Asansörlerin yüzde 84’ü denetimsiz

Asansörlerin yüzde 84’ü denetimsiz

Türkiye’de mevcut asansörlerin yaklaşık yüzde 84’ünün herhangi bir kamu denetimine tabi olmaması nedeniyle aylık ve yıllık bakımlarının yapılıp yapılmadığı, bilinmiyor. Kayıt altına alınabilenlerde ise büyük eksiklerin bulunduğu belirtilirken, faaliyetteki asansörlerin yarısından fazlasının da kullanılamaz durumda olmas

Suat İnal

Türkiye’de mevcut asansörlerin yaklaşık yüzde 84’ünün herhangi bir kamu denetimine tabi olmaması nedeniyle aylık ve yıllık bakımlarının yapılıp yapılmadığı, bilinmiyor. Kayıt altına alınabilenlerde ise büyük eksiklerin bulunduğu belirtilirken, faaliyetteki asansörlerin yarısından fazlasının da kullanılamaz durumda olması kaygı uyandırıyor.

‘KAZA  KAÇINILMAZ’

Makine Mühendisleri Odası (MMO) ve Elektrik mühendisleri Odasının (EMO) denetiminde bulunan asansörlerde ise tespit edilen eksikler nasıl bir tehlikeyle karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor. Meslek odalarının yaptığı denetimlerde, denetimi yapılabilen asansörlerin yüzde 17.3’ünün eksikleri bulunuyor. Kullanılamaz durumda olan asansörlerin oranı  yüzde 51.5 iken kullanılabilir durumdakilerin oranı sadece yüzde 31.1. Türkiye’deki asansörlerin bakım ve denetimlerinin büyük kısmının yapılamaması, yapılanların ise ehil olmayan kurum ve kişiler tarafından yapılıyor olması kaza ve arızaların kaçınılmazlığını çarpıcı bir şekilde ortaya çıkarıyor.

Asansörlerin tasarımdan imalatına, imalatından bakım aşamasına kadar sürekli olarak kontrol altında tutulması gerekirken denetimsizliğin yaygınlığı kaza riskini artırıyor. Oysa asansörlerde aylık ve yıllık bakımlarının yetkili ve ehil kişilerce yapılması yasal bir zorunluluk. Bu yasal zorunluluğun talimatlara uygun olarak yerine getirilmemesi bina sorumluları ve yetkisiz servisleri müşterek olarak sorumlu tutuyor.

BAKIM VE KONTROL ZORUNLU

Asansörlerle ilgili yürürlükte olan yönetmeliklere göre asansörlerin sağlıklı olarak çalıştırılması için her ay yetkili servisler tarafından bakımının yapılması yasal bir zorunluluk. Bu bakımların ise mutlaka asansörü monte eden yetkili servis tarafından ve bir sözleşmeye dayanarak yapılması gerekiyor. Asansörleri monte eden yetkili servislerin, yedek parçalarını on yıl süreyle ve normal piyasa koşullarında temin etmesi gerekiyor. Ayrıca bir başka zorunluluk olan yıllık kontroller de valiliklerin veya yapı ruhsatı vermeye yetkili kurumların sorumluluğunda bulunuyor.

İnsan hayatına konfor ve kolaylıklar sağlayan asansörler, standart dışı ürün kullanma ve yetkisiz, ehil olmayan kişi ve firmalar tarafından bakım ve kontrollerinin yapılması kaza risklerini artırıyor. Bu sektörde faaliyet gösteren yetkili firma sayısı 430 civarındayken herhangi bir yetkisi bulunmayan adeta korsan faaliyet gösteren firma sayısının yaklaşık 2 bin civarında olduğu belirtiliyor. Yetkili firmaların azlığı sektörde istihdam edilen mühendis sayısının da oldukça yetersiz olmasına neden oluyor. Örneğin denetimlerde istihdam edilen makine mühendisi Türkiye genelinde 750. İstihdam edilen elektrik-elektronik mühendisi sayısının ise sadece 650 olması tablonun ne kadar ürkütücü olduğunu ortaya koyuyor.

Türkiye’de asansör üretimi artış hızının on binlerle ifade ediliyor olması ve yukarıdaki tablonun aynen korunuyor olması yaşanacak olası kazalar konusunda endişeleri artırıyor. (Ankara/EVRENSEL)


‘EN SIK YAŞANAN KAZALAR’

Karşılaşılan asansör kazalarından belli başlıları şöyle:

  • Bir yangın sırasında asansörde mahsur kalınması durumunda yaşanan kazalar,
    www.evrensel.net