriliyor. Bunlar da yetmez ise, yine kayıtlarda taşeronun taşeronu gölge işverenler üzerinden kayıt altına alınıyorlar. Sorumlu tutulacak işveren kalmıyor. Emir ve talimat verirken, işçiyi işten atarken, işçiye baskı yaparken, net, somut olarak ortada olan işveren, işçi hakkını aradığında bir anda buharlaşıyor. Görünmez, ulaşılmaz, dokunulmaz bir varlığa dönüşüyor. Hukuk, işvereni buharlaştırıyor. ..]]> Wed, 15 Feb 2017 04:35:56 +0300 'Şefim daha iyi bilir, kağıt üzerinde eğitim verilmiş olabilir' https://www.evrensel.net/yazi/78350/sefim-daha-iyi-bilir-kagit-uzerinde-egitim-verilmis-olabilir https://www.evrensel.net/yazi/78350/sefim-daha-iyi-bilir-kagit-uzerinde-egitim-verilmis-olabilir? İşçinin iş kazasında sağ el baş parmağı ile işaret parmağı kopmuş. İşveren işçilere gerekli eğitimlerin verildiğini, her türlü önlemin alındığını ileri sürüyor. Aynı makinede halen çalışan bir işçi tanıklık yapıyor. Yargıç tanığa soruyor: “Bu makinenin riskleri konusunda önceden size eğitim verildi mi?” Tanık olan işçi sözü dolaştırıyor, ne verildi ne verilmedi anlamına gelecek bir şeyler söylüyor. Yargıç soruyu daha somut hale getirerek soruyor: “Bu makinayı şöyle kullanırsanız eliniz kopar, böyle kullanırsanız kaza olur gibi bir eğitim verildi mi?” Sorulardan bunalan tanık işçi sağlığı iş güvenliği alanında yaşananları tek cümle ile özetleyen yanıtını veriyor: “Şefim daha iyi bilir, kağıt üzerinde eğitim verilmiş olabilir.” İşte size bu ülkedeki işçi sağlığı iş güvenliğinin tek cümlelik özeti. Yasa risk değerlendirmesi yapılmasını yapılan risk değerlendirmesinin sonuçlarının işçilere anlatılmasını zorunlu tutar. İşçi bilmez, çünkü kağıt üzerinde risk değerlend..]]> Wed, 25 Jan 2017 04:22:11 +0300 Anayasa değişikliğiyle 12 Eylül rejimi amacına ulaşarak tamamlanıyor https://www.evrensel.net/yazi/78307/anayasa-degisikligiyle-12-eylul-rejimi-amacina-ulasarak-tamamlaniyor https://www.evrensel.net/yazi/78307/anayasa-degisikligiyle-12-eylul-rejimi-amacina-ulasarak-tamamlaniyor? Biz kabul etsek de etmesek de Nisan 2017’de yapılacağı düşünülen anayasa referandumu, gerçekte 1982’de yapılmış ve yüzde 91.37 ile kabul edilmiş 1982 anayasa referandumunun devamıdır. 12 Eylül darbesinden sonra 7 Kasım 1982’de 12 Eylül darbecilerinin Danışma Meclisine hazırlattıkları 1982 Anayasası referanduma sunuldu. Halkın yüzde 91.37’sinin evet, sadece yüzde 8.63’ünün “hayır” oyu verdiği 1982 Anayasası, 9 Kasım 1982 tarihinde yürürlüğe girdi, halen yürürlüktedir. Bugün olası bir referandumda halk gerçekte 12 Eylül cuntasının ortaya koyduğu iradeyi oylayacaktır. Verilecek evetler, 1982 Anayasası’na 1982’de verilen evetler hanesine, verilecek hayırlar da 1982 yılında sadece yüzde 8.63 olan hayırlar hanesine yazılacaktır. Anımsayalım: Türkiye’de parlamenter sistem, bugünlerde Mecliste görüşülen Anayasa değişikliğiyle sonlandırılmıyor. Türkiye’de parlamenter sistemin sonu 12 Eylül darbesini yapanların hazırlattığı 1982 Anayasası’nın kabul edilmesiyle zaten gelmişti. 12 Ey..]]> Wed, 18 Jan 2017 04:54:23 +0300 Evet, işçilerin de zamanı kıymetlidir https://www.evrensel.net/yazi/78260/evet-iscilerin-de-zamani-kiymetlidir https://www.evrensel.net/yazi/78260/evet-iscilerin-de-zamani-kiymetlidir? İşverenler “vakit nakittir” sözünü çok sever. İşe beş dakika geç gelen veya beş dakika erken çıkan işçi, iş akışını bozmakla suçlanır. İşverenin zamanı çok kıymetlidir. Her dakikası boşa geçirilmeden kullanılmalıdır. “Büyük abdestini işyerinde yapan işçi benden çalıyordur” diyen işveren gördüm. İşveren sahiplendiğinde bu denli kıymetli olan “zaman”, işçiden gittiğinde değersizleştirilir. Kolayca “ne olur baş dakika geç çıksan” denilir. Geç çıkmayı kabul etmeyenler en azından bakışlarla kınanır. İş gününün bitimine dakikalar kala verilen, mutlaka yetiştirilmesi gereken acil işlerle işçinin zamanı arsızca tırtıklanır. İşçinin her gün beş dakika, on dakika geç çıkması görülmez, ayda yılda bir geç kalması ya da erken çıkması hemen göze batar. Aslında işçilerin de yasalara göre “zaman benim için de kıymetlidir” diyebilme hakkı vardır. Gece 7,5 saatten fazla çalışan işçi haftalık çalışma süresi olan 45 saati aşmasa da fazla çalışma ücreti isteyebilir. İşçinin gece (Saat 20:00-..]]> Wed, 11 Jan 2017 05:00:13 +0300 İşçinin hakkını almasının önüne yeni bir engel: Arabuluculuk https://www.evrensel.net/yazi/78221/iscinin-hakkini-almasinin-onune-yeni-bir-engel-arabuluculuk https://www.evrensel.net/yazi/78221/iscinin-hakkini-almasinin-onune-yeni-bir-engel-arabuluculuk? İşten çıkarttığı işçiye haklarını vermek istemeyen işverenlerin çevirdiği dolaplar hiç bitmiyor bitmeyecek. İşçiler işten çıkartıldığında kıdem, ihbar tazminatı ödemek istemeyen işverenler işçiye ya istifa belgesi imzalatırdı ya da ibraname. Bunlara 4857 sayılı Yasa, iş güvencesi hükümlerini getirince ikale (bozma sözleşmesi) eklenmişti. İş hukukçuları olarak biz “ikale” (bozma sözleşmesi) nedir bilmezdik. 2003 yılında 4857 sayılı İş Yasası keyfi işten çıkartmalara karşı sınırlı bir güvence getirdi, biz de “ikale” ile tanıştık. Şimdi de sırada arabuluculuk var. İşçi bir tekstil fabrikasında çalışıyor. Sabah işe geldiğinde insan kaynaklarından çağırıp seni işten çıkarttık, bekle muhasebeci gelecek haklarını hesaplayıp ödeyecek diyorlar. İşçiyi muhasebeci gelecek diye tam 7 saat işyerine bekletiyorlar. 7 saat sonra işçinin tanımadığı bir adam geliyor. Gelen bu adam işçiyle konuşmuyor. Muhatap dahi olmuyor. Sadece işçiye “Haklarını ödememiz için imzalaman gereken belgeler” ..]]> Wed, 04 Jan 2017 04:24:51 +0300 İşverenin işçiye talimat verme hakkı sınırsız değildir https://www.evrensel.net/yazi/78176/isverenin-isciye-talimat-verme-hakki-sinirsiz-degildir https://www.evrensel.net/yazi/78176/isverenin-isciye-talimat-verme-hakki-sinirsiz-degildir? Arabanın kapısını takarken, soluklanmak için doğrulduğunda karşıdan kendisini izleyen genç bir çalışanla göz göze geldi. Tanımadığı için işine devam etti. Genç adam yanına gelip sert bir ses tonuyla “Burada ne yapıyorsun?” diye sordu. İşçi soru soran gencin ses tonundaki sertlikten rahatsız olmuştu. “Pardon siz kimsiniz, neden soruyorsunuz?” diye karşılık verdi. Genç adam bu karşılığa daha da sinirlenip “Şimdi tutanak tutarsam kim olduğumu anlarsın. Ben X prosesinin mühendisiyim” dedi. 23 yıllık işçi, geri adım atmadan “Ben sizi ilk kez görüyorum, kendinizi tanıtabilirdiniz” diye yanıtladı. 23 yıllık işçiyi amirlerine saygısız davrandığı gerekçesiyle iki gün sonra işten çıkardılar. Orta büyüklükte bir şirkette, üst düzey yönetici olarak çalışan bir yakınımı ziyarete gitmiştim. Çay söyledi. Bir süre sonra çay geldi, çayı getiren işçi dışarı çıkınca yakınım söylendi: - Daha düne kadar bu çocuk inanılmaz saygılıydı. Şimdi işyerinde sendika örgütlendi, sendikalı oldu; adamın y..]]> Wed, 28 Dec 2016 04:53:56 +0300 Amcaoğlu oldukları için değil işçi oldukları için aynı yaşta öldüler https://www.evrensel.net/yazi/78139/amcaoglu-olduklari-icin-degil-isci-olduklari-icin-ayni-yasta-olduler https://www.evrensel.net/yazi/78139/amcaoglu-olduklari-icin-degil-isci-olduklari-icin-ayni-yasta-olduler? Gürkan Ağaç ve Fuat Ağaç amca çocukları... Her ikisi de 28 yaşında iş cinayetlerinde yaşamlarını yitirdi. Gürkan Ağaç; 28 yaşında, 2012 yılı eylül ayının son günü işe girdi. 2012 yılı 7 Aralık’da henüz daha iki aylık işçiydi. Saat 16.30’da zeminden 9 metre yükseklikte bulunan tavan vinci raylarındaki çatlağı kaynak yapması kendisinden istendi. Çatlak olan vinç rayları ile tavan arasındaki mesafe 110 cm olduğundan çömelerek çalışmak zorunda kaldı. Gürkan kaynak yaparken, vinç operatörü vinci hareket ettirdi. Vincin hareket etmesi nedeniyle Gürkan’ın kafası çatıda bulunan profil demirlere çarptı ve kafası parçalanan Gürkan yaşamını yitirdi. Soruşturma sırasında işyerinde yoğun gürültü olmasına rağmen haberleşmenin bağırarak ve işaretleşerek yapıldığı, işçilere telsiz verilmediği tespit edildi. Bilirkişi raporunda; Gürkan’ın karanlıkta yerden 9 m yükseklikte çömelerek çalışmaya zorlanmadan, “Sepet içinde ve sepetin yükseltilmesi veya indirilmesi şeklinde hareket eden platform ..]]> Wed, 21 Dec 2016 05:00:44 +0300 Geleceğimizi çaldırmayalım https://www.evrensel.net/yazi/78089/gelecegimizi-caldirmayalim https://www.evrensel.net/yazi/78089/gelecegimizi-caldirmayalim? İstanbul/Beşiktaş’ta patlayan bombalar hiç kimse hiç bir yer güvenli değildir mesajı veriyor. Patlatılan bombalar hiç kimsenin, hiç bir yerin güvenli olmadığı, tek suçu tesadüfen oradan geçmek, tesadüfen o gün o saatte görevli olmak, tesadüfen o gün o saatte saniyelik bir zaman dilimi içerisinde o tarafa doğru adım atmak olan insanların ölebildiği bir ülke burası dememizi istiyor. Korkuyoruz. Kızıyoruz. Lanetler savuruyoruz. O gün orada olmadığımız için, yakınlarımızdan birisi orada olmadığı için içten içe seviniyoruz. Geleceğimizden endişeleniyoruz. En kötüsü de her patlayan bombadan sonra ölenlerin kimliğine, ölenlerin yaptığı işe göre tavır belirleyen, tarafını netleştiren bir yere doğru koşar adım gidiyoruz. Suruç’ta, Ankara garında ölenlere üzülenlerin neredeyse terörist ilan edildiği, Beşiktaş’ta ölenlere üzülenlerin iktidar yanlısı ilan edildiği tehlikeli bir girdaba doğru birileri bizleri sürüklemeye çalışıyorlar. Çok klişe bir söylem olacak ama biz bu filmi daha önce gördük..]]> Wed, 14 Dec 2016 04:26:35 +0300 Gerçekten sendika hakkı var mı? https://www.evrensel.net/yazi/78048/gercekten-sendika-hakki-var-mi https://www.evrensel.net/yazi/78048/gercekten-sendika-hakki-var-mi? İşçilerin iş yasasından doğan haklarını özetleyen biz yazı yazmıştım. Okuyucularım istedi, şimdi de işçilerin sendikal haklarını köşemin sınırlarını zorlayarak özetlemeye çalıştım. 1. Sendika hakkı, toplu iş sözleşmesi ve grev hakkı Anayasa’da yer alan sosyal haklardandır. 2. Bir hakkın anayasada yer alması, o hakkın güvenceye alınmış olduğunu, devletin anayasal güvence altına alınmış bu hakkın kullanılmasını sağlamak için yükümlülük altına girmiş olduğu anlamına gelir. 3. Sendika, toplu iş sözleşmesi ve grev haklarına kısaca sendikal haklar veya kolektif haklar denilmiştir. 4. Sendikal haklar birisinin varlığı diğerinin de var olup olmamasını anlamlandıran haklardır. Bu nedenle sendikal haklar “Siyamlı ikizlere” benzetilerek açıklanır. 5. Sendikal haklardan birisi yoksa diğerlerinin varlığından söz edilemez. Örneğin sendika kurma hakkı var, grev hakkı veya toplu iş sözleşmesi yapma hakkı yoksa artık sendika hakkının varlığından da söz etmek hukuken olanaklı değildir. ..]]> Wed, 07 Dec 2016 04:53:44 +0300 İşçilikten köleliğe dönüş https://www.evrensel.net/yazi/78000/iscilikten-kolelige-donus https://www.evrensel.net/yazi/78000/iscilikten-kolelige-donus? Hukuken işçiyle kölenin farkı, işçinin hak sahibi olmasıyla açıklanır. Köle ile köle sahibi arasında karşılıklı hak ve borçlara dayalı bir hukuki ilişki bulunmaz. İşçi ile işveren arasında ise karşılıklı haklar ve borçlar vardır. iş sözleşmesi hem işçiye hem işverene borç yükleyen iki taraflı sözleşmedir. İş sözleşmesinde işçinin temel borcu iş görmektir. İşçinin bu borcuna iş görme edimi denilir. İşçi iş görme edimini yerine getirirken “yüklendiği işi özenle yapmak ve işverenin haklı menfaatlerinin korunmasında sadakatle davranmak zorundadır” (Türk Borçlar Yasası madde 396). İşveren ise sözleşmesi ile işçiye ücret ödeme borcu altına girer. İşverenin işçiye iş karşılığı ödemek zorunda olduğu ücret bir lütuf değil, borçtur. İşçi açısından ise haktır. İşverenin iş sözleşmesinden doğan borçları sadece ücret ödeme yükümlülüğü ile sınırlı değildir. İşveren işçinin yasayla belirlenmiş çalışma sürelerine saygı göstermek zorundadır. Bu nedenle işveren işçinin rızası olmadan haftada..]]> Wed, 30 Nov 2016 04:41:32 +0300 İşçiysen imzandan korkacaksın! https://www.evrensel.net/yazi/77955/isciysen-imzandan-korkacaksin https://www.evrensel.net/yazi/77955/isciysen-imzandan-korkacaksin? Hukuk önemli ölçüde irade açıklamalarıyla ete kemiğe bürünür. İrade sözlü veya yazılı olarak dışa vurulur, görünür olur. Yazılı olarak dışa vurulan irade açıklamasının altına, irade sahibi açıklanan iradenin kendisine ait olduğunu gösteren, sürekli aynı şekilde tekrarladığı yazılı bir işaret bırakır. Buna imza denir. İmza atmak çok ciddi bir iştir. Atılan her imza ile haklar edinir borçlar yüklenirsiniz. İmzanın hukuken bağlayıcı olması için imza atanın, hataya düşürülmemiş olması, baskı altında imza atmak zorunda bırakılmamış olması, kısaca özgür iradesiyle imza atmış olması gerekir. İşçiler işe girerken boş kağıda imza atar. İşçi Ahmet de boş kağıda imza atan işçilerden birisiydi. Haksız yere işten atıldı. Dava açtı kazandı. Kazandığı kıdem ihbar tazminatı ve diğer haklarını işveren ödemedi. Ahmet icraya koydu. İşveren Ahmet’in imzasını taşıyan, icra takibinde yazılı miktarı kuruş kuruş aldığını gösteren yazılı belge ile takibe itiraz etti. Ahmet, parayı almadığını, boş kağıdı ..]]> Wed, 23 Nov 2016 04:43:14 +0300 Yasalarda var olan uygulamada yok olan işçi hakları https://www.evrensel.net/yazi/77908/yasalarda-var-olan-uygulamada-yok-olan-isci-haklari https://www.evrensel.net/yazi/77908/yasalarda-var-olan-uygulamada-yok-olan-isci-haklari? Bana sorulan, benimde açıkladığımda inandırmakta zorlandığım basit, temel bazı kurallar var. Bu temel kuralları açıkladığımda “Ama bizim piyasada hiç bir yerde sizin söylediğiniz gibi uygulanmıyor” denilip karşı çıkılıyor. Ben yine de madde madde belirtme zorunluluğu duyuyorum. 1. İşçinin iş gücünü işverenin emir ve talimatlarına hazır halde tuttuğu süreye çalışma süresi denilir. 2. Çalışma sürelerinin en fazla kaç saat olacağı yasayla belirlenmiştir. Yasanın belirlediği bu süreleri taraflar anlaşarak arttırma yoluna gidemezler. Haftalık ya da günlük çalışma sürelerini tarafların anlaşarak arttırdığı sözleşmeler geçersizdir. 3. Haftalık çalışma süresi 45 saattir. 45 saati aşan çalışma süresi bir dakika da olsa fazla çalışmadır. Saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenmesi gerekir. Yedi günlük bir zaman dilimi içerisinde 45 saat çalışan bir işçi en az 24 saat kesintisiz dinlenme (hafta tatili) hakkına sahiptir. 4. Fazla çalışma yapılması için işçinin rızasını almak şar..]]> Wed, 16 Nov 2016 04:55:30 +0300 Her şey başkanlık sistemi için mi? https://www.evrensel.net/yazi/77813/her-sey-baskanlik-sistemi-icin-mi https://www.evrensel.net/yazi/77813/her-sey-baskanlik-sistemi-icin-mi? 15 Temmuz darbe girişiminden sonra yaşananlar, ilan edilen OHAL ve çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle Meclisin devre dışı bırakılması, son olarak Cumhuriyet gazetesine yapılan polis baskını ve avukat yasaklı gözaltılar darbe süreciyle açıklanamaz. Darbe yapmak, darbeye zemin hazırlamak, darbe yapanların mevki-makam sahibi olmalarını sağlayarak darbe yapacak güce erişmelerini sağlamak suçtur. Darbe gibi ağır bir suçun işlenmesini önlemek, bu suça karışanların ortaya çıkarılarak yargılanıp yasaların öngördüğü cezalara çarpıtmak hükümetin, yargının asli görevlerinden birisidir. Darbe sürecini tüm yönleriyle halka duyurmak da basının görevidir. Hükümetin görevleri arasında darbeyi önlemek, darbeye karışanları ortaya çıkarmak vardır ancak bugün yapıldığı gibi darbeyi önleme bahanesiyle muhalefeti susturmak hükümetin ne görevleri arasındadır ne de meşrudur. Üniversiteden ihraç edilen bilim insanları, kapatılan televizyonlar, haber ajansları, kültür ve sanat dergileri, cum..]]> Wed, 02 Nov 2016 04:23:20 +0300 Sanayi kenti Kocaeli: Üç yılda 217 iş cinayeti https://www.evrensel.net/yazi/77721/sanayi-kenti-kocaeli-uc-yilda-217-is-cinayeti https://www.evrensel.net/yazi/77721/sanayi-kenti-kocaeli-uc-yilda-217-is-cinayeti? Kocaeli dünyada eşine az rastlanır güzellikte bir yerdi. Denizi, körfezi, gölü, dağı, ormanları, dereleri ile bir dünya cennetiydi. Sanayi için doğasından, havasından, denizinden, körfezinden vazgeçti. Kocaeli, sanayileşmenin bedelini sadece yok edilen doğasıyla değil, iş cinayetlerinde verdiği kurbanlarla ödemeye devam ediyor. İşçi Sağlığı İş Güvenliği Meclisi Kocaeli raporunu açıkladı. Rapora göre Kocaeli’de 2013 yılından bugüne kadar en az 217- isçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi. İki buçuk yılda en az 217 işçi. Üretim de maliyetler düşük tutulsun diye, önlem alınmadığı için, adına kaza denilen cinayetlerde aramızdan ayrıldı. İki buçuk yıl içerisinde yaşamını yitiren 217 işçi cinayeti nedeniyle hiçbir işveren ceza almadı. Tutuklanmadı. Bir kaç iş güvenliği uzmanının dışında yargılanan işveren olmadı. Kocaeli cumhuriyet sonrası sanayi ile ilk tanışan kentlerden birisi. Sanayi ile tanışması 1934 yılına kadar gidiyor. Türkiye’nin ilk selüloz ve kağıt fabrikası (..]]> Wed, 19 Oct 2016 04:52:34 +0300 Ey işçi, sen de o kayabilir merdivene çıkmasaydın diyorlar https://www.evrensel.net/yazi/77675/ey-isci-sen-de-o-kayabilir-merdivene-cikmasaydin-diyorlar https://www.evrensel.net/yazi/77675/ey-isci-sen-de-o-kayabilir-merdivene-cikmasaydin-diyorlar? İşçi anlatıyor: “24 yaşımdayım, hafta sonunda işyeri dışında birden bayılıp düştüm. Doktora götürdüler, çok sert düşmüşüm, omzumda ciddi bir çatlak oluştu. Dört ay tedavi gördüm. İşyeri doktoru bayılma nedenimin sara (epilepsi) olabileceğini söyleyerek sevk etti. Henüz daha tetkiklerim sonuçlanmadan işten çıkartıldım. Kıdem ve ihbar tazminatımı ödediler. Fabrika yaşamımı sona erdirdiler. Yeni evliyim, eşim hamile, bir sürü borcum var.” İşçinin raporlu olduğu süre 101 gün. İş yasasına göre işveren işçiyi işten çıkartmadan önce işçinin kıdemine göre belirlenen bir süre vermelidir. Bu süreye ihbar öneli denir. Raporluysan işveren ihbar “önel” sürene 6 hafta daha ekler. Bu işçi işyerinde üç yılı aşan bir süredir çalıştığı için ihbar önel süresi 8 haftadır. 6 hafta eklenince 14 hafta yapar. 14 hafta 98 gün eder. 98 günden fazla raporu olduğu için işveren iş sözleşmesini sona erdirebilir. Yasayı anlattım. İşçi bana ne anladığını anlattı. “Sen diyorsun ki, işçiysen sahipsizsin, hastalanırs..]]