Suriye’li Şair Adonis’e Goethe ödülü

Suriye’li Şair Adonis’e Goethe ödülü

SURİYELİ şair Adonis, Almanya’nın önemli edebiyat ödüllerinden Goethe’yi aldı. Günümüz Arap şiirinin en tanınmış ismi olan Adonis’e ödül ‘dünya edebiyatına yaptığı katkılardan’ dolayı verildi. 50 bin Euro para karşılığı da olan ödül, 28 Ağustos’ta Goethe’nin kenti Frankfurt&rsqu

SURİYELİ şair Adonis, Almanya’nın önemli edebiyat ödüllerinden Goethe’yi aldı. Günümüz Arap şiirinin en tanınmış ismi olan Adonis’e ödül ‘dünya edebiyatına yaptığı katkılardan’ dolayı verildi. 50 bin Euro para karşılığı da olan ödül, 28 Ağustos’ta Goethe’nin kenti Frankfurt’ta verilecek.

Alman edebiyatının ve klasizmin en büyük yazarlarından olan Goethe, 28 ağustos 1749’da Frankfurt’da doğdu. 1786’da Roma’ya giderek güzel sanatlar alanında incelemeler yaptı. Sicilya’da ise -ilginçtir- botanikle ilgilendi. Siyasi karışıklar ve toplumsal patlamalara, 1805’de Schiller’in ölümü de eklenince çok sarsılan Goethe, köşesine çekildi; yazdı, durmadan yazdı ve hayatının en üretken dönemini geçirdi. 22 Mart 1832’de Weimar’da öldü.
Avrupa’nın saygın edebiyat ödüllerinden sayılan Goethe Ödülü üç yılda bir verilmektedir. Ödül sahipleri, Johann Wolfgang Goethe’nin doğum tarihi olan 28 Ağustos’ta açıklanmaktadır. Ödül alanı edebiyat ile sınırlandırılmamıştır; Goethe anısına, insanlığa yaratıcı katkıları bulunduğuna inanılan kişilere verilir.

Adonis’in ülkesi Suriye’nin, otokratik yönetime karşı başlatılan isyanla sarsıldığı dönemde
Arap devlet başkanlarına “Arkalarında sorun, gerilik, acı ve işkenceden başka bir şey bırakmadılar. İktidarı aldılar. Toplum inşa etmediler. Ülkelerini, içinde insan ve kültür içeriği olmayan bir boşluğa dönüştürdüler” diyerek sert çıkmıştı. Arap isyanlarının İslamcı iktidarları yönetime getireceği korkusuna da değinen Adonis, ılımlı İslam’ın bile Müslüman olmayanlara haklarını vereceğinden şüphe duyduğunu söylemişti.

TÜM ARAP ŞİİRİNİ ETKİLEDİ

Uluslararası Nâzım Hikmet Şiir Ödülü’nün ilkini kazanan şair Adonis’in asıl adı Ali Ahmet Said Eşber’dir. 1930 yılında Suriye’de  Lazkiye’nin Kassabin köyünde doğdu. 14 yaşına kadar burada yaşadıktan sonra Tartus’ta bir Fransız lisesinde okudu. Daha sonra Lazkiye’deki devlet okulunu bitirerek 1950 yılında Şam Üniversitesi’ne girdi. Ülkenin bağımsızlığa kavuşması sürecini yaşadı. Suriye’de bulunan Fransız kuvvetlerine karşı gösteriler örgütledi.

İlk şiirlerini bu sırada yayınladı. Şam Üniversitesi’nde Edebiyat öğrenimi gördü. Beyrut Saint Joseph Üniversitesi’nde doktorasını yaptı. Burada Baudelaire ve Rilke’nin şiiriyle tanışan Adonis, 1954’te edebiyat ve felsefe lisansı aldı. “Şiir” dergisini çıkarttı. Bu dergi tüm Arap dünyasını etkiledi. 1961 yılından bu yana Lübnan vatandaşlığına geçti ve Adonis ismini aldı.
Ortadoğu’dan Fas’a kadar tüm Arap şiirini etkileyen Adonis, Arap şiir geleneğinden koparak şiiri özgünleştirdi. Arap şiirinin kendi kimliğini yitirmeksizin dünya şiiriyle ilişki kurmasına çalıştı. Beyrut iç savaşından sonra Paris’e yerleşti. Mistisizme ilgilendi. ‘Şamlı Mihyar’ın Şarkıları’ (1961) ‘New York’a Mezar’ (1989) ‘Arap Şiirine (poetikasına) Giriş’ gibi yapıtları olan şair Adonis, halen Paris’te yaşamaktadır. (KÜLTÜR SERVİSİ)

www.evrensel.net