30 yıllık mahpusa 'pişmanlık' zorlaması: 'Tahliye erteleme yargı yetkisinin gasbıdır'

DEM Parti Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan, 30 yıldır mahpus olan olan Sadık Hasan’ın “iyi halli olmadığı” gerekçesiyle önce 6 ay, ardından 3 ay daha özgürlüğünden mahrum bırakılmamasını Meclis gündemine getirdi. Hem Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na resmi başvuru yapan hem de Adalet Bakanı’nın cevaplaması istemiyle yazılı bir soru önergesi veren Aslan, tahliye ertelemenin yargı yetkisinin gasbı olduğunu belirtti.

“6 günde ‘İyi halli’ kararından ‘İyi halli değildir’e dönüş”

Tekirdağ 1 Nolu F Tipi Cezaevi'nde 30 yıldır tutulan Sadık Hasan’nın koşullu salıverilme tarihi olan 09 Ocak 2025’te özgürlüğüne kavuşması gerekirken, “iyi halli olmadığı” gerekçesiyle önce 6 ay, ardından 3 ay daha özgürlüğünden mahrum bırakıldığını belirten Uysal Aslan; “Dikkat çekici olan yalnızca infazın uzatılması değil, kararların çelişkili ve keyfi niteliğidir: 02 Temmuz 2025’te “iyi halli” kararı verilen Sadık Hasan hakkında, yalnızca altı gün sonra, 08 Temmuz’da “iyi halli değildir” kararı verilmiş, aynı gelişim raporları ve davranış notları göz ardı edilmiştir. Sadık Hasan’ın 55 puanla – yani Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’nün belirlediği 40 puanlık alt sınırın çok üzerinde – gelişim puanı bulunmasına, disiplin cezasının olmamasına ve cezaevi kurallarına tam uyumuna rağmen, tek cümlelik bir “kanaatle” cezalandırılması kabul edilemez” dedi.

“Kurul kararları hukukun temel ilkelerini hedef alıyor”

Tahliye erteleme kararındaki “Yaptığı eylemleri suç kabul etmeyerek, hak arama olarak gördüğü ve bu nedenle pişmanlık duymadığı…” ifadesinin Sadık Hasan’ın 30 yıl boyunca sürdürdüğü “suçu kabul etmeme hakkı”nın, açıkça bir “pişmanlık eksikliği” olarak cezaya dönüştürülmesi anlamına geldiğine işaret eden Uysal Aslan; “Oysa Anayasa'nın 38/5. maddesi açıktır: “Hiç kimse kendisini suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanamaz.” Kurul kararları yalnızca bireysel özgürlükleri değil, aynı zamanda hukukun temel ilkelerini hedef alır hâle gelmiştir. Sadık Hasan’a dair alınan kararda, “örgütle bağını koparmamış olma” varsayımıyla infaz uzatılmıştır. Bu, yargı yetkisinin gaspıdır” diye belirtti.

Sadık Hasan nezdinde yaşanan bu hak ihlalinin münferit olmadığını ifade edin Uysal Aslan şunları söyledi. “Aynı gerekçeyle infazları uzatılan yüzlerce siyasi mahpus bulunmaktadır. Adeta bir “pişmanlık dayatması”, yeni bir ceza infaz normu hâline getirilmiştir”

Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na yaptığı başvuruda şu talepleri dile getirdi

1- Sadık Hasan hakkında verilen infaz uzatma kararının;

• • Altı gün arayla çelişkili değerlendirmeler içerdiği,
• • Gözlemlenen olumlu davranışlara rağmen yalnızca pişmanlık göstermediği için verildiği,
• • Anayasa’nın 38/5. maddesine aykırılık taşıdığı,
• • Kurulun yargı yetkisini aşarak örgüt üyeliği tespiti yaptığı,
• • Ve infaz sürecinde yasa dışı olarak bir “itirafa zorlama” mekanizmasına dönüştüğü

göz önünde bulundurularak; bu kararın İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu tarafından incelenmesi, Adalet Bakanlığı nezdinde ilgili denetim ve incelemelerin başlatılması için girişimde bulunulmasını

2- İdare ve Gözlem Kurullarının, yargı yetkisini aşarak “örgüt üyeliği devam ediyor” tespiti yapmasına son verilmesi amacıyla, bu kurulların görev ve yetki çerçevesinin net biçimde tanımlanması ve denetim altına alınmasına ilişkin Adalet Bakanlığı’na yazılı bildirimde bulunulmasını,

3- Koşullu salıverilme süreçlerinin, “iyi hal değerlendirmesi” adı altında siyasi ve ideolojik gerekçelere dayandırılarak uzatılmasının önüne geçilmesi için TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’nun konuyu kapsayıcı bir alt komisyon marifetiyle raporlaştırmasını ve kamuoyuna açıklamasını,

4- Yapılan tüm açıklamalar çerçevesinde ve daha önceki çok sayıda başvuruda da dile getirildiği üzere, İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentleri uyarınca Komisyon’un yalnızca yerinde inceleme yapmakla yetinmeyip;

• • (b) bendi gereğince, Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu uluslararası insan hakları andlaşmaları ile Anayasa ve ulusal mevzuat arasındaki uyumu sağlamak amacıyla yapılması gereken değişiklikleri tespit etme ve bu amaçla yasal düzenleme önerileri geliştirme,
• • (d) bendi gereğince ise, Türkiye’nin insan hakları uygulamalarının uluslararası andlaşmalar, Anayasa ve Kanunlara uygunluğunu inceleme ve bu konularda araştırmalar yaparak çözüm ve iyileştirme önerilerinde bulunma görevleri bulunmaktadır.

Bu kapsamda Komisyonun; 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 89. maddesi ile yürürlüğe konulan dönem değerlendirme ve koşullu salıverilme uygulamasına dair esasların, objektif ölçütler içermediği ve keyfiliğe açık olduğu gerekçesiyle yeniden düzenlenmesi amacıyla TBMM’ye öneri sunulması için çalışma başlatmasını.