> Wed, 12 Oct 2016 05:00:06 +0300 'Reis denilince aklına kim geliyor?' https://www.evrensel.net/yazi/77624/reis-denilince-aklina-kim-geliyor https://www.evrensel.net/yazi/77624/reis-denilince-aklina-kim-geliyor? Cumhuriyet gazetesinde 30.09.2016 tarihinde Sinan Tartanoğlu imzasıyla çıkan habere göre sözleşmeli öğretmen alımı için yapılan mülakatta “Reis denilince aklına kim geliyor?”* diye sormuşlar. “Reis denilince aklına kim geliyor?” Soruyu soranların aklında kimin olduğu, kimin ismini söyletmek istedikleri belli. Ciddi ciddi düşündüm, ben sözleşmeli öğretmen adayı olsaydım ve bu soru bana sorulsaydı ne diyebilirdim? Örneğin deseydim ki; Roma büyük bir imparatorluktu. Romalılar kendilerinden olmayan tüm halkları barbar kavimler olarak adlandırmışlardı. Özellikle IV. yüzyıldan itibaren Roma’yı sarsan Germen kavimlerinin Roma İmparatorluğu ile savaşmaları Romalı tarihçiler tarafından barbar kavimlerinin saldırısı olarak isimlendirilmiştir. Romalılar kendilerine saldıran Germenlerin askeri, idari ve hukuki gücü elinde toplayan liderlerine REİKS demişlerdir. Romalıların REİKS dedikleri barbar kralları hem başkomutanlık hem idarecilik, hem de kanun koyuculuk yapıyorlardı. Bu üç görevi k..]]> Wed, 05 Oct 2016 05:00:05 +0300 Susmak mümkün değil https://www.evrensel.net/yazi/77590/susmak-mumkun-degil https://www.evrensel.net/yazi/77590/susmak-mumkun-degil? Dün akşam “Adaletin İş Yüzü” programı başladığında başbakanlığın emriyle TÜRKSAT ekranımızı kararttı. Hayatın Sesi TV’de her Çarşamba Arzu Erkan ile canlı olarak yapmaya çalıştığımız “Adaletin İş Yüzü” programının ikincisi dün akşamdı ve program başlama saatimizde, tam 20.00’de TÜRKSAT hiçbir resmi açıklama yapmadan Hayatın Sesi TV kanalının yayınını durdurdu. Aynı anda Hayatın Sesi TV ile birlikte Jiyan TV, Zarok TV, TV 10 ve Van TV dahil çok sayıda kanalın yayınının gerekçe gösterilmeden durdurulduğunu öğrendik. Osman Bölükbaşı diyordu ki; “Konuşma devri kapandı, bakışma zamanı başladı. DP bunu da yasaklamadan önce bari birbirimizi iyice süzelim.” Yayınımızın durdurulduğu gün Evrensel gazetesinde televizyon programı ile aynı adı taşıyan “Adaletin İş Yüzü” isimli köşemde yazdığım “Demokrasi Oyunu ve Osman Bölükbaşı” başlıklı yazımda Osman Bölükbaşı’nın Demokrat Parti döneminde basına yönelik artan baskılara karşı yukarıda söylediklerini paylaşmıştım. Dün Demokrat Partinin yaptığ..]]> Fri, 30 Sep 2016 05:00:21 +0300 Demokrasi oyunu ve Osman Bölükbaşı https://www.evrensel.net/yazi/77575/demokrasi-oyunu-ve-osman-bolukbasi https://www.evrensel.net/yazi/77575/demokrasi-oyunu-ve-osman-bolukbasi? Cumhuriyet sonrası demokrasi oyunumuz asıl olarak 1945 yılında hileli bir seçimle başladı. Tarihe seçim hileleri, sandık oyunlarıyla geçen 1945 yılı seçimlerini şair Neyzen Tevfik iki dizeyle özetledi: “Ehl-i namus yoklamada düştü hep meyus (ümitsiz) oldu. “Merkezinden koyduranlar cümlesi mebus oldu” 1950 seçimlerini büyük bir çoğunlukla kazanan Demokrat Parti (DP) iktidara geldi. Seçimlerin galibi Başbakan Adnan Menderes “Ben odunu aday göstersem milletvekili seçtiririm” dedi. Demokrasiyi liderlerin gösterdiği adayların seçilmesine, meclis çoğunluğunun mutlak gücüne indirgeyen Menderes, Demokrat Parti (DP) grubuna seslendi: “Siz isterseniz hilafeti bile geri getirebilirsiniz.” Denklem kurulmuştu. Liderlerin belirlediği adayların seçilmesi milli iradenin tescili olarak adlandırıldı. Liderlerin söylediğinden milim sapamayan meclis çoğunluğu demokrasi oyunumuzun değişmeyen dekoru olarak siyasi yaşamımızda yer aldı. Herkesin birbirini kandırdığı bu oyuna itirazı olan bir siyasetç..]]> Wed, 28 Sep 2016 04:54:03 +0300 Korkuyoruz, korkuyorlar https://www.evrensel.net/yazi/77528/korkuyoruz-korkuyorlar https://www.evrensel.net/yazi/77528/korkuyoruz-korkuyorlar? Vali korkuyor. Polis korkuyor. Savcı korkuyor. Hakim korkuyor. İş adamı, işçi korkuyor. Gazeteci yazar korkuyor. Belediye başkanı korkuyor... Ortada garip bir durum var. Devletin milletin başına bela olmuş, devleti yönetenleri kandırabilmiş bir örgüt tasfiye edilirken herkesin düğün bayram yapması gerekirken ülkede düğün bayram havası bir türlü esmiyor. İşin çarpıcı yanı, FETÖ terör örgütünün uygulamalarından mağdur olmuş, hakları yenilmiş, önleri kesilmiş olanlar da korkuyor. Herkes neden korku içinde? Herkes neden bir sabah işten atılacağı, daha kötüsü gözaltına alınacağı endişesiyle uyanıyor? Neden herkes birbirine “Yarın gözaltına alınmazsak görüşürüz” esprisi yapmak gereği duyuyor? Tamam FETÖ terör örgütü darbeye kalkıştı. Anladık, bu örgüt devletin her hücresine sızmıştı. Kabul, devletin bu darbecilerden kurtulması gerekiyor. Unutmadık, FETÖ terör örgütü, beraber aynı menzile yürüdüğü iktidardan aldığı güçle vicdanları sızlatan haksızlıkların doğmasın..]]> Wed, 21 Sep 2016 11:47:17 +0300 Barış istedikleri için atılan akademisyenler, size minnettarız https://www.evrensel.net/yazi/77437/baris-istedikleri-icin-atilan-akademisyenler-size-minnettariz https://www.evrensel.net/yazi/77437/baris-istedikleri-icin-atilan-akademisyenler-size-minnettariz? Bir kez daha anımsatalım ve tekrarlayalım ki bu ülkede barış istemek her zaman tehlikeli olmuş, barış isteyenlere her zaman bedel ödetilmiştir. Ne yazık ki ocak 2016’da barış bildirisine imza attıkları için haklarında linç kampanyası başlatılan akademisyenlerden 41’i, 7 ay sonra, üstelik 1 Eylül’de, Barış Günü’nde mesleklerinden ihraç edildiler. Bu akademisyenlerden 19’u benim de 14 yıl ders verdiğim Kocaeli Üniversitesinde çalışıyordu. Mesleklerinden ihraç edilenlerin hepsi Kocaeli Üniversitesinin aydınlık yüzleri, bilimin yüz aklarıdır. Bu akademisyenler, barış bildirisine imza attılar, imzalarının arkasında dimdik durdular. Haklarında açılan idari soruşturmada kendilerini nedamete, pişmanlığa davet eden “Bildiriyi okudunuz mu, pişman mısınız” gibi soruların dillendirilmesine dahi izin vermediler. Barışı neden istediklerini, bilim insanı olmanın anlamını, bilim insanı sorumluluğunu, insanı yaşatmanın kutsallığını tane tane, öğrencilerine anlattıkları gibi soruşturma heyet..]]> Wed, 07 Sep 2016 05:00:20 +0300 İşsizlik sigortasında biriken paralar şirketlere aktarılacak https://www.evrensel.net/yazi/77340/issizlik-sigortasinda-biriken-paralar-sirketlere-aktarilacak https://www.evrensel.net/yazi/77340/issizlik-sigortasinda-biriken-paralar-sirketlere-aktarilacak? Patlayan bombalar. Yitirilen canlar. Ölümler sonrası insanı insan olmaktan utandıran, sözde siyasi yorumlar. Hız kesmeden süren cadı avı. Gözaltına alınan, tutuklanan gazeteciler, yazarlar. İnsan neye nasıl tepki göstereceğini şaşırıyor. “Dert bir olaydı ağlaması kolaydı” derler, dert bine çıkmış, çıkmaya da devam ediyor. İnsanlar can derdine düşmüşken, düğün evleri cenaze evine dönüşmüşken, işsizlik sigortasından, Varlık Fonu Yasasıyla işsizlik sigortasının nasıl yağmalanacağından söz etmek insanı zorlasa da konu önemli: İşsizlik her çalışanın karşılaşabileceği, karşılaştığında gelirden yoksun kalmasına, uzun sürdüğünde kendini değersiz hissetmesine, toplumdan dışlanmasına, kendini izole etmesine neden olan sosyal bir risktir. İşsizliğin çok yönü etkilerini biraz olsun gidermek için işsizlik sigortası oluşturulmuştur. İşsizlik sigortasından yapılan yardımlar çalışanların ücretlerinden kesilen paralarla (primlerle) finanse edilmektedir. İşsizlik sigortasından kesi..]]> Wed, 24 Aug 2016 04:56:39 +0300 İşveren puslu havayı çok sever https://www.evrensel.net/yazi/77295/isveren-puslu-havayi-cok-sever https://www.evrensel.net/yazi/77295/isveren-puslu-havayi-cok-sever? Ortalık toz duman. Herkesin kafası karışık. Sosyal medyada da, başta Cumhurbaşkanı, Adalet Bakanı olmak üzere geçmişte Fetullah Gülen’e yaptıkları övgülere ilişkin görüntüler izlenme rekorları kırıyor. En çok tekrarlanan sözcük “kandırıldık”. Bu toz duman içerisinde yolunu şaşırmayan, ne istediğini ve kimden ne zaman, neyi isteyeceğini net olarak bilen tek kesim işverenler ve işveren örgütleri. İşverenler biliyor ki, herkesin kafasının karıştığı, insanların korkutulduğu, büyük bir düşman algısının yaratıldığı zamanlar işveren taleplerini yaşama geçirmek için en uygun dönem. İşverenler biliyor ki darbelerden sonra, Meclisin devre dışı kaldığı, muhalefetin susturulduğu, sendikaların sindirildiği, herkesin ilan edilen baş düşmana odaklandığı dönem, kendileri için fırsat dönemi. 12 Eylül darbesinden dört ay önce, Mayıs 1980’de işverenlerin en önemli örgütlerinden birisi olan TİSK (Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu) XIII. Olağan Genel Kurulunu yaptı. Bu genel kurulda işçi hakl..]]> Wed, 17 Aug 2016 05:00:23 +0300 Bireysel emeklilik sistemi çalışanlardan sermaye kesimine kaynak transferidir https://www.evrensel.net/yazi/77243/bireysel-emeklilik-sistemi-calisanlardan-sermaye-kesimine-kaynak-transferidir https://www.evrensel.net/yazi/77243/bireysel-emeklilik-sistemi-calisanlardan-sermaye-kesimine-kaynak-transferidir? Hükümet 01.08.2016 tarihinde Meclise “Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısını” sundu. Tasarı diyor ki; 1. Bizim ülkemizde diğer ülkelere göre insanlar harcamalarını kısıp para yeterince biriktirmiyor. Yeterince tasarruf yapmıyorlar. 2. Ben hükümet olarak yeterince tasarruf yapmayan vatandaşlarımı tasarruf yapmaya zorlayacağım. 3. Tasarruf yapmaya zorlamanın yolu olarak da bireysel emeklilik sistemini (BES) kullanacağım. 4. BES’e katılım otomatik hale gelecek. Bağımlı çalışan herkes (işçi memur, sözleşmeli personel) bağımlı çalışmaya başladığı andan itibaren bireysel emeklilik sözleşmesine de dahil edilmiş sayılacak. 5. 45 yaş altı çalışan herkes otomatik olarak bireysel emeklilik sözleşmesine dahil edilecek. Çalışanların prime esas kazancının yüzde 3’ü BES için kesilecek. Çalışan dilerse BES dahil edildiğinin kendisine bildirildiği tarihten itibaren iki ay içerisinde cayma hakkını kullanacak. Cayma hakkını ..]]> Wed, 10 Aug 2016 04:52:13 +0300 İhbarcılık zirve yapacak https://www.evrensel.net/yazi/77197/ihbarcilik-zirve-yapacak https://www.evrensel.net/yazi/77197/ihbarcilik-zirve-yapacak? Rıza Bey, bir Türkmen aşireti olan Ceritlerin beylerindendir. İyi bir eğitim almış, Arapça-Farsça öğrenmiştir. Sivas Kongresinin toplanmasını engellemek için Elazığ Valisi Ali Galip Bey’le birlikte davranan Ankara Valisi Muhittin Bey’i adamlarıyla yakalayarak Sivas’a göndermiştir. Rıza Bey 1919 seçimlerinde Meclisi Mebusan üyesi olarak seçilmiş, Meclisin İngilizlerce dağıtılmasından sonra Ankara’ya gelerek Kırşehir Milletvekili olarak Birinci Türkiye Büyük Millet Meclisine katılmıştır. Ayrıca Rıza Bey kardeşi Haydar Bey ile birlikte beş yüz adamıyla Birinci İnönü Savaşı’na katılıp önemli katkılar yapmıştır. 17 Mart 1924 tarihinde Takrir-i Sükun Yasası’yla ilan edilen olağanüstü halin yarattığı ortamda Şeyh Sait isyanı bastırılıp yargılamalar sürerken, Rıza Bey’e hasım olan bazı köylüler, Ankara İstiklal Mahkemesine başvurarak Rıza Bey’in çiftliğine katır almaya gelen Kürtler olduğunu, bu kişilerin Şeyh Said’in adamları olduğunu, Rıza Bey’in de devlete karşı Şeyh Said’le iş bi..]]> Wed, 03 Aug 2016 04:52:46 +0300 İntikam zamanı değil, hukuk devletini inşa zamanı gelmiştir https://www.evrensel.net/yazi/77146/intikam-zamani-degil-hukuk-devletini-insa-zamani-gelmistir https://www.evrensel.net/yazi/77146/intikam-zamani-degil-hukuk-devletini-insa-zamani-gelmistir? 667 sayılı “Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname” (KHK) 3 temmuz 2016 tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi. 667 sayılı KHK “Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)”, terör örgütleri veya Milli Güvenlik Kurulunca devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla aidiyet, iltisak (yapışma, birleşme, örtüşme) veya irtibatı belirleneler için, mülkiyet hakkını, çalışma hakkını ortadan kaldırmış, savunma haklarına ise ciddi sınırlamalar getirmiştir. 667 sayılı KHK’ye göre: 1. Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY) olarak adlandırılan bir örgüt vardır. FETÖ/PYD olarak kısaltılan bu örgütün “Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu” tespit edilmiştir. 667 sayılı kararname bu tespiti kimin yaptığını söyleme gereği duymamıştır. 2. Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen FETÖ/PDY örgütüne aidiyeti, iltisakı (yapışması, birleşmesi, örtüşmesi) veya irtibatı belirlenen ve liste halinde kararnamenin..]]> Wed, 27 Jul 2016 04:58:35 +0300 Darbe engellemek hukuksuzluğa gerekçe yapılamaz https://www.evrensel.net/yazi/77102/darbe-engellemek-hukuksuzluga-gerekce-yapilamaz https://www.evrensel.net/yazi/77102/darbe-engellemek-hukuksuzluga-gerekce-yapilamaz? Darbeler savunulamaz. Ülkemizde engellenen tek darbe girişimi 15 Temmuz darbe girişimi değildir. Ülkemizde başka darbe girişimleri de engellenmiştir. Engellenen tüm darbelerden sonra darbeyi engelleyen iktidarlar ne yazık ki hukuku askıya almış, darbecileri cezalandırma adı altında toplumda çoksesliliği boğmuş, farklı düşünen herkes darbeci ilan edilerek ağır baskılara uğratılmıştır. Engellenen en ünlü darbe girişimi 1909’da 2. meşrutiyetin ilanından sonra İttihat Terakki’nin yönetimindeki İstanbul hükümetine karşı gerçekleşmiş ve tarihe 31 Mart Vakası olarak geçmiştir. Darbe girişimi Selanik’ten gelen Mahmut Şevket Paşa komutasındaki Hareket Ordusu tarafından güçlükle de olsa bastırılmıştır. Darbenin bastırılmasından sonra 31 Mart Vakası bahane edilerek muhalefet yok edilmiştir. İttihat ve Terakki Partisini eleştiren herkes gerici, irticacı ilan edilmiştir. Muhalif gazetecilerin faili meçhul cinayetlerle yok edilme geleneği başlatılmıştır. İttihat ve Terakki Partisinin karşısınd..]]> Wed, 20 Jul 2016 04:05:08 +0300 ‘Suriyeli işimi elimden alacak’ korkusu https://www.evrensel.net/yazi/77047/suriyeli-isimi-elimden-alacak-korkusu https://www.evrensel.net/yazi/77047/suriyeli-isimi-elimden-alacak-korkusu? Göç, nedeni ne olursa olsun, daha ucuz, daha uzun saatlerde, daha kolay yönetilerek çalışmak zorunda olan yedek sanayi ordusunu besleyen büyüten bir kaynaktır. Yedek sanayi ordusu çalışanları terbiye etmenin en etkili araçlarından biridir. Türkiye göç ve göçle gelen sorunlara alışkındır. Hatta sürekli göç dinamiği içerisinde gelişmiş bir ülkedir. 1927 yılında Türkiye’de her 100 kişiden 76’sı (yüzde 75.8) köyde her 100 kişiden 24’ü (yüzde 24.2) şehirlerde yaşıyordu. Köydekiler şehirlere göç etmeye başladılar. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 1985 yılında köyde yaşayan nüfusla şehirde yaşayan nüfus eşitlendi. 2000 yılından sonra ise kentte yaşayan nüfus köyde yaşayan nüfusu geçti. Göç devam ediyor. 31 Aralık 2014 tarihli adrese dayalı nüfus kayıt sistemi (ADNKS) verilerine göre, bir yıl içinde Türkiye’de 2 milyon 681 bin 275 kişi farklı bir ile göç etti. Adrese dayalı nüfus kayıt sistemi (ADNKS) 2015 verilerine göre “İl ve ilçe merkezlerinde ikamet edenleri..]]> Wed, 13 Jul 2016 04:52:43 +0300 Sınıfsal bakış açısı https://www.evrensel.net/yazi/76947/sinifsal-bakis-acisi https://www.evrensel.net/yazi/76947/sinifsal-bakis-acisi? Sendikada işe başladığımda tanıştırıldık. Ben 25 yaşındaydım. O ise 60 yaşında. Sendikacılar büyük saygı gösteriyor “Şinasi abi” diye hitap ediyorlardı. O olmadan sendika yönetim kurulu toplantısı yapmamaya özen gösteriyorlardı. İkimiz de sabah trenle İstanbul’dan İzmit’e geliyor akşamda beraber dönüyorduk. Haftada en az 3 gün birlikte gidiş geliş 4 saat yolculuk yapıyorduk. Konuşmaktan çok dinliyor, o dinledikçe ben durmaksızın konuşuyordum. 5 yıl birlikte çalıştık. Onun 5 yılda öğrendiğim yaşamı beni heyecanlandırıyordu: Babası SEKA Kağıt Fabrikasında işçiydi. Kendisi de aynı fabrikada çalışırken hukuk fakültesini bitirmişti. Yaklaşık 40 yıl Kocaeli’de avukatlık yaptı. Arası iktidarlarla hiç iyi olmadı. İktidarda CHP varken CHP’nin, iktidarda Demokrat Parti varken Demokrat Parti’nin partizanca uygulamaları nedeniyle işten atılan işçilerin avukatlığını üstlenmişti. Sendikaların yeni kurulduğu, paralarının pullarının olmadığı dönemlerde sendika avukatıydı. Yılla..]]> Wed, 29 Jun 2016 04:52:55 +0300 Aday çıraklıktan başlayan kariyer süreci https://www.evrensel.net/yazi/76895/aday-cirakliktan-baslayan-kariyer-sureci https://www.evrensel.net/yazi/76895/aday-cirakliktan-baslayan-kariyer-sureci? İstanbul İşçi Sağlığı Ve İş Güvenliği Meclisi (İSGM) açıkladı; “Son üç buçuk yılda en az 194 çocuk işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi…2013 yılında en az 59 çocuk işçi, 2014 yılında en az 54 çocuk işçi, 2015 yılında en az 63 çocuk işçi...” 3308 sayılı Meslek Eğitim Kanunu (eski adıyla Çıraklık Kanunu) çocuk işçiler için statüler belirlemiş: Aday çırak: İlköğretim sonrası başlayıp çırak olmak için gerekli olan 14 yaşı doldurma koşulunu gerçekleştirene kadar geçen sürede ki çalışmalar. Yani 12-14 yaş arası çalışanlar. Çırak: Çalışması 14 yaşı doldurunca başlayıp 18 yaşı doldurunca biten kişi. Eğer dar gelirli bir aileyseniz, ilkokuldan üniversiteye kadar geçen uzun, pahalı, stresli ve sonuçta iş garantisi de olmayan süreci tamamlamadan da çocuğunuza kariyer planı yapabilirsiniz.(!) Çocuğunuz için 12 yaşında “aday çırak” , 14 yaşını doldurduğunda “çırak” 18 yaşını doldurduğunda “kalfa” sonra “usta” olarak yükseleceği, aynı zamanda üç beş kuruş kazanacağı bir kariyer pla..]]> Wed, 22 Jun 2016 04:51:58 +0300 Sosyal devlette iş kazasından nasıl rant sağlanır? https://www.evrensel.net/yazi/76851/sosyal-devlette-is-kazasindan-nasil-rant-saglanir https://www.evrensel.net/yazi/76851/sosyal-devlette-is-kazasindan-nasil-rant-saglanir? Adına Yakup dedim. Taşeron işçisi. Ücreti net 2 bin TL. Ancak asgari ücret kadar olan tutarı banka hesabına yatırılıyor. Ücreti Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK ) ve vergi dairesine asgari ücret olarak bildiriliyor. Yakup’un ücretinin asgari ücreti aşan kısmı ise elden ödeniyor. Yani kayıtlara girmiyor. Yakup iş kazası geçirmiş. Kazada ayağı kalçasından kırılmış. Yakup sigortalı. Hakları var: Genel sağlık sigortasına göre SGK hizmet sunucuları (SGK ile anlaşmalı özel veya kamu hastaneleri) ücretsiz tedavisini yapacak. Genel sağlık sigortası ayrıca gerekli durumlarda tedavi sonrası rehabilitasyon hizmeti verecek. Yakup iş kazası meslek hastalıkları sigortasından da yararlanacak. İş kazası meslek hatalıkları sigortasından çalışmadığı günler için geçici iş göremezlik ödeneği alacak. Yakup’un alacağı geçici iş göremezlik ödeneği ayakta tedavilerde prime esas günlük kazancın üçte ikisi. Yakup’un ücreti SGK’ye asgari ücretten bildirildiği için 1647/30 = 54.90 TL’nin üçte ikisi. Yani..]]> Wed, 15 Jun 2016 04:51:01 +0300 İş kazasında işçiyi ağır kusurlu kabul eden sistem https://www.evrensel.net/yazi/76800/is-kazasinda-isciyi-agir-kusurlu-kabul-eden-sistem https://www.evrensel.net/yazi/76800/is-kazasinda-isciyi-agir-kusurlu-kabul-eden-sistem? İşe girerken önüne konan yazılı belgeleri okumaya çalışan, iş sözleşmesine ufak da olsa itiraz eden işçi işe alınmaz. Gece 7.5 saatten fazla çalışmak yasaktır. Gece 7.5 saatten fazla çalışmam diyen işçi “bozguncu” olmakla suçlanıp işten atılır. Haftalık çalışma süresi 45 saattir. Fazla çalışma için işçinin onayı gerekir. “Ben bu onayı vermiyorum” diyen işçi bir daha çalıştığı sektörde iş bulamayacak şekilde işten atılır. Almadığı işçi sağlığı iş güvenliği eğitimini almış gibi gösteren, teslim edilmeyen koruyucu malzemeyi teslim almış gibi gösteren belgelere imza atmam diyen işçi, işvereni tarafından hemen kapının önüne konulur. Kısaca yasal haklarını işverenin istediği kadar ve işverenin istediği zaman kullanmayan, yasal hakkım neyse onu istiyorum diyen hiçbir işçi çalıştığı yerde bir gün daha çalıştırılmaz. Hiçbir işveren işçilere “Haklarını yasa böyle emrediyor, ben yasaya uymak zorundayım, bu nedenle yasal hakları eksiksiz ödeyeceğim” demez. İşverenin işçilerin yas..]]> Wed, 08 Jun 2016 04:52:11 +0300 Fiili durumun yasaya uygun hale getirilme dönemi https://www.evrensel.net/yazi/76750/fiili-durumun-yasaya-uygun-hale-getirilme-donemi https://www.evrensel.net/yazi/76750/fiili-durumun-yasaya-uygun-hale-getirilme-donemi? Ülkelerin tarihleri, belirgin bazı olaylara göre dönemlere ayrılarak anlatılır. Türkiye tarihinin yaşadığımız bu dönemi de belki tarihçilerce “Fiili durumun yasaya uygun hale getirilme dönemi” olarak adlandırılacaktır. Başbakan değişiyor, yeni başbakan ilk amacının Cumhurbaşkanının fiili durumunu Anayasa’ya uygun hale getirmek olduğunu açıklıyor. Bu söylemi ile Başbakan Cumhurbaşkanının fiili durumunun Anayasa’ya aykırı olduğunu da ilan etmiş oluyor ama önemli değil; dönem, fiili durumun Anayasa’ya uygun hale getirilme dönemi. Bu dönemin başlangıcını Turgut Özal’a uzatmak gerekiyor. Özal, gücün varsa Anayasa’yı bir tarafa bırakmanın olanaklı olduğunu “Anayasa’yı bir kez delmekten bir şey olmaz” sözleri ile göstermişti. Şimdi ki Cumhurbaşkanı da gücün varsa sürekli Anayasa’ya aykırı davranarak fiili durum yaratabileceğini, bu fiili duruma uygun anayasanın arkadan gelebileceğini göstermiş oluyor. Tarafsız olmadığını olmayacağını ilan eden Cumhurbaşkanı, yüksek yargı organlarının..]]> Wed, 01 Jun 2016 04:52:40 +0300 Şule İdil Dere'yi kim öldürdü? https://www.evrensel.net/yazi/76656/sule-idil-dereyi-kim-oldurdu https://www.evrensel.net/yazi/76656/sule-idil-dereyi-kim-oldurdu? Bir baba, bir gece yarısı kızıyla ilgili bir konuyu görüşmek için karakola çağrıldı. Karakola gidene kadar elbette ölümün dışında aklına binbir olasılık gelen babaya, “Kızını yaya yolunda yürürken kamyon ezdi” denildi. Bir baba tek kızının akla, mantığa, vicdana aykırı saçma sapan bir nedenle öldüğü haberini tek başına karakolda göğüslemek, algılamak zorunda kaldı. Bir anne, gece yarısı evine gelen kardeşlerinden, eşinden, dostundan kızının ölüm haberini duydu. Bir dost, bir annenin eline yapışarak “Doğru değildir değil mi, bir yanlışlık olmuştur değil mi, ne olur bir şey söyle” feryadı karşısında sessiz boynunu bükmek zorunda kaldı. O gece bir dost o karakolda duyduğu ve asla dolmayacak o boşluğu gizlemek için dostlarını aradı, “Acele edin, Berdan İdil’ini kaybetti” dedi. Bir dost, beraber güldüğü, zekasına, enerjisine hayran olduğu, kızı gibi gördüğü bir genç kıza morgda bir ceset torbası içerisinde “Evet bu Şule İdil” demek zorunda kaldı. Bu dost, ölümün bile gençliğinin güze..]]> Wed, 18 May 2016 04:08:41 +0300 Sosyal güvenliğin esnekleştirilmesi ve bireysel emeklilik sistemleri https://www.evrensel.net/yazi/76616/sosyal-guvenligin-esneklestirilmesi-ve-bireysel-emeklilik-sistemleri https://www.evrensel.net/yazi/76616/sosyal-guvenligin-esneklestirilmesi-ve-bireysel-emeklilik-sistemleri? Kıdem tazminatını sınırlandırmaya dönük çalışmalar devam ediyor. Biz kıdem tazminatlarımızı nasıl savunabiliriz diye düşünürken kiralık işçi çalıştırma yasası çıktı. Kiralık işçi çalıştırma yasasının henüz daha mürekkebi soğumadan zorunlu bireysel emekliliği gündeme getirdiler. Sırada bölgesel asgari ücret var. Esnek çalışmayı merkezine almış bir sistemde sosyal güvenliğin esnekliğe uyum sağlaması da kaçınılmazdır. Hükümet de öyle yapıyor. Kısa çalışma, çağrı üzerine çalışma, kiralık işçi olarak çalışma gibi esnek çalışmalarla 7 bin 200 gün prim ödeyerek emekli olabilmek neredeyse olanaksız. Ayda 15 gün çalışan birinin en az 40 yıl çalışmasıyla emekli olabilmesinin olanaklı olmadığını esnek çalışmayı yasalaştıran hükümet de biliyor. Bildiği içinde esnek çalışmanın getirdiği güvencesizliği hem kalıcılaştırmaya hem de kendisi ve sermaye açısından fırsata dönüştürmeye çalışıyor. Güvencesiz bıraktığı çalışanlar üzerinden sermayeye kaynak aktarmanın yolu da esnek bir sosyal güvenlik sistem..]]> Wed, 11 May 2016 12:56:17 +0300 Hak grevi ve mahkemelere olan saygının arttırılması https://www.evrensel.net/yazi/76561/hak-grevi-ve-mahkemelere-olan-sayginin-arttirilmasi https://www.evrensel.net/yazi/76561/hak-grevi-ve-mahkemelere-olan-sayginin-arttirilmasi? İşçi işveren arasında çıkan uyuşmazlıkların en kısa zamanda en az maliyetle çözümü 1963-1980 yılları arasında hak grevi ile bulunmuştu. Anayasa Mahkemesi 1963/118 E, 1963/192 K, 15.07.1963 tarihli kararında hak grevinin anayasaya aykırı olmadığına karar vermişti. Anayasa Mahkemesine göre; “Anayasanın 47. maddesi, işçilerin iktisadi ve sosyal durumlarını korumak üzere grev yapabileceklerini açıkça bildirmiştir. Şu unutulmamalıdır ki sözleşmelere dayanan işçi haklarının alınması gereği ile Anayasanın işçilere sağladığı ilk yetki “hak arama hürriyeti” başlıklı 31. maddesi uyarınca mahkemeye başvurmaktır. Ancak yargı yolunun, sonuca grev yolu ölçüsünde çabuk ulaştıran bir yol olmadığını göz önünde tutan Anayasa koyucu, işçilere sözleşmeye dayanan haklarını elde etmek içinde dava hakkının yanında grev yetkisi vermiştir”. 12 Eylül Darbesi sonrası yapılan 1982 Anayasası, Anayasa Mahkemesinin yargı yolundan daha hızlı bir şekilde sonuca ulaşmayı sağlayan bir hak olarak tanımladığı ..]]> Wed, 04 May 2016 04:51:26 +0300 Kiralık işçiye kiralık işçi, güvencesize güvencesiz denilir https://www.evrensel.net/yazi/76462/kiralik-isciye-kiralik-isci-guvencesize-guvencesiz-denilir https://www.evrensel.net/yazi/76462/kiralik-isciye-kiralik-isci-guvencesize-guvencesiz-denilir? Bugün sadece isimleri kalan, geçmişte ise şehirlerde en önemli ticari etkinliklerin sürdüğü pazarlar vardı: Kağnı Pazarı, Yoğurt Pazarı, Saman Pazarı, At Pazarı ve Amele Pazarı. Kağnı Pazarı, At Pazarı, Yoğurt Pazarı, Saman Pazarı tarih oldu, Amele Pazarı ise gelişip yaygınlaşarak varlığını sürdürüyor. Amele Pazarında dün insan kiralanırdı bugün de insan kiralanıyor. Çalışma Bakanı Soylu da kiralık işçi yasa tasarısını TRT’de savunurken halen amele pazarlarında işçi kiralanmasının varlığına işaret etti. Kiralık işçi çalıştırmayı yasalaştırma çabalarını “Çalışma hayatının içerisinde kayıt dışı olarak bulunan meseleyi, kayıt içine alabilmek” tezi üzerinden açıkladı. Ne var ki Sayın Bakan günümüz amele pazarlarında kiralanan işçilere kiralık işçi denilmesinden rahatsız olmuş. Diyor ki: “Kiralık araba, kiralık bisiklet duydum ama bir insanı kiralık işçi diye tanımlamak son derece yanlış. Kiralık işçilik tanımlamasını ben bu meselenin özüyle buluşturmaya çalışıyorum, buluştur..]]> Wed, 20 Apr 2016 04:52:02 +0300 ‘Parsel parsel eylediler’ işçileri https://www.evrensel.net/yazi/76412/parsel-parsel-eylediler-iscileri https://www.evrensel.net/yazi/76412/parsel-parsel-eylediler-iscileri? Çalışma yaşamı paramparça. İşçilerin insanca yaşama olanaklarına kavuşması için bu parçalanmanın yarattığı güvencesizliğin ortadan kaldırılması şart. Önce parçalanan çalışma yaşamına bir bakalım: Beyaz yakalı: İşyerinde işveren adına emir ve talimat verme yetkisi olan, kendisini işçi olarak görmeyen, temel aidiyet noktası işyeri olan personel. Mavi yakalı: Kadrolu olduğu kendisine söylenen, kadrolu olduğu için kendisini güvencede hisseden, işçi kimliğini kabul eden ancak diğer işçilere göre kadrolu veya sendikalı olduğu için kendisini özel hisseden personel. Sözleşmeli işçi: Gerçekte mavi yakalı işçi. İşverenlerin yasaya aykırı bir şekilde belirli süreli iş sözleşmesi yaparak kadroya alma vaadi ile kandırdığı işçi grubu. Kadroya geçmeden sendika üyesi olamayacaklarına, toplusözleşmeden yararlanamayacaklarına inandırılmışlar. Ne kadar anlatırsam anlatayım, kadroya geçme gibi bir zorunluluklarının olmadığını, kadrolu dedikleri işçilerden bir farklarının olmadığını anlatmayı baş..]]> Wed, 13 Apr 2016 04:51:44 +0300 Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına sorular https://www.evrensel.net/yazi/76362/calisma-ve-sosyal-guvenlik-bakanligina-sorular https://www.evrensel.net/yazi/76362/calisma-ve-sosyal-guvenlik-bakanligina-sorular? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı 4857 sayılı İş Yasası’nın 91. maddesine göre, çalışma yaşamını denetlemekle görevli bakanlıktır. Bakanlığın bu görevini yerine getirmesi için çalışma yaşamına ilişkin verileri toplamış olması gerekmektedir. İşverenler, işçi aldıklarında işe giriş bildirgesi, işçi çıkarttıklarında işten ayrılış bildirgesi düzenleyerek bakanlığın Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) bildirirler. Kuruma yapılmış bildirimler bakanlığa yapılmış sayılmaktadır. İşten ayrılış bildirgesinde işten çıkartılma nedenleri kodlarla belirtilmiştir. İŞKUR işsizlik sigortasını işçilerin hak edip etmediğini işten çıkış bildirgesinde belirtilen kodlara göre belirler. İşten çıkış bildirgelerindeki işten çıkış nedenlerine göre bakanlık kaç işçinin işten çıktığını, kaçının kıdem tazminatını hak ederek, kaçının kıdem tazminatını hak etmeden çıktığını bilebilecek durumdadır. Ayrıca “İşveren veya işveren vekilleri, postalar halinde işçi çalıştırılarak yürütülen işlerde, her postada çalışan iş..]]> Wed, 06 Apr 2016 05:00:12 +0300 Taşeron işçilerine kadro yerine hak gasbı https://www.evrensel.net/yazi/76316/taseron-iscilerine-kadro-yerine-hak-gasbi https://www.evrensel.net/yazi/76316/taseron-iscilerine-kadro-yerine-hak-gasbi? Hükümet seçimlerde taşeron işçilerine vadettiği kadro yerine “özel sözleşmeli personel” adı altında yeni bir statü getiren düzenlemeyle taşeron işçilerini bir kez daha güvencesizliğe mahkum etme yoluna başvurdu. Maliye Bakanı Naci Ağbal kadro bekleyen taşeron işçilerinin hak gasbını bir kazanım gibi sundu. Anımsayalım: Taşeron işçi çalışmayı sınırlandıran 4857 sayılı İş Yasası 2003 yılında yürürlüğe girdi. Yasa gerekçesinde taşeron çalıştırma yoluyla işçilerin sendika, toplusözleşme ve grev haklarını kullanamaz hale geldiklerini saptadı. Yasanın sınırlamasına karşın başta kamu olmak üzere çalışma yaşamında taşeron işçi çalıştırma artarak sürdü. Siyasi yandaşlara taşeron üzerinden kaynak aktarma siyasilere kolay ve kârlı gelmişti. Taşeron işçileri dernekler kurdular, davalar açtılar. Hükümetten yasaya uymalarını, imzaladıkları uluslararası sözleşmelere uygun davranmalarını istediler. Hükümet yasaya rağmen taşeron işçi çalıştırmakta ısrar etti. Bunun üzerine kamuda çal..]]> Wed, 30 Mar 2016 04:53:51 +0300 İşveren neden esnek çalışma istiyor https://www.evrensel.net/yazi/76263/isveren-neden-esnek-calisma-istiyor https://www.evrensel.net/yazi/76263/isveren-neden-esnek-calisma-istiyor? Kiralık işçi yasa tasarısıyla esneklik yeniden gündemimize geldi. İşverenler neden esneklik istiyor işveren yayınlarından hareketle on maddede özetleyelim: 1. İşverenler diledikleri zaman işçi alıp diledikleri zaman işçi çıkartma haklarının olmasına, işçi çıkarttıkları için herhangi bir maliyete katlanmak zorunda kalmamalarına sayısal esneklik demektedirler. İşveren, haklı bir neden olmadan işçi çıkartırsa kıdem, ihbar tazminatı öder. İşverenin işçi çıkarttığında ödemek zorunda kaldığı kıdem, ihbar tazminatı, esneklik isteyen işverenlere göre sayısal esnekliğe aykırıdır. 2. İşveren sendika üyesi olan, işverenin istediği sendikaya üye olmayı kabul etmeyen, sendikal faaliyetlere katılan işçileri bu nedenlerle işten çıkartırsa işçinin bir yıllık ücretinden az olmayacak tutarda sendikal tazminat öder. Sendikal tazminat da işverenlere göre sayısal esnekliğe aykırıdır. 3. İşveren geçerli bir neden olmadan iş güvencesi kapsamındaki işçiyi işten çıkartırsa işe iade tazminatı öder..]]> Wed, 23 Mar 2016 04:51:52 +0300 12 Eylül darbe dönemine mi dönülmek isteniyor? https://www.evrensel.net/yazi/76215/12-eylul-darbe-donemine-mi-donulmek-isteniyor https://www.evrensel.net/yazi/76215/12-eylul-darbe-donemine-mi-donulmek-isteniyor? İçimiz yanıyor, yüreğimiz kanıyor. Kim ne amaçla yapmış, yaptırmış, kim bu katliamlardan yarar elde ediyor, etmeyi umuyorsa onlara lanet olsun. Yitirdiklerimizi saygıyla anıyor ailelerine sabırlar diliyorum. Terör acımasızdır. Her zaman en masum olanları kendisine kurban olarak seçer. Hiç kimseye zararı olmayan, işinde gücünde, günlük telaşında yaşayan insanlar bir anda sırf bombanın patladığı saatte orada olmalarının bedelini ölerek, sakat kalarak öderler. Terör korkutur. Korkmamak da elde değildir. 1980 öncesinde de insanlar korkuyordu. Lise, üniversite çağında çocuğu olan her ana-baba, her ağabey, her amca, her dayı gençleri için korkuyordu. 1980 öncesinde de korku her defasında daha çok ölümle sonuçlanan saldırılarla büyütüldü. Saldırılar katliamlara dönüştürüldü. 1 Mayıs 1977’de işçileri, 16 Mart 1978 İstanbul Üniversitesinde solcu öğrencileri hedef alan bombalı saldırılar; Sivas, Kahramanmaraş, Çorum’da Alevilere yönelik katliamlar; aydınlara, gazetecilere yapılan saldırılar, ..]]> Wed, 16 Mar 2016 05:00:52 +0300 Olmaz denilen her şey oldu https://www.evrensel.net/yazi/76168/olmaz-denilen-her-sey-oldu https://www.evrensel.net/yazi/76168/olmaz-denilen-her-sey-oldu? Her rejimin bir hukuku vardır. Her rejim şu veya bu ölçüde hukuk aracılığı ile kendisini meşrulaştırır. Özetle Anayasa, yasalar, yargı kararları ve uluslararası sözleşmelerin çizdiği çerçeve iktidarın meşruluk alanını belirler. Ülkemizde iktidara hukukla çizilen sınır çoktan aşılmıştır. Hukuk vatandaş için bir yükümlülük, kamu görevlisi için ayak bağı olarak görülmeye başlanmıştır. Hukukun kamu görevlisi için ayak bağı olarak nitelendirildiği yerde güç meşruluğun tek kaynağı haline gelir, gelmiştir. Anayasa hiçbir kamu görevlisi kaynağını yasalardan almadığı bir yetkiyi kullanamaz demiştir. Anayasaya göre yemin etmiş olan Cumhurbaşkanı, yetkisini yasal çerçeve de kullanmak isteyen kamu görevlisini “Statükonun gardiyanlığını yapan bir bürokrasi” olarak suçlamıştır. Anayasa, kamu görevlisinin yasalardan aldığı yetkiye göre, yasalarca çerçevesi çizilmiş işlem ve eylemde bulunmasını, kamu görevi için zorunluluk olarak belirlemiştir. Cumhurbaşkanı ise kaymakamlara mevzuata uymama çağrıs..]]> Wed, 09 Mar 2016 05:00:42 +0300 Beterin beteri var https://www.evrensel.net/yazi/76114/beterin-beteri-var https://www.evrensel.net/yazi/76114/beterin-beteri-var? Genç kız yaşama iyi hazırlanmıştı. En iyi okullardan birini başarıyla bitirdi. Kurumsal, herkesin güvendiği, piyasada çok iyi bilinen bir şirkette işe başladı. İşi evine uzak olmasına karşın işyerinin servisi ile gidip geldiği için sorun olmuyordu. İki yıl boyunca işini severek çalıştı. Bir sabah servisle işe giderken servis aracı kaza yaptı. Servis şoförü kazada yaşamını yitirdi. Genç kız ağır yaralı olarak kurtuldu. Günlerce hastanede tedavi gördü. Tedavisi bittiğinde şehirler arası trafiğe çıkamadığını fark etti. Kaza sonrası ilk bindiği servis aracında fenalaştı. Doktora gitti, bu durumunu belgeleyen raporlar alıp, işyerine başvurdu. Şehirler arası yola çıkmasını gerektirmeyecek şubelerden birisinde görevlendirilmesini istedi. İşyeri genç kızın bu talebini kabul etmedi. Kız iş sözleşmesini sona erdirmek zorunda kaldı. Geçirdiği kazanın etkisi halen sürdüğü için işverene dava açtı. Davayı açınca öğrendikleri ile şok oldu: Her sabah arkadaşları ile kendisini duraktan alıp işyerin..]]> Wed, 02 Mar 2016 04:10:55 +0300 Ödün pazarlığı sadece işçiler için geçerli değildir https://www.evrensel.net/yazi/76057/odun-pazarligi-sadece-isciler-icin-gecerli-degildir https://www.evrensel.net/yazi/76057/odun-pazarligi-sadece-isciler-icin-gecerli-degildir? 1994 yılında Türkiye ekonomisi krize girmiştir. Krizden çıkabilmek için Çiller hükümeti tarihe 5 Nisan kararları olarak geçen önlem paketini kabul etmiştir. 5 Nisan kararlarıyla kamuda çalışan işçilerin toplu iş sözleşmelerinden kaynaklanan ücret zamları altı ay faizsiz ertelenmiştir. İşçilerin ücret zamlarının ertelenmesi yoluyla hükümet toplam 16.3 milyarlık (eski parayla 16.3 trilyonluk) kaynağa el koymuştur. Hükümet aynı parayı iç borçlanma yoluyla elde etmiş olsaydı o günün koşullarında 8.2 milyar (eski parayla 8.2 trilyon) faiz ödemek zorunda kalmaktan kurtulmuştur. Kamu işçilerinin parasına el konularak 8.2 milyar faiz yükünden hükümet kurtulmuş, işçiler zorla devlete faizsiz borç vermeye zorlanmıştır. 1994 krizinden sonra 1997, 2001, 2007 krizleri yaşanmıştır. Bu krizlerde işverenler, sendikaları, imzalanmış ve uygulanmakta olan toplu iş sözleşmelerinde protokolle değişiklik yapmaya zorlamışlardır. Kriz gerekçesiyle işverenler ikramiye sayısının düşürülmesini, ücret zamları..]]> Wed, 24 Feb 2016 04:53:35 +0300 Kiralık işçi yasa tasarısının açmazları https://www.evrensel.net/yazi/76004/kiralik-isci-yasa-tasarisinin-acmazlari https://www.evrensel.net/yazi/76004/kiralik-isci-yasa-tasarisinin-acmazlari? 08.02.2016 tarihinde işverenlerin Özel İstihdam Büroları (ÖİB) aracılığı ile ucuz, güvencesiz, örgütsüz işçi çalıştırmalarının önünü açan “İş Kanunu ile Türkiye İş Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı” TBMM’ye sunuldu. Tasarı yasalaştığında Yargıtay’ın “işçi çalıştırmaya aracılık” olarak nitelendirdiği ve yasadışı olduğuna karar verdiği“kiralık işçi” uygulaması meşrulaşacaktır. Tasarının gerekçesine göre, kiralık işçi “güvenceli esneklik” uygulamasının bir örneğidir. Oysa işçi açısından güvenceli çalışma; ücretinin, sağlığının, sosyal güvenlik ve örgütlenme haklarının güvence altına alındığı çalışmadır. İş karşılığı ücret, işçinin ve ailesinin temel geçim kaynağıdır. İş sadece gelir getiren bir uğraş da değildir. İş aynı zamanda bireyin topluma aidiyetini sağlayan temel halkadır. İşçi yeri yurdu, eşi dostu belirli olması gereken sosyal bir varlıktır. Kiralık işçi ise ücreti, sağlığı, sosyal güvenlik ve sendika hakları güvence altında olmadan çalışmay..]]> Wed, 17 Feb 2016 04:56:44 +0300 10 maddede kıdem tazminatı https://www.evrensel.net/yazi/75903/10-maddede-kidem-tazminati https://www.evrensel.net/yazi/75903/10-maddede-kidem-tazminati? Kıdem tazminatı tartışmaları yeniden alevlendi. Hükümet kanadı yıllardır söylediklerini yine söylüyor: “Kıdem tazminatının güvencesi yok. Binlerce işçi kıdem tazminatını hak ettiği halde alamıyor. Kıdem tazminatını fona devrederek güvence getiriyoruz.” Hükümetin bu iddiası ne kadar doğru on maddede tartışalım: 1- Sadece kıdem tazminatının değil tüm işçilik alacaklarının yeterli güvencesi yoktur. 2- Hükümetin istediği güvence getirmek ise, kıdem tazminatına güvence getirmenin yolu kıdem tazminatı hak ediş koşullarını sadece emeklilik veya ölüm koşuluna bağlamak değildir. 3- Kıdem tazminatı dahil tüm işçi alacakları istenilirse sınırlandırılmadan da güvence altına alınabilir. En kestirme güvence yolu, ödenmeyen işçi alacaklarının devletçe ödenip devletin işverenden tahsil etmesidir. 4- Güvenceyi dilinden düşürmeyen hükümet güvence getirmeyi bırakın, işçi alacaklarının devlet alacakları dahil tüm alacakların önünde olmasına rıza göstermemekte, bu konuyu es geçmektedir. 5- ..]]> Wed, 03 Feb 2016 04:53:52 +0300 Suçlanan akademisyenler ve barışı kazanmak https://www.evrensel.net/yazi/75851/suclanan-akademisyenler-ve-barisi-kazanmak https://www.evrensel.net/yazi/75851/suclanan-akademisyenler-ve-barisi-kazanmak? Hiçbir savaş, sadece silahla askerle sürdürülmez. Kamuoyunun da savaş konusunda ikna edilmiş olması, savaşın meşrulaştırılmasının en önemli koşuludur. Kamuoyu gözünde meşruluğunu yitirmiş savaşlar sürdürülebilir olmaktan çıkmışlardır. Bu yalın gerçeği bilen, savaşı tek siyasal araç haline getirmiş yöneticiler en çok barış sözcüğünden korkmuşlardır. Cumhuriyet tarihinde barış istemini dile döken, barış istemini somut bir talep haline getiren ilk örgütlenme 14 Temmuz 1950’de kurulan Türk Barışseverler Cemiyeti olmuştur. Türk Barışseverler Cemiyeti Behice Boran, Adnan Cemgil, Vahdettin Barut, Osman Fuat Toprakoğlu, Reşat Sevinçsoy, Nevzat Kemal Özmeriç ve Muvakkar Güran tarafından kurulmuştur. Cemiyetin kurucu başkanlığını Behice Boran, genel sekreterliğini Adnan Cemgil üstlenmiştir. 25 Temmuz 1950’de, Barışseverler Cemiyetinin kuruluşundan 11 gün sonra Adnan Menderes başbakanlığındaki Demokrat Parti hükümeti, Kore’ye asker gönderme kararı almıştır. Cemiyet TBMM’ye dilekçe gönde..]]> Wed, 27 Jan 2016 04:53:19 +0300 İş Yasası yürürlükten kalktı mı? https://www.evrensel.net/yazi/75741/is-yasasi-yururlukten-kalkti-mi https://www.evrensel.net/yazi/75741/is-yasasi-yururlukten-kalkti-mi? Çok gezen biriyim. Hemen her hafta sonu farklı bir çalışan grubuna iş yasasından kaynaklanan haklarını anlatmaya çalışıyorum. Dinleyenler ne öğreniyor bilmiyorum ama ben verdiğim her eğitimde öğreniyorum. Bu eğitimlerden öğrendiklerime göre, bu ülkede bir Meclisin yaptığı İş Yasası var bir de Meclisin yerine “uygulamanın” yaptığı İş Yasası. Meclisin yaptığı İş Yasası süs, “uygulamanın” yaptığı İş Yasası çalışma yaşamını şekillendiriyor. Meclisin yaptığı İş Yasası’nın kapsamına bir avuç şanslı işçi girerken uygulamanın yaptığı İş Yasası’na çalışanların çok büyük kısmı giriyor. İlginç ve çarpıcı olan ise, eğitim düzeyi yükseldikçe, Meclisin yaptığı İş Yasası’nı bilenler azalırken, uygulamanın yaptığı İş Yasası’nın gerçekten de yasa olduğunu sananlar çoğalıyor. Ben Meclisin kabul ettiği İş Yasası’ndan hareketle diyorum ki; haftada 45 saat çalışan her işçinin iş yasasına göre 24 saat kesintisiz dinlenme hakkı vardır. Ulusal Bayram ve Genel tatiller hakkındaki yasaya göre, yılbaşı,..]]> Wed, 13 Jan 2016 04:52:04 +0300 İşletme gerekleri https://www.evrensel.net/yazi/75691/isletme-gerekleri https://www.evrensel.net/yazi/75691/isletme-gerekleri? İşçi çıkartmayı düşünen işverenler işletme gereklerini gözeterek, işçileri aralık ayının son gününde, yeni yıla girmeden çıkartmaya özen gösterirler. Yılın son günü insanlar yeni bir yıla iyi duygularla girmeye hazırlanırken işçi çıkartmanın mantığı aslında çok basittir; “işletme gerekleri.” İşletme gereklerini şemalaştırarak açıklamaya çalışalım: Mirasyedi değilseniz; kira, faiz gibi rant geliriniz yoksa yaşamınızı sürdürmek için çalışmak zorundasınız. Yaşamak için gelire, gelir elde etmek için işe gereksinimiz vardır. Bir başkasının emir ve talimatları altında ücret karşılığı çalışıyorsanız iş hukuku size işçi der. Eğer işçiyseniz, “ekmek yediğiniz işyerine” saygı, vefa ve sadakat duygularıyla bağlanırsınız. Yaşamınızın merkezinde iş ve işin aksamaması yer alır. İşi yetiştirmek, aksatmamak için gayret edersiniz. Zorunlu nedenlerle izin aldığınızda hatta yıllık izin hakkınızı kullanmak istediğiniz durumlarda dahi işverene karşı bir mahcubiyet duyarsınız. Oysa her işl..]]> Wed, 06 Jan 2016 04:51:26 +0300 Bordro oyunları https://www.evrensel.net/yazi/75638/bordro-oyunlari https://www.evrensel.net/yazi/75638/bordro-oyunlari? Ücret bordrosu hukuken işçinin çalışması karşılığı kendisine ödenmesi gereken ücret ve ücrete bağlı hakların yer aldığı belgedir. Ancak yargıya yansımış onlarca olay bordronun tanımlandığı gibi uygulanmadığını göstermiştir. Bir kısım işveren bordroda işçinin gerçek ücretini göstermez. Ücretin sadece asgari ücret kısmını bordroda gösterir üstünü ise işçiye elden verir. İşveren fazla çalışma yapan işçinin fazla çalışma saatinin sadece bir kısmını bordroda gösterir. Bu yolla ödemesi gerekenin çok altında fazla çalışma ücreti öder. Bir başka örnekte işveren bordroda ücretin asgari ücret olan tutarını ücret olarak bordroda gösterir. Asgari ücreti aşan kısmına bordroda fazla çalışma olarak yer verir. İşçinin fazla çalışmasını ise hiç göstermez. İncelediğimiz bir bordroda işçinin saat ücreti 5.33 TL’dir. Bordroda fazla çalışma saati, 113 saat olarak yer almıştır. Bu örnekte işçinin fazla çalışma ücretinin, 5.33 x 113x % 50 = 903.43 TL brüt olması gerekir. İşveren ise 842.47 TL olara..]]> Wed, 30 Dec 2015 04:52:59 +0300 Güvencesizlik ve özel istihdam büroları https://www.evrensel.net/yazi/75582/guvencesizlik-ve-ozel-istihdam-burolari https://www.evrensel.net/yazi/75582/guvencesizlik-ve-ozel-istihdam-burolari? İşverenler, ayakları üzerinde zor duranları, yaşama mücadelesi verenleri istismar ediyorlar. Sabıka kaydın varsa zor iş bulabilirsin. Eğer “Zor iş bulabilir” sınıfındaysan bu iş piyasasında kolay pazarlanan biri olduğun anlamına gelir. Bazı özel istihdam büroları, şartlı tahliye edilenler konusunda uzmanlaşmışlar. Şartlı tahliye edilenleri, geçici işçi adı altında çalıştırıyorlar. Beş yıldır geçici işçi adı altında çalışanlar var. Her ücret ödeme döneminde geçici işçi olarak çalışanlar saatlerinin az gösterildiğinden yakınıyorlar. “Bazen, insanların bir gününün tamamı maaş çeklerinde gözükmüyor. Herifin birinin tüm hafta sonu kayıptı.” En önemli yakınma konularının başında düzensiz çalışma saatleri geliyor. Sabah altıda işyerinde oluyorsun, “Kimi zaman bir kaç saat sonra seni eve gönderiyorlar, kimi zamansa 14 saat aralıksız çalışıyorsun”. Geçici işçi ayarlayan bürolar (özel istihdam büroları) “Oradan buradan işe arabayla gelen işçileri hiç ödeme yapmadan düzenli olarak eve gönde..]]> Wed, 23 Dec 2015 05:00:54 +0300 Taşeron işçi yarası kanamaya devam ediyor https://www.evrensel.net/yazi/75532/taseron-isci-yarasi-kanamaya-devam-ediyor https://www.evrensel.net/yazi/75532/taseron-isci-yarasi-kanamaya-devam-ediyor? Taşeron işçi çalıştırma, çalışma yaşamının kanayan yarası olmaya devam ediyor. Taşeron işçileri aynı işi yapan asıl işveren işçilerinden daha düşük ücretle çalıştırılıyorlar. Üstelik taşeron işçileri birçok yasal haklarını kullanamıyor. Taşeron işçilerinin yıllık izinleri verilmiyor, fazla çalışma ücretleri ödenmiyor, çalışma sürelerine işveren uymuyor. Taşeron işçisi “Ben gece 7.5 saatten fazla çalışmak istemiyorum yasa bana bu hakkı veriyor, ben fazla çalışma dahil günde 11 saatten fazla çalışmayacağım” dediğinde işten atılıyor. Taşeron işçisi “Aynı işi yaptığım asıl işveren işçisinden ben niye daha düşük ücret alıyorum, neden asıl işveren işçisinin ikramiye, prim, yakacak yardımı, bayram parası vb. sosyal hakları var da benim yok” dediğinde, yasal sistemi savunan kimi hocalar, kimi gazete yazarları, “Sen de örgütlen, sendika üyesi ol, hakkını ara” diyorlar. İlk bakışta hukuken bu işçilerin sendikalaşarak diğer işçiler gibi hak almalarının önünde bir engel yok gibi görünüyor. Fi..]]> Wed, 16 Dec 2015 05:00:44 +0300 Mücadelesiz müzakereyi seçen Türk-İş https://www.evrensel.net/yazi/75477/mucadelesiz-muzakereyi-secen-turk-is https://www.evrensel.net/yazi/75477/mucadelesiz-muzakereyi-secen-turk-is? Sendika genel kurul toplantıları önemlidir. Sendikalar en önemli kararlarını genel kurullarında alır, yönetimler genel kurulda hesap verir, sendikal politikaların geleceği genel kurullarda şekillenir. 3-6 Aralık’ta 22. Olağan Genel Kurul toplantısını yapan Türk-İş Türkiye’nin en eski, en büyük işçi konfederasyonudur. Türk-İş’e bağlı 35 işçi sendikası vardır. Bu sendikalar her iş kolunda örgütlüdür. Türk-İş üyesi 35 sendikanın her biri kendi genel kurullarında sendikalarını Türk-İş Genel Kurulunda temsil edecek delegeleri seçer. Sendika genel kurullarında seçilen bu delegeler Türk-İş Genel Kurulunu oluştururlar. Türkiye’nin her yerinden gelen işçilerin bir arada olduğu Türk-İş Genel Kurulu sadece işçiler açısından değil, bağımlı çalışan herkes açısından önemsenmesi gereken bir toplantıdır. Bu önemli toplantıyı basından izlemeye çalıştım. Cumhurbaşkanı, Türk-İş Genel Kuruluna geldi konuştu. Türk-İş Genel Kurulu, Cumhurbaşkanına ilettikleriyle değil, Cumhurbaşkanının söyledikleri..]]> Wed, 09 Dec 2015 04:52:12 +0300 Tahir Elçi https://www.evrensel.net/yazi/75422/tahir-elci https://www.evrensel.net/yazi/75422/tahir-elci? Tahir Elçi’nin tüm yakınlarına, sevenlerine, inadına hukuk diyenlere başsağlığı diliyorum. Tahir Elçi’ye sıkılan kurşunlar, onun tüm yaşamını adadığı, dişiyle tırnağıyla sürdürdüğü, yaşamıyla bedelini ödediği savaşın dışındaki üçüncü yola, barışın hukuk üzerinden kazanılması inancına sıkıldı. Tahir Elçi, 1966 doğumlu. 12 Eylül 1980 askeri darbesi yapıldığında on dört yaşında. On dört yaşında Kürt coğrafyasında 12 Eylül zulmüyle tanışıp isyan etmemek, dağı bir çözüm olarak düşünmemek, dağa çıkmaktan çok daha zor bir yoldur. Dağa çıkmadan hukuk yoluyla mücadele edilebileceğine inananlar Tahir Elçi’yle birlikte kurşun yedi. Cizre’de, savaşın ortasında kalmış bir ilçede okuluna devam ederek geleceği kazanabileceğini düşünenler de o kurşunların hedefi oldu. İnsanların arkasından yaklaşılıp gün ortasında ensesinden vurulduğu yıllarda, faili meçhullerin doruğa çıktığı, “Kurşun atanın da kurşun yiyenin de” kutsandığı, dönemde, Tahir Elçi gibi bunların yaşandığı kenti terk etmeden üniversit..]]> Wed, 02 Dec 2015 05:00:40 +0300 İşverenin güdümünde sendika olacağına sendikaları antikapitalist işverenler kursun(!) https://www.evrensel.net/yazi/75369/isverenin-gudumunde-sendika-olacagina-sendikalari-antikapitalist-isverenler-kursun https://www.evrensel.net/yazi/75369/isverenin-gudumunde-sendika-olacagina-sendikalari-antikapitalist-isverenler-kursun? Metal sektöründe işçiler, biz sendikamızı kendimiz seçmek istiyoruz, işveren güdümündeki sendikaya üye olmak zorunda kalmak istemiyoruz dediler. İşlerinden oldular. Adı bende saklı bir işçi, kamuda maden sektöründe çalıştığını, işyerinde üyesi oldukları sendikadan istifalar başladığını, hükümete yakın bir sendika kurulduğunu, işçilerin bu sendikaya geçmeye başladığını, geçmeyenlere işverenlerin baskı yapacağı endişesi taşıdığını ve ne yapabileceğini sordu. Ona kendi özgür iradesiyle sendikasını seçmesi halinde işveren baskısını ortadan kaldıracak etkin bir koruma mekanizması gösteremedim. Çünkü hukuk sistemimizde böyle bir etkin koruma yok. Adı bende saklı metal sektöründe örgütlü bir sendika başkanı, sırf grev hakkını kullandığı için, bir kamu işvereninin, kendisinin sendikacılığı bırakmasını aracıları üzerinden önerdiğini, bu öneriyi kabul etmemesi nedeniyle işçilerin ve sendikasının cezalandırıldığını anlattı.* İşveren toplu iş sözleşmesi yetkisi istemeye çok kısa bir süre kala, s..]]> Wed, 25 Nov 2015 04:40:26 +0300 Civan cevval cabbar https://www.evrensel.net/yazi/75318/civan-cevval-cabbar https://www.evrensel.net/yazi/75318/civan-cevval-cabbar? Bu köşe bana kamunun bilgi edinme hakkına katkı sunmam için tahsis edildi. Bu nedenle yazdıklarımın sadece doğru olması yetmiyor. Aynı zamanda net, yalın, direk, ima etmeden derdimi anlatmamı da gerektiriyor. Bugün ben bu köşeyi istismar ediyor; anlaşılmaz, kapalı, hedefi belirsiz bir yazıyla işgal ediyorum. Ben de varım. Görün beni diyorlar. Gençliğimin tazeliği yüzümde, gençliğimin enerjisi hareketlerimde, Civan delikanlıyım görün beni. Ben de varım. Görün beni diyorlar. Yel gibiyim. Hızlı, atak, cevvalim cevval görün beni. İstediğimi zorla yaptırtacak kadar güçlüyüm. Cabbarım ben cabbar görün beni. Görmüyoruz. Bizim gözümüzde dünkü çocuklar olarak kalıyorlar. Yer açmıyoruz. Haydi sen de bu kulvarda koş dememiz gereken zamanı es geçiyoruz. İsimlerini takıyoruz da ismiyle uygun davranmasına izin vermiyoruz. Bizim görmediklerimizi başkaları görüyor. Gel diyorlar, sen civansın, güzelsin gel. Gel diyorlar, sen cevvalsin, hızlı atak. Gel diyorlar sen cab..]]> Wed, 18 Nov 2015 04:52:02 +0300 Ucuz işçiliği rekabet üstünlüğü olarak gören ekonomik model kazandı https://www.evrensel.net/yazi/75264/ucuz-isciligi-rekabet-ustunlugu-olarak-goren-ekonomik-model-kazandi https://www.evrensel.net/yazi/75264/ucuz-isciligi-rekabet-ustunlugu-olarak-goren-ekonomik-model-kazandi? Her seçimin bir kazananı bir de kaybedeni var. Tartışmasız 1 Kasım seçimlerinin kazananı, 24 Ocak 1980’den bu güne süren ucuz işçiliğe dayalı ekonomik model olmuştur. Seçimlerden önce Maliye Bakanı Mehmet Şimşek asgari ücretin 1500 liraya çıkartılması işçiye zulümdür demişti. Bu sözlerini Türkiye’nin halen “Yüksek teknolojili, katma değeri yüksek ürünlerdeki” payının düşük olmasına, geleneksel sektörlerde üretim ve ihracat yapmasına dayandırmıştı. Mehmet Şimşek’in bu kısa açıklaması son 35 yılın özetiydi. Aslında Mehmet Şimşek bu sözleriyle24 ocak 1980 kararlarının halen yürürlükte olduğunu ilan ediyordu. Kısaca anımsatalım: Ucuz işçilik sayesinde küresel piyasalarda rekabet şansı elde edebilmek için 24 Ocak 1980 kararları alındı. Bu kararlar güçlü sendikalarda örgütlü işçilerin karşı koymalarıyla yaşama geçirilemeyince,12 Eylül 1980 darbesi yapıldı. Darbeyi yapanlar temel hak ve özgürlüklere güvence getiren 1961 Anayasası’nın bize bol geldiğini söyleyip, temel hak ve özgürlükleri ..]]> Wed, 11 Nov 2015 05:00:56 +0300 Sağlık çalışanları sağlığını yitiriyor https://www.evrensel.net/yazi/75181/saglik-calisanlari-sagligini-yitiriyor https://www.evrensel.net/yazi/75181/saglik-calisanlari-sagligini-yitiriyor? Dr. Melike Erdem 2012 yılında çalıştığı hastanenin altıncı katından atlayarak intihar etti. Henüz 30 yaşındaydı. İstanbul Samatya Araştırma Hastanesinde çalışıyordu. Kardeşi, arkasından “...Çalışma şartları ağırdı, onu bunalttı. Çok üzgünüz. Tüm hekimlerin çalışma şartlarının düzeltilmesini istiyoruz. Başka canlar yanmasın” dedi. Dr. Ersin Arslan. Dedesi kanserden ölen hastasının torunu tarafından 17 Nisan 2012 tarihinde bıçaklanarak öldürüldü. Öldürüldüğünde 30 yaşındaydı. Hemşire Nazlı Yazıcı 2006 yılında kene tarafından ısırılan hastadan kan alırken iğne yanlışlıkla koluna battı. KKA hastalığından yaşamını yitirdi. Öldüğünde 30 yaşındaydı, altı aylık bebeği vardı. Zafer Açıkgözoğlu İÜ Tıp Fakültesi hastanesinde taşeron işçi olarak çalışıyordu. Amirleri tarafından acil servisin bodrum katında lağım sularını temizlenmesi görevi yerildi. Temizlik yapan diğer işçilerle birlikte hastalandı. Karaciğer yetmezliği gelişti. Temizlik olayından bir yıl sonra yaşamını yitirdi. Öldüğünde 28 y..]]> Wed, 28 Oct 2015 05:00:57 +0300 Dönek olmak gerçekten zor zanaatmış https://www.evrensel.net/yazi/75131/donek-olmak-gercekten-zor-zanaatmis https://www.evrensel.net/yazi/75131/donek-olmak-gercekten-zor-zanaatmis? Ankara Katliamı’ndan sonra devlete katil dedi diye bir bahane üzerinden yandaş medya ve destekçileri Selahattin Demirtaş’ı itibarsızlaştırma kampanyası başlattılar. İşaret fişeğini Başbakan yaktı. Devlete katil diyenle görüşmesinin doğru olmadığını, Demirtaş’la görüşmeyeceğini açıkladı. Yandaş medya küfürlerle, montajlarla bu kampanyayı yürütürken, bir anda Demirtaş uzmanı olmuş eski solcular piyasaya çıktı. Bu eski solculardan ikisini Akif Beki’nin CNN Türk’te yayımlanan “Baştan Sona” isimli programında 16 Ekim günü izledim. Konuklar Halil Berktay ve Gülay Göktürk’tü. Akif Beki iki konuğunun ortak noktasını, farklı görüşlerine karşın liberal bir çizgiyi paylaşmaları olarak gösterdi. Her ikisi de eski solcu diyemedi. Her ikisinin yıllardır içerisinde yer aldıkları siyasi hareketlere en ağır şekilde söven insanlar olduğundan söz etmedi. Halil Berktay da, Gülay Göktürk de konuşmalarında neden devlete katil denilmeyeceğinin üzerinde durmadılar. Her ikisi de devletin katil olara..]]> Wed, 21 Oct 2015 04:20:04 +0300 Ey Sayın Erdoğan, one minute! https://www.evrensel.net/yazi/75080/ey-sayin-erdogan-one-minute https://www.evrensel.net/yazi/75080/ey-sayin-erdogan-one-minute? Binlerce insan barış istiyoruz diye ülkenin başkentine geldi. Aralarına iki canlı bomba girdi. Hepimizin canından can aldı. Ey Sayın Erdoğan! One minute! Neredesin? Anayasa, “Cumhurbaşkanı devletin başıdır” diyor. Sen seçimle Cumhurbaşkanı oldun, devletin başına geçtin. Anayasa, Cumhurbaşkanı sıfatınla, Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil ettiğini, Anayasa’nın uygulanmasını, devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetmen gerektiğini söylüyor. Aynı Anayasa, devlete, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak görevi veriyor. Sen Anayasa’ya göre devletin başı olarak, bizlerin maddi ve manevi varlığımızın gelişmesi için gerekli şartları hazırlamakla yükümlüsün. Üç gündür neredeyse tüm internet sitelerinde senin “Ey Obama” diye kükreyen görüntülerin dolaşıyor. Ey Sayın Erdoğan, senin dediğin gibi: “Cumhurbaşkanı elbette yetkiler çerçevesinde, ama doğrudan millete karşı sorumlu olarak görevini yürütmek durumundadır.” “Biz siyasiler..]]> Wed, 14 Oct 2015 05:00:27 +0300 Bayram dönüşü dersleri https://www.evrensel.net/yazi/74989/bayram-donusu-dersleri https://www.evrensel.net/yazi/74989/bayram-donusu-dersleri? Köylerimize bayramı kutlamaya gittik. Bayramda tüm yollar doluydu. Allah’a şükür bir çoğumuzun arabasındaki lüks de fena değil. Klimalarımız var. Camlarımız simsiyah. Dışarıdan içeriyi görmek olanaklı değil. Farlarımız pırıl pırıl, kısası, uzunu, sis lambası, parlak ışık vereni hepsi var. Yollarımızda iyi. Hemen her yol gidiş dönüşlü çift şerit. Yol boyunca çok önemli trafik dersleri aldım. Biliyorum herkes bu dersleri biliyor ama, ben derli toplu bir şekilde sıralamak zorunda hissediyorum. Bir: Yollarda her aracın markasına ve fiyatına göre bir hiyerarşi var. BMW, Mercedes, Audi, markasını bilmediğim çok katlı apartman gibi cip vb araçları alanlar sadece araçlarına para vermiyor. Onlar aynı zamanda sol şeridin tapusunu, her türlü geçiş üstünlüğünü de satın alıyorlar. Sizin hız sınırları içerisinde sollama yapma hakkınız ancak arkanızda bu araçlardan birisi yoksa var. İki: Karşıdan gelen araçların uzun farlarını söndürmeleri için sizin de uzunları yakıp onları göremez ha..]]> Wed, 30 Sep 2015 04:54:21 +0300 Bugün bayram umudunuz tazelensin https://www.evrensel.net/yazi/74951/bugun-bayram-umudunuz-tazelensin https://www.evrensel.net/yazi/74951/bugun-bayram-umudunuz-tazelensin? Bugün bayram. Bayramlar insanlığın ortak zafer günleridir.İnsanın doğaya, zulme başkaldırısı anılır, bu uğurda kazanılan zaferler, kutsanır. Örneğin, Nevruz’u siz gün dönümü olarak ele alıp, zorlu geçen kışın bahara dönmesi olarak kutsasanız da Nevruz zafer günüdür. Nevruz’u siz demirci Kawa’nın acımasız yabancı hükümdar Zahhak’a karşı isyanı olarak el alsanız da, Kawa’nın Dehak’ın askerlerine karşı başlattığı ve başarılı olduğu başkaldırı olarak alsanız da Nevruz zafer günüdür. Üstelik 21 Mart’ın adı size göre Nevruz’dur. Bir Hristiyan’a göre ise Nevruz değil paskalyadır. Hristiyanlara göre ilkbahar gün dönümünün yaşandığı 21 Mart’ta dolunayın görülmesinden sonraki ilk pazar günü, paskalya, yani Hz. İsa’nın diriliş günüdür. Paskalyada kırmızıya boyanmış yumurtalar dirilişin sembolüdür. 21 Mart Germenlerde Ostara olarak adlandırılır. Güneş bayramı olarak güneş tanrısının doğumunun kutlandığı, gece ve gündüzün, karanlık ve aydınlığın, kadınsılığın ve erkeksiliğin, birlikte bir uyum ..]]> Thu, 24 Sep 2015 05:00:20 +0300 Kaos var, kardeş kanı akıyor, sırası mı işçi hakkının! https://www.evrensel.net/yazi/74894/kaos-var-kardes-kani-akiyor-sirasi-mi-isci-hakkinin https://www.evrensel.net/yazi/74894/kaos-var-kardes-kani-akiyor-sirasi-mi-isci-hakkinin? Ne zaman “kaos var”, “kardeş kanı akıyor” denilse, peşinden işçiler için baskı dönemleri geldi. Önce örgütlenme hakkı, ifade özgürlüğü sınırlandırıldı, o güne kadar işçilerin binbir bedelle elde ettiği hakları ellerinden alındı. Bir süre sonra, baskı dönemi sözüm ona sona erip kan durunca, örgütlenme hakkı yeniden verilmiş gibi yapıldı ama işçilerin elinden alınan haklar asla geri verilmedi. 1971’de “Kaos var” dediler, 12 Mart 1971 askeri darbesi gerçekleşti; önce işçi hakları “Sırası mı şimdi?” diye biçildi. Çünkü 12 Mart’ta gelinen günlerde sendikalaşma hızla artıyor, kamu sektöründen özel sektöre yayılıyordu. İlk kez sosyalistler Meclise 15 milletvekili ile girmiş, Mecliste işçi hakları, sosyal güvenlik, sömürü konuşulur olmuştu. İşçiler, memurlar, haklarını grev yaparak, işyerlerini işgal ederek, miting düzenleyerek alıyordu. Devrin Başbakanı Demirel, “Bu anayasa ile ülke yönetilemiyor, bize bol geldi”, devrin Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç, “Sosyal uyanış ekonomik geli..]]> Wed, 16 Sep 2015 04:53:45 +0300 Soma ve İstanbul İşçi Sağlığı İş Güvenliği Meclisi (İSİGM) https://www.evrensel.net/yazi/74797/soma-ve-istanbul-isci-sagligi-is-guvenligi-meclisi-isigm https://www.evrensel.net/yazi/74797/soma-ve-istanbul-isci-sagligi-is-guvenligi-meclisi-isigm? ABD, 1900’lü yılların başına kadar, ancak dördüncü sınıf bir endüstriyel güçtü. Nüfusun çoğunluğu Western filmlerinde izlediğimiz çiftliklerde ya da küçük kasabalarda yaşıyordu. Önce demir yolları gelişti. Ulusal bir pazar doğdu. Kömür ve demir gibi doğal kaynakların kullanımında patlamalar yaşandı. 1900’lü yıllar değişim yıllarıydı. Köyden kente büyük bir göç başladı. Sanayi merkezleriyle kentte yoğunlaşan nüfus büyük bir iş gücü fazlalığının doğmasına yol açtı. İş gücü fazlalığı ise beraberinde kötüleşen çalışma koşullarını getirdi. Artan çalışma hızı, tek tipleşen işler, üretimde kullanılan ve işçilerin korunmasız muhatap oldukları kimyasallar, metaller, mineraller, tozlar, güvencesiz makineler meslek hastalığı ve iş kazalarına bağlı ölümleri sıradanlaştırdı. Döneme tanıklık yapan araştırmacılar, makalelerine “Sanayinin Ölüm Listesi” başlıklarını attılar. Bir yandan eşi benzeri görülmemiş refah öte yanda pek fazla konuşulmayan işçi ölümlerinin dönemi tanımladığı vurgulandı. Ga..]]> Wed, 02 Sep 2015 05:00:22 +0300 Tarihte bireyin rolü https://www.evrensel.net/yazi/74751/tarihte-bireyin-rolu https://www.evrensel.net/yazi/74751/tarihte-bireyin-rolu? Yaşamının önemli bir bölümünde sürgündü. Her zaman tarihin akışını tanrının özel olarak seçtiği büyük kişiliklerin belirlediğine inandı. Kendisinin de tanrı tarafından görevlendirilen, tarihin akışını değiştirecek büyük kişiliklerden birisi olduğuna inanıyordu. Politik mücadelesinde kitlelere asla hayır demedi. Kendisini sınıflar üstü ve düzenin koruyucusu olarak gösterdi. Orta sınıfa ve çiftçilere “düzen” ve “refah”, yoksullara “yardım” sözü verdi. Aralık 1848’de 7.5 milyon seçmenden 5.5 milyonunun oyunu alarak cumhurbaşkanı seçildi. İktidara gelince orduda ve yönetimde bütün kilit noktalara kendi adamlarını yerleştirdi. Ulusal Meclisten çok kendisine sadık kişilerden oluşan bir hükümet atadı. Anayasa, dört yılını tamamlayan bir cumhurbaşkanının yeniden seçilmesini önlüyordu. Darbe yaptı. Yasama Meclisini dağıttı. Yarattığı fiili duruma hukuki çerçeve çizmek için yeni bir anayasa yapıp referanduma sundu. Yarattığı fiili duruma uygun hukuki çerçeve çizmek için hazırlattığı anayasa..]]> Wed, 26 Aug 2015 04:42:11 +0300 Ben Kürt'üm https://www.evrensel.net/yazi/74699/ben-kurtum https://www.evrensel.net/yazi/74699/ben-kurtum? Yaşamımda ilk kez gördüğüm Kürt, 1974 yılında Cengiz olsa da, ilk gördüğüm Kürt evi Cengizlerin evi olsa da, konuşması farklı olmasa aynı annem diye içimden geçirdiğim ilk Kürt kadını Ayşe Teyze olsa da ben bir Kürt’üm. Bu yazıyı sabaha karşı 03.49’da yazıyorum. Uykumdan uyanıp herkese haykıracak kadar “Ben bir Kürt’üm” deme gereksinimi içerisindeyim. Evet ben Kürt’üm. Cengiz’in yüzüne bakıp birlikte yaşayabiliriz diyebilmek için bugün ben Kürt olduğumu açıklama gereksinimi duyuyorum. Yarın Türk olduğumu, Çerkez, Abaza, Laz, Yahudi, Mecusi, Ermeni, Süryani, Sünni, Alevi olduğumu açıklayabilmem için, bugün bu saatte Kürt olduğumu söyleme gereksinimi duyuyorum. Ben Kürt’üm. Ben 1980’de Diyarbakır Cezaevinde Kürtlere insanlık dışı işkenceler yapıldığında Kürt olmuşum da farkında olamamışım. Dün korkup söyleyememişsem, korkutanlar utansın. Farkına varamamışsam, ben utanayım. Kürtçe bilmiyorum. Tipim Kürtlere benzemez. Trafikte, mahallede, işyerinde kızdığım, söylendiğim birçok Kürt ..]]> Wed, 19 Aug 2015 05:00:42 +0300 Söz konusu patronların çıkarıysa basın şaşar https://www.evrensel.net/yazi/74648/soz-konusu-patronlarin-cikariysa-basin-sasar https://www.evrensel.net/yazi/74648/soz-konusu-patronlarin-cikariysa-basin-sasar? Gazetecilik ve yazarlığın bir ‘sus payı’ mesleği haline getirilmesi, gazetecilerin güvencesi mi oldu?” Bu soru/saptamayı Doğan Akın T24’te “Hanselve Gretel ve Ali Bayramoğlu...”* başlıklı yazısında yaptı. Yazıda SEKA Balıkesir işletmesinin, Ali Bayramoğlu’nun yazdığı Yeni Şafak Gazetesi’nin sahibi olan Albayraklara mahkeme kararı geçerli değildir şeklinde kanun çıkarılarak adeta hediye edilme süreci örnek veriliyordu. SEKA gerçekten de iyi seçilmiş çarpıcı bir örnek. Ben de hafızaları tazeleyip eski SEKA arazisi üzerine kurulu Koç-Ford fabrikasıyla ilgili bir başka SEKA örneği vereyim: 1998 yılında SEKA’ya ait 1600 dönümlük bir arazi Koç Ford ortaklığına bedelsiz olarak otomobil fabrikası kurmak üzere verildi. Bugün sendika seçme hakkını kullandığı için işçilerin işten atıldığı Koç-Ford fabrikası, SEKA’dan bedavaya alınan bu araziye kuruldu. Arazinin adı, SEKA Fidanlığı idi. Denize sıfırdı. 200-300 dönümü kıyı şeridine denk geliyordu. Denizle karanın birleştiği kıyı şerid..]]> Wed, 12 Aug 2015 04:52:53 +0300 'Korku Cumhuriyeti' https://www.evrensel.net/yazi/74514/korku-cumhuriyeti https://www.evrensel.net/yazi/74514/korku-cumhuriyeti? Gencecik çocuklardı. Savaşa değil, savaşın yaralarını sarmaya gidiyorlardı. Yanlarında silah değil, çocukların yüzlerini güldürmek için oyuncak taşıyorlardı. Suruç’ta bombayla katledildiler. Uçan kuştan, karıncanın yuvasındaki stoktan haberi olan devlet, Maraş, Sivas-Ali Baba, Çorum, 1 Mayıs 1977 Taksim, tekrar Sivas-Madımak, Gazi, Başbağlar, Güçlükonak, Roboski, Reyhanlı, Diyarbakır’da sağır, dilsiz, kör olmuştu, dün de Suruç’ta gözümüze soka soka geleceğini söyleyen katliamı görmedi, duymadı. Ne zaman bir alışveriş merkezine, belediye otobüsüne, miting alanına, çay bahçesine, kültür merkezine bomba atılır, insan öldürülür, hemen aklıma Gazeteci Ahmet Kahraman’ın “Korku Cumhuriyeti” isimli kitabı gelir oldu. Ahmet Kahraman’ın anlattığı İstiklal Mahkemeleri hikayeleriydi ama korkunun kaynağı bizim yaşadıklarımızla aynıydı. Bizim kuşak ona tanık olduğu Sıkıyönetim Mahkemeleri, Devlet Güvenlik Mahkemeleri, Özel Yetkili Mahkemeler pratiklerini ekledi. Bugün de var olma mücadelesi ver..]]> Wed, 22 Jul 2015 04:36:29 +0300 İşçisi direnişte Ford, Renault, TOFAŞ, Türk Traktör... ihracat şampiyonu https://www.evrensel.net/yazi/74470/iscisi-direniste-ford-renault-tofas-turk-traktor-ihracat-sampiyonu https://www.evrensel.net/yazi/74470/iscisi-direniste-ford-renault-tofas-turk-traktor-ihracat-sampiyonu? Türkiye İhracatçılar Meclisi, 2014 yılında ihracat şampiyonu olan, kârlarını büyütüp zenginleşen firmaları açıkladı. TÜPRAŞ, Ford , Oyak Renault, Vestel Ticaret, Kibar, Arçelik, TOFAŞ, Toyota Otomotiv, Habaş, Bosch ilk ona giren firmalar. Açıklamanın yapıldığı gün, ürettiklerini yurt dışı pazarlarda satıp kârına kâr katarak ihraç şampiyonu olan bu ilk 10 fabrikadan 4’ünde, haklarını alamayan işçiler direnişteydi. Metal sektöründe işçi eylemlerinin ilk başladığı yer olan Renault, 3 milyar 20 milyon dolarlık ihracat ile listenin üçüncü sırasında yer aldı. Renault’dan sonra işçilerin iş bıraktığı Ford, 3 milyar 465 milyon dolar ihracat ile ikinci oldu. İşçilerin eyleme çıktığı TOFAŞ, bir milyar 916 milyon dolarlık ihracatı ile 7.’liği elde etti.Türk Traktör 26., Arçelik LG 190., Enpay 264., Çoşkunöz 433. sırada yer aldılar. Bu firmalar kendi sektörlerindeki sıralamada ise ilk 10’un içerisinde yer aldılar. Otomotiv sektöründe Ford, en çok kazanan birinci firma oldu. Aynı sektörde Ren..]]> Wed, 15 Jul 2015 04:25:04 +0300 Karayollarında ölüme yollanan tarım işçileri https://www.evrensel.net/yazi/74420/karayollarinda-olume-yollanan-tarim-iscileri https://www.evrensel.net/yazi/74420/karayollarinda-olume-yollanan-tarim-iscileri? Mart 2009: Adana’da tarım işçilerini taşıyan midibüse, ara yoldan çıkan kamyon ile arkasından gelen ve yine tarım işçilerini taşıyan midibüs çarpıştı. 19 Tarım işçisi yaralandı. Eylül 2009: Gaziantep’te tarım işçilerini taşıyan kamyon ile otomobil çarpıştı. 14 tarım işçisi yaralandı. Mayıs 2010: Konya’nın Yunak ilçesinde tarım işçisi olarak çalışmaya gelen Şanlıurfalı işçileri taşıyan traktörün römorku devrildi. Çoğu kadın 10 tarım işçisi yaralandı. Mayıs 2010 : Çanakkale’nin Biga ilçesinde biber toplamaya giden işçileri taşıyan minibüs, yoldan çıktı, durağa çarptı. 26 tarım işçisi yaralandı. Haziran 2010 :Adana’dan Siirt’e giderken, tarım işçilerini taşıyan minibüs kaza yaptı. 2 tarım işçisi öldü. Mayıs 2011 : Adıyaman’da tarlalarına çalışmaya giden tarım işçilerini taşıyantraktör yokuş aşağı inerken freni boşalıp şarampole yuvarlandı. 7 tarım işçisi yaralandı. Haziran 2012 : Şanlıurfa’da tarım işçilerini taşıyan minibüs şarampole yuvarlandı. 1 tarım işçisi hayatını kaybetti, 20..]]> Wed, 08 Jul 2015 05:00:44 +0300 AYM kararı: Devlet görevini yapmıyor https://www.evrensel.net/yazi/74275/aym-karari-devlet-gorevini-yapmiyor https://www.evrensel.net/yazi/74275/aym-karari-devlet-gorevini-yapmiyor? Anayasa Mahkemesi (AYM) “6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun”una ilişkin Anayasaya aykırılık iddialarını değerlendirdi. Anayasa Mahkemesi 2014/177 E., 2015/49 K, 14.05.2015 T. sayılı kararının gerekçesinde devleti ve devletin görevlerini anayasaya göre tanımlayarak dedi ki; Anayasanın 17. maddesinde “herkesin, yaşama maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahip olduğu belirtilmiştir.” “Kişinin yaşam hakkı ve maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkı, birbirleriyle sıkı bağlantıları olan vazgeçilmez devredilmez haklardandır.” Devlet, bireylerin yaşamlarına saygı göstermek, bireyleri, “Gerek üçüncü kişilerden ve gerekse sorumluluğunda bulunan personelin eylemlerinden kaynaklanan risklere karşı koruma yükümlülüğü altındadır.” Anayasanın 49. maddesinde çalışmanın herkesin hakkı ve ödevi olduğu belirtilmiştir. Devlet, çalışma hayatını geliştirmelidi..]]> Wed, 17 Jun 2015 04:54:41 +0300 Sıra sendikal barajların aşılmasında https://www.evrensel.net/yazi/74224/sira-sendikal-barajlarin-asilmasinda https://www.evrensel.net/yazi/74224/sira-sendikal-barajlarin-asilmasinda? Halkların Demokratik Partisi (HDP) seçim barajını aştı. Seçim barajı Kürtler, sosyalistler, komünistler Meclise giremesin diye konulmuştu. İstikrar diyordu Kenan Evren istikrar. Sık sık 12 Eylül darbesi öncesi Cumhurbaşkanlığı seçimlerine gönderme yapıyor, Meclisi Cumhurbaşkanı seçemeyerek kriz çıkartmakla suçluyordu. İstikrar için siyasi temsil hakkı kurban edilmeliydi, edildi. Seçim barajları 1990’lı yılların başından itibaren siyasallaşan Kürt hareketini dizginlemenin bir yolu olarak görüldü, Kürt hareketinin siyasallaşması tehlikesiyle meşrulaştırıldı. Siyasallaşan Kürt hareketinin sadece bir Kürt hareketi olarak kalması, sadece bir bölgeye hapis olması istendi. Türkiyelileşmemeleri için her şey yapıldı. Öfke kustular. HDP Diyarbakır mitingine yapılan bombalı saldırı sonrası Esra Elönü, gibi yandaş yazarları “Ya zılgıt çeke çeke defolun. Sırf Katil Erdoğan demek için kendinizi patlatmışsınızdır siz. Siz Yasin kadar ölemezsiniz” diyebildi. Sadece 7 Haziran seçimleri..]]> Wed, 10 Jun 2015 04:53:44 +0300 Ford işçisi ve Ali Koç'a çağrı https://www.evrensel.net/yazi/74169/ford-iscisi-ve-ali-koca-cagri https://www.evrensel.net/yazi/74169/ford-iscisi-ve-ali-koca-cagri? Bugün işçilerin haklarını istediği İzmit Ford fabrikasının kurulduğu alan SEKA’ya ait fidanlıktı. Bu fidanlığın 1600 dönümü, 1998 yılında özelleştirme idaresinin kararı ile Koç-Ford ortaklığına bedelsiz olarak verildi. Arazinin bataklık olduğu, fabrika kurularak ekonomiye kazandırılacağı söylendi. O günlerde Hürriyet gazetesinde yazan Fatih Altaylı, bataklık olan arazinin değerlendirilmesini öven bir yazı yazdı. SEKA’da örgütlü olan Selüloz-İş Sendikası adına, İzmit’teki arazinin durumunun tespiti için dava açtım. Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından atanan bilirkişiler, arazinin ikinci sınıf tarım arazisi niteliğinde olduğunu, bataklık olmadığını tespit ettiler. 1998 yılında yürürlükte bulunan “Tarım Alanlarının Tarım Dışı Faaliyetlerde Kullanılmasına” dair yönetmelik, 2. sınıf tarım arazilerine sanayi tesisleri kurulmasını yasaklıyordu. Danıştayda dava açtık. Danıştay yürütmeyi durdurma kararı verdi. Mesut Yılmaz Başbakan, Süleyman Demirel Cumhurbaşkanıydı. Mesut Yılm..]]> Tue, 02 Jun 2015 04:37:48 +0300 Bitemeyen kavga: Yellow Dog Sözleşmeleri https://www.evrensel.net/yazi/74146/bitemeyen-kavga-yellow-dog-sozlesmeleri https://www.evrensel.net/yazi/74146/bitemeyen-kavga-yellow-dog-sozlesmeleri? 1930’larda yasaklanan Amerikan işçi tarihinin yüz karası “Yellow Dog” Sözleşmeleri (Yellow Dog Contract) 2015’te Türkiye’de, İzmir’de yeniden ortaya çıktı. İzmir’de SF LEATHER Deri Tekstil Konfeksiyon (SF Deri) işvereni, işyerinde örgütlenen Deriteks Sendikasına üye olan işçilerin iş sözleşmesini sona erdirmiş. İşçilerde sendika haklarının tanınması için demokratik haklarını kullanıp işyeri dışında direniş yapmaya başlamışlar. İşveren, Ticaret Mahkemesine başvurup, bu eylem nedeniyle ticari zarara uğradığını ileri sürerek, zararının tazminini, işçilerin yapmış olduğu eylemin tedbiren durdurulmasını istemiş. İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2015/572 E. sayılı dosyasıyla işverenin tedbir talebini kabul ederek; SF Deri işvereninin müşterileri, iş ilişkileri, ticari sır niteliğindeki bilgilerini, organizasyon ve üretim bilgilerini, ÇALIŞANLARA İLİŞKİN POLİTİKALARINI... afiş, pankart, yazı ve internet ortamında kullanmalarının engellenmesi doğrultusunda tedbir kararı vermiş. ..]]> Sat, 30 May 2015 04:53:45 +0300 'Biz Harranlıyık' https://www.evrensel.net/yazi/74096/biz-harranliyik https://www.evrensel.net/yazi/74096/biz-harranliyik? Bursa’da Renault işçisi ayaklandı. İşçi, “Ben Renault’da toplu pazarlığın tarafı olan Türk Metal Sendikasını, bu sendikanın imzalamış olduğu toplu iş sözleşmesini tanımıyorum” dedi. İşverenler, işçilerin üyesi olduğu Türk Metal Sendikası, işveren sendikası MESS ve Hükümet hepsi birden şaşırdılar. Ne oluyordu? Metal işçisi milliyetçi-muhafazakar görüşlerin ağırlıkta olduğu işçi grubuydu. İktidarda milliyetçi muhafazakar olduğunu söyleyen bir hükümet vardı. İşçinin topluca istifa ettiği işçi sendikası, milliyetçi muhafazakar değerleri savunduğunu söyleyen bir sendikaydı. Bağlı oldukları sendikayı tanımadığını söyleyen işçileri, Birleşik Metal-İş’e, Çelik-İş’e yani rakip sendikalara da yönelmediler. “Biz Harranlıyık” sözü ile tüm sendikalara yönelik güvensizliklerini dile getirdiler. Ortada kışkırtıcılıkla suçlanacak solcular, sol sendikalar, bölücüler, darbeciler, paralelciler vb. bilumum “öcü”lerin hiçbirisi yok. Demek ki toplum mühendisliğinin de bir sınırı var. Demek ki sendik..]]> Sat, 23 May 2015 05:00:38 +0300 Değiştirmezsek değişmeyecekler https://www.evrensel.net/yazi/74046/degistirmezsek-degismeyecekler https://www.evrensel.net/yazi/74046/degistirmezsek-degismeyecekler? İlk iş yasamız, 3008 sayılı Yasa’ydı. 1936 yılında yürürlüğe girdi. Tek parti dönemiydi ve Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) iktidardı. CHP Genel Sekreteri Recep Peker, İş Yasası’nın, “işçilerin sınıf cereyanlarına kapılmasının engellenmesi için” çıkarıldığını açıkladı. Cemiyetler Kanunu ile sendikalaşma ve grev hakları yasaklandı. İlk sendikalar yasamız 1947 tarihli 5018 sayılı Yasa’ydı. İktidarda yine CHP vardı. Sadi Irmak Çalışma Bakanıydı. Bakan Irmak, “Sendikalar yasası, işçilerin sınıf bilincine ulaşıp, sınıf bilinciyle davranmalarının önüne geçmek için gereklidir” dedi. Sadi Irmak’a göre Sendikalar Yasası “Sendikalara istikamet verecek, işçileri sınıf cereyanlarından koruyacak”tı. 1950 yılında Çalışma Bakanlığı Müsteşarı Fuat Erciyes’ti. 1950 seçimleri öncesi “grev isteyen işçinin Türklüğünden şüphe ederim” sözüyle tarihe geçti. 1956 yılında Demokrat Parti iktidardı. Çalışma Bakanlığı koltuğunda Mümtaz Tarhan vardı. Tarhan, işçilere grev hakkının verilmesinin “Bebek halindeki s..]]> Sat, 16 May 2015 05:00:33 +0300 Limak dost işçiler nankör https://www.evrensel.net/yazi/74003/limak-dost-isciler-nankor https://www.evrensel.net/yazi/74003/limak-dost-isciler-nankor? Cumhurbaşkanının Batman’da “nankörlük yapmayın” diye azarladığı, “Provoke yapmayın 20-30 kişi toplanıp provoke ediyorsunuz” dediği işçiler, kazandıkları davaların uygulanıp kadro verilmesini isteyen işçilerdi. Yani, Cumhurbaşkanı yargı kararlarının uygulanmasını isteyen işçilere nankör, provokatör dedi. Cumhurbaşkanının Siirt’te teşekkür ettiği iş adamı ise 3. havaalanı projesinin müteahhidi, Nihat Özdemir. Nihat Özdemir’in patronu olduğu şirket Limak. Nihat Özdemir, kız öğrenci yurdu, spor tesisi yapmış. Yaptığı tesise verdiği isim “Emine Erdoğan Kız Öğrenci Yurdu.” Emine Erdoğan Cumhurbaşkanının eşi. Nihat Özdemir yaptığı bu tesisi Türkiye Gençlik ve Eğitime Hizmet Vakfına (TÜRGEV) devretmiş. TÜRGEV’in başında Cumhurbaşkanının oğlu Bilal Erdoğan var. Nihat Özdemir’in patronu olduğu Limak’ın içinde yer aldığı konsorsiyumla birlikte aldığı 3. Havalimanı projesinin değeri KDV dahil 26 milyar avro. Üçüncü Havalimanı’nı yapmak için Nihat Özdemir ve ortakları dış kredi almış. Kredini..]]> Sat, 09 May 2015 05:00:52 +0300 Hukukunu kaybeden Türkiye https://www.evrensel.net/yazi/73950/hukukunu-kaybeden-turkiye https://www.evrensel.net/yazi/73950/hukukunu-kaybeden-turkiye? Eski müttefikler arasında kavga sertleştikçe hukukun aldığı yara büyüyor. Samanyolu Yayın Grubu Başkanı Hidayet Karaca’nın avukatları sulh ceza hakimleri hakkında İstanbul 29. Asliye Ceza Mahkemesinde reddihakim talebinde bulunuyor. Mahkeme reddihakim talebini kabul edip dosyayı tahliye konusunda karar vermesi için İstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesine gönderiyor, bu mahkemede tahliye kararı veriyor. Kararı uygulamakla görevli infaz savcılığı ise 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliye kararını uygulamıyor. Tahliye kararı veren 32. Asliye Ceza Mahkemesi yargı kararını uygulamamak için direnen infaz savcılığını yazdığı yazıyla uyarmak zorunda kalıyor. Mahkeme; uyarısında tahliye kararının kesin olduğunu, itiraza tabi olmadığını, başka bir mahkemenin bu kararın yok hükmünde olduğuna karar vermesinin usul kurallarına ve hukuka aykırı olduğunu, mahkeme kararını yerine getirmeyenlerin suç işlediğini belirtiyor.* İstanbul 32. Asliye Ceza Mahkemesinin tahliye kararı bu uyarıya karşın uygulanm..]]> Sat, 02 May 2015 04:51:08 +0300 AK Parti, CHP, HDP ve işçi hakları https://www.evrensel.net/yazi/73903/ak-parti-chp-hdp-ve-isci-haklari https://www.evrensel.net/yazi/73903/ak-parti-chp-hdp-ve-isci-haklari? Çok partili siyasal yaşamın başladığı 1945 yılında Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) iktidar, Demokrat Parti (DP) muhalefettir. İktidardaki CHP, grev yasaklarının kalkması tartışmalarında grev hakkını bozgunculuk olarak tanımlamış, muhalefette yer alan DP ise grevsiz sendikanın sendika olmayacağını savunmuştur. DP iktidara gelince grev hakkını unutup, zamansız ve erken bulduğunu belirtmiş, grev hakkını savunmak bu sefer muhalefet olan CHP’ye düşer.* 1963 yılında CHP iktidardır ve bir yandan grev hakkını tanırken bir yandan da CHP Milletvekili ve Meclis Komisyonu Başkanı Coşkun Kırca’nın “Anarşik grevler silsilesiyle karşılaşırız”** sözleriyle grev hakkını sınırlamak ister, muhalefette yer alan Adalet Partisi (AP) ise uluslararası sözleşmelere aykırı olur diyerek grev hakkının sınırlandırılmasına karşı çıkar, çünkü AP muhalefettedir. AP iktidar olunca, iş kolu barajları getirip Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonunu (DİSK) sendikal alandan dışlamaya çalışır. CHP sadece Senato’da bu ta..]]> Sat, 25 Apr 2015 05:00:23 +0300 Alın istikrarınızı başınıza çalın https://www.evrensel.net/yazi/73847/alin-istikrarinizi-basiniza-calin https://www.evrensel.net/yazi/73847/alin-istikrarinizi-basiniza-calin? AK Parti istikrarın sürmesi için oy istiyor. Kendisine oy verilmez ise 13 yıldır sürdüğünü söyledikleri istikrarın bozulacağını ilan ediyor. Sanayi istikrar ararmış. Ekonomi ancak istikrar varsa büyürmüş. Yatırımlar istikrarlı ortamda artarmış. Koalisyon hükümetleri istikrarı bozarmış... İstikrarlı Türkiye’de sadece son üç ayda iş cinayetlerinde 351 işçi yaşamını yitirdi. AK Parti’nin iktidara geldiği 2002 yılından bugüne kadar geçen 13 yıl içinde iş cinayetlerinde 13 bin 500 işçi öldü.* İstikrarlı Türkiye’de 2003 yılı sonrasında Türkiye ekonomisinin büyüme hızı ortalaması yüzde 4.6 oldu. Bu rakam yüzde 4.9 olan Cumhuriyet tarihi büyüme hızı ortalamasının da altındadır.** İstikrarlı Türkiye’de gerçek işsizlik oranı yüzde 18.9. İşsiz sayısı 5 milyon 944 bin (Türkiye İstatistik Kurumu,Ocak 2015 verilerine göre). İstikrarlı Türkiye’de gelir dağılımının bozulduğu tescillendi. Uluslararası Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) 1985-2010 yılları arasında Türki..]]> Sat, 18 Apr 2015 04:54:47 +0300 TBMM yasayla 'tehlikeli işyeri ve işkolu' sayılınca... https://www.evrensel.net/yazi/73794/tbmm-yasayla-tehlikeli-isyeri-ve-iskolu-sayilinca https://www.evrensel.net/yazi/73794/tbmm-yasayla-tehlikeli-isyeri-ve-iskolu-sayilinca? Milletvekilleri adayları belli oldu. Seçilebilecek sıralarda olanların sevinçlerine sevinç katacak, adı korkunç, özü kıyak bir milletvekili hakkını kendilerine hatırlatalım... Milletvekilliği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41. maddesinde10/1/2013 tarihinde yapılan değişiklikle “ağır ve çok tehlikeli” iş sınıfına alındı. Milletvekili bir maden işçisi, arsenik işçisi, cam işçisi olmadığı için bu tehlikenin erken emekliliğe ulaşmayı sağlamak gibi bir karşılığı da var elbette. 2013 yılına kadar Türkiye’de 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nu çok tehlikeli bulduğu işyeri ve iş kolu sayısı 15 idi. 2013 yılında yasada yapılan değişiklikle işyeri sayısı 18’e çıkarıldı. 18. tehlikeli işyeri ve iş kolu “Türkiye Büyük Millet Meclisi” olarak saptandı. Yasaya göre “Zararlandırıcı etkiye tabi olarak çalıştığı kabul edilenler”, “Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar” olarak belirlendi. Yani milletvekilliğinin, kurşun v..]]> Sat, 11 Apr 2015 05:00:12 +0300 Avukatlar neden hedef gösterildi? https://www.evrensel.net/yazi/73745/avukatlar-neden-hedef-gosterildi https://www.evrensel.net/yazi/73745/avukatlar-neden-hedef-gosterildi? Adliye binasında Cumhuriyet Savcısı Mehmet Selim Kiraz’ın rehin alınması, sekiz saat sonra yapılan bir operasyon sonucu rehin alanlarla birlikte yaşamını yitirmesi acı ve vahim bir olaydır. Toplumda tepki yaratan bu tür olaylardan sonra, olayın nedeni olarak hak ve özgürlüklerin gösterilmesi, İç Güvenlik Paketi gibi temel hakları sınırlandıran düzenlemelerin meşrulaştırılması da ne yazık ki yakın tarihte sık görülen bir yöntemdir. Hitler’in, Anayasal haklarını kullanarak iktidar olduktan sonra Parlamentosunun toplandığı ’da çıkan şüpheli yangın sonrası anayasal özgürlükleri kısıtlaması, siyasi partilerin faaliyetlerini yasaklayıp komünist milletvekillerini tutuklaması, kişi hak ve özgürlüklerine ilişkin anayasal güvenceleri ortadan kaldırması klasik bir örnektir. 12 Eylül darbesine giden yolların, Devletin Savcısı Doğan Öz dahil, onlarca aydın gazeteci, bilim adamının öldürülmesiyle döşendiği unutulmamalıdır. Maraş, Çorum, Sivas katliamları sonrası, ilan edilen sıkıyönetimin dahi..]]> Sat, 04 Apr 2015 04:56:39 +0300 HDP barajı aşmalı https://www.evrensel.net/yazi/73699/hdp-baraji-asmali https://www.evrensel.net/yazi/73699/hdp-baraji-asmali? Kürtler, sosyalistler, komünistler Meclise giremesin diye kondu seçim barajı ve şimdi Kürt siyasal hareketi bu barajı aşmak üzere... Türkiye halen 12 Eylül askeri darbesi sonrası Kenan Evren başkanlığında beş generalin belirlediği siyasal koşullarda ve yasalarla yaşıyor. Evren’in belki de en büyük eseri, Sendikalar ve Siyasi Partiler Yasası’yla uyumlu “Milletvekili Seçimi Kanunu” oldu. Bu yasa 10 Haziran 1983 tarihinde kabul edildi, 3 gün sonra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanunu, 33. maddesiyle “Genel seçimlerde ülke genelinde, ara seçimlerde seçim yapılan çevrelerin tümünde, geçerli oyların yüzde 10’unu geçmeyen partiler milletvekili çıkaramazlar” hükmü getirildi. O günden bugüne, yani 32 yıldır Türkiye’de seçimler 12 Eylül paşasının emriyle çıkarılan bu yasaya tabi olarak yapılıyor. Kenan Evren’in başında yer aldığı cunta, Anayasa’yı askıya aldığını ilan ederek, 3 yıl fiili olarak bu devleti sıkıyönetim altında yönetti, sözüm ona..]]> Sat, 28 Mar 2015 05:00:36 +0300 Ertuğrul abi https://www.evrensel.net/yazi/73648/ertugrul-abi https://www.evrensel.net/yazi/73648/ertugrul-abi? Korkuyla, kaygıyla patoloji raporunu bekliyorduk. Tüm dostları yürekleri ağzında bekliyordu sonucu. Prof. Dr. Kürşat Yıldız, telefon edip odaya çağırdı. Durumunu görüşmek için konsey toplanmış, sonucu bildireceklerdi. İçeri girdiğimde Prof. Dr. Cengiz Erçin beni yakını diye tanıtınca tanımadığım bir hoca bana dönüp “Kim bu Ertuğrul Sakaoğlu, Türkiye’nin en ünlü avukatı mı?” dedi. Soruya şaşırdım. Önce “Ağabeyimiz” dedim. Doğrusu soru da sorulma şekli de hoşuma gitmemişti. “Zalimin sofrasına oturmamış, zalimin kılıcını çalmamış, muhannete minnet etmemiştir” diye tamamladım. Birden yan odadan başında rengarenk doktor beresi olan, sonradan Prof. Dr. Nadir Paksoy olduğunu öğrendiğim bir hoca çıktı. “Evet” dedi, “Ben tanığıyım, üniversiteden ayrılmak zorunda bırakıldığımda benimle birlikte zalime karşı mücadele etti. Hakkımda yazılan hakaretlere karşı bir kuruş almadan, samimiyetle beni savundu.” Zalimin sofrasına hiçbir koşulda oturmayı kabul etmeyen, zalimin sofrasına oturanın zali..]]> Sat, 21 Mar 2015 04:58:22 +0300 Ey işçi ya derdini dağlara bayırlara anlat ya da... https://www.evrensel.net/yazi/73596/ey-isci-ya-derdini-daglara-bayirlara-anlat-ya-da https://www.evrensel.net/yazi/73596/ey-isci-ya-derdini-daglara-bayirlara-anlat-ya-da? 17 Ağustos 1999 depreminden bir süre sonra Kocaeli’de bulunan sendikalar Ankara’ya “Sosyal Devlete Sahip Çıkma Yürüyüşü” düzenlediler. Sırasıyla Sakarya, Düzce, Bolu ve Ankara il sınırlarında pankartlarıyla yürüdüler. Taleplerini içeren bir dilekçeyi Ankara’da Meclis Başkanına verip döndüler. Yürüyüş boyunca yanlarında kendilerini genel olarak emek dostu olarak tanımlayan değişik görüşlerden gençler, siyasi parti temsilcileri, dernek yöneticileri de vardı. Geçtikleri her ilin girişinde güvenlik kuvvetlerince durduruldular. Bu durdurulmalarda sendikaların demokratik baskı grubu olarak görüşlerini etkili ve barışçıl bir şekilde duyurma hakları olduğunu söylediler. Yürüyüş ufak tefek itiş kakışların dışında olaysız geçti. Sendikalar yarın da benzer bir yürüyüş düzenlerse ne olacak? Örneğin hükümetin vergi politikalarını değiştirmesi için, asgari ücretin vergi dışı bırakılması için, çalışandan alınan dolaylı vergilerin düşürülüp servetin vergilendirilmesi taleplerini iletmek için Ankara..]]> Sat, 14 Mar 2015 05:00:50 +0300 Özür dilerim https://www.evrensel.net/yazi/73548/ozur-dilerim https://www.evrensel.net/yazi/73548/ozur-dilerim? Bilerek veya bilmeyerek, kullandığım tüm erkek imtiyazlarımdan dolayı tüm kadınlardan içtenlikle özür diliyorum. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kutlu olsun.]]> Sat, 07 Mar 2015 04:53:27 +0300 'Senin babanın da parmakları kesik mi?' https://www.evrensel.net/yazi/73495/senin-babanin-da-parmaklari-kesik-mi https://www.evrensel.net/yazi/73495/senin-babanin-da-parmaklari-kesik-mi? Meselelerimiz olağanüstü... Meclisten geçmeye başlayan İç Güvenlik Paketi, yerinden taşınan Süleyman Şah Türbesi, ülke toprak kaybetti kaybetmedi tartışması, yaklaşan seçimler vesaire vesaire vesaire... Artık olağan olan ise genç, yeni baba olmuş, iş kazasında parmaklarını kaybetmiş biri olmak. Olağan olan, çalışma hayatının sefaleti... İş kazası geçiren bir işçiden mektup aldım, olağanüstü memleket meseleleri bu işçinin derdine çare olmayı kapsamıyorsa mesele nedir ki! O mektubu sizlerle paylaşmak istiyorum. “Merhaba, Öncelikle şunu söylemek isterim ki benim yaşadıklarımı Allah kimseye yaşatmasın. En iyi yaşananı yaşayan bilir deriz. Ne kadar yazsam da içimdekileri tam olarak anlatamam. İşe yeni başladığım zamanlardı ve bakmakla yükümlü olduğum bir eşim ve 4 aylık bir kızım vardı. Sorumluluklarımı yerine getirmek ve elimden geldiğince ailem için en iyisini düşünüp yapmaya çalışan genç bir babaydım. İşe başladığımda ne deseler yapar, önümüze be koysalar imzalar yeter ki çalışm..]]> Sat, 28 Feb 2015 05:00:41 +0300 Biz bu korkuyu en son Kenan Evren’de gördük https://www.evrensel.net/yazi/73448/biz-bu-korkuyu-en-son-kenan-evrende-gorduk https://www.evrensel.net/yazi/73448/biz-bu-korkuyu-en-son-kenan-evrende-gorduk? İç Güvenlik Paketi adı altında getirilen düzenlemelerin özet gerekçesi “korku”dur. Hükümet korkuyor. Hükümet, çok sık vurguladığı yüzde 50 oy oranına, her kuruma kendisini destekleyenleri yerleştirmiş olmasına, kendi iktidarını destekleyecek bir medya havuzu yaratmasına karşın korkuyor. Bu öyle bir korku ki vicdanları yaralayan bir olayı protesto etmek için basit bir gösteri yürüyüşü yapılmasından bile hükümetin ödü kopuyor. Özgecan’ın vahşice katledilişinin protesto edilme şeklinde dahi hükümete karşı darbe planları yapıldığı yandaş medyanın bazı kalemlerince ileri sürüldü örneğin. Biz bu korkuyu 12 Eylül’de de gördük, yaşadık. Bu korku sonrası yapılanları, yapılanlara üretilen gerekçeleri 12 Eylül darbecilerinden çok dinledik. Darbeci General Kenan Evren askeri darbeyi gerekçelendirirken, sokaklardaki insanların can güvenliğinin kalmadığını söylüyordu. Kenan Evren, can güvenliği derdine düşürülmüş kitlelerden özgürlüklerinin yok edilmesine katlanmalarını istiy..]]> Sat, 21 Feb 2015 04:56:36 +0300 Kıdem tazminatını sınırlamanın adına güvence denilemez https://www.evrensel.net/yazi/73396/kidem-tazminatini-sinirlamanin-adina-guvence-denilemez https://www.evrensel.net/yazi/73396/kidem-tazminatini-sinirlamanin-adina-guvence-denilemez? Kıdem tazminatı çalışanlar açısından önemli bir haktır. İlk olarak 1936 yılında yürürlüğe giren 3008 sayılı İş Yasası’nda düzenlenmiştir. O günden bugüne önemli değişikler geçirmiş olsa da çalışanlar açısından yaklaşık 80 yıllık geçmişi olan bir haktır. Hükümet, herkes kıdem tazminatı alamıyor gerekçesiyle kısıtlanmış bir kıdem tazminatı fonu önermektedir; böyle bir fonla herkesin bu haktan yararlanabileceğine inanıyor mu gerçekten? Bugün getirilmek istenen kıdem tazminatı fonu, kıdem tazminatının karşılığının önceden çalışarak işverene ödenmiş olduğu gerçeğini yok saymaktadır. Fonu savunanlar kıdem tazminatını, sanki işverenler tarafından karşılıksız ödenen bir lütufmuş gibi göstermektedir. Lütufmuş gibi sunulduğu için de işverenlere getirdiği yükten yakınılmakta, bu yükün azaltılması hedef olarak belirlenmektedir. Kıdem tazminatının mantığına, niteliğine ters olan işveren yükünü azaltma yaklaşımı gölgede bırakılarak, çalışan için güvencesi olmayan kıdem tazminatının fonla sınırlan..]]> Sat, 14 Feb 2015 05:00:52 +0300 Yasa karşısında hukuktan yana olmak https://www.evrensel.net/yazi/73347/yasa-karsisinda-hukuktan-yana-olmak https://www.evrensel.net/yazi/73347/yasa-karsisinda-hukuktan-yana-olmak? Cumhurbaşkanı, hukuk ve yasanın aynı şey olmadığını söyledi. “Hukuk dediğimiz kavram, hakla bütünleşiyor. Hukuk başka şeydir, kanun başka şeydir. Hukuk mu kanun mu derseniz benim o zaman savunacağım şey hukuktur. Kanun değil” dedi. Cumhurbaşkanı, bu sözleri kendi pratiğinden hareketle söylediğini açıkladı. Okuduğu şiir nedeniyle yargılanmasını, 17-25 Aralık sürecini örnek gösterdi.* Kendi “mağduriyet”ini giderecek “hukuk” isteyen Cumhurbaşkanının sözlerini dinleyen 30 Ocak’ta yasal grevi fiilen yasaklanan 15 bin metal işçisi, aynı cumhurbaşkanının başbakanlığı döneminde yine erteleme adı altında 8 kez grevi yasaklanan yüz binlerce işçi ne düşündü acaba? Metal grevinin işverenler istediği için yasaklandığını açıklayan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mehmet Büyükekşi, “Geçtiğimiz hafta sadece bir şirketimizin üretiminde 70 TIR’a yapılacak yüklemenin direnişle bekletilmesinden tam 22 üretici firma etkilendi. Hükümetimiz bu etkileri ve taleplerimizi dikkate alarak Ba..]]> Sat, 07 Feb 2015 04:56:52 +0300 Gün, grev hakkına sahip çıkma günüdür https://www.evrensel.net/yazi/73299/gun-grev-hakkina-sahip-cikma-gunudur https://www.evrensel.net/yazi/73299/gun-grev-hakkina-sahip-cikma-gunudur? Bakanlar Kurulu, dün metal işkolunda 15 bin işçinin çıktığı grevi “milli güvenlik” gerekçesiyle “erteledi”. Bir grev daha erteleme adı altında yasaklandı. Bu yasaklamaya Haziran 2014’teki Şişecam’a bağlı işyerlerinde Kristal-İş Sendikası’nın uyguladığı grevde olduğu gibi yargıda geçit verirse artık fiilen bu ülkede grev hakkının yasak olduğunu söylemek zorundayız. Grev hakkını elde etmek ise, tek başına ne metal ne kağıt, ne cam işçisinin sorunudur. Grev hakkının özgürce kullanılmadığı yerde siyasal sistem sorunu vardır. Sorun, demokrasinin olup olamayacağı sorunudur. GREVE NASIL GELİNDİ? Metal işkolunda Birleşik Metal İş Sendikası grev kararı almıştı. İşverenler de grev oylaması istedi. Grev oylaması, işçiler grev kararı aldıktan sonra o grevin engellenmesi için başvurulan bir karşı hamledir. Metal işkolundaki 28 Ocak itibarıyla 9 işyerinde yapılan grev oylamasının tamamında işçiler greve evet dedi. Üstelik grev oylamaları işyerlerinde sadece bir vardiyanın bulunduğu 12.00-14..]]> Sat, 31 Jan 2015 04:56:35 +0300 Kağıt ve metal işkollarında grevde kesişen yollar https://www.evrensel.net/yazi/73249/kagit-ve-metal-iskollarinda-grevde-kesisen-yollar https://www.evrensel.net/yazi/73249/kagit-ve-metal-iskollarinda-grevde-kesisen-yollar? Selüloz-İş, kağıt ve ağaç iş kolunda örgütlü, Türk-İş’e bağlı bir sendika. Selüloz-İş Olmuksan International Paper Ambalaj San. ve Tic. AŞ’ye bağlı Adana, Çorlu, Çorum, İnegöl, İzmir, Gebze, Edirne işyerleri için 10 Şubat 2015’te grev uygulama kararı aldı. Birleşik Metal-İş, metal sektöründe örgütlü, DİSK’e bağlı bir sendika. MESS’e bağlı işyerlerinde 29 Ocak 2015 tarihi için grev kararı aldı. Selüloz-İş de Birleşik Metal-İş gibi toplusözleşme görüşmelerinde uyuşmazlığın odaklandığı temel konu olarak ücret adaletsizliklerini görüyor. İşletmelerdeki eşit iş yapan işçiler arasındaki ücret farklılıkları ve düşük ve yüksek ücretliler arasındaki işletme mantığıyla açıklanamayacak ücret uçurumlarını gidermeyi grevin amacı olarak belirledi. 1980’li yılların gençleri, bugünün orta yaş üstü kuşağı, Selüloz-İş Sendikasını 1988’de SEKA’larda gerçekleştirdiği altı aylık uzun kağıt grevinden tanır. 1990’lı yılların gençleri Selüloz-İş’i 1998 ve 2004’te gerçekleştirdiği SEKA direnişleriyle anıms..]]> Sat, 24 Jan 2015 05:00:06 +0300 15 bin yürekli işçi https://www.evrensel.net/yazi/73198/15-bin-yurekli-isci https://www.evrensel.net/yazi/73198/15-bin-yurekli-isci? Metal sektöründe üç sendika örgütlü. Türk-İş’e bağlı Türk Metal, Hak-İş’e bağlı Çelik-İş ve DİSK’e bağlı Birleşik Metal İşçileri Sendikası (Birleşik Metal-İş). Metal sektöründeki örgütlü işverenleri ise Metal Sanayicileri Sendikası (MESS) temsil ediyor. MESS’e bağlı işyerlerinde 110 bin işçi çalışıyor. Bu işçilerden yaklaşık 85 bini sendika üyesi. İşveren sendikası MESS, 70 bin işçiyi kapsayan Türk Metal ve Çelik-İş sendikalarıyla toplu iş sözleşmesi imzaladı. İşveren sendikası MESS, şimdiye kadar 2 yıllık imzalanan toplu iş sözleşmesi yerine 3 yıllık toplu iş sözleşmesi imzalatmış, öte yandan yüzdelik zam önererek metal sektöründe ucuz işçiliği toplu iş sözleşmesiyle meşrulaştırmaya dönük bir adım atmıştır. Bu öneriye göre 100 TL ücret alan işçi de 300 TL ücret alan işçi de yüzde olarak aynı zammı alacaktır. Yüzde olarak aynı olan zam sözleşmenin 3 yıllık olduğu göz önüne alınırsa ücretlere aynı şekilde yansımayacaktır. 100 TL ücret alan yüzde 8 zam aldığında ücreti sadece 8 TL ar..]]> Sat, 17 Jan 2015 05:00:54 +0300 Zamane patronluğu: Mülkiyetsiz işverenlik https://www.evrensel.net/yazi/73147/zamane-patronlugu-mulkiyetsiz-isverenlik https://www.evrensel.net/yazi/73147/zamane-patronlugu-mulkiyetsiz-isverenlik? Bu yazıyı öğrencilerime yazıyorum. Onlar henüz soru sorabiliyor. CEO’lar, üst düzey yöneticiler, doktorlar, mühendisler, akademisyenler, reklamcılar, hayatımızı renklendiren sektörlerdeki eğitimli, muzip, yaratıcılar da saklasın bu yazıyı. Bir gün kendilerini işe alanlarla işleri ters gittiğinde ya da işten atılıp “Nasıl yani!” dediklerinde olayı anlamada yardımı olur. Mal alıp satana tacir, mal alıp satmaya ticaret denilir. Ticaret riskli bir iştir. Elindeki malı satamayabilirsin. Satarsın, paranı alamayabilirsin. Alacaklıların kapına dayanır, elinde avucunda ne varsa alıp götürebilirler. Tacirler baktı ki işler ters gittiğinde tüm malvarlıklarını yitiriyorlar, riski azaltacak çözüm arayışına girdiler. Birden fazla tacir bir araya geldi, bir ortaklık kurdu. Bu ortaklığa mal varlıklarının bir kısmını verdiler. Adına “şirket” dediler. Ticareti bu şirket adına yapmaya başladılar. Böylece işler ters gittiğinde tüm mal varlıklarını yitirmekten kurtulup, şirkete özgüledikleri mal ..]]> Sat, 10 Jan 2015 04:56:59 +0300 Yoksullarını gizleyen Türkiye https://www.evrensel.net/yazi/73094/yoksullarini-gizleyen-turkiye https://www.evrensel.net/yazi/73094/yoksullarini-gizleyen-turkiye? Yeni yılın ilk yazısında insan güzel şeylerden söz etmeli. Neşeli bir yeni yıl toparlama yazısı yazmalı. 78 yaşında bir kadın, Ankara’nın ortasında dilenci olmaktan ölümüne korkarak parkta güvercin yemi satmak zorunda kalıyorken, üstelik sinirli bir zabıta memurunun hışmına uğruyorken, ben de bunu televizyonda izliyorken nasıl olacak bu? Esma Nine istisna değilse olmuyor. Olmuyor, yoksulluğu toplumsal bir risk olarak görüp, yoksulluğun yarattığı gelir eksikliğini sosyal güvenlik sistemiyle gidermesi gereken hükümet, sosyal güvenlik hakkını geliştireceğine yoksulların sayısını gizliyor, yoksulluğu olduğundan daha az gösteriyorsa olmuyor. Esma Nine dilenci olmaktan korkuyor, utanıyor, “Allah beni dilendireceğine öldürsün” diyor ama ülkemizde iktidarlar bu yoksulluktan utanmıyor. Dünya Bankası, yoksulluk ölçütlerini belirlerken bir insanın yaşaması için alması gereken en az kalori için gerekli gıda maddelerini almaya geliri yetmeyen kişileri “mutlak yoksul” olarak tanımlamış. Bu, as..]]> Sat, 03 Jan 2015 05:04:18 +0300 Karışmasın lütfen! Biz beyaz yakalıyız https://www.evrensel.net/yazi/73047/karismasin-lutfen-biz-beyaz-yakaliyiz https://www.evrensel.net/yazi/73047/karismasin-lutfen-biz-beyaz-yakaliyiz? “Mühendisim. Gece yarılarına kadar çalıştım, çocuğumun ateşi kırk dereceyken işe koşturdum. Tüm kamyonlar yüklenip yola çıkana kadar işi terk etmiyordum. Şimdi zoruma gidiyor, önüme bir kağıt koyup, doğru dürüst konuşma gereği bile duymadan işten çıkarttılar” diyorsun. Aramıza hoş geldin beyaz yakalı. Bildiğimce sana seni ve durumunu anlatmaya çalışayım. İş hukukunun kapsamına tüm bağımlı çalışanlar girer. İşten atılan son ütücüye de, işten atılan mühendise de işten atılan reklamcıya da işten atılan finans danışmanına, süpervizöre, art direktöre, avukata, doktora da uygulanan kural/yasa iş hukukunda aynıdır: 4857 Sayılı İş Yasası. İş Yasası, “işçi”yi “ücret karşılığı işverenin emir ve talimatıyla iş görme edimini yerine getiren kişi” olarak tanımlamıştır. İş hukukunda işçi, “bağımlı çalışan kişi”dir. Yani sensin.Ve sen de eğitimin ve unvanın ne olursa olsun bu yasaya tabisin ve bu yasaya göre “işçi”sin. Eğitimine, çevrene, becerine göre bir işverenle anlaşarak işe girersin, ama o ..]]> Sat, 27 Dec 2014 05:00:55 +0300 Hükümetin Orta Vadeli Programı tutar! https://www.evrensel.net/yazi/72994/hukumetin-orta-vadeli-programi-tutar https://www.evrensel.net/yazi/72994/hukumetin-orta-vadeli-programi-tutar? Rakamlar söylüyor, ben değil. Hükümet, Orta Vadeli Programı’nda “Rekabetçi bir iş gücü piyasasının oluşturulması temel amaçtır” diyor ya... Hükümetin bu amaca ulaşması gayet mümkün; bakın, hükümet bu amaca nasıl ulaşacak... Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Aralık 2014 bülteni yayımlandı. Orta Vadeli Program’ın hedefiyle TÜİK 2014 ve 2013 Hane Halkı İş Gücü Anketi sonuçlarını karşılaştırdığımızda ortaya çıkan, hükümetin amacına ulaşması için “umut veren”, ama geri kalanımız için hazin manzara şu: Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) 2013 verilerine göre, Türkiye’de yüksek okul veya fakülte bitirenlerin yüzde 22.75’i işsiz. Eylül 2014 itibarıyla15-24 yaş grubunun yüzde 19.1’i işsiz. Yani her 5 üniversite mezunundan 1’i işsiz. Tarım ve tarım dışı sektörde çalışanların toplam yüzde 35.7’si, yani her 3 kişiden 1’i herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna bağlı olmadan çalışmakta. Yani kayıt dışı. Eylül 2014 itibarıyla Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerin yüzde 10.5’i işsiz. Yan..]]> Sat, 20 Dec 2014 05:00:15 +0300 Yeni Torba Yasa: İş güvenliği bahane, tazminatsız işten çıkarma şahane https://www.evrensel.net/yazi/72942/yeni-torba-yasa-is-guvenligi-bahane-tazminatsiz-isten-cikarma-sahane https://www.evrensel.net/yazi/72942/yeni-torba-yasa-is-guvenligi-bahane-tazminatsiz-isten-cikarma-sahane? 9 Aralık’ta TBMM’ye gönderilen “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı”nda, istenilen iş güvenliği tedbirleri yine güvencesiz işçiye yüklendi. Tasarı 2. maddesiyle işçileri işçi sağlığı-iş güvenliği kurallarına uymaya zorlamak gerektiğini öngörmüştür. Bu zorlamayı yapmanın yolu olarak da işçi sağlığı-iş güvenliği kurallarına uymayan işçinin tazminatsız işten çıkartılmasını yaptırım olarak belirlemiştir. Tasarının öngördüğü tazminatsız işten çıkartma yaptırımı aslında halen 4857 sayılı İş Yasası’nın 25/II-ı-h maddelerinde var ve uygulanıyor. Tasarı 4857 sayılı Yasa’da yer alan hükmü iş sağlığı ve iş güvenliği yasasına ayrıca koyarak kendince bir yöntem (teknik adıyla usul) belirlemiştir. Buna göre işveren işçiyi işçi sağlığı-iş güvenliği önlemlerine uyması için yazılı olarak uyaracak, işçi yazılı uyarıya rağmen işçi sağlığı iş güvenliği önlemlerine uymamakta direnirse tazminatsız olarak işten çıkartaca..]]> Sat, 13 Dec 2014 05:00:09 +0300 Güvencesizlik ve Soma: Tazminatı kim-nasıl verecek? https://www.evrensel.net/yazi/72890/guvencesizlik-ve-soma-tazminati-kim-nasil-verecek https://www.evrensel.net/yazi/72890/guvencesizlik-ve-soma-tazminati-kim-nasil-verecek? Soma, işçilerin yaşadığı koşulların görünür olmasında ayna işlevi görmeye devam ediyor. 301 işçinin kurban gittiği toplu iş cinayetleri insanlık dışı çalışma koşullarını tüm dünyaya göstermişti. Şimdi de Soma, işçi alacaklarının içerisinde bulunduğu güvencesiz ortamı gözler önüne sermektedir. Soma’da 301 işçinin iş cinayetlerine kurban gittiği madenin sahibi SOMA AŞ işçilerini işten çıkardı. İşçiler, işlerini kaybettikleri gibi, kıdem ihbar tazminatlarının ödenmemesi riskiyle de yüz yüzeler. Soma Kaymakamının açıklamasına göre şirket işçilerin kıdem ihbar tazminatlarını devlet ödesin diyormuş. Peki devlet öder mi? Ödeyebilir. Ödemeyebilir de. Çünkü hiç kimse var olan yasalara göre devleti ödemeye zorlayamaz. İşveren ya da devlet tazminatı ödemezse bugünkü yasal sistem içerisinde Somalı işçiler, kıdem ihbar tazminatlarını alabilmek için icra takibi yapmak zorunda. İşveren de bu icra takibine itiraz edecektir. İşçiler bu kez iş mahkemesinde takibin iptali için dava açacaktır. Daval..]]> Sat, 06 Dec 2014 05:00:40 +0300 AK Parti, insanların ekmeğiyle oynamaya devam ediyor https://www.evrensel.net/yazi/72785/ak-parti-insanlarin-ekmegiyle-oynamaya-devam-ediyor https://www.evrensel.net/yazi/72785/ak-parti-insanlarin-ekmegiyle-oynamaya-devam-ediyor? Diş hekimi olarak muayene açmış, kendince bir müşteri grubu yaratmış çalışıyordu. Kızılay, muayenehanesini kapatıp, ücret artı prim usulüyle çalışma teklif etti. Teklife göre diş hekimi için asgari bir ücret belirlenecekti. Ayrıca hekim tedavi ettiği hasta sayısına göre prim alacaktı. Teklif, diş hekimine cazip geldi. Kızılay ile anlaştılar ve çalışmaya başladılar. Her şey yolunda gidiyordu. Muayenehanesine gelen hastalar da Kızılay’a gelmeye başladı. Kızılay’da da bir hasta grubu oluşturdu. Bu arada 2002 genel seçimleri oldu. AK Parti iktidara geldi. Birkaç ay sonra hekime Kızılay’da yönetimin değiştiğini, kendisiyle çalışmak istemediklerini söylediler. Hekim itiraz etti. Sözleşmesi olduğunu ileri sürdü. Önce hekime hasta vermeyerek gelirini düşürdüler. Sonra gerekli tedavi malzemelerini vermeyerek tedavilerin yarım kalmasına neden oldular. Hekim durumu ihtarla Kızılay’a bildirdi. Bu kez hastalara kötü davrandığını, iyi tedavi etmediğini ileri sürerek işten attılar. Hekim dava açtı. ..]]> Sat, 22 Nov 2014 05:00:43 +0300 İş güvenliği paketi, hükümetin dağa fare doğurtmasıdır https://www.evrensel.net/yazi/72735/is-guvenligi-paketi-hukumetin-daga-fare-dogurtmasidir https://www.evrensel.net/yazi/72735/is-guvenligi-paketi-hukumetin-daga-fare-dogurtmasidir? Başbakan, iş sağlığı-iş güvenliği paketini açıkladı. Pakette neler var diye baktığımızda insan gerçekten şaşırmadan yapamıyor. Paketin yeni diye sunulan maddelerinin bir kısmı zaten yürürlükte olan 6331 sayılı İş Sağlığı İş Güvenliği Yasası’nda var. Pakete göre, çok tehlikeli işlerde çalışan 2.7 milyon çalışana mesleki yeterlilik şartı getirilecekmiş. Yürürlükte olan 6331 sayılı İş Sağlığı İş Güvenliği Yasası’nın 17. maddesinin 3. fıkrası “Mesleki eğitim alma zorunluluğu bulunan tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde, yapacağı işle ilgili mesleki eğitim aldığını belgeleyemeyenler çalıştırılamaz” denilmiştir. Madde açık, bu eğitimi almamış olanların, bu eğitimi aldıklarını belgelemeden çok tehlikeli işlerde çalıştırılması zaten yasaktır. Standartlara uygun kişisel koruyucu donanım sağlamayana idari para cezası gelmiş. Bırakın standartlara uygun koruyucu malzeme vermeyi, en son teknolojiye uygun önlem almayı işverene yükümlü kılan 6331 sayılı Yasa zaten var. Bu yasanın 26...]]> Sat, 15 Nov 2014 05:00:15 +0300 Rekabetçi iş gücü piyasası taşerona rahmet okutuyor https://www.evrensel.net/yazi/72676/rekabetci-is-gucu-piyasasi-taserona-rahmet-okutuyor https://www.evrensel.net/yazi/72676/rekabetci-is-gucu-piyasasi-taserona-rahmet-okutuyor? Taşeron sistemi sayesinde, işverenini tanımayan işçilere alışmıştık. Şimdi işçinin kendisi tek kişilik taşeron şirket haline geldi... Orta Vadeli Program’da “Rekabete dayalı iş gücü piyasası yaratmak temel amaçtır” diyorlardı. Bu saptama amaç olmaktan çoktan çıktı, iş gücü piyasasında neredeyse işverenini bilen, tanıyan işçi bulamayacağımız bir noktaya geldik. İşçi Kocaeli’de bir ilçe belediyesinde beş yıldır çalışıyor, SGK kayıtlarında işveren olarak görünen işyeri Bursa’da. Beş yıldır işvereni olarak görünen şirketin ne bir yetkilisini görmüş, ne bu şirket elamanından talimat almış, ne de tanıyor. Bu işçilerce yapılan iş belediyenin, hastanenin asıl işi. Sizi belediyede karşılayan evrak kayıt memuru sandığınız bir çalışan, bir temizlik işçisi, hatta özel kalemde çalışan memur zannettiğiniz kişi, merkezi çalıştığı yerden kilometrelerce uzakta bir şehirde bulunan bir limited şirketin işçisi olarak kayıtlarda gösterilebiliyor. Gerekçe ise 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 67. maddesini..]]> Sat, 08 Nov 2014 05:00:34 +0300 12 yıl kesintisiz iktidarda olup 'yasaları uygulatamıyorum' diyemezsiniz https://www.evrensel.net/yazi/72625/12-yil-kesintisiz-iktidarda-olup-yasalari-uygulatamiyorum-diyemezsiniz https://www.evrensel.net/yazi/72625/12-yil-kesintisiz-iktidarda-olup-yasalari-uygulatamiyorum-diyemezsiniz? Hükümet Ermenek’te yaşanan iş kazasını “aç güzlü işverenlerin kâr hırsı”na bağlayıp işin içerisinden çıkmaya çalışıyor. İş cinayetlerini “Bu işin fıtratında var” diye açıklayan anlayış şunu da kabul etmek zorundadır: İşverenlerin kâr hırsı işveren olmanın “fıtratında” olan bir duygudur. Ancak iş cinayetleri işin fıtratından doğmaz ama işverenlerin kâr hırsı işveren olmanın yapısında olan bir duygudur. Hükümetin görevi eğer gerçekten işçileri biraz olsun düşünüyorsa işverenlerin kâr hırslarından, aç gözlülüklerinden şikayet etmek değildir. Hükümetin görevi işverenlerin kâr hırsını sınırlandırıp, insan yaşamını koruyacak yasal düzenlemeler getirmek, bu yasal düzenlemeleri işverenlere rağmen uygulatarak işçileri korumaktır. Hükümet bu yasal düzenlemelerle en aç gözlü işvereni bile en tecrübesiz, en dikkatsiz işçinin sağlığını, iş güvenliğini tehdit edemeyeceği iş ortamı yaratmak zorunda bırakacak bir sistem kurmakla yükümlüdür. Yasalar iyi dileklerin anlatıldığı metinler değildir. Hük..]]