Bugünkü Çin’den sosyalizme bakmak

Bugünkü Çin’den sosyalizme bakmak

Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’de 16-17 Kasım tarihlerinde Çin Sosyal Bilimler Akademisi tarafından “Sosyalizm ve Günümüz Dünyası” başlıklı uluslararası bir konferans gerçekleştirildi.

Kaan KANGAL
Pekin


Çin Halk Cumhuriyeti’nin başkenti Pekin’de 16-17 Kasım tarihlerinde Çin Sosyal Bilimler Akademisi (CASS) tarafından “Sosyalizm ve Günümüz Dünyası” başlıklı uluslararası bir konferans gerçekleştirildi.
ABD, Almanya, Çin, Japonya, Kanada, Küba, Rusya ve Türkiye’den yaklaşık 30 politik iktisatçı, sosyal bilimci ve felsefecinin katıldığı konferansta günümüz dünyasının sermaye düzeni, küresel finans krizi, kemer sıkma politikaları, neoliberalizm teorileri, sosyalizm modellemeleri, ideolojik yapılanmalar, Marksist tarım iktisadı teorileri, güncel Marx-Engels araştırmaları, Çin’in kalkınma ekonomisi ve reform politikaları, adalet ve emek kavramlarının felsefi teorileri üzerine bir dizi sunum yapıldı. CASS Başkanı Li Jie ve CASS Marksizm Akademisi Başkanı Deng Chundong’un yaptıkları açılış konuşmasından sonra Uluslararası Eleştirel Düşünce (International Critical Thought) Dergisinin Baş Editörü Cheng Enfu’nun başkanlığında konferansın ilk oturumu başladı.
İlk günün programındaki sunumlarda ABD’li İktisatçı David Kotz 1980 sonrası dünyada kapitalizmin gelişimine dair üretilen teorilerde iktisadi krizlerin açıklanmasında üç temel yönelimin (küreselleşme, finansallaşma ve neoliberalizm) hakim olduğunu belirtti. Küreselleşmenin ve finansallaşmanın neoliberal iktisat ve ideolojilerin bir sonucu olarak ortaya çıktığını söyleyen Kotz, neoliberalizmi, devlet müdahaleleri ve destekleriyle yönetilen bir kapitalizm biçimi şeklinde görmek gerektiğini söyledi. Konuşmasının devamında Kotz Marksist iktisadı diğer iktisat teorilerinden ayıran en önemli unsurun Marksist iktisadın neoliberalizm kavrayışında sermayenin emek kıskacına alınmasında merkezi bir rol oynadığını vurguladı. Alman Araştırmacı Ingar Solty sunumunda 2008’den bugüne Kuzey Amerika ve Batı Avrupa’da yaşanan ekonomik krizlerin ve kemer sıkma politikalarının benzerlikler taşıdığını, her iki coğrafyada da emek-sermaye çelişkisinin keskinleştiğini, sağ popülizmin tırmandığını, tüm bunların karşısında farklı sosyalist güçler arasında demokrasinin savunulması ve güçlendirilmesinde yakınlaşmalar yaşandığını söyledi. CASS Marksizm Akademisi - Marksizmin Temel Teorisi Departmanından Hu Leming “Kapitalizm Neden Ayakta Kalabiliyor?” başlıklı sunumunda sermayenin gelişim ve büyüme için ihtiyaç duyduğu imkanların mekansal sınırların aşılarak elde edilmesi sonucu hayatta kalabildiğini dile getirdi. Uluslararası akademik Marx-Engels araştırmaları (MEGA) Sendai/Japonya grubundan Kenji Mori 2016 yılında MEGA serisinden yayınlanacak olan “Kriz Defterleri” cildiyle ilgili yaptığı sunumda Marx’ın 1857 krizi sırasında gazete kupürlerinden hazırladığı veri ve istatistiklerin kaynaklarının araştırılmasında editoryal çalışmalarla ilgili bilgi verdi.

KONU BAŞLIKLARI
Konferansın ilk gününde yapılan diğer sunum başlıklarından bazıları şunlardı: ABD’li İktisatçı Michael Perelman: “Zaman, Sabit Sermaye, Birikim, Sürdürülebilirlik ve İktisat Teorisi”; ABD’li İktisatçı David Laibman: “Olgun Sosyalizm Aşaması: Bazı Kavramsal Temeller”; Kanadalı Sosyal Bilimci Elaine Coburn:  “Sosyalizm Nedir? Sosyalist Çalışmalar Nedir?”; ABD’li Edebiyat, Din ve Eleştirel Teori Araştırmacısı Kenneth Surin: “Denetim Toplumu ve Batı’da Yönetilen Yurttaş”; Rus iktisatçı Viktor Alekseyeviç Yefimov: “Marksizm ve Modern Çağ’da Tarımın Gelişiminde Yöntembilimsel Sorunlar”.

MARX’IN HAYATININ 3 DÖNEMİ
Konferansın ikinci gününde, ilk günden farklı olarak eş zamanlı üç farklı panel düzenlendi. Küba’dan Temas Dergisi Editörü Rafael Hernández sunumunda 1990’lı yıllarda Küba’da devlet ve toplum arasındaki ilişkinin bir dönüşüm geçirdiğini, bu dönüşümünse kendisini üretilen ideolojide gösterdiğini belirtti. Hernández konuşmasında yaşanan değişimin Kübalı aydınların farklı eleştirel medya organlarında değerlendirilmeye başlandığını ve ortaya çıkan eleştirel medya organlarının son yılların reel politikasının belirlenmesinde gözle görülür bir ağırlığının söz konusu olduğunu sözlerine ekledi. Bir başka paneldeyse Japon İktisatçı Hiroyuki Akashi “Karl Marx Sorunu Üzerine” başlıklı bir sunum gerçekleştirdi. “Karl Marx Sorunu” deyimini ilk kullananın Japon araştırmacının Yoshihiko Uchida olduğunu belirten Akashi, bu deyimin Marx’ın yaşamı boyunca geçirdiği üç farklı aşamanın açıklanmasında kullanıldığını ifade etti. Marx’ın ilk döneminin Alman İdeolojisi’nin yazımına kadar olan dönemi, ikinci dönemin Alman İdeolojisi ve bundan sonra yapılan çalışmaları ve üçüncü dönemin Kapital’in yazılmasından sonraki zaman dilimini kapsadığını vurgulayan Akashi, Marx-Engels araştırmalarının bu üç aşamalı ayrım biçimi karşısında farklı pozisyonlar aldığını, örneğin Fransız yapısalcıların Marx yorumlarında Marx’ın ilk eserleri ve Kapital arasında bir uçurum gördüklerini, ama buna karşın söz gelimi Japon araştırmacıların her üç aşamada yabancılaşma konusunda bir süreklilik bulduğunu, kapitalist üretim ilişkilerinde yabancılaşma olgusunun her daim kendisini gösterdiğini sözlerine ekledi.
Konferansta aynı gün yapılan diğer sunumlardan bazılarının başlıkları şunlardı: CASS Marksizm Akademisi -  Marksizmin Gelişimi Departmanı’ndan Xin Xiangyang: “Tiananmen Tarihinin Felsefesi: Çin Mucizesinin Siyasi Motivasyonu”; CASS Marksizm Akademisi - Yabancı Marksizm Çalışmaları Departmanı’ndan Feng Yanli: “Üretim Adaleti, Gerçekleştirilebilecek Tek Adalet Biçimi Değildir”; CASS Marksizm Akademisi - Uluslararası Komünist Hareket Departmanı’ndan Pan Xihua: “Marksizmin Yerini Belirlemek Konusunda Temel Kavramlar ve Bazı İlgili Sorular”.
Her üç panelin tamamlanmasının ardından tüm katılımcılar Cheng Enfu tarafından Uluslararası Eleştirel Düşünce dergisinin ikinci editör toplantısına çağrıldı. Toplantıda konuşan Cheng bu derginin uluslararası standartlarda kabul gören, başarılı bir dergi haline getirilmesi yönünde çaba sarf ettiklerini, derginin farklı ülkelerden ve disiplinlerden Marksistleri buluşturmada öncü bir rol oynamak istediğini ve bu konuda kendilerine destek vermek isteyen herkese açık olduklarını belirtti.

www.evrensel.net