20 Temmuz 2019 10:21

Türkiye'de toprağa gömülü 1 milyondan fazla mayın tehlike saçıyor

1984-2009 yıllarında mayınlar ve patlayıcı maddeler nedeniyle bin 269 kişi yaşamını yitirdi. Toprağa gömülü 1 milyondan fazla mayın var.

Fotoğraf: Pixabay

Paylaş

Dersim’de, Ayaz ve Nupelda Güloğlu kardeşlerin patlayıcıya basarak hayatını kaybetmesi, toprağa gömülü patlayıcıları ve mayınları yeniden gündeme getirdi. İçişleri Bakanlığı verilerine göre, 1984-2009 yıllarında mayınlar ve patlayıcı maddeler nedeniyle bin 269 kişi yaşamını yitirdi, 5 bin 91 kişi de yaralandı. Mayınsız Bir Türkiye Girişimi’ne göre ise, toprağa gömülü 1 milyondan fazla mayın var. 
 
Mezopotamya Ajansı'ndan Semra Turan'ın Mayınsız Bir Türkiye Girişimi’nin verileriden aktardığına göre; sadece 2004 ile 2017 yılları arasında Bin 138 kişi anti-personel kara mayını ya da savaş artığı patlayıcılar nedeniyle yaşamını yitirdi, sakat kaldı. Hala toprağa gömülü olduğu tahmin edilen mayın sayısı ise, 1 milyon 3 bin 943. Toprağın altında gizli bu tehlikenin en çok bulunduğu kentler ise Ağrı, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Antep, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Siirt, Urfa, Şırnak, Dersim ve Van.
 
Türkiye’de mayın kullanımına ilk kez 1956 yılında başlandı. Bu tarihten sonra özellikle 1991 ve 1998 yılları arasında sınır bölgeleri başta olmak üzere iç bölgelere de anti-personel kara mayınları döşendi.  

TOPRAĞA GÖMÜLÜ 1 MİLYONDAN FAZLA MAYIN VAR 

Kısaca “Ottawa Sözleşmesi” olarak da bilinen “Anti-Personel Mayınların Kullanımının, Depolanmasının, Üretiminin ve Devredilmesinin Yasaklanması ve Bunların İmhası ile İlgili Sözleşme”, 4 Aralık 1997 tarihinde Ottawa’da (Kanada) imzaya açıldı, 1 Mart 1999’da yürürlüğe girdi. Türkiye, Sözleşme’ye 2003 yılında taraf oldu. Sözleşme Türkiye açısından 1 Mart 2004’de yürürlüğe girdi.
 
İmzaladığı bu sözleşme ile 2008’e kadar stoklarındaki 3 milyon mayını imha etmesi gereken Türkiye, bunun çeşitli nedenlerle uzatarak ancak 2011 yılında stoklarındaki bu mayınları imha etti. Yine 2014 yılına kadar toprağa döşeli 1 milyondan fazla sayıdaki mayını çıkarma konusunda taahhütte bulunan Türkiye, bu taahhüdünü yerine getirmeyerek, 2022’ye kadar ek süre istedi. 

Türkiye’nin elinde bugün araştırma ve eğitim için 9 bin 303 adet anti-personel kara mayını var. Patlamamış savaş gereçleri (UXO) ile birlikte savaştan arta kalan patlayıcılar (ERW) da önemli bir diğer sorun. 

25 YILDA 1269 KİŞİ YAŞAMINI YİTİRDİ

İçişleri Bakanlığı'nın 1984-2009 yıllarını kapsayan raporuna göre, mayınlar ve patlayıcı maddeler nedeniyle Bin 269 kişi yaşamını yitirdi. Bunlardan 625’ini güvenlik personeli, 644’ünü siviller oluşturdu. Bu nedenle yaralananların sayısı ise, 5 bin 91 kişi.

‘TEMİZLİK FALİYETLERİ YAVAŞ’

Mayınsız Bir Türkiye Girişimi Koordinatörü Muteber Öğreten, "Yapılan mayın çalışmalarına baktığımız bu temizlik faaliyeti oldukça yavaş. Türkiye’nin böyle giderse 2022’yi de yakalayamayacağı görülmekte. Bundan dolayı kaygılarımız artıyor” diye belirtti. 

"RİSKLİ ALANLARIN ETRAFI ÇEVRİLMİYOR"

Ottawa Sözleşmesi'nde mayın temizliği ile birlikte şüphe duyulan bütün yerlerin tespit edilmesini salık verdiğini anımsatan Öğreten, “Sözleşme, bu alanlara sivillerin girişinin engellenmesi, yörede yaşayan halka farkındalık kazandırma, risk ve patlayıcı eğitimleri vererek bilinçlendirmeye yer verir. Ancak Türkiye’de yaygın bir şekilde şüphelenen mayın bölgelerinin çevrilmediği bilgisini alıyoruz. Talebimiz özelikle bölge okullarında çocuklara yönelik mayın risk ve patlayıcı eğitimlerinin bir müfredat dersi olarak verilmesidir. Mayın ve diğer patlayıcılar için de çalışmalar sürmelidir” dedi. (HABER MERKEZİ) 

ÖNCEKİ HABER

Bildirici'den diğer RTÜK üyelerine: RTÜK, iktidarın kontrolünden uzak olmalı

SONRAKİ HABER

Bir günde 8 kentte 9 ayrı noktada orman ve makilikler yandı

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa