EMEP’li Bayhan, İçişleri Bakanı Çiftçi'ye sordu: KYK yurtları baskı aracı olarak mı kullanılıyor?

Emek Partisi (EMEP) İstanbul Milletvekili İskender Bayhan, Emek Gençliği üyesi ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi öğrencisi üç kişinin gözaltına alınması, bir öğrenciye ajanlık teklifinde bulunulduğu iddiası ve bir öğrencinin KYK yurdundan çıkarılmasıyla ilgili İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına soru önergesi verdi.

Bayhan, önergesinde partilerinin gençlik örgütü Emek Gençliği üyesi ve Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi öğrencisi olan üç kişinin demokratik haklarını kullandıkları gerekçesiyle gözaltına alındığını belirtti. Emniyete götürülen öğrencilerden birinin, Rojava’ya yönelik saldırılara karşı yazdığı duvar yazıları nedeniyle "terör örgütü propagandası yapmak" ve "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" suçlamalarıyla ifade vermeye zorlandığını, hazırlanan iddianamede ise "örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme" suçlamasının yöneltildiğini aktardı.

Önergede, ifade sürecinde öğrenciye Kürtçe bilip bilmediği, Rojava’nın nerede olduğu ve kimin güdümünde faaliyet yürüttüğü, kimden talimat aldığı ve yazıların neden PKK/KCK propagandası olarak değerlendirildiği gibi sorular yöneltildiği belirtildi.

Ajanlaştırma ve yurttan çıkarma iddiası

Bayhan, ifade işlemlerinin ardından kendisini polis memuru olarak tanıtan ancak kimliğini ibraz etmeyen bir kişinin öğrenciyi kamerasız bir odaya alarak ailesinin maddi durumunu bildiğini, kendisine "yardımcı olabileceğini" ve olası bir para cezasını ödeyebileceğini söylediğini, karşılığında ise açık biçimde ajanlık teklifinde bulunduğunu kaydetti.

Öğrencinin hangi birimde çalıştığını ve görüşmenin amacını sorması üzerine söz konusu kişinin çalıştığı birimi belirtmediğini aktaran Bayhan, amacının ise "karşılıklı yardımcı olmak ve dost olmak" şeklinde ifade edildiğini belirtti.

Önergede, birkaç gün sonra öğrencinin herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin, yazılı ya da sözlü bildirim yapılmadan ve resmi evrak sunulmadan kaldığı KYK yurdundan çıkarıldığı ifade edildi. Öğrencinin yurttan çıkarıldığını ancak e-Devlet üzerinden öğrendiği, yurt yönetimi tarafından herhangi bir bilgilendirme yapılmadığı belirtilen önergede, yurttan çıkarıldığını kendisine bildiren kişinin daha önce ajanlık teklifinde bulunduğu öne sürülen polis olduğu ve "yardımcı olursan seni yurda geri aldırabiliriz" ifadelerini kullandığı aktarıldı.

Bayhan, yaşananların "hukuksuz gözaltı, ifade sırasında baskı, ajanlaştırma girişimi ve barınma hakkının keyfi biçimde gasp edilmesi başta olmak üzere ciddi hak ihlallerinden oluşan bir suç zinciri" olduğunu belirtti.

Bayhan'ın Bakan Çiftçi'ye yönelttiği sorular şöyle:

• Emniyet birimlerinin, gözaltına alınan ya da ifade veren öğrencilere barınma hakkı, burs, kredi ve yurt imkânları üzerinden baskı kurması; bu hakları bir tehdit, şantaj ya da pazarlık unsuru olarak kullanması Bakanlığınızın bilgisi ve talimatı dâhilinde yürütülen bir uygulama mıdır?
• Değilse; kimliğini ibraz etmeyen bir kişinin ajanlık teklifinde bulunması ve barınma hakkını bu teklifle ilişkilendirmesi hakkında herhangi bir idari ya da adli soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmadıysa, başlatılacak mıdır?
• Demokratik protesto kapsamında değerlendirilmesi gereken duvar yazıları nedeniyle üniversite öğrencilerinin gözaltına alınması, Anayasa’nın ifade özgürlüğünü ve toplantı–gösteri hakkını güvence altına alan 26. ve 34. maddeleriyle nasıl bağdaştırılmaktadır?
• Ceza Muhakemesi Kanunu’nda gözaltı için gerekli şartlar oluşmaksızın öğrenciler hakkında gözaltı işlemi tesis edilmesi, açık bir hukuka aykırılık değil midir? Bu işlemi gerçekleştiren kolluk görevlileri hakkında herhangi bir idari ya da adli soruşturma başlatılmış mıdır?
• Öğrencinin ifadesinin alındığı esnada Kürtçe bilip bilmediği, Rojava’nın nerede olduğu, kimden talimat aldıkları gibi sorular yöneltilmesi dikkate alındığında; bu ülkede yaşayan milyonlarca Kürdün ana dilini bilmesi ve konuşması, Kürtlerin yaşadığı coğrafyalar hakkında bilgi sahibi olması ya da Ortadoğu’daki gelişmelere dair görüş açıklaması ne zamandan beri suç unsuru hâline getirilmiştir?
• Emek Partisi olarak bizim de içinde yer aldığımız Meclis komisyonunda çözüm süreci tartışmaları Rojava başta olmak üzere bölge ülkelerindeki gelişmelerle birlikte anılıyor. Bu koşullarda üniversite gençliğinin Rojava’nın nerede olduğunu bilmesi, Rojava’ya yönelik saldırıları protesto etmesi, Kürtçe bilip bilmemesinin “terör örgütü propagandası yapmak” ile “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamalarıyla karşı karşıya bırakılması suçlamalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
• Kendini polis memuru olarak tanıtan ancak kimliğini ibraz etmeyen bir kişinin, kamerasız bir ortamda bir öğrenciyle görüşerek ajanlık teklifinde bulunması, Bakanlığınızın bilgisi ve onayı dahilinde midir? Bu uygulama derhal gerekli cezai ve idari işlemleri başlatacağınız münferit bir olay mıdır, yoksa emniyet pratiğinin parçası mıdır?
• Emniyet personelinin, öğrencilerin ailelerinin maddi durumuna ilişkin bilgilere nasıl ulaştığı; bu bilgilerin hangi veri tabanlarından temin edildiği ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuata uygunluğu hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme başlatılacak mıdır?
• Emniyet birimleri ile KYK yurt yönetimleri arasında; öğrencilerin gözaltı, ifade süreçleri ya da siyasi faaliyetlerine ilişkin resmî ya da gayriresmî bir bilgi paylaşımı ve eşgüdüm mekanizması bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa, bunun hukuki dayanağı nedir?
• Gözaltı işlemleri, ifade sırasında uygulanan baskı ve yönlendirmeler, ajanlaştırma girişimleri ve sonrasında barınma hakkının keyfi biçimde ortadan kaldırılması birlikte değerlendirildiğinde; yargı kararı olmaksızın fiilî cezalandırma mekanizmasının işletilmesi, iktidarınız açısından artık olağan ve sistematik bir uygulama hâline mi gelmiştir?
• 19 Mart’tan bu yana öğrenciler hakkında açılan soruşturmalar, gözaltı ve tutuklamalar; üniversitelerde artan baskılar, yurttan atmalar; MESEM programına itiraz eden gençlere yönelik saldırılar ve politik gençlik örgütlerini hedef alan gözdağı girişimleri birlikte değerlendirildiğinde, gençliğin itiraz ve mücadele dinamiklerini bastırmaya dönük merkezi ve planlı bir iktidar politikası mı uygulanmaktadır?