2013\

2013'te bilimde sıra dışı gelişmeler

2013’te bilimde Güneş Sistemi’nin ötesine yapılan ilk yolculuktan yer altı teleskobunun tespit ettiği nötrino partiküllerine kadar bir dizi gelişme yaşandı. İşte bunlardan bazıları.

GÖKTAŞI DÜŞTÜ
15 Şubat’ta dünyaya teğet geçecek bir gök cismi için gözler gökyüzüne çevrilmişti. Fakat aynı gün, 10 bin ton büyüklüğünde bir göktaşı atmosfere girerken yandı ve parçaları Rusya’nın Çelyabinsk bölgesine düştü. Binden fazla kişinin yaralanması neden olan göktaşının yarattığı şok dalgaları binaları sarstı, evlerin camları kırıldı.
Göktaşı parçalarının çarpma anını, Rusya’da sigorta yolsuzluklarını engellemek için araçların ön paneline zorunlu olarak konan kameralara takıldı.
Göktaşının en büyük parçası daha sonra Çebarkul gölünden çıkarılıp müzeye kondu.

YER ALTI TELESKOBU
Güney kutbunda yerin yüzlerce metre altındaki buz kütlesine yerleştirilen dev teleskop, Güneş Sistemi dışından gelen yüksek enerjili nötrino parçacıklarını tespit etti.

KÜRESEL ISINMA
Birleşmiş Milletler Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli, 1950’den bu yana küresel ısınmanın temel nedeni olarak “yüzde 95 kesinlikle” insan faaliyetlerini gösterdi.

YAZICIDAN SİLAH ÇIKTI
Kendisini “Kripto anarsişti” olarak tanımlayan Cody Wilson tarafından tasarlanan ve Teksas Austin’deki bir atış alanında denenen plastik silahı İnternet’ten bir haftadan az bir süre için yaklaşık 100 bin kişi “indirdi”.
Amerikan hükümeti daha sonra silahlara karşı kampanya yürüten örgütlerin baskısıyla söz konusu silahı İnternet sitesinden kaldırttı.

YILDIZLAR ARASI UZAY
Mart ayında, bilim insanları NASA’nın 1977’de Güneş Sistemi’nin ötesini keşfetmek için uzaya yolladığı Voyager 1 aracının ağustos 2102’de heliosferi (Güneş’ten gelen sıcak gaz baloncuklarının oluşturduğu tabaka) sorunsuz terk ettiğini gösteren bulguları açıkladı.
Ancak NASA’dan bazı yetkililer bu açıklamaya karşı iddialarla yanıt verdi.
Eylülde görünüm tamamen değişti ve Voyager 1 projesinde görevli bilim insanları, uzay aracının güneş sistemini terk ederek yıldızlar arası bölgeye girdiğini duyurdu. Bazıları hala şüphe belirtmesine rağmen Voyager 1, fırlatılışından 36 yıl sonra yıldızlar arası uzaya giren, insan eliyle yapılmış ilk cisim oldu.

UZAY YARIŞI
2013'te uzay yarışı belirgin şekilde hızlandı. Hindistan, Mars’a insansız uzay aracı gönderdi. Çin’in Yeşim Tavşanı adlı robotu, 37 yıl sonra Ay’ın yüzeyine “yumuşak iniş” yapan ilk uzay aracı oldu.

NANOTÜPLÜ BİLGİSAYAR
ABD’de Stanford Üniversitesinden bir grup bilim insanı, eylül ayında nanotüpten yaptıkları ilk bilgisayarı tanıttı. Cedric adlı bilgisayar prototipinin günümüzde kullanılan silikonlu modellere kıyasla daha küçük, hızlı ve etkili bilgisayarların kapısınını aralayabileceği belirtiliyor.
Bu arada, NASA ve Google, 15 milyon dolara mal olan ve kuantum mekaniğine dayalı olarak çalıştığı belirtilen bilgisayara ortak oldu.

İNSAN BEYNİNİN HARİTASI
ABD’de insan beyninin haritasını çıkarmayı amaçlayan projenin ilk sonuçları martta açıklandı. “Human Connectome” adlı proje, beyin yapılarının insan yeteneğini ve davranışlarını nasıl etkilediğini belirlemeyi amaçlıyor. (DIŞ HABERLER)

www.evrensel.net