Evrensel.net https://www.evrensel.net tr Emek Evrenseldir https://evrensel.net/nhy/upload/diger/favicon.ico https://www.evrensel.net/tema/evrensel16/img/apple-touch-icon-114x114.png Evrensel.net Bitmeyen kavganın bizdeki 11 yıllık davası https://www.evrensel.net/yazi/82640/bitmeyen-kavganin-bizdeki-11-yillik-davasi https://www.evrensel.net/yazi/82640/bitmeyen-kavganin-bizdeki-11-yillik-davasi? 16 Ekim 1901, başkanın günlük planı basına geçildiğinde Amerika Birleşik Devletleri’nde yer yerinden oynamıştı. Tuskegee Üniversitesi kurucusu eğitimci Booker T. Washington, o döneme kadar ‘Executive Mansion’ olarak anılan, yeni adı ile “White House”da ABD Başkanı Theodore Roosevelt’in akşam yemeğinde davetlisi olmuştu. Bu akşam yemeğine gösterilen tepkilerin sebebi Booker’ın siyahi oluşuydu. İlk kez bir siyah, başkanlık sarayında hem de akşam yemeğinde ağırlanıyor, üstelik first lady de bu yemeğe eşlik ediyordu. Kriz tam yönetilemedi. Bunun, bir öğlen atıştırması olduğunun ya da ‘first lady’nin şöyle bir selamlayıp yemeğe katılmadığının duyurulması gibi anlamsız ve talihsiz açıklamalar da yapıldı. Booker T. Washington, o dönem arkadaşı Roosevelt’i daha zor durumda bırakmamak için sessiz kalmayı tercih etti. Ancak bir gazeteye verdiği rö..]]> Sun, 11 Nov 2018 03:37:52 +0300 Toplumun ahlakı: Hırsızın hiç mi suçu yok? https://www.evrensel.net/yazi/82597/toplumun-ahlaki-hirsizin-hic-mi-sucu-yok https://www.evrensel.net/yazi/82597/toplumun-ahlaki-hirsizin-hic-mi-sucu-yok? Bundan belki 20-25 sene önceydi, babam eve hiç görmediğim kadar harap ve sinirli geldi. Bir iş arkadaşını kaybetmiş. Bütün mesai arkadaşlarıyla cenazeye gitmişler. Cenaze namazı için de hep birlikte abdest almışlar. O sırada ceketini kenara asmış. Camiden çıktıklarında fark etmiş ki bir zarfla ceketin iç cebine koyduğu maaşı artık yok. İnsanlar, “Oraya ceket bırakılır mı? Maaş, ceketin cebine koyulur mu? Camiye neden cebinde maaşla gidiyorsun, sende akıl yok mu? Belki de düşürmüşsündür, yollara baktın mı? Belki iş yerinden tanıdık biri almıştır, bu duyulursa öyle anlaşılmaz mı? Birini ima ediyorsun sanılırsa çok ayıp olmaz mı? İşyeri itibarına zarar gelmez mi? Camide çaldırdım deme ortalıkta, Allah'ın evidir günah olur, saygısızlık olur” demişler de demişler. Bir ay maaş alamayınca onun zararını altı ayda zor topluyorsun. İki çocukla o ay nasıl geçecek on..]]> Sun, 04 Nov 2018 04:45:31 +0300 Pervaneler, filler ve türlü türlü milli mücadeleler… https://www.evrensel.net/yazi/82542/pervaneler-filler-ve-turlu-turlu-milli-mucadeleler https://www.evrensel.net/yazi/82542/pervaneler-filler-ve-turlu-turlu-milli-mucadeleler? Pervane böceği girdi bu hafta eve. Helikopter böceği ya da yusufçuk da deniliyor. Sıcak lambaya yapışmasıyla meşhur. Geçmişte de mum ışığına uçup oracıkta can vermesi ile aşıklara benzetilmiş, çok şiire girmiş çok şarkıya söz olmuş bir hayvancık. Bence hayvanlar aleminin en aptalı. Binlerce nesildir o ışığın sadece gözünü aldığını ve seni yakacağını nasıl öğrenemezsin? Kimler kimler evrimleşti, sen bir adım ileri gidemedin mi pervane böceği? Hayvanlar aleminin en hafızasızı balıklar sanıyorduk meğer değilmiş. Technion Teknoloji Enstitüsü, Japon balıklarını yemle şartlayıp yaptıkları deneyle hafızalarının 4-5 aya çıkabildiğini ispatlamışlar. Somon balıklarının koku hafızası da aldıkları bir kokunun geometrik uzaydaki tam yerini, hatasıza yakın olarak hatırlamasını ve tekrar bulmasını sağlayabiliyormuş. Balık bile binlerce yıllık "balık hafızalı" mitini yıktı da bir pervane b..]]> Sun, 28 Oct 2018 04:40:56 +0300 Gönül yarası hikayesi https://www.evrensel.net/yazi/82502/gonul-yarasi-hikayesi https://www.evrensel.net/yazi/82502/gonul-yarasi-hikayesi? Küçükken sokakta oynarken, irisinden bir çocuk gelir, topumuzu alır elimizden, bir tane de çakar suratımıza. Orada gücün gücüne denkse, hırslanıp, yerinden kalkıp kovalar, girersin kavgaya yumruk yumruğa. Belki de fazla iridir, bırakır topu kaçarsın ve kendini teselli edersin yine de “yakalasa mahvedecekti beni, nasıl da kaçtım, arkamdan öylece bakakakaldı ama?” Koymaz yani insana o dayak. Ama evde bir vesile, baba atsa o tokadı, insanın gözleri dolar ya hani, işte o acıdan değil, kalbe batan cam kırığından, gönül yarasından. Beni, ellerinde büyüttüğün, kaydıraklardan kaydırdığın, salıncaklarda salladığın, hastalandığımda üzüntüden saçlarını yolduğun, dünkü bebeğin beni, kıracak kadar mı değerli senin için o kaybettiğim top, o kırılan eşya, o laf? Gönül yarası, kırılan kemikten bile çok acıtır, geç i..]]> Sun, 21 Oct 2018 04:35:27 +0300 Travmanın halleri ve acil çıkış düğmeleri https://www.evrensel.net/yazi/82448/travmanin-halleri-ve-acil-cikis-dugmeleri https://www.evrensel.net/yazi/82448/travmanin-halleri-ve-acil-cikis-dugmeleri? Ölümün getirdiği acıyı anlatmaya kelimeler yetmez, ağıtlar belki de bundan sonsuzdur. İçinde ölüm geçen her cümle, insanı bir an dondurur. "Sizin hiç babanız öldü mü? Benim bir kere öldü, kör oldum" Cemal Süreya 10 Ekim katliamı nezdinde, son 10 yıldır Suruç, Taksim, Diyarbakır, Reyhanlı, Sultanahmet, Dolmabahçe patlamaları, Çorlu tren kazası, Soma hatta daha da geriye gidelim 17 Ağustos ve 12 Kasım depremleri, biz ne çok yaşadık bu beklenmedik ani ölümleri. Geride kalanın, ölüme üzülme sebeplerinden biri bencilce, biri empatik. Onsuz ne yapacağına üzülür önce insan, bir daha göremeyeceğine, kokusunu duyamayacağına, şakalarına gülemeyeceğine, bir zamanlar birlikte kurulan hayallerin artık gerçekleşme ihtimali kalmayışına, yalnızlığına, onsuzluğuna, çaresi..]]> Sun, 14 Oct 2018 04:35:18 +0300 Aforizmalar ve genellemeler üzerine https://www.evrensel.net/yazi/82403/aforizmalar-ve-genellemeler-uzerine https://www.evrensel.net/yazi/82403/aforizmalar-ve-genellemeler-uzerine? Bir romanın, bir öykünün içinden kalbe saplanan cümleler çıkmasını çok severim. Soluk soluğa okunan bir kitapta dahi, kırmızı ışığa rast gelmiş gibi durdurur insanı. Bir daha, sonra bir daha okutur kendini. Bazen geriye yaslanıp, bir piyano, başının üzerinden sıyırıp yere çakılmışçasına “o neydi öyle?” diye düşünür insan. İyi bir yemeğin damakta kalan tadı gibi, bir fotoğrafın geçmişten bir anıyı bütün detayı ile hatırlatması gibi, bir matematik sorusunu çözdüğün ya da çengel bulmacada çıkan harflerden uzun kelimeyi tamamlayabildiğin andaki aydınlanma gibi büyük bir keyfi vardır. Etraftaki insanlar ve olaylar üzerime geldiğinde, hep aykırı gittiğimi hissettiğimde, sürüye karışamamış, bu düzene alışamamış olduğumu fark ettiğimde aklıma gelir mesela: Oruç Aruoba, Benlik’te Yengeç, suda y..]]> Sun, 07 Oct 2018 03:45:45 +0300 Mahzun olup Mahzuni’ye sığınmak, mazlumluktan kurtulmak https://www.evrensel.net/yazi/82350/mahzun-olup-mahzuniye-siginmak-mazlumluktan-kurtulmak https://www.evrensel.net/yazi/82350/mahzun-olup-mahzuniye-siginmak-mazlumluktan-kurtulmak? At gözlüğü takınca, yolda kazasız gidilmiyor. İnsanız sonuçta, geniş açı görmeye ihtiyacımız var. Ama geniş açıdan ya da kuş bakışı bakınca hayatımıza, insanın yüreğine öküz oturuyor. Ne demişti Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Başkanı RifatHisarcıklıoğlu “Bırakın siyaseti, futbolu. Nasıl para kazanacağız onu konuşun. Onu konuştukça insan oraya odaklanır.” Ama Sayın Hisarcıklıoğlu, boş iyimserlik de sürece yayılınca insanı aptal ediyor. Aptala doyduk, oranın da istiap haddi çoktan doldu. Öte yandan her güne yayılan gamla da eldeki bir tanecik ömür çekilmiyor. Gündemin farkında ve dahlinde olup, elini taşın altına koymaktan çekinmeden, sözünü sakınma döngüsüne girmeden, kendi yaşam alanındaki alışkanlıklarından ödün vermeden, üretmeyi, paylaşmayı, hayatı ertelemeden bir denge kurmak zorundayız. ..]]> Sun, 30 Sep 2018 04:15:52 +0300 Biti kanlananlara esefle... https://www.evrensel.net/yazi/82312/biti-kanlananlara-esefle https://www.evrensel.net/yazi/82312/biti-kanlananlara-esefle? İşçi sınıfı, bir ülkenin altından geçen fay hattı gibi. Öncü sarsıntıları önemsenmezse, deprem vurduğunda yıkım olur. Tüpraş işçileri eylemde, İzmir rafinerisindeki eylemler Kırıkkkale ve Batman'a da sıçradı. Cargill işçileri sendikal hakları için 160 gündür direniyor. Bursa'dan İstanbul'a yürüyen işçiler, gözaltı baskısına rağmen eylemlerine devam ediyor. Elimsan işçileri, okullar açılırken karşılaştıkları 300 işten çıkarmaya karşı sadece eylem yapmıyor aynı zamanda çocuklarının yaşadığı travmayı bir şikayet olarak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na taşıyor. Flormar işçilerinin eylemi 5. ayında artık. Konkordato ilan eden Yeşil Kundura’nın önünde, aylardır maaş alamayan işçilerin eylemi bu hafta başladı. Geçtiğimiz haftaya ise 3. Havalimanı işçileri, yaşam koşullarının korkunçluğu sebebi ile başlattık..]]> Sun, 23 Sep 2018 03:20:13 +0300 Hubris ve Mitomani, bir de bizim köfteci https://www.evrensel.net/yazi/82264/hubris-ve-mitomani-bir-de-bizim-kofteci https://www.evrensel.net/yazi/82264/hubris-ve-mitomani-bir-de-bizim-kofteci? Bu hafta en çok Nihat Doğan’ın sözlerini düşündüm. Nasıl oluyor da bir değil beş değil bir sürü ağızdan, hatta bizzat günlük hayatımıza da giren insanlardan, böyle hamasi, üstenci, absürt, kabul-kıyas almaz cümleler duyabiliyoruz? Ne oluyor bu insanlara? Hatırlayalım: “Beni yok ederlerse, diğer direniş hatlarını yok etmek kolaydır. Nihat Doğan bir misyondur, Anadolu’nun misyonudur, Anadolu insanıdır.” Kanal D’nin yaptığı haber üzerine açıklamasına da bir daha bakalım: (Yazılı açıklamasının hiçbir noktasına, virgülüne dokunmadım, tüm imla hataları kendisine aittir.) “Kardeşler; Karga b*kuyla deniz kirlenmez, Onlar tuzak kurdu Allah’ta onlara tuzak kurdu, muhakkakki Allah tuzak kuranların en hayırlısıdır, onlar bunu bilmezler!! Kardeşlerim! biz bu alçak kartel medyasının manşetleri ile gelmedik, alçakça manş..]]> Sun, 16 Sep 2018 04:30:21 +0300 Bedavaya da lüks var https://www.evrensel.net/yazi/82221/bedavaya-da-luks-var https://www.evrensel.net/yazi/82221/bedavaya-da-luks-var? Geçen hafta sosyal medyaya peş peşe lüks mevzuları düştü. Kütahya Valisinin aracını gördünüz mü? Büyük bir LCD ekran, ayak uzatma yerleri otomatik açılan deri koltuklar, yumuşak bir aydınlatma, ahşap kaplamalar. 30 Ağustos resepsiyonu da çok konuşuldu. Menünün Türkçe olduğunu ben ancak 3. okumada fark edebildim: Ejder meyveli smoothie (chia tohumu eşliğinde), efuli (liçi meyvesi eşliğinde), aloevera (starex meyvesi eşliğinde), orman meyveli special. Ülkemizin Google aramalarında ejder meyvesi ilk kez böyle bir yükselişe geçti. Ben de baktım internetten, aslında ne de hoş meyve, dalında görüntüsü ayrı bir güzel. Yine de tanesi 15 TL olan bir lezzeti, makineye atıp püre yapmak içimi acıtmadı diyemem. Bir zamanlar da eski diyanet işleri başkanının 1 milyon liralık zırhlı Mercedes aracını çok konuşmuştuk. Bize ..]]> Sun, 09 Sep 2018 03:10:21 +0300 Otobiyografik işler: Düşmedik daha https://www.evrensel.net/yazi/82170/otobiyografik-isler-dusmedik-daha https://www.evrensel.net/yazi/82170/otobiyografik-isler-dusmedik-daha? Sokakta yürürken bakıyorum insanlara. Eskiden, konuşurken gülen insanlar, bazıları adımlarını ağırdan alan insanlar, kimileri vitrin camında saçına bakan insanlardı. Şimdi hiçbir amacı yokmuş gibi, yine de bir şeyleri kaçırırmış gibi koşan insanlar, yüzlerinden düşen bin parça, gözleri sürekli sorar gibi insanlar. Biri dokunsa da sövmeye bahane olsa, bir iğne değse de patlasa der gibi insanlar. Kediye, köpeğe, eşeğe, ata tecavüz edilen, çocukları ortadan kaybolan, kadınları sokakta öldürülen, anaları yerlerde sürüklenen, parası cepte eriyen halkın, yarından kaygısı çok gibi ama yarını da yok gibi bakışları. Elimize doğan bir bebenin, reşit olduğu zamana kadar geçen sürede, biz hançere kın gibi, artık koku almayan debbağ gibi, çifte su verilmiş çelik gibi olmuşuz. Vursalar acımaz, kesseler kanamaz olmuşuz sanki. Kült filmd..]]> Sun, 02 Sep 2018 04:43:56 +0300 Bir bayram ardından: Neydi tatil? https://www.evrensel.net/yazi/82129/bir-bayram-ardindan-neydi-tatil https://www.evrensel.net/yazi/82129/bir-bayram-ardindan-neydi-tatil? Çoktan şenliğimiz söndü sanırken, işlevi tatil olan bir bayram daha, olanca şenliği ile geride kaldı. Umarım şu yazdığım satırlar, şehir girişlerindeki uzun araç kuyruklarında, tahmin ettikleri süreden ne kadar daha geç kaldığını hesaplayan birilerine, vakit geçirmekte yardımcı olurlar. Antalya, Bodrum, Datça, Bozcada’dan Pamukkale’ye pek çok yerden “gelmeyin doluluk oranımız %100’ü aştı” açıklaması gelmişti bayram öncesi.Çok övülen, en yakın ve ekonomik seçenek Yunanistan bile, Euro yüzünden yeterince akına uğramadı, çoğunluk yurt içinde kaldı ama tatil yörelerindeki fiyatlar da uçan kur hissinden alta kalır değildi. 2014 yılında Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Esnaf gerektiğinde asker, polis ve hakimdir” demişti. Esnafımız iyi de çakaldır icabında, yeniden tecrübe edildi. Faturalar, fişlerin şok eden g&..]]> Sun, 26 Aug 2018 03:35:43 +0300 Şanssızlık bir bahanedir, şans ise joker https://www.evrensel.net/yazi/82091/sanssizlik-bir-bahanedir-sans-ise-joker https://www.evrensel.net/yazi/82091/sanssizlik-bir-bahanedir-sans-ise-joker? “Güzel şeyler de oluyor” cümlesi ile başlayan her haberi seviyorum çünkü herkes gibi benim de iyi habere çok ihtiyacım oluyor, hatta muhtacım diyebilirim. Geçtiğimiz haftanın en güzel haberi Sümeyye Boyacı’nın, Paralimpik Yüzme Avrupa Şampiyonası 50mt sırt üstünde Şampiyonluğu kazanmasıydı. Paralimpik tüm yarışlar, hayata “şans” odağından bakıp, kaybedişlerin dayanak arayan kronik mutsuzlara bir tokat gibi gelmiştir hep bana. Sümeyye Boyacı’nın Dublin’deki muhteşem zaferini izlediyseniz, yan kulvardaki İspanyol rakibinin, nasıl ona sarılarak içten öptüğünü ve tebrik ettiğini de görmüşsünüzdür. Bazı zaferler öyle güzel ve haklıdır ki, kaybedene ancak takdir etmek ve kazanan adına mutlu olmak düşer. Eskişehir Belediyesi’nin kadın sporcusu, “balıkların da kolu yok” diye çıktığ..]]> Sun, 19 Aug 2018 04:16:01 +0300 ‘İyi’ olmamanın kazanımları https://www.evrensel.net/yazi/82036/iyi-olmamanin-kazanimlari https://www.evrensel.net/yazi/82036/iyi-olmamanin-kazanimlari? İşine saygı duyup iyi yapan insanları severim. Sanki asıl işi değilmiş de hobiymiş gibi amatörce yapanlara da şaşırırım. İşini yaparken etik kaygıları maddiyattan önde tutanlara hayranımdır, para için sürekli fır dönenlerden hazzetmem. Mesela bir keresinde eve klima takmaya usta gelmişti. Adam matkabın fişini takıp cart diye duvarın ortasını deldi. “Usta klimanın arkasından deliklerin geleceği yeri, iki delik arası mesafeyi, kolonu, kirişi ölçmen gerekmez mi en başta?” dedim. Şöyle de bir yanıt bekliyorum “Ben 20 yıldır bu işi yapıyorum, gözümle ölçtüm çoktan.” Ama o “Haaaaa doğru ya” dedi. Ve tabii ki neticede klima o deliğin üstünde, o delik de öylece ortada kaldı. Yani tek bir işin var, nasıl ilk adımını bilemezsin? İşini iyi yapmak ile iyi bir insan olmak arasındaki ilişki “kendine saygı” ile özetlenebilir belki. B..]]