20 Ekim 2013 06:00

Yüz binlerce yıl öncesine ışık tutuyor

Antalya il sınırları içinde bulunan Karain Mağarası Anadolu’nun en önemli tarih öncesi yerleşimlerinden yalnızca biri. Onu benzersiz kılan ise yüz binlerce yıl öncesine, atalarımızın yaşamına ışık tutması.

Yüz binlerce yıl öncesine ışık tutuyor
Paylaş

Şiar Can Şener

Antalya il sınırları içinde bulunan Karain Mağarası Anadolu’nun en önemli tarih öncesi yerleşimlerinden yalnızca biri. Onu benzersiz kılan ise yüz binlerce yıl öncesine, atalarımızın yaşamına ışık tutması.
Karain Mağarası, Antalya’nın yaklaşık 30 kilometre kuzeybatısında, Yağca köyü yakınlarında bir arkeolojik sit alanı. Yüzünü Akdeniz’e dönmüş kalkerli Şam dağının yamaçlarında bulunan Çadır Tepesi’nin içine oyulmuş Karain Mağarası, bölgede bulunan onlarca doğal mağaradan bir tanesi. Onu diğerlerinden ayıran yönü ise yalnız bölgenin değil Türkiye coğrafyasının iskan edilmiş en büyük mağara yerleşimi olması. Yüz binlerce yıl önce atalarımızın buraya yerleşmesinin de anlaşılır nedenleri var. Yapılan araştırma ve incelemeler ışığında, mağara çevresinde bulunan gür su kaynakları, yabani meyve ağaçları, yabani bitki kökleri ve sebzeler ve avlanmaya elverişli bol alan bulunduğu anlaşıldı.  Tüm bu etmenler Karain Mağarası’nı atalarımız için cazibe merkezi haline getirmiş.
Karain Mağarası Prof. Dr. İsmail Kılıç Kökten tarafından 1946 yılında kazılmaya başlandı, 1973 yılına kadar kesintilerle birlikte devam etti. 1985’te ise Prof. Dr. Işın Yalçınkaya’nın yönetiminde araştırmalar günümüzde hâlâ devam ediyor. 


KARAİN’DE KİMLER YAŞADI?

Karain Mağarası yaklaşık 11 metre kalınlıkta arkeolojik ve jeolojik dolguya sahip. Yapılan arkeoloji kazılarında Paleolitik (Yontma Taş Çağı), Mezolitik (Orta Taş Çağı), Neolitik (Cilalı Taş Çağı), Kalkolitik (Bakır Taş Çağı), Tunç Çağı’nda Karain Mağarası’nın yerleşim olarak kullanıldığı, Geç Roma-Erken Bizans döneminde ise tapınak-kutsal alan olarak işlev gördüğü anlaşıldı. 
Karain Mağarası’nda yapılan araştırmaların en önemli sonuçlarından biri, Karain’de çağlar boyu süregelen alet teknolojisindeki evrimi izleyebilmek. Karain Mağarası’nda AltPaleolitik, Orta Paleolitik ve Üst Paleolitik dönemlerini temsil eden insan aletleri bulundu. Alt Paleolitik yani günümüzden yaklaşık 500 bin yıl öncesinde kullanılan alet teknolojisinin, Orta Paleolitik (günümüzden 125 bin yıl önce) ve Üst Paleolitik (günümüzden 14 bin yıl öncesi) dönemlerde sürekli geliştiğini Karain buluntularıyla takip etmek mümkün. Bu yüzeyli aletler içerisinde el baltaları, çakmak taşından kenar ve ön kazıyıcılar, taş delgiler, taş kalemler, uçlar, kemikten bizler, boynuz çatallarından yapılmış kamalar, kargı uçları dikkat çekenler arasında. Orta Paleolitik dönemde yaşamış olan Neandertal insana ait kafatası ve dişler, Üst Paleolitik döneme tarihlenen Homo Sapienslere ait kafatası ve iskelet parçaları, bütün taş çağları boyunca yaşadığı bilinen ve günümüzde çoğunun nesli tükenmiş olan hayvanlara ait diş ve iskelet parçaları, incir-buğday gibi fosilleşmiş bitki kalıntıları mağaradan çıkarıldı. Karain Mağarası’ndan çıkarılan eser ve kalıntılar Antalya Müzesi’nde sergileniyor.


MAĞARA BAKIMI HAK ETMİYOR MU?

Tarih öncesi araştırmalarında Türkiye’nin ve dünyanın sayılı merkezlerinden Karain Mağarası’nı gezmek isteyeceklere not: Hakkında daha önce bilgi sahibi değilseniz mağaranın önemini anlamanız zor. Yalnızca girişte Karain kazısı hakkında kısa bir not içeren pano dışında herhangi bir bilgilendirme mağarada yok. Bu yüzden kazılan dolgularda hangi kültür tabakaları tespit edildiğini ve hangi eserlerin bulunduğunu ise bilmek olanaksız. Mağaranın hemen yakınında çıkan eserlerin sergilendiği müze 3 yıl önce kapanmış. Karain Mağarası’ndan çıkan eserleri görmek için Antalya Müzesi’ne gitmek gerekiyor. Kanımızca Karain Mağarası daha özenli bir bakımı hak ediyor. (Antalya/EVRENSEL)

Reklam
ÖNCEKİ HABER

‘Bırak medya çatır çatır eleştirsin’

SONRAKİ HABER

Hasta yakınları, kendisini "kırmızı alana" almayan güvenlik görevlisini darbetti

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa