Latmos’un kalbinde yılda 1500 ton dinamit patlatılacak

Aydın – Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Yeşilköy Mahallesi civarında Bıçakçılar Madencilik Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ tarafından işletilen maden ocağı ve kırma-eleme tesisine yönelik hazırlanan revize nakliye yolu ve patlatma patern değişikliği projesi için ÇED olumlu kararı verildi. Antik adı Latmos olan Beşparmak Dağları’nın ve Bafa Gölü havzasının hemen yanı başında yer alan projenin, bölgenin hassas ekosistemine, su kaynaklarına, zeytin tarımına ve orman varlığına telafi edilemez zararlar vereceği belirtiliyor.

Bafa Gölü doğal sit alanına sadece 30 metre mesafede

Çevre savunucuları ve bölge halkı, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına göre tamamen “orman alanı ve tarım arazisi” niteliğindeki topraklar üzerine kurulan bu projenin Latmos’un doğal ve kültürel dokusunu parçaladığını vurguluyorlar. Eleştirilerin odağında, madencilik faaliyetlerinin tarımsal üretimi, özellikle de bölgenin en önemli geçim kaynağı olan zeytinciliği toz emisyonu yoluyla tehdit etmesi yer alıyor. Ayrıca, projenin ruhsat alanı 1 ve 2. poligonlarının tamamı ile 3. poligonun bir kısmının Bafa Gölü 3. derece doğal sit alanı içerisinde kalması, ÇED-3 çalışma alanının ise sit sınırına sadece 30 metre mesafede bulunması çevresel endişeleri en üst seviyeye çıkarıyor. Koruma altındaki bu bölgelerin çok yakınında patlatma yapılacak olması, Latmos faunası ile Bafa Gölü ve Azap Gölü gibi önemli sulak alanlardaki su kuşu popülasyonlarının geleceği hakkında ciddi soru işaretleri doğuruyor.

Yer altı su kaynakları ve akiferler kuruma riskiyle karşı karşıya

Bölgedeki su varlığına yönelik tehditler de bir diğer büyük eleştiriyi oluşturuyor. Proje sahasının Azap Gölü’ne 1800 metre, Bafa Gölü’ne ise 1650 metre gibi çok yakın mesafelerde bulunması nedeniyle yer altı suyu akiferlerinin ve yüzeysel su akışlarının zarar göreceği, bölgedeki pınar, kuyu ve çeşmelerin kuruma ya da kirlenme riskiyle karşı karşıya kalacağı belirtiliyor. Yakın çevredeki su kullanıcılarının ve tarımsal sulama hatlarının bu faaliyetlerden doğrudan etkileneceği vurgulanıyor.

Devasa ruhsat alanı

ÇED dosyasına göre proje, 1551 hektarlık devasa bir ruhsat alanı içinde toplam 364.66 hektarlık ÇED alanını kapsıyor. Ocaklardan yılda toplam 7.5 milyon ton malzeme sökülmesi ve bu malzemenin 1.5 milyon tonunun feldspat, kuvars ve kuvarsit cevheri olarak kırma-eleme tesislerinde işlenmesi planlanıyor. Geriye kalan 6 milyon ton ise “pasa” adı verilen atık malzeme olarak dağlık alanda depolanacak. Maden çıkarma işlemi açık işletme yöntemiyle basamaklar oluşturularak yürütülüyor.

Yılda 1500 tonu aşkın patlayıcı kullanılacak

Mevcut projede en dikkat çeken teknik değişiklik ise “patlatma paterni” ile ilgili yapılan değişiklikler. Yeni tasarıma göre, ocaklarda ayda 20 kez patlatma yapılması ve her bir atımda 89 mm çapında, yaklaşık 11 metre derinliğinde tam 151 delik açılması öngörülüyor. Bu deliklerin her birine 42.15 kg ANFO ve 1 kg dinamit olmak üzere toplam 43.15 kg patlayıcı madde doldurulması planlanıyor. Tek bir patlatmada (atımda) kullanılacak toplam patlayıcı miktarı 6.3 ton ANFO ve 151 kg dinamite ulaşırken, tesis genelinde yıllık patlayıcı tüketiminin 1527 ton ANFO ve 36 ton dinamit olacağı hesaplanıyor.

Şirket raporları patlatma anında oluşacak yer titreşiminin en yakın yerleşim yeri olan 350 metre mesafedeki Karacahayıt Mahallesi konutlarında 0.78 mm/s seviyesinde kalarak hasar sınırının altında olacağı iddia ediliyor. Bölge halkı Latmos’un kalbine dinamit yerleştiren bu projenin durdurulması için mücadelelerini sürdürüyor.