> Sun, 12 Aug 2018 03:25:29 +0300 Seviyorum-Sevmiyorum https://www.evrensel.net/yazi/81994/seviyorum-sevmiyorum https://www.evrensel.net/yazi/81994/seviyorum-sevmiyorum? Bakkala sepet sallanan, manavın domatesi seçtirdiği, kasabın “O et sana gelmez nuar vereyim bugünlük” dediği, orta yerine haftanın bir günü pazar kurulan, komşuların camdan cama seslendiği, çocukların sokakta oynadığı, susayınca herhangi bir zili çaldığı, yaz geceleri balkonlarına sofra kurulan, sarı ışıklı pencerelerden müzikler sızan mahalleleri seviyorum. Bir kadınla bir adam sarıldı diye üstlerine saldırılan, kadınların yolu kesilip eteğinin boyu yüzünden azarlandığı, bir evden gece kahkaha yükselse fuhuş var diye karakolu arayan, esnafının kapı önüne attığı taburelerde oturup, bir yandan geçen kadınların poposuna baktığı, bir yandan da cıkcık çektiği, perdeleri sıkı sıkıya kapatmak zorunda kaldığın, aksanına gelecek tepkilerden korktuğun, radyonun sesini kıstığın mahalleleri sevmiyorum. İşletmecinin müzikle müşterilerin nabzını tuttuğu, sırasıyla rahatlatıp, gü..]]> Sun, 05 Aug 2018 04:15:42 +0300 Daldan dala konular, içlerinde hep kadınlar var https://www.evrensel.net/yazi/81955/daldan-dala-konular-iclerinde-hep-kadinlar-var https://www.evrensel.net/yazi/81955/daldan-dala-konular-iclerinde-hep-kadinlar-var? Pazar günü, işten dem vurmak istemezdim ama konu buradan açıldı benim için. Bazen büyük firmaların pazarlama, insan kaynakları, kurumsal iletişim bölümleri ile toplantılar yapıyoruz. Çok keyifli, çok rahat akan, açık konuşulan ve hızlı kararlar alınan bu toplantılarda, üst düzey yöneticilerden operasyona masada neredeyse tamamı kadın bir kadro oluyor. Şirketlerin stratejisine, krizlerin yönetimine, çalışanların mutluluğuna dair büyük kararları birlikte alıp, uyguluyor, çoğunlukla da ortaya çıkan esere gururla bakıyoruz. Yine de büyük oranla en tepede erkekler oluyor. Çoğunlukla bir erkeğe raporluyoruz işlerimizi. İş dünyasının zirvesindeki kadınlardan da hep sert, acımasız ve erkeksi olmaları bekleniyor. Olduğumuz gibi değerliyiz ama başarmak için hep olması gerekenin çok fazlasını yapmamız gerekiyor. Binyılın gerçeği bu..]]> Sun, 29 Jul 2018 04:09:55 +0300 Acılara tutunmak mı acılara yaslanmak mı? https://www.evrensel.net/yazi/81920/acilara-tutunmak-mi-acilara-yaslanmak-mi https://www.evrensel.net/yazi/81920/acilara-tutunmak-mi-acilara-yaslanmak-mi? Bu pazar yazısına, ünlü Türk Düşünürü ve Siyasetçi Devlet Bahçeli’nin unutulmaz sözleri ile başlamak isterim. “Hiç mi gülmeyeceğiz? Hiç mi mutlu ve huzurlu bir gün geçirmeyeceğiz?” Siyaseten nereye varacağını kestiremediğimiz, aslında kestirdiğimiz ama bunu dile getirmekten bile imtina ettiğimiz bir süreçteyiz. Bir yandan rejim değişikliği bir yandan muhalefetin her zamanki gibi gündeme damgasını ancak çelişkileri ile vurabilmesi, mahalle baskısının omuzlara ağır gelmesi, toplumun içinden çıkan canavarın bir türlü susmaması, ortada dönen ihaleleri ve tutarlarını havsalarımızın almaması, ’90’ların en ağır anlarının tekerrürü korkusu, kapısı açık bulunan arabalar, bulunamayan insanlar, Suruç’un yıl dönümü ve geçmiş acıların yakan közleri derken biz hiç m..]]> Sun, 22 Jul 2018 04:45:02 +0300 Kaç para? https://www.evrensel.net/yazi/81883/kac-para https://www.evrensel.net/yazi/81883/kac-para? Çocuk ne güzel şey, gülüşü dünyaya bedel. Uykusunda bile izlemeye doyamazsın. Dişlerinin kaşındığı o uykusuz dönem, taytay duruşu, minik elleri ile parmaklarını yakalayışı, ayaklarının tombikliği… Bir paket bebek bezi kaç para? Bir an olsun koynundan ayırmak istemezsin, ensesinin kokusunu hiçbir parfümde bulamazsın, ona baktıkça yeniden hayaller kurarsın. Bırakıp da işe giderken bir minik çorabını çantana atar, çıkarıp habire bakarsın. Bir bakıcının aylık ücreti kaç para? İlk kelimelerini beklersin, kulağına fısıltıyla ninniler söylersin, anne sütünden kesildiği gün gözlerinin yaşını silersin. Bir paket mama kaç para? Masallar anlatırsın, oyunlar oynatırsın, her anını aklına kazımaya çalışırsın. O seviyor diye köfteler yoğurursun, kurabiyeler yaparsın. O doyarsa kendini doymuş sayarsın. Bir kilo et kaç para? Sana ..]]> Sun, 15 Jul 2018 04:00:24 +0300 Nakavt yok özeleştiri var https://www.evrensel.net/yazi/81840/nakavt-yok-ozelestiri-var https://www.evrensel.net/yazi/81840/nakavt-yok-ozelestiri-var? Gündemin beklediğimizden hızlı sertleştiği bir hafta daha geride kaldı. Onca kutuplaşma söyleminden sonra tüm diğer icraatlar gibi yeniden toplumsal bir barışın kurulmasını da seçimden sonraya erteleyen iktidarın temsilcileri, beklenmedik açıklamalarla geldi. Daha YSK kesin sonuçları açıklamamıştı ki Eren Erdem tutuklandı, Süleyman Soylu CHP’lileri şehit cenazelerinden men etti ve biz, kendimizi idamın geri gelmesini konuşurken bulduk. Bu fırtına ortamında yaralı halimizle dik durmaya çalışıyoruz. Bu hafta Artı TV’de Selin Nasi ve Nilden Postacı ile seçim ve sonrasını konuşmak üzere Murat Aksoy’a konuk olduk. Bir nevi atölye oldu benim için, bu söyleşi süresince şunu fark ettim. Biz muhalefet kanadının seçmenleri, seçim dönemi sivil toplum kuruluşlarında örgütlenmeyi ve sandık güvenliğini sağlamayı yapabileceğimiz en değerli katkı olarak..]]> Sun, 08 Jul 2018 03:30:38 +0300 Tutunacak dal arayanlara... https://www.evrensel.net/yazi/81792/tutunacak-dal-arayanlara https://www.evrensel.net/yazi/81792/tutunacak-dal-arayanlara? Zor bir haftaydı. İnsanın umutları böyle paramparça kırılınca, değil yapıştırmak, yerden toplamak bile vakit alıyor. Hayaller de hızla uçup gidiverince, peşlerinden bakarken insanın boynuna bir ağrı giriyor ki düşman başına. Trafik kazalarındaki gibi oldu, bir anda bir ses, gürültü derken karanlık. Sonra uyanıp bakarsınız bir hastane odası. Gelip sorarlar “nasıl oldu?” “Valla bilmiyorum, bir anda oldu, ne oldu, nasıl oldu ben de anlamadım.” Haftalarca 24 Haziran film gibi olsun diledim. Yapımcıdan senaristine, sahne tasarımdan görüntü yönetmenine batırdılar. Bir tek, biz figüranlar yine iyi iş çıkardık. İzleyici gözüyle bakıyorum, filmin sonunda her şey açığa çıkacakken adeta sinemada elektrikler kesildi. “Oceans” serisini bilirsiniz ya da “Sihirbazlar Çetesi”ni. Hani her filmin sonunda, baştan beri neler olup bittiği ort..]]> Sun, 01 Jul 2018 03:40:02 +0300 Hayat bayram olsun diye, gün doğmadan uyananlara minnetle https://www.evrensel.net/yazi/81742/hayat-bayram-olsun-diye-gun-dogmadan-uyananlara-minnetle https://www.evrensel.net/yazi/81742/hayat-bayram-olsun-diye-gun-dogmadan-uyananlara-minnetle? Yazdığım en zor satırlar bunlar. Bunca haftadır düğün, cenaze, hastalık, kalabalık, yolculuklar oldu. Ama oturunca yazının başına akar giderdi, en azından oturabilirdim yazıya. Şimdi evlere sığmıyorum, uykular yalan oldu. Siz bu satırları okurken ben çoktan kalkıp sandığın başına gitmiş olurum. Belki sizin de okuyacak vaktiniz olmaz, siz de bir sandığın başını tutmuşsunuzdur, yapılacak iş çoktur. Okunamıyor diye sevinir mi insan? Sevinirim, sevinilirmiş. Sanki üniversite sınavına girecekmişim gibi, sanki çocukça aşık olmuşum da, eli elime ilk kez değmiş gibi, sanki ömrümde ilk kez yurtdışına çıkmışım da dil bilmeden metro haritasında adres ararmış gibi, sanki hamileymişim de doktor bebeğin cinsiyetini söyleyecekmiş gibi, sanki bir kelebek kanatlarını boğazımın içinde çırpıyor, bir kedi yutmuşum da midemi pençeliyor gibi bir heyecan içimde, hiç uyumadan 40 bardak kahve içmişi..]]> Sun, 24 Jun 2018 05:06:44 +0300 Boşver figüranlığı, bize başroller yakışır! https://www.evrensel.net/yazi/81689/bosver-figuranligi-bize-basroller-yakisir https://www.evrensel.net/yazi/81689/bosver-figuranligi-bize-basroller-yakisir? Zaman zaman içimizde eksikliğini hissettiğimiz duygular olur ya da var olan hislerimiz iyice kabarır. Ona göre film seçeriz kendimize. Bu sıralar gönlüm hep kitlesel halk hareketlerini anlatan ya da sonu zaferle biten azim hikayelerinden yana. İspanya iç savaşındaki anarşist kadınları anlatan “Libertarias”ı belki 20 kere izlemişimdir. Sonunu ise sadece bir kere. Mücadelenin en güzel yerinde hatırlamak isterim o kadınları. Paralı askerler kampa inmeden kapatırım ekranı. Ne zaman hayat, sırf kadın olduğum için fazladan zorlaşsa, düştüğümü hissetsem, açar şu repliği izlerim: “Bizler anarşistiz fakat aynı zamanda kadınız ve kendi devrimimizi yapmak istiyoruz. Erkeklerin bunu bizim için yapmasını istemiyoruz. Dövüşmek istiyoruz çünkü kendi payımıza düşeni istiyoruz. Evde örgü örmek değil, bu bir savaşsa erkekler gibi ölebilmek ..]]> Sun, 17 Jun 2018 04:15:29 +0300 Kıvrak zekaya ve kelimelerin gücüne hürmet satırları https://www.evrensel.net/yazi/81643/kivrak-zekaya-ve-kelimelerin-gucune-hurmet-satirlari https://www.evrensel.net/yazi/81643/kivrak-zekaya-ve-kelimelerin-gucune-hurmet-satirlari? İnsanın başına her şey gelebilir. İnsanız, başımıza neler neler geldi. İyisine de kötüsüne de “Şu an tarihe tanıklık ediyorum” diye baktım ben, bu fikir nefes almaya yardımcı oldu. Gezi’de muktedir ne derse desin, kimi suçlarsa suçlasın, biz, yani sokaktakiler bunun sabrın aynı anda patlaması, her bir direnişin ortak aklın yansıması, her bir paylaşımın bir halkın kucaklaşması olduğunu biliyorduk. Çok canlar gitti, ağır hasarlar kaldı. Sağ kalanların ortak cümlesi ise “Bugünleri gördüm ya artık ölsem gam yemem” oldu. Tarih yazıldı. Duvarlardaki tüm yazılamalar, kurulan kütüphane, duran adam, şehrin göbeğine taşınan piyano, başımızın üzerinde dalgalanan “Boyun Eğme” pankartı, eğlenceli sloganlar, neşeli marşlar kolluk kuvvetlerinin dengesini, ezberini bozuyordu. Her bir anı zeka kokuyordu. Mücadele tarihine altın harflerle geçiyo..]]> Sun, 10 Jun 2018 04:09:45 +0300 Gelin biz şahin olalım https://www.evrensel.net/yazi/81601/gelin-biz-sahin-olalim https://www.evrensel.net/yazi/81601/gelin-biz-sahin-olalim? Tüm umutları, hayalleri, yeni başlangıçları dayadık 24 Haziran’a. O gün ya büyük bir bayrama duracağız ya da toparlanmamız için deve gücü tazı hızı şerbeti gerekecek bize, öyle de yıkılacağız. Her bir oyun önemini geçmiş haftalarda “Swing Vote” filmi nezdinde anlatmıştım. Gün gelir sonucu değiştiren 300 oy olur, gün gelir tek oyla rejim değişir. Boykot derken bir anda evden çıkmaya karar verenle değişir, gelip onu evden çıkartanla değişir, tam basacakken o an aklına bir parça takılıp, geçmişten bir an hatırlayan, bakarsın başka partiye basıverir. O an, 70 milyonda 100 kişiye denk gelse, bir vekilin adı değişiverir, bakarsın iktidar değişir. Bu işler böyledir, senle değişir. Dünyada iyiliğe hâlâ büyük bir yer olmakla birlikte, maalesef biz büyüdük ve kirlendi dünya. Sabah oy verip oradan kahvaltıya gidip, kahve ..]]> Sun, 03 Jun 2018 03:41:00 +0300 Bu mektubu, size zahmet elden ele gençlere... https://www.evrensel.net/yazi/81550/bu-mektubu-size-zahmet-elden-ele-genclere https://www.evrensel.net/yazi/81550/bu-mektubu-size-zahmet-elden-ele-genclere? Genç arkadaşım merhaba, Bu pazar iki kelam edelim istedim, ahkamdan saymazsan sevinirim, gel adına dertleşmek diyelim. Biz, ömründe başka hükümetler görmüş, koalisyonlar yaşamış, 18 sene önce milenyuma giriyoruz diye pek heyecanlanmış bir önceki nesil olarak, bir hayali gerçek yapmak peşine düştük. Sana ihtiyacımız var. Derdimi dökeyim, halimizi izah edeyim istedim. 24 Haziran’da hem yeni meclisi seçeceğiz hem de yeni cumhurbaşkanını. 16 Nisan 2017’de referandumdan çıkan sonuca göre sistem değişiyor. Biliyorsundur ama ben kısaca hatırlatayım. İnsanız, bazen en elzem şeyler bile çıkıyor aklımızdan ya da alışıveriyoruz. Artık cumhurbaşkanı tarafsız olmak zorunda değil. Bir partiyi ve ülkeyi aynı anda yönetebiliyor. Bu da aslında kocaman bir tek seslilik demek oluyor. Başbakanlık kalkıyor. Şimdi belki diyorsun ki “ne işe yarıyordu?” Başbakanlı..]]> Sun, 27 May 2018 03:25:49 +0300 Anketi aldım, röportaj ekledim, biraz da kuşak analizi serptim: Zafer çıktı! https://www.evrensel.net/yazi/81498/anketi-aldim-roportaj-ekledim-biraz-da-kusak-analizi-serptim-zafer-cikti https://www.evrensel.net/yazi/81498/anketi-aldim-roportaj-ekledim-biraz-da-kusak-analizi-serptim-zafer-cikti? Tarihi bir seçime daha 35 gün kala, her ne kadar gönül sinemadan kitaptan bahsetmek istese de beyin buna izin vermiyor. Mahalle yanarken insan saçını tarayamıyor. İki kişi bir araya gelsek konu sandıktan öte gidemiyor. Geçenlerde uzun zamandır görüşemediğim arkadaşlarımla buluştum. Birbirimizden ayrı geçen zamanda neler yaptığımızı anlatacağımıza oturup seçimlerle ilgili semt röportajlarını izledik. Hepiniz “laiklik elden gidiyeah” diyen, sonradan AKP’nin de parti binasında ağırladığı seçmeni hatırlarsınız. İstanbul’un her semtinde yapılan sokak röportajlarının ufacık bir bölümüydü. Gerisini merak ederseniz youtube’ta semt semt izleyebilirsiniz. İlyas Salman ve Şener Şen’li eski filmleri izlerken hem gülerim hem de sinirden dişlerimi sıkarım. Bazen o kadar saf birini oynar ki İlyas Salman, “müstehak” der hale gelirsi..]]> Sun, 20 May 2018 03:03:15 +0300 Film gibi anlar, film gibi olsa hayatlar... https://www.evrensel.net/yazi/81452/film-gibi-anlar-film-gibi-olsa-hayatlar https://www.evrensel.net/yazi/81452/film-gibi-anlar-film-gibi-olsa-hayatlar? Çok bunaldığımda ya da çok heyecanlandığımda güzel bir müzik açarım. O günü bir film gibi yeniden oynatırım aklımda. Sonunu baştan yazarım ya da elden bir şey gelmiyorsa “Dur daha devamı çekilecek bunun” derim. Bazen de tersi olur. Film gibi anlar gelir beni bulur. Hava güzeldir, güneş batarken gök kırmızıdır, masada biri, insanı yere çalan bir hikaye anlatır, mekanda da tam o an “soundtrack” gibi bir müzik girer. Film olur. Bazen de öyle şeyler olur ki zaten sonradan filmi çekilir. Öyle icap eder, “unutulmasın” gerekir. 2000 yılında Galatasaray’ın UEFA kupası aldığı maç mesela -hazır yıl dönümüyken-. Bütün açık alanlarda dev ekranda oynatılıyordu. Biz İTÜ’nün bahçesinde izlemiştik binlerce kişi birlikte. Fener, Beşiktaş, Trabzon, Eses, Kafkaf, Gözgöz hep birlikte b..]]> Sun, 13 May 2018 03:33:30 +0300 Bir hayalim var https://www.evrensel.net/yazi/81410/bir-hayalim-var https://www.evrensel.net/yazi/81410/bir-hayalim-var? 28 Ağustos 1963’te Martin Luther King, Lincoln Anıtı’nda tarihi bir konuşma yapmıştı. Siyahilerin beyazlarla eşit hak ve özgürlüğe sahip olması adına yapılan bu konuşma ‘Bir hayalim var’ diye başlıyordu. Bu ülkenin seküler, laik insanlarının, kalemi satın alınamayan gazetecilerin, etik akademisyenlerin, hipokrat yeminine bağlı doktorların, adaletten yana avukatların ve bilcümle dürüst, ahlaklı insanların 1963 Amerika’sındaki siyahiler ile aynı özgürlüğe ve adalete ihtiyaç duyduğu düşüncesiyle, Martin Luther King’in hayalinin 55.’nci yılında, bu konuşmayı sadece bazı satırlarını uyarlayarak yorumlamak istedim. Çünkü benim de hayalim var, onu da sonuna ekledim. “Bir hayalim var Bugün size diyorum ki, dostlarım, şu anın getirdiği güçlüklere ve engellemelere rağmen bir rüyam var benim. Bir rüyam var. Gü..]]> Sun, 06 May 2018 04:15:13 +0300 Ilımlı sıfatını bir tur ödünç versenize? Bi’şey deneyeceğiz... https://www.evrensel.net/yazi/81365/ilimli-sifatini-bir-tur-odunc-versenize-bisey-deneyecegiz https://www.evrensel.net/yazi/81365/ilimli-sifatini-bir-tur-odunc-versenize-bisey-deneyecegiz? The Office adında Emmy ve Altın Küre ödüllü bir komedi dizisi vardı bir zamanlar. Birbirine hiç benzemeyen karakterde insanların çalıştığı bir işyerinin mesai saatleri anlatılırdı. Bir bölümünde işyeri güvenliği eğitimi veren Dwight, arkadaşlarının yangın konusunu hafife almalarına sinirlenir ve olayın önemini anlatabilmek için ufak bir kağıdı tutuşturarak yangın alarmlarını çalıştırıp ofisi dumana boğar. İzlerken gülmekten gözlerimden yaş gelen bu bölümde herkes panik halinde, ofis içerisinde oradan oraya koşturuyordu. Birisi tavanı kırıp içine girmeye çalışırken bir diğeri camları yumrukluyor, üç kişi fotokopi makinasını koçbaşı gibi kullanarak duvardan duvara çarpıyor, bir diğeri ise panikle jaluzileri söküyordu. Hepsi bir eylem tipi, hiçbirinin yangına zerre faydası yok. 56 gün sonra seçime girmeye hazırlanırk..]]> Sun, 29 Apr 2018 03:04:13 +0300 Unutulmuş birer birer eski erdemler https://www.evrensel.net/yazi/81326/unutulmus-birer-birer-eski-erdemler https://www.evrensel.net/yazi/81326/unutulmus-birer-birer-eski-erdemler? Günlük hayatta (özel isim hariç) cümle içinde kullanmadığımız ve milli eğitim müfredatında da artık pek rastlamadığımız bir kelimeden bahsedeceğim: Erdem. Orhan Hançerlioğlu’nun “Erdem Açısından Düşünce Tarihi” kitabı Varlık Yayınları tarafından basıldığında yıl 1963’tü. Yıllara, dönemlere ve felsefi akımlara göre erdemin evrelerini anlatır. Ne Kant ne Spinoza ne de Camus değişti, dolayısı ile güncelliğini hâlâ korumaktadır. Açılışı bizden bir örnekle yapar, bizde erdem kelimesinin sözlük karşılığının nasıl değiştiğiyle. Şemsettin Sami’nin Kaamus-u Türki’si der ki: Değer, kader, meziyet, hüner, marifet, ilim, irfan, iyi ahlak, ahlaki hassa, iffet, ismet, namus. M. Bahaettin’in Yeni Türkçe Lügat’ı “İnsanda iyilik etmeye ve fenalıktan çekinmeye olan sabit ve müstekar i..]]> Sun, 22 Apr 2018 04:15:46 +0300 Hasta mıyız? https://www.evrensel.net/yazi/81265/hasta-miyiz https://www.evrensel.net/yazi/81265/hasta-miyiz? Etrafınızda ve kendinizde sürekli nostaljiyle karışık bir hüzün seziyor musunuz? Eskiden olan her şey daha insani gibi geliyor mu size de? İnsanlar sizi her geçen gün daha da büyük hayal kırıklıklarına uğratıyor mu? Bazen şahit olduğunuz kötücüllüğe hayret ediyor musunuz? Bilimden uzaklaştığınızı, sanattan koptuğunuzu, sürekli bir başarısızlık ortamında debelendiğinizi hissediyor musunuz? Tahammülün azaldığını, empati kelimesinin hoş bir seda olarak kaldığını, kimsenin kimseyi emek verecek kadar kalben sevmediğini sıklıkla düşünüyor musunuz? Hasta mıyız? George Orwell’in hayvanların eşitliği nüktesine gönderme yaparak “Her toplum hastadır, bazıları biraz daha hastadır” diyor Robert B. Edgerton Hasta Toplumlar kitabında. Yüzlerce Antropoloğun araştırmaları ışığında hazırladığı bu kitabında ilkel kavimler nezdinde gelenek ve göreneklerin toplumların ..]]> Sun, 15 Apr 2018 04:07:57 +0300 Filmi çıksa da izlesek... https://www.evrensel.net/yazi/81224/filmi-ciksa-da-izlesek https://www.evrensel.net/yazi/81224/filmi-ciksa-da-izlesek? Bütün bir haftayı sanatçıların askere moral ziyareti hakkında konuşarak geçirdik. Sanatçı nerede durmalı? Sanatçı kime denir? Savaşta askere moral vermenin yolu nedir? Ciddiyet sınırı nerede başlar? Ortada bir savaş varken davullar gırnatalar caiz midir? Böyle karışık ortamlar ast üst ilişkisini laçkalaştırır mı? Genelkurmay Başkanı ile izinsiz selfie çekilir mi? Birbiri ile ilgisiz bunca farklı tarzdan sanatçının topyekün bir günlük etkinliğe katılımının mesajı nedir, faydası kimedir? Ve bu ortamlara çağrılmayan Yakupların imla bilgisinden yoksun hezeyanları derken mevzu bitmek bilmedi. Hepsi üzerine yazıldı çizildi, konuşuldu. Size de olur mu bilmiyorum, ben bazı tarihi anları perde arkası ile birlikte iyi bir yönetmen gözünden izlemeyi hayal ederim. Olayın bir şahidi anlatsa, iyi bir senarist yazsa, harika bir yönetmen çekse, ömrüm v..]]> Sun, 08 Apr 2018 03:16:34 +0300 Sofrayı toplamak ve yeniden hevesle kurmak https://www.evrensel.net/yazi/81183/sofrayi-toplamak-ve-yeniden-hevesle-kurmak https://www.evrensel.net/yazi/81183/sofrayi-toplamak-ve-yeniden-hevesle-kurmak? Bir zamanlar ana akımda yaşam şekli ile bizi hayrete düşüren isimler vardı. Güneri Civaoğlu Paris’teki berberine tıraş olmaya gittiğini, Ufuk Güldemir ayı penisi kemiğinden yaptığı içki karıştırıcısını yazardı. Bir şarabın peşinden Toscana’ya gidilir, tekneyle dünya turuna çıkılır, milyarlık mezatlardan magazinel haberler paylaşılırdı. Bize de nohut oda bakla sofamızdan okuyup of çekmek düşerdi. Şimdi yaşım büyüdü diye mi yoksa dünyamız iyice küçüldü diye mi bilmem, şu aşırılıkları, fikrimin olmadığı şeyleri birinin tecrübe ediyor olmasını arıyorum. Gündelik yaşamı bir mahalle gibi düşünelim. Eskiden cumbalı evlerle dev gökdelenlerin, renove köşklerle amfi tiyatroların yan yana dizildiği, at arabası da Bentley de geçebilen, hem yalın ayak çocuklar hem de el yapımı kösele makosen giyenlerin gezindiği, yemek kokuları birb..]]> Sun, 01 Apr 2018 04:57:45 +0300 Bir kadeh bir şey alır mısınız? https://www.evrensel.net/yazi/81133/bir-kadeh-bir-sey-alir-misiniz https://www.evrensel.net/yazi/81133/bir-kadeh-bir-sey-alir-misiniz? Bu ara mevzusu bol oldu diye bu hafta alkolden konuşalım istedim. Öyledir böyledir derken peki harbiden alkol nedir? Fermantasyon ve distilasyon yöntemleri ile üzüm, elma, diğer meyveler ile arpa ve buğdaydan üretilir. Viski ve rakı distile içkilere, şarap ve bira fermante içkilere örnektir. Alkolün kendine ait bir kültürü, içkinin çeşidine göre de uzmanlıkları vardır. Viskiyi ele alalım. Tarihte ilk viski kelimesine1494 yılında, bir papazın cenaze gideri olarak yazdığı “viski yapılmak üzere 508 kg arpa” ifadesinde rastlanır. Adını İrlanda ve İskoç dilinde yaşam suyu anlamına gelen “uisgebeatha”dan alır. Viski imalatının 5 aşaması vardır: Maltalama, lapalama, mayalama, damıtım (distilasyon) ve dinlendirme. Viskinin tadında, maltalamada kullanılan turbanın yetiştiği bölgeye göre çıkardığı isteki koku, bakır imbikteki her bir..]]> Sun, 25 Mar 2018 05:11:31 +0300 Hayati değil hayatla ilgili bir pazar mevzusu https://www.evrensel.net/yazi/81082/hayati-degil-hayatla-ilgili-bir-pazar-mevzusu https://www.evrensel.net/yazi/81082/hayati-degil-hayatla-ilgili-bir-pazar-mevzusu? Çocukların ne zaman sınav ya da ödevi olsa, bahaneleri sıraya diziyorlar: “Defter okulda kaldı”, “Bu konuyu hoca hızlı geçti kesin sormaz”, “Şöyle bir baktım, bilmediğim bir şey yok.” Sonrası pişmanlık. “Aslında 10 dakika daha çalışsam neredeyse tam puan alacakmışım”, “Bildiğim yerlerden hiç soru çıkmadı”, “Okul açıkmış keşke gidip defteri alsaymışım”lar. Bizim de hayatımız biraz böyle. Yapamadığımız her şeye sonsuz bahane-miz var. Zaten moraller genelde bozuk, olaylar karışık, gündem yoğun. Ne olacağımız belli mi hele bir dur bakalım. Bakıyoruz takvim yaprakları yelkovan hızında akıyor. Kar beklerken bahar geliveriyor. Yazı anlamadan daha yapraklar sararıyor. Bizim ukdeler listesinin beklerken mürekkebin ömrü doldu, ne yazılan okunuyor ne yazan yazdığı ukdeyi hatırlı-yor. Yolun yarısını geçince, hafiften bir..]]> Sun, 18 Mar 2018 04:00:40 +0300 Bir güne sığmayan kadınlık kavgası https://www.evrensel.net/yazi/81040/bir-gune-sigmayan-kadinlik-kavgasi https://www.evrensel.net/yazi/81040/bir-gune-sigmayan-kadinlik-kavgasi? Bir 8 Mart daha, kavram karmaşası, marka kampanyaları, eleştiriler ve kadınların çeşitli illerdeki gösterilerine şiddetli müdahalelere rağmen İstiklal’i dolduran on binlerce kadının renkli görüntülerinden bir kucak umut ile geride kaldı. Her kadın şahsına münhasır. Ben de kendi adıma duruma nasıl baktığımı anlatmak isterim. Zira içimize atınca iyi gelmiyor bünyeye. 