> Sat, 01 Nov 2014 05:00:17 +0300 Orta Vadeli Program: Kamu yararı gözetmeyeceğim https://www.evrensel.net/yazi/72569/orta-vadeli-program-kamu-yarari-gozetmeyecegim https://www.evrensel.net/yazi/72569/orta-vadeli-program-kamu-yarari-gozetmeyecegim? Hükümet, Orta Vadeli Programı’nı açıkladı. Programın 264 ve devamı paragraflarında özelleştirmeye ve özelleştirilecek işletmelere ilişkin hedefler belirlenmiş. Programın 265. paragrafı aynen şöyle: “KİT faaliyetleri, piyasa mekanizmasını bozucu etkiye neden olmayacak şekilde yürütülecektir.” 272. paragrafı ise aynen şöyle: “KİT’ler; sosyal amaçlı ve kamu yararına yönelik faaliyetler için mümkün olduğunca görevlendirilmeyecektir.”* Dünya Bankası 2000 yılında yayımlamış olduğu raporunda kamu işletmelerini piyasanın özgürleşmesinin önünde bir engel olarak tanımlamıştı. Dünya Bankasına göre bir işletmenin mülkiyeti kamuya aitse, güçlü bir sendika işletmede örgütlüyse o işletme sorunlu bir işletmedir. Buna göre piyasaların özgürleştirilmesi için işletmeler özelleştir..]]> Sat, 25 Oct 2014 00:11:55 +0400 Makbul sendika, makbul işçi https://www.evrensel.net/yazi/72511/makbul-sendika-makbul-isci https://www.evrensel.net/yazi/72511/makbul-sendika-makbul-isci? 9 Ekim’de İzmir’de Konak Meydanı’nda KESK’e bağlı sendikalardan 500 kişi Kobanê’ye yönelik IŞİD saldırılarını protesto etti. Eyleme DİSK Genel Başkanı Kani Beko’nun yanı sıra sendika yöneticileri ve üyeleri, çeşitli sivil toplum kuruluşları da destek verdi ve gösteri kimi gazetelere haber oldu. Haberin yer aldığı bir İnternet sitesinde* habere yazılan yorumlara bakınca, ülkenin en önemli sanayi kentinde işçilerin yanı başlarında yaşanan insanlık dramına verdikleri tepkiyi düşündürücü buldum. Bir işçi Kobanê eylemine destek verdiği için DİSK’e üye olduğu sendikadan ayrılacağını belirtiyor, yanındaki kutuya “katılıyorum” yazanların oranı yüzde 100. Bir diğer işçi “boş işler İZENERJİ işçisi ne oldu taşeron var mı yok mu” diye yazmış, “katılıyorum” diyenlerin oranı yüzde 100. Bir ba..]]> Sat, 18 Oct 2014 00:18:26 +0400 Bir fikre bir ömür: Mesut Gülmez* https://www.evrensel.net/yazi/72406/bir-fikre-bir-omur-mesut-gulmez https://www.evrensel.net/yazi/72406/bir-fikre-bir-omur-mesut-gulmez? Mesut Hoca’nın adını ilk kez 1980’li yılların sonlarında hak grevi ve kamu çalışanlarının sendika kurma hakkı tartışmaları sırasında duydum. Hak grevini bugün ne yazık ki birçok sendikacı dahi anımsamıyor. Mesut Hoca ise iş hukuku öğretisi içerisinde neredeyse tek başına, uzun yıllar hak grevi, kamu çalışanlarının sendika hakkı başta olmak üzere sendikal haklar alanında “Türkiye’nin onayladığı uluslararası sözleşmelerin bağlayıcılığı ve iç hukukla uluslararası sözleşmenin çelişmesi halinde uluslararası sözleşme hükümlerinin uygulanacağı” görüşünü savundu. Sosyal Haklar Sempozyumlarını örgütledi, kurumsallaştırdı. İş hukuku öğretisinin, uluslararası hukuku iş hukukunun kaynakları arasında değerlendirmemesini, 2010 yılında yazdığı 86 sayfalık makalesinde değerlendirdi. Hoca bu makalede iş hukuku kaynaklarının tamamına yakınını tar..]]> Sat, 04 Oct 2014 00:46:02 +0400 Çalışma Bakanı günah keçisi ise siyasi sorumlu kim? https://www.evrensel.net/yazi/72355/calisma-bakani-gunah-kecisi-ise-siyasi-sorumlu-kim https://www.evrensel.net/yazi/72355/calisma-bakani-gunah-kecisi-ise-siyasi-sorumlu-kim? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının “Günah keçisi aranıyorsa buyurun Çalışma Bakanına. Hiçbir mahsuru yok. Ben bundan gocunmam. Eksiği gediği bırakmama konusunda gecemizi, gündüzümüzü harcıyoruz”* dediği bir ülkede, bakın işçi cephesinde durum nasıl: Çalıştığı işyeri kapanmış, işyerini alacaklıları icra yoluyla sattırmış, kendisi ise hiç bir şey alamamış işçi soruyor: “22 yaşında girdim bu işyerine, 48 yaşındayım, 26 yılımı verdim. Battık dediler beni kapının önüne koydular. Görüyorum kendileri eskisi gibi yaşıyorlar. Satılan şirkete gelip gidiyorlar. Aynı lüks evlerinde oturuyorlar. Aynı lüks arabalarına biniyorlar. Benim üç kuruş borcum olsa anında icra gelip benden alıyor. Bu adamlar bindikleri arabaları, oturdukları evleri bu şirketten kazandıkları paralarla almadılar mı? Üstelik mahkeme bana altmış bin lira kıdem i..]]> Sat, 27 Sep 2014 00:19:10 +0400 Az kalsın 'eve alınan kadın'ı sigortalayacaktık! https://www.evrensel.net/yazi/72302/az-kalsin-eve-alinan-kadini-sigortalayacaktik https://www.evrensel.net/yazi/72302/az-kalsin-eve-alinan-kadini-sigortalayacaktik? Torba Yasa, resmi adıyla 6552 Sayılı Kanun, hak veriyormuş gibi yaparak hiç ya da en alt sınırda hak vermenin nasıl olacağını gösteren bir yasa olarak yaşamımızda yerini aldı. 6552 Sayılı Kanun’a hakim olan “Hak verme, veriyormuş gibi yap, olanaklı ise de hakları sınırlandır” anlayışıydı, şimdi de haklı olarak eleştiriliyor. Öte yandan bu Torba Yasa’yla (6552 Sayılı Yasa) hukuk devletinin temel ilkelerini yok sayarak hak elde edenler de var. Örneğin hükümet, üst düzey memurlar ve emniyet çalışanlarına ilişkin atmalarda “yargı kararlarına uymama hakkı”nı bu Torba Yasa’yla kazandı. Yine bu Yasa, hükümete hısım akraba şirketler Albayraklar-SEKA örneğinde görüldüğü gibi yargı kararlarıyla iptal edilen özelleştirmelerde “yargı kararlarını uygulamayarak hak elde etme hakkı”nı kazandı.* Tasarıdan kanuna dönüşen bu Torba Yasa’yl..]]> Sat, 20 Sep 2014 00:19:21 +0400 Hükümet hukuku askıya alarak kendi memuruna savaş ilan etti https://www.evrensel.net/yazi/72250/hukumet-hukuku-askiya-alarak-kendi-memuruna-savas-ilan-etti https://www.evrensel.net/yazi/72250/hukumet-hukuku-askiya-alarak-kendi-memuruna-savas-ilan-etti? Torba Yasa 10 Eylül 2014 tarihinde TBMM’de kabul edilerek yasalaştı ve İş Yasası’ndan ilçe sınırlarının değiştirilmesine kadar biz dizi hüküm getirdi. Cumhurbaşkanı da hızla onayladı ve malum Torba Yasa artık “6552 Sayılı Kanun” olarak hayatımızda.* Bu hükümler de, birbirinden ilgisiz onlarca konunun tek bir kanunda ele alınmasının kendisi de hukuk skandalı. İçinden, hukuk devleti açısından tüyler ürpertici olanı ise bir grup kamu görevlisi için yargı kararlarının uygulanmayacağını belirten 100. Madde. Torba Yasa’nın 100. Maddesi çok açık;“Ancak, 23/4/1981 tarihli ve 2451 sayılı bakanlıklar ve bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanuna Ekli (1) ve (2) sayılı Cetvellerde gösterilen unvanları taşıyan görevler” diye başlıyor, “sivil memurlar hariç kolluk teşkilatlarının kadroları” diye devam ederek bir grup kamu göre..]]> Sat, 13 Sep 2014 00:14:19 +0400 'Can, aciz oluyor' https://www.evrensel.net/yazi/72200/can-aciz-oluyor https://www.evrensel.net/yazi/72200/can-aciz-oluyor? Avukat arkadaşım İrfan Taşkın e-postama, Süha Arın tarafından çekilmiş olan “Tahtacı Fatma” isimli bir belgesel gönderdi. Aynı gün tesadüfen bir diğer arkadaşım Av. Necla Acar, Kalkınma Atölyesince hazırlanan mevsimlik tarım işçilerine ilişkin Eskişehir, Adana, Malatya raporlarını yolladı. 1982’de çekilen belgeselde orman işçisi Mehmet Şimşek diyor ki: “Bize genel olarak tahtacı diyorlar… Tahtacılık deyince bazı çevreler öcü görmüş gibi başka her tanımda değerlendiriyorlar bizi… Tahtacılık ‘Ademin beşiğinden Kâbe’nin eşiğinden’ bir sanattır… Demirciye demirci, kalaycıya kalaycı dendiği gibi ormanda tahta biçen ağaç, yapan insanlara da tahtacı denilir.” Tahtacı Mehmet, aslında kendilerinin “sahipsiz bir işçi kütlesi” olduklarını, ne sosyal ne de ekonomik bir dayanaklarının olduğunu, kendil..]]> Sat, 06 Sep 2014 00:12:56 +0400 İşçi, Mobbing'in Türkçesini yaşıyor: 3S kuralı https://www.evrensel.net/yazi/72151/isci-mobbingin-turkcesini-yasiyor-3s-kurali https://www.evrensel.net/yazi/72151/isci-mobbingin-turkcesini-yasiyor-3s-kurali? İşveren, işçilerin sendikalaşmasına sadece maliyet kaygısıyla mı karşı çıkar? Sendika, sadece işçinin ücretini artırmak için mi vardır? Servis aracına binip arka koltuklara doğru gitmek istediğinde önde oturan bir işçinin ayaklarını geçiş yolunu kapatacak şekilde uzatıp geçişine engel olduğunu gördü. Ayaklarını uzatan işçi, onu görmemiş gibi davranıyor, elindeki telefonla oyun oynuyordu. Bir süre sessizce başında dikilip kendisini fark etmesini bekledi. Ayaklarını uzatmış telefonla oynayan işçiden ses gelmeyince, ayaklarını çekmesini, geçişi engellediğini söyledi. Telefonla oynayan işçi duymamış gibi yapıp telefonla oynamaya devam etti. Arkadaki dört-beş işçi bu duruma gülmeye başladı. Sinirlendi, sesini yükselterek yolu açmasını tekrarladı. Telefonla oynayan işçi yine aldırmadı, diğer işçiler tekrar güldü. Da..]]> Sat, 30 Aug 2014 00:26:33 +0400 Kendini unutmaya demans, kendini unutana bunak derler https://www.evrensel.net/yazi/72103/kendini-unutmaya-demans-kendini-unutana-bunak-derler https://www.evrensel.net/yazi/72103/kendini-unutmaya-demans-kendini-unutana-bunak-derler? Yağmur yağar, sel gelir; işçi servisi sele kapılır, işçiler ölür, koskoca ana caddenin sel yatağına nasıl döndüğü de yıkılan ocaklarda unutulur. Yol yapılır, kanal açılır; bu işlerin sahibi kamu hizmeti veren belediyeler, üniversitelerdir; işçiler, çok küçük önlemler alınmadığı için ölür, unutulur. Yüz elli yıldır, insanı delirtecek kadar temel, basit, önlemler alınmadığı için madenlerde göçükler, grizu patlamaları, yangınlar olur; işçiler ölür, unutulur. Selle taşan hastane kanalizasyonu zorla temizlettirildiği için hastalanıp bir yıl sonra ölen taşeron işçisi Zafer Açıkgözoğlu da bu gerçeği bildiği için, acı ve trajik ölümünün bir yıl içerisinde unutulacağını ölmeden önce söylemek zorunda hisseder. “Hafızayı beşer nisyan ile mal..]]> Sat, 23 Aug 2014 00:16:07 +0400 'Deli ol amma oyuncak deli deel, adamakıllı deli' https://www.evrensel.net/yazi/72052/deli-ol-amma-oyuncak-deli-deel-adamakilli-deli https://www.evrensel.net/yazi/72052/deli-ol-amma-oyuncak-deli-deel-adamakilli-deli? Güç korkutur. Gücü kullananın, kullandığı gücü kendilerinden aldığına, kendileri için kullandığına, bu ezen gücün gerçekte kendi güçleri olduğuna kitleler inanmışsa, gücün korkutuculuğu daha da artar. Bugün milyonlarca AK Parti seçmeni, Tayyip Erdoğan’da kendi güçlerinin somutlaştığına inanıyor. Milyonlarca insan onun kükremesini, kendi kükremesi olarak kabul edip, onunla özdeşleşiyor. Bu gerçekten de sindirici, korkutucu, insanı kabuğuna çekilmeye zorlayan, “Sesimi çıkartmayayım, gün ola harman ola” dedirten bir güç. Kötü günlerdi. Kenan Evren’in hep başımıza kaktığı gibi günde yirmi gencin öldüğü, 12 Eylül öncesinin karanlık günleriydi. Oturmuş iç hesaplaşmalarıma dalmıştım. Deli Ahmet geldi. Köyün delisiydi; yüz üst&u..]]> Sat, 16 Aug 2014 00:55:13 +0400 Hukuk da hukukçu da taraftır https://www.evrensel.net/yazi/72006/hukuk-da-hukukcu-da-taraftir https://www.evrensel.net/yazi/72006/hukuk-da-hukukcu-da-taraftir? 1 Ağustos Cuma günü Kabataş’ta 2’si ağır 13 kişinin yaralandığı kazaya neden olan İETT otobüsünün sürücüsü Eyüp Er’in kazadan önceki son 72 saatin 60 saatini direksiyon başında geçirmiş olduğu haberleri basında yer aldı. ... E. şirketinde çalışan N.’ye, Aralık 2012’de 173,5 saat, Ocak 2013’te 122,5 saat, Şubat 2013’te ise 158,5 saat fazla çalışma yaptırıldı. N, bel fıtığı oldu. İşveren bel fıtığı tedavisinin 138 gün sürdüğünü ve işlerin aksadığını ileri sürüp, N.’nin iş sözleşmesini sona erdirdi. 4857 sayılı yasanın 41. maddesindeki “Fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda iki yüz yetmiş saatten fazla olamaz” hükmü de, aynı yasanın 63. maddesinde yer alan “Günlük çalışma süresi 11 saati aşamaz” hükmü de İETT sürücüs&..]]> Sat, 09 Aug 2014 00:28:45 +0400 İşçisin, kusur sende https://www.evrensel.net/yazi/71962/iscisin-kusur-sende https://www.evrensel.net/yazi/71962/iscisin-kusur-sende? 1999 depremi sonrasında yıkılan binaların beton analizlerinin yapılması başlı başına bir iş haline gelmişti. Birçok hazır beton şirketinde kurulan laboratuvarlara; yıkılan binalardan alınan beton örnekleri getiriliyor, burada çalışan işçiler bir dizi işlem yaparak örneklerde sağlıklı beton kullanılıp kullanılmadığını belirliyordu. İş yoğun ve belli sürelerde bitirilmesi gerekiyordu. Bu işi yapan firmalar, her zaman olduğu gibi en az işçiyle en fazla işi yapma telaşına düşmüştü. İşçiler günde 14 saat çalışmak zorunda kalıyordu. Firmalardan bir tanesi az işçi çalıştırmayı abartmış, bir tek teknisyene, Kocaeli, Gölcük, Sakarya’dan gelen tüm numuneleri analiz işini yaptırıyordu. Bir süre sonra çalışma koşulları fiziki sınırları zorlayan işçi, eleman alınması talebini şirkete iletti. Şirketin bölge müdürü işçiye, durumun vahameti..]]> Sun, 03 Aug 2014 00:16:42 +0400 Sendikayı tanımama cüretini kim veriyor? https://www.evrensel.net/yazi/71910/sendikayi-tanimama-curetini-kim-veriyor https://www.evrensel.net/yazi/71910/sendikayi-tanimama-curetini-kim-veriyor? Kocaeli’de kurulu Yıldız Sunta Entegre işyerinde işçiler, iki hafta önce cuma namazı çıkışında üzerinde “İşçinin Ruhuna Fatiha” yazılı tabutu işyerinin kapısına bırakarak işvereni ve sendikalarını protesto ettiler. Gazetelerde iki cümle olarak yer alan bu olay, aslında Türkiye’de neden özgür toplu pazarlık düzeninin var olmadığını, bu hakkın nasıl katledildiğini gösteren ibretlik bir olaydır: Yıldız Entegre işyerinde 2012’de Türk-İş’e bağlı Selüloz-İş Sendikası örgütlenme çalışmaları başlattı. Bunun üzerine işveren, ilk olarak örgütlenmede öncülük yaptığını düşündüğü 60 işçinin iş sözleşmesini sona erdirdi. İşçiler işe iade davası açtı. Dava süresince işçilerin sendika üyeliğinin devam edeceğini bilen işveren bir adım daha atıp, işçileri Selüloz-İş&rsquo..]]> Sat, 26 Jul 2014 01:36:19 +0400 Davutpaşa iş cinayeti davası: Üst düzey yöneticiysen suçsuzsun https://www.evrensel.net/yazi/71853/davutpasa-is-cinayeti-davasi-ust-duzey-yoneticiysen-sucsuzsun https://www.evrensel.net/yazi/71853/davutpasa-is-cinayeti-davasi-ust-duzey-yoneticiysen-sucsuzsun? 31 Ocak 2008’de 21 kişinin öldüğü, 100’den fazla kişinin yaralandığı İstanbul Davutpaşa’daki maytap fabrikasında yaşanan iş cinayeti sonrası açılan ceza davaları yargılaması 7 yıl sürdü ve nihayet sonuçlandı. Yargılama sonrası bu işyerlerine ruhsat veren Zeytinburnu Belediye Başkanı ve denetleme görevini yerine getirmeyen dönemin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürü beraat etti. Görevini gereği gibi yapmayan bir yöneticinin mahkum olması bizde pek görülen duyulan bir olay değildir zaten. Pek görülmediği için de yasaların, görevini gerektiği gibi yapmayan yöneticinin cezalandırmasına olanak vermediği yanılgısı vardır. Bu yanılgıyı yıllardır her yerde görüyoruz. Avrupa Birliği’ne girmenin ulusal bir mesele olarak sunulduğu, birliğe girmenin yaşamımızı olumlu yönde değiştireceği algısının yaratılmaya &cce..]]> Sat, 19 Jul 2014 00:24:06 +0400 Her iktidar hukuk dedi, öyleyse bu ne? https://www.evrensel.net/yazi/71802/her-iktidar-hukuk-dedi-oyleyse-bu-ne https://www.evrensel.net/yazi/71802/her-iktidar-hukuk-dedi-oyleyse-bu-ne? SEKA Balıkesir İşletmesinin, Yeni Şafak Gazetesi sahibi Albayraklar’a yok pahasına devredilmesine karşı açılan davanın avukatıydım; Albayraklar’a hediye gibi sunulan SEKA Balıkesir’in birebir tanığı olarak yazıyorum. Özelleştirme İdaresi, yaklaşık 11 yıldır SEKA Balıkesir’de Albayraklar’a karşı verilen hiçbir mahkeme kararını uygulamadı. Sonunda bu kararların uygulanmaması için hükümet, hem de Soma madencileri için hazırlandığı ileri sürülen ve Meclise gelen torba yasa tasarısına kanun maddesi koyarak SEKA Balıkesir’in yok pahasına ve yargı kararlarına karşın Albayraklar’a devredilmesine yasal güvence getirmeye çalışmaktadır. Anımsayalım; SEKA Balıkesir özelleştirme kararı 13.5.2003’te kesinleşti. 10.6.2003’te imzalanan sözleşmeyle Albayrak Turizm Seyahat İnşaat Tic. AŞ’ye değerinin ellide biriyle verildi. Mahkeme 28.7.2003’te yür&u..]]> Sat, 12 Jul 2014 00:40:28 +0400 Adı İşçi Ç. https://www.evrensel.net/yazi/71744/adi-isci-c https://www.evrensel.net/yazi/71744/adi-isci-c? İş kazalarına neden “iş cinayeti” diyoruz? Taşeron sistemine neden feveran ediyoruz? Buyurun. Aşağıda, “iş kazası”nda iki gözünü kaybeden, kaza sonrası kalp krizi geçiren ve Parkinson hastalığına yakalanan, işveren taşeronun bile kaza sonrası “ilgimiz yok” dediği bir işçinin savcılığa yazdığı dilekçesindeki ifadesine yer vermek istiyorum. İfadede, işçinin zarar görmemesi için sadece yer isimlerini değiştirerek yazdım. “Ben kaynakçı ustasıyım. K. ili, T. ilçesi A. Köyü’nde dükkanım var. İşlerimin yoğun olmadığı dönemlerde memleketimden tanıdığım S.K. isimli, boru döşeme işlerinde taşeronluk yapan kişi beni çağırır, yevmiye veya prim usulüyle çalıştırırdı. Daha önce S.K.’nın iş aldığı Ş.A. ve S.S.’de çalışmıştım. S.S’deki çalıştığım iş bittikten sonra yaklaşık 10 ay ara verildi. 13..]]> Sat, 05 Jul 2014 00:24:51 +0400 Uluslararası düzeyde toplu iş sözleşmesi hayal değildir https://www.evrensel.net/yazi/71688/uluslararasi-duzeyde-toplu-is-sozlesmesi-hayal-degildir https://www.evrensel.net/yazi/71688/uluslararasi-duzeyde-toplu-is-sozlesmesi-hayal-degildir? Merhaba. Bu haftadan başlayarak her cumartesi günü burada, “Adaletin İş Yüzü” köşesinde Evrensel okurlarıyla birlikte olacağız. Çalışma (İş) yaşamını ilgilendiren konuları kaleme almaya, görünenin arka yüzündeki hukuki ve sosyal boyutu ortaya çıkarmaya, bunun günlük çalışma hayatına yansımasının hukuki ve sosyal dayanaklarını sizlerle paylaşmaya çalışacağım. Buradaki ilk köşe yazıma müjdeli bir haberle başlamak istedim. Yargıtay, gemiadamlarının ücret ve fazla çalışma ücretlerinin, Uluslararası Taşıma İşçileri Federasyonu’nun (ITF) yaptığı sözleşmeye göre belirlenebileceğine karar verdi. Yargıtay E. 2012/10899 E., 2014/17601 K, 02.06.2014 tarihli kararıyla Malta bandıralı Türk donatana (gemisini deniz ticaretinde kullanan gemi sahibi) ait gemide çalışan işçilerin ücret ve fazla çalışma ücretler..]]> Sat, 28 Jun 2014 00:09:03 +0400