Bayar’ın tahliyesi ‘iyi hal’ gerekçesiyle ertelendi

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) milletvekilleri Nevroz Uysal Aslan ve Ömer Öcalan, Şanlıurfa 1 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevi’nde kalan hükümlü Ayhan Bayar’ın koşullu salıverilmesinin engellenmesine ilişkin Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması talebiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önergede yer alan bilgilere göre, 30 yıllık hapis cezası 14 Nisan 2024’te sona eren Ayhan Bayar’ın tahliyesi, cezaevi idaresinin değerlendirmeleri gerekçesiyle ertelendi. Bayar’a, 7 Şubat 2024’te yapılan koğuş aramasında “Kürt Özgürlük Hareketi” adlı bir kitaba el konulmasının ardından, kitap kendisine ait olmadığı halde disiplin cezası verildi. Bu cezaya karşı açılan davada Şanlıurfa İnfaz Hâkimliği cezanın kaldırılmasına karar verdi; ancak savcılığın itirazı sonrası Şanlıurfa Ağır Ceza Mahkemesi kararı bozarak cezanın geçerli olduğunu belirtti.

“Suçta ve cezada kanunilik ilkesine aykırı”

Haziran 2024’e kadar iyi hal değerlendirmesi yapılmayan Bayar hakkında 11 Temmuz 2025’te hazırlanan gelişim raporlarında, cezaevi kurallarına uyduğu ve toplum açısından risk taşımadığı ifade edildi. Buna rağmen 16 Temmuz 2025’te toplanan İdare ve Gözlem Kurulu, Bayar’ın infazının 3 ay uzatılmasına karar verdi. Gerekçe olarak “beyanlarında tutarsızlık” ve “disiplin eylemlerine dışarıdan gelen talimatlarla katıldığı” yönündeki değerlendirmeler gösterildi.

Milletvekilleri, İdare ve Gözlem Kurullarının, yasal yetkilerini aşarak siyasi değerlendirmelerle infaz ertelemeleri yaptığını belirterek, bu uygulamaların Anayasa’nın “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine aykırı olduğunu vurguladı. Ayrıca, 5275 sayılı İnfaz Kanunu’na göre koğuş yerleştirmelerinin idarenin yetkisinde olduğu hatırlatılarak, bu durumun iyi hal değerlendirmelerinde olumsuz gerekçe yapılmasının hukuka aykırı olduğu kaydedildi.

Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması talebiyle şu sorular yöneltildi;

• Ayhan Bayar’ın infazının 3 ay daha ertelenmesine gerekçe yapılan kurul kararı Bakanlığınızca incelenmiş midir? Mahpusun beyanlarının çarpıtıldığı iddiasına dair bir inceleme başlatılmış mıdır?
• Haziran 2024’te kesinleşmiş ve infazı tamamlanmış 11 günlük bir hücre disiplin cezasının, aradan bir yıl geçmesine rağmen Temmuz 2025 tarihli iyi hal değerlendirmesinde hâlâ olumsuz gerekçe olarak kullanılması yani aynı fiilden ötürü ikinci kez cezalandırılması açıkça mükerrer cezalandırma (ne bis in idem) yasağının ihlali değil midir?
• Ayhan Bayar’a yöneltilen kurul soruları arasında siyasi aidiyetini sorgulayan, ideolojik veya itirafa zorlayıcı içerikler yer almış mıdır? Varsa bu soruların hukuki dayanağı nedir?
• İdare ve Gözlem Kurullarının örgütle bağ devam ediyor gibi değerlendirmeler yapması yasal yetkileri içinde midir?
• TCK’nin 279. maddesi gereği kamu görevlisinin suç şüphesiyle ilgili bilgi edinmesi durumunda bunu bildirme yükümlülüğü varken, kurul üyelerinin bu hükümlere aykırı davranması hakkında bir işlem yapılmakta mıdır?
• Son iki yılda Türkiye genelinde siyasi kimliği nedeniyle infazı ertelenen mahpus sayısı kaçtır? Bu kararların kaçı disiplin cezası dışındaki soyut gerekçelere dayanmaktadır?
• Koğuş yerleştirmelerinin idare kararıyla yapıldığı bilinirken, bu yerleştirmenin “taraflı koğuşta kalıyor” gibi soyut beyanlarla iyi hal karşıtı bir delil olarak kullanılması yasal mıdır?
• Cezaevlerinde siyasi mahpuslara yönelik ayrımcılık yapıldığına dair iddialara karşı Bakanlığınız hangi denetleme ve şeffaflık mekanizmalarını işletmektedir?
• İyi hal değerlendirmelerinin siyasi, ideolojik ve keyfi kriterlerden arındırılması ve denetlenebilir, ölçülebilir, şeffaf hale getirilmesi için Bakanlığınızın yürüttüğü bir reform çalışması var mıdır?