8 Mart’ın tarihçesini biliyorsunuz, kısaca göz atalım. * 8 Mart 1857’de New York’ta 40 bin tekstil işçisi daha iyi çalışma şartları için greve başladı. Polisin saldırısı sebebi ile kendilerini fabrikaya kilitleyen işçilerden 129 kadın çıkan yangında can verdi. Cenazelerine on binlerce insan katıldı. * Ağustos 1910 Kopenhag 2. Enternasyonele bağlı Uluslararası Sosyalist Kadın Konferansında Alman Sosyal Demokrat Parti önderlerinden Clara Zetkin’in önerisi ve oy birliği ile 120 k..]]> Sun, 11 Mar 2018 04:56:28 +0300 Madem tahakküm var; o zaman dans! https://www.evrensel.net/yazi/80987/madem-tahakkum-var-o-zaman-dans https://www.evrensel.net/yazi/80987/madem-tahakkum-var-o-zaman-dans? Bu hafta sosyal medyaya bir video düştü: Genç bir kız, neşeli, çakırkeyf. Dans ediyor sokakta, kameramanın karşısında. Kendisine uzatılan mikrofona “Ne var bunda? Hayvana tecavüz edilince normal, ben dans edince ‘Kıza bak ya’? Sen yapmıyor musun evde? Tuvalete gitmek kadar normal bir şey bu” diyor. Haklı. Dans etmek, insanlık tarihi kadar eski. Ateşten önce bile dansın var olduğu düşünülüyor. Dans, insanın yazıdan ve sözden önce, kendini ifade etmek için bulduğu ilk dil. Acıkınca karnını tutup sallanmak, heyecanlanınca sıçramak, zıplamak, birine el sallamak gibi, eski çağlarda yağmuru çağırmak için, hastaya şifa için, düşmana korku salmak için topluca yapılan hareketler, hep dansın temeli. Madem ki tarihçesi insan kadar eski, gerçekten insani bir ihtiyaç belli ki. Dönüp bir kendime baktım, bir de &cc..]]> Sun, 04 Mar 2018 03:42:50 +0300 Bir pazar yazısı olarak ilkokul kompozisyonu https://www.evrensel.net/yazi/80952/bir-pazar-yazisi-olarak-ilkokul-kompozisyonu https://www.evrensel.net/yazi/80952/bir-pazar-yazisi-olarak-ilkokul-kompozisyonu? İlk kompozisyonumu ilkokul 2’de yazmıştım. Çok da ses getirmişti. Öğretmenimin gülmekten gözünden yaş gelmişti. Toplumda düzeltmek istediğimiz şeyler üzerine yazıyorduk. Ben kendime umuma açık tuvaletlerin hijyen problemini seçmişim. Hijyenin önemi, sağlıkla ilgili getirdiği riskler derken hızımı alamayıp “Alafrak (Alafranga demeye çalışıyorum) tuvaletin şekline bakıp içine nasıl yapılacağını anlamayan ne biçim insansınız be? Çamurlu pabuçla tünüyorsunuz ne ayıp? İmam efendi imam efendi, bir vaazda da şunu anlatsan olmaz mı? Millet daha sıçratmadan çiş yapmayı, kakasını deliğe denk getirmeyi bilmiyor. Sultan Camii’nin çömeşmeli tuvaletleri (Alaturka demeyi çok geç öğrenebildim) hiç mi yıkanmıyor? Oraya niye sabun koymuyorsunuz? Öyle abdest kabul olur mu?” diye coşuyorum. Sonunu bir klişe olarak “He..]]> Sun, 25 Feb 2018 04:15:26 +0300 Bilmenin ve görmenin dayanılmaz ağırlığı https://www.evrensel.net/yazi/80904/bilmenin-ve-gormenin-dayanilmaz-agirligi https://www.evrensel.net/yazi/80904/bilmenin-ve-gormenin-dayanilmaz-agirligi? Hollywood yapımı aksiyon filmlerinde elinden iş gelen, kafası çalışan iyiler genelde kazanır. Bakarsın tehlike anında iki çocuk annesi ev kadını, eğim, rüzgar ve ağırlık hesabı yapıp kendini 4. kattan ayaklarının üzerinde düşebilecek şekilde atmayı başarır. Lise öğretmeni kalkar balistik füzenin kablolarını patlamaya 10 saniye kala keser. Ünlü tarihçi tırabzan boşluğu ile düşmanın kütlesini içler dışlar yapıp adamı oracıktan aşağıya atıp kendini kurtarır vs. Gerçek hayat tam öyle değil. Bundan yıllar önce, her sahilimizde olan şu üç otuz paraya öğlen yemeği dahil tekne turuna çıkmıştık. 4 yerliydik. Kalan herkes İngiliz, Alman, İsveçli. Bangır bangır müzikte, amatör Avrupalı göbek dansları… Karanın görünmediği bir noktada fırtına çıktı. Dalgalar fena sarsıyordu. Daha yarım saat önce pop müziğe bağırar..]]> Sun, 18 Feb 2018 04:56:36 +0300 Biz bu internetle ne yapmak, nereye varmak istemekteyiz? https://www.evrensel.net/yazi/80862/biz-bu-internetle-ne-yapmak-nereye-varmak-istemekteyiz https://www.evrensel.net/yazi/80862/biz-bu-internetle-ne-yapmak-nereye-varmak-istemekteyiz? Nasılsınız bu pazar? Üzgün müsünüz? Kızgın mısınız? Mutsuz musunuz? Endişeli misiniz? Başarısız mı hissediyorsunuz? Peki biri size dese ki, “Bundan sonra tüm kararları ben alacağım ve artık hiç mutsuz, üzgün olmayacaksın.” Kabul eder miydiniz? Laurent Gounelle’nin Tanrı Daima Tebdil-i Kıyafet Gezer kitabının arka kapağında rastlamıştım bu soruya: “Bir düşünün. İntihar etmek üzeresiniz. Bir adam hayatınızı kurtarıyor, ama karşılığında sizinle bir anlaşma yapıyor. Bundan sonra o ne söylerse sorgusuz sualsiz yapacaksınız. Kendi iyiliğiniz için... Çaresiz, kabul ediyorsunuz ve hayatınızın iplerini tıpkı bir kukla gibi başkasının ellerine bırakıyorsunuz. Ve hayatınız eskisinden çok daha güzel oluyor.” Ben yeni bir Truman Show hikayesi beklerken, kitap mutluluk reçetesi veren bir kişisel gelişim kitabı çıktı. Oysa hayatımızın iplerini ba..]]> Sun, 11 Feb 2018 05:09:49 +0300 Adolphe, Adolf ve öznesi olamadığımız sohbetler üzerine https://www.evrensel.net/yazi/80815/adolphe-adolf-ve-oznesi-olamadigimiz-sohbetler-uzerine https://www.evrensel.net/yazi/80815/adolphe-adolf-ve-oznesi-olamadigimiz-sohbetler-uzerine? Sanat öyle bir şey ki, toplumda refah ve huzur varsa bir türlü, baskı ve dram varsa başka türlü büyüyor. Yukarı çıkarken bir basamak oluyor, dibe inerken ise bataklığa uzanan kurtarıcı bir dal. Baskıcı rejimler tiyatroyu, edebiyatı, müziği, sinemayı, çizgiyi yasakladıkça, bu kollar duvarda bir delik bulup oradan yine sürüyor. Geçen hafta Barış Atay’ın Diktatör oyununun yasaklanması, hatta Barış Atay’ın bizzat yasaklanması üzerine tüm ülkede tiyatrocular oyunu sosyal medya üzerinde okudular. Tarihe geçecek bir eylem şekliydi. Bir yasağa verilebilecek en anlamlı yanıttı. DTCF’nin ihraç edilen hocalarından Elif Çongur’un konu ile ilgili yazdığı tweet ise bir akademisyenin ders vermesine ket vurulamayacağını doğrular nitelikteydi: “Ortaçağ’da bastırılması gereken heyecanları uyardığı, ahlaka ve inanç..]]> Sun, 04 Feb 2018 04:15:01 +0300 Ay ben kesin gülerim! https://www.evrensel.net/yazi/80770/ay-ben-kesin-gulerim https://www.evrensel.net/yazi/80770/ay-ben-kesin-gulerim? Bir İngiliz komedi dizisi vardı. Coupling diye. İngilizler de harika mizah yapabiliyormuş dedirten en iyi ve ilk işlerdendir. Bir bölümünde üst üste dizdikleri bardaklarla bir teori anlatıyorlar. Giggle Loop yani kıkırdama döngüsü. Sessiz olman gereken bir anda, arkada saat tiktaklarını duyarken birden aklına “ya şu an aklıma komik bir şey gelir de gülersem” fikri gelir. İşte o an, o zehri kapmışsındır. Burada bir bardak koyar masaya. Bundan sonra beyin sürekli gülmemeye odaklanır ve bunu her düşündüğünde bir bardak daha eklenir kuleye. Her yeni bardakta yani her akla gülmemek gerektiği geldiğinde patlamanın şiddeti de artmaktadır. “Şu an bir patlasam tam patlayacağım ve bu aşırı komik olur cidden” noktasında artık tutamaz insan kendini ve bommmm cam bardaklardan bir kulenin yere saçılması gibi kocaman bir kahkaha, hiç de olmaması gereken bir yerde patlar. ..]]> Sun, 28 Jan 2018 04:54:05 +0300 Gereksiz kelimeler ve faydasız hisler https://www.evrensel.net/yazi/80720/gereksiz-kelimeler-ve-faydasiz-hisler https://www.evrensel.net/yazi/80720/gereksiz-kelimeler-ve-faydasiz-hisler? İnsan neden yazar? Bildiği vardır, araştırmıştır, öğrenmiştir. Kaynak olsun diye, öğretmek için yazar. Yazarken kendini fark ediyordur, kendini bulmak için yazar. Aklı durmuyordur, söylese dinleyecek birini bulmak zordur. Yazar ki okuru onu bulsun. Kimisi okunsun diye yazar, kimisi kendine yazar. Düşünürken bazen boş düşünür de insan, yazarken cümleler kelimelerini dikkatli seçer. Kimi de söz uçar yazı kalır diye satırlar döşer. Ben yıllarca kendime yazdım, kendim için yazdım. Günlükler tuttum, kendime uzun notlar aldım. Ergendim, birine kızar, bir şeye küser her seferinde oturup mektup yazardım. Büyüdüm, içeridekilere yazdım. Aşık olunca, yalnız kalınca, hayat beni bozunca ya da içim çok coşunca yazdım da yazdım. Birileri yazdıklarımın okunur olduğunu söylediğinden beri çoğunu ortaya yazdım. Okunmanın t..]]> Sun, 21 Jan 2018 03:28:28 +0300 Gidenlerin ardından https://www.evrensel.net/yazi/80678/gidenlerin-ardindan https://www.evrensel.net/yazi/80678/gidenlerin-ardindan? Başıma bir iş gelince, üzerine düşünürüm birkaç gece. O yüzden işbu yazı, gecikmiş değil, kendimce üzerine yatılmış, dinlendirilmiş bir yazıdır. Bu pazarınızda, dilerim eskimemiştir gündeminiz, sıkmam yüreğinizi. Birkaç nesil birden harmanız bu sıralar. Çocukluğumuzun hatıraları kayıp gidiyor ellerimizden. İnsan öyle bir varlık ki ağzı “Yok canım geçti bizden o işler, yaş kemale erdi” derken içinden saklambaç oynuyor, canı şekerleme çekiyor. Büyüdüğünü kabul etmek herkese zor geliyor. Ne zaman ki bir kahramanımız daha toprak oluyor o zaman hayat bize onlarca yaş ederinde bir tokat daha indiriyor. Adile Naşit aramızdan ayrıldığında ben 8 yaşındaydım. Öldüğü gün içim çekildi ağlamaktan. Anneannem yanımdaydı, papatya çayları yaptı, ısırgan otu kaynattı, sakinleştiremeyince en sonunda kızmıştı. &ldquo..]]> Sun, 14 Jan 2018 04:15:15 +0300 Hava dert havası bizimki Hamlet davası https://www.evrensel.net/yazi/80630/hava-dert-havasi-bizimki-hamlet-davasi https://www.evrensel.net/yazi/80630/hava-dert-havasi-bizimki-hamlet-davasi? Bir haftamız daha davalar, duruşmalarla geçti. Bir süre daha da böyle geçecek gibi. Tarihe damga vuracak, her biri hakkında ciltlerce kitap yazılası davalar bunlar. Tek acı yanı hepsinin birden aynı dönemde yaşanmasının verdiği kanıksama hissi. Cumhuriyet davası savunmaları Leipzig davasını aratmıyor, Ethem Sarısülük’ün dava dosyasında tahribat oluşmuş, 14 dosya 9’a düşmüş, dava CD’si kırılmış. ABD’deki Zarrab davasında Hakan Atilla’nın suçlu bulunmasının siyasi ve ekonomik sonuçları yine dönüp dolaşıp bize dokunacak. Öte yandan kadına şiddette emsal niteliğindeki bir davanın peşindeyiz, Nevin Yıldırım tahliye edilmedi. Silah zoru ile sistematik olarak cinsel saldırıya uğramış ve kurtuluşu için işlediği cinayet sonucu müebbete mahkum olmuş, Yargıtayın müebbet kararını bozması, tüm kadınlar ve Nevin için beklenti yaratmıştı. Oysa 6 yıld..]]> Sun, 07 Jan 2018 04:54:36 +0300 Yasaksa yasak https://www.evrensel.net/yazi/80583/yasaksa-yasak https://www.evrensel.net/yazi/80583/yasaksa-yasak? Bugün yılın son günü. Umarım ki aldınız uykunuzu. Dilerim ki gece kalabalık evlerde olursunuz, yemeklerinizi beraber pişirir afiyetle yersiniz, hep bir ağızdan şarkılar söylersiniz, teselliler bulursunuz, dileklerinizi içinizden tekrar eder, geç vakitlerde içinizde bir umutla uyursunuz. Yeni yıl kutlamak bu sene yasak bazı semtlerde. Bir kısım insan zaten kutlamıyor yeni yılı. Yenilikten korkan insandan da ben korkarım. Her şeyin yenisi iyidir. Yeni bir eve çıkarsın, eşyan, yükün hafifler, yeni bir işe başlarsın, içinde yeniden unutulmuş bir heyecan ve öğrenme isteği, yeni bir aşka kapılırsın silinir gider geçmişin derdi. Yeni iyidir. Hiç bayramlık pabuçlarıyla yatmamış gibi, yeni bir elbiseyi dolap kapısının dışına asıp seyretmemiş gibi, bir şehri ilk kez göreceği zaman heyecandan uykuları kaçmamış gibi kötüler. Yarın sabah uyandığımızda hiçbir şey değiş..]]> Sun, 31 Dec 2017 04:57:28 +0300 Sessiz Ev kimde? https://www.evrensel.net/yazi/80538/sessiz-ev-kimde https://www.evrensel.net/yazi/80538/sessiz-ev-kimde? Gelecek bambaşka olacak hepimiz farkındayız. Geçmiş binlerce yılda ürettiğimiz datayı artık bir günde üretiyoruz. Her geçen gün aklımıza gelmeyen yeniliklerle tanışıyoruz. İletişim kolaylaşıyor, sınırlar kalkıyor. Daha ufak makinelere sığıyoruz. Daha küçük alanlarda yaşamak da mümkün hale geliyor. İş hayatı duvarların arasından çıkıyor. Bu yeni dünya çoğunlukla heyecanlandırıyor, özgürleştiriyor ama zaman zaman da korkutuyor. Bazı eski alışkanlıklardan vazgeçmeye direniyorum. Kitaplarım gibi. Evin en büyük yükü. Tozu tutan, çok yer tutan, taşınması hem zor hem masraflı olan kitaplar, ufacık makinelere girebiliyor artık. Tüm karşı tezlerimi çürütüyorlar. Mesela “sarımsı, grimsi sayfalardan okumayı seviyorum” diyorum. Hop aletin ayarlarından sayfa rengini değiştirip gösteriyorlar. Ben kitap sayfasının matlığını seviy..]]> Sun, 24 Dec 2017 05:05:58 +0300 Kökler, aidiyet ve vefa https://www.evrensel.net/yazi/80495/kokler-aidiyet-ve-vefa https://www.evrensel.net/yazi/80495/kokler-aidiyet-ve-vefa? Sizinle ilgili hiçbir fikri olmayan birine, kendinizi nasıl tanımlarsınız? Doğduğunuz yer, bitirdiğiniz okul, tuttuğunuz takım, aileniz, kendinizi en iyi ifade ettiğiniz titriniz, mesleğiniz, üretimleriniz, yakın arkadaş çevreniz. Tamamı kimliğimizin, kişiliğimizin birer parçası. Birbirlerinden bağımsız görünseler de bizi biz yapan değerler. Aidiyetlerimiz. Bir memleketi sadece toprağında doğduk diye sevmiyoruz, anılarımız bağlıyor bizi. Beynimizde binlerce kodla oluşuyor aidiyetlerimiz. Damak zevkimizin altında bile çocukken yaşadığımız anıların kodları var. Güzel günlerde sevgi ile beslendiğimiz lezzetleri seviyor, anısı kötü günlerden kalan tatları siliyoruz hatta belki sebebini unutsak dahi bir ömür ağzımıza koymuyoruz. Tuttuğunuz takımı nasıl ve neden seçmiştiniz bir düşünün. Herkesin iyi bir hikayesi vardır. Politik duruşumuzun da öyle. Aklımızın seç..]]> Sun, 17 Dec 2017 04:54:04 +0300 Dava, duruşma, savunma trendine kapılmak ve adalet nostaljisi https://www.evrensel.net/yazi/80445/dava-durusma-savunma-trendine-kapilmak-ve-adalet-nostaljisi https://www.evrensel.net/yazi/80445/dava-durusma-savunma-trendine-kapilmak-ve-adalet-nostaljisi? Bir zamanlar popüler olan her şeye alerjim vardı. Gençliktenmiş, toyluktan. Ne gişe rekorları kıran filmlere giderdim ne de çok satan kitapları okurdum. Hep bir alternatif arayışında, uzun ve durağan festival filmler, bazı cümleleri başa dönüp birkaç kere okumak gereken, altı çizili teorik kitaplar, teorik kitabın çok daha karmaşık farklı eleştirileri derken bir de baktım ben artık bir aydan önce bitiremiyorum bir kitabı ve izlediğim filmi konuşacağım kimse yok. Tam da o sıralar Wilbur Smith’in bir kitabı geçti elime, başka hiç alternatif olmayan bir yerde. Cep telefonları da yoktu o zamanlar. Bir kaptırdım kitaba tam 3 saatte bitti gitti. Böyle soluk soluğa bir macera. Bir savaş sahnesi anlatmış, aklım ermezdi meydan savaşlarına. Kılıcı düşmana sapladığı andaki hissi anlatıyor. Antimilitarizm propagandası sayılsa yeridir. Hiç girmediğim bir dünyanın kapıları açıldı o zaman. Son..]]> Sun, 10 Dec 2017 03:51:28 +0300 Bir varmış bir yokmuş https://www.evrensel.net/yazi/80398/bir-varmis-bir-yokmus https://www.evrensel.net/yazi/80398/bir-varmis-bir-yokmus? Bu pazar izninizle biraz masal anlatacağım. Biliyorum “Bizim artık masallara karnımız tok” diyeceksiniz. Tam da bu yüzden niyetim sizi masalla yeniden tanıştırmak. Masalın tanımını TDK, “Halkın ortak yaratısı olarak ağızdan ağıza, kuşaktan kuşağa aktarılan, cin, peri, dev gibi olağanüstü kişileri de olan, olağanüstü olaylara yer veren, genellikle bir tekerlemeyle ya da bir varmış, bir yokmuş gibi bir sözle başlayan bir tür halk öyküsü” diye yapıyor. Biz “Bana masal okuma” deyip hor göreduralım, akademisyenler masal olayına oldukça kafa yoruyor. En son 1936 yılında Stith Thompson masalları 23 ana başlığa ayırmayı başarmış, halen masal konusundaki en yetkin çalışma olan bu çalışmanın tamamı, inanır mısınız internette tam 800 dolara alıcı buluyor? Bizim masalları ise Pertev Naili Boratav 5 gruba ayırmış: Olağanüstü masallar, hayvan masalları, güld&uum..]]> Sun, 03 Dec 2017 04:15:34 +0300 Bozuk olmak ama bozukluk olmamak https://www.evrensel.net/yazi/80354/bozuk-olmak-ama-bozukluk-olmamak https://www.evrensel.net/yazi/80354/bozuk-olmak-ama-bozukluk-olmamak? Bu pazara Eye Of The Tiger dinleyerek başlayalım mı? İlk melodileri başlar başlamaz, Slyvester Stallone’nin başında kırmızı bant ve gri eşofmanları ile şehirde koştuğu sahne akar gözlerimizin önünden. Buram buram coşku salar içimize, hırslanırız neye olduğunu bile bilmeden. İnsanın, dişlerinin arasından sokağa tüküresi, birini bulsa iki yumruk indiresi gelir ya. Biraz öfke, biraz şarj bize iyi gelir. İnsani duygulardır, çok da bastırmamak gerekli. Filmi de, sarışın boksörü de hatırlarsınız: Ivan Drago. Öyle bir oyuncu seçimi yapılmıştır ki; sahnede göründüğü ilk anda, ifadesiz, sert, robotik bakışlarından kapılırız yönetmenin aramıza çektiği nefret çizgisine. Sovyetler ve Amerika çift kutuplu sisteminde, okuduğumuz kitaplar Marksizme dair olsa da yönetmen kör göze parmak sokarak çeker bizi Rocky safına. Sokaklardan gelmiş, arkadaş..]]> Sun, 26 Nov 2017 04:56:13 +0300 Can derdi https://www.evrensel.net/yazi/80304/can-derdi https://www.evrensel.net/yazi/80304/can-derdi? Bu pazar aklımda bambaşka konularım vardı ama bütün hafta aklım bir sürü insanda kaldı. Başka bir şeye odaklanmak zül geldi. Tatsız başlayıp tatlı bitirmek derdindeyim bu yazıyı. Dilerim zayi etmem pazarınızı. Son birkaç ayda peş peşe doktor ve tıp öğrencisi intiharları yaşandı. Bağımsız Sağlık Sen bir kampanya başlattı; “Ölümüne Çalışma”. Yoğun mesai saatleri, bitmeyen nöbet günleri, bakılması gereken hasta sayısının çokluğu ve bunun getirdiği mesleği layıkıyla yapamama hissi, sürekli uykusuzluk, geleceğin belirsizliği derken sağlık çalışanları artık dayanamaz olmuşlardı. Bunun üzerine OHAL dönemindeki intiharlar da yeniden konuşulmaya başlandı. Rakamlar tam açıklanmasa da geçmiş yıllara kıyasen biz artık yaşamın kıyısında bir topluma dönüşmüşüz o belli. Bazen yüz yüze tanış olduğum dostlarda bazen de sosyal med..]]> Sun, 19 Nov 2017 03:45:59 +0300 Kuş gözünden, kuş yüzünden, kuş uçuşu https://www.evrensel.net/yazi/80262/kus-gozunden-kus-yuzunden-kus-ucusu https://www.evrensel.net/yazi/80262/kus-gozunden-kus-yuzunden-kus-ucusu? Ben hep şanslıyım derim kendime. Aslında öyle miyim bilmiyorum, ne heves ettiysem başıma gelmiştir. Hem de tam ben heves etmeyi bıraktığımda, debelenmeyi kestiğimde olur güzel şeyler. Yazarken de öyle, kendimi yerden yere atarım günlerce bir konu için, sonra birden sanki hiç o acı çeken ben değilmişim gibi, iki saatte akar gider satırlar. Bir dost meclisinde yine, ben masadan erken kalkıp eve geçip yazının başına oturma hesapları yaparken, beni yerime oturtmak için hayatımı eski soyadıma bağladı bir arkadaşım. Şahin’dir benim evlenmeden önceki adım. Şahin gibi bir gayret kanat çırpıp yükseltiyorsun kendini, sonra avını bulana kadar saatlerce çırpmadan havada kalıyorsun. Bekle işte masada, birazdan kendini havada bulacaksın zaten dedi. Şahinlikten midir rakıdan mı bilmem öyle de oldu. Ertesi gün başladım kuşlar deryasında gezinmeye. İşte bu haftanın hikayesi böyle başladı. &Ccedi..]]> Sun, 12 Nov 2017 04:15:57 +0300 Tarihi ters yüz edebilen güç https://www.evrensel.net/yazi/80209/tarihi-ters-yuz-edebilen-guc https://www.evrensel.net/yazi/80209/tarihi-ters-yuz-edebilen-guc? Nasıl ki bir hediye alırken onu vereceğimiz anı hayal ederek seçiyorsak, yazı yazarken de kim, nerede, nasıl okuyacak onu hayal ediyorum. Bu yazıyı yazarken gözümün önünde pencere önünde bir kahvaltı masası var. Simit ve beyaz peynir kırıntıları, birkaç dal kalmış roka ve maydanoz. Şimdi reçelli ekmeğe gelmiştir sıra, gazete katlanmış duruyordur masada. Yan gözle kapağa bakılıyordur. Arkaya yaslanıp, keyif çayına geçildiğinde sıra gelir belki bana. İşte tam o an için bir şarkı önereceğim şimdi. Hayalimdeki kareyi tamamlayan parça bu. Youtube’ta bulabilirsiniz, Beyza Doğuç’tan “Ben Her Kasımda Öğrendim.” Çünkü kasımdan bahsedeceğim çünkü bugün 5 Kasım. “Remember the 5th of November” (5 Kasım’ı Hatırla) cümlesini duyacağız bugün bolca. Üstelik tüm dünyada. Bir slogan gi..]]> Sun, 05 Nov 2017 03:06:30 +0300 Bir şey https://www.evrensel.net/yazi/80166/bir-sey https://www.evrensel.net/yazi/80166/bir-sey? İnsan gençken büyüklerin tavsiyelerine omuz silkip geçiyor. Her şeyi tam da o yaşta, en iyi kendi bilir gibi hissediyor. Ergenlikte başlıyor ve hiç bitmiyor. Çünkü bir başka yaşa kıyasen hep gençtir insan. Aslında tavsiyeyi kendi hayatına göre okuyabilen, yorumlayabilen kazançlı çıkıyor. Yirmili yaşlar ömrümün en güzel yılları sanırdım, bu kadar hızlı geçiyor olmalarına inanamaz, üzülürdüm. 30’a yaklaştığımda, “asıl hayat 30’larda başlıyor” diyenlere züğürt tesellisi veriyorlar muamelesi yaptım. Şimdi geriye dönüp baktığımda kendimi bir çocuk gibi görüyorum. Nasihatlar doğru çıktı. Bu sonsuz gibi görünen günler su gibi akacak, otuzlardan sonra zamanın kıymetli olacak, onu doğru kullanmayı öğreneceksin demişlerdi. Gençlikte o 24 saatleri nasıl yedim bit..]]> Sun, 29 Oct 2017 03:17:21 +0300 Yazperverden güz güzellemesi https://www.evrensel.net/yazi/80124/yazperverden-guz-guzellemesi https://www.evrensel.net/yazi/80124/yazperverden-guz-guzellemesi? Yaz bitti diye ocağı sönenlere, güz deyince peşine hemen hüzün ekleyenlere, battaniye altına saklananlara, aniden yalnızlaşanlara ayırmak isterim bu pazarı. Yaz bir umursamazlık hali, tatilin hayata sirayet edişi gibi. Güneş dediğin zaten enerjinin ta kendisi. Yaz bitince etrafa bir hüzün havası iniyor ki evlerden ırak. Ki ben de yazperverlerin başında gelirim, en önde bayrağını taşırım. Öyle deli severim ki yazı. Oysa geçmişe bakınca, aklımda en çok detay kalan günler, aniden bastıran yağmur yüzünden gerçekleşen spontan anlardan oluşur. Çocukken mesela, birkaç aile dağ evi kiralayıp kamp yapmaya özenmişti babamlar. Son gün herkesin mücbir sebebi çıktı. Babam da evini kiraladığımız aileye karşı gurur yaptı, biz ailecek Toros’umuza atladık, dağa tırmandık. Çok soğuktu, gece yaban domuzlarının sesi gelmeye başladı, rüzgar feciydi mangal da yan..]]> Sun, 22 Oct 2017 04:15:29 +0300 Merhaba! https://www.evrensel.net/yazi/80075/merhaba https://www.evrensel.net/yazi/80075/merhaba? Merhaba kelimesinin kökeni Arapçadan gelir; ferahlıkla anlamındaki karşılama fiilinden alıntı, rahab yani ferah ve geniş olma sözcüğünün ise zarfıdır. Böyle kökeniyle düşününce merhabayı; final sınavlarını verip, yaprak sarmalar ile beklendiğimi bilerek anne evine girdiğim an, sevgilimin askerden dönüşü, doğum yaptığımda bebekleri ilk gördüğüm saniye, üzerinde adım olan bir kitabı elime aldığım zaman canlanıyor aklımda. İşte şimdi de memlekete dönmüş gibi, alıştığım sedirde okkalı bir kahveyi içermiş gibi, sözümü sakınmadan diyebileceğim bir dost meclisinde yerimi bulmuş gibi bir merhaba diyorum. Zordan öte, zalim günlerden geçiyoruz. Bu günler çığ gibi büyüyüp yıl oluyor, her geçen yıl eskisini aratıyor. Mangal gibi yüreklerimiz varmış, elmastan sert sabrımız. Çatlamıyor, dayanıyoruz. Olayla..]]> Sun, 15 Oct 2017 08:08:36 +0300