24 Ocak 2019 10:01

ABD’de hükümetin kapanması: Yüz binlerce emekçinin hakkı gasbediliyor

Kongre bütçe üzerine anlaşamadığı için hükümet hâlâ ‘kapalı’. Yüz binlerce emekçi ücretsiz izne çıkarıldı, yüz binlercesi de ücretsiz çalıştırılıyor.

ABD’de hükümetin kapanması: Yüz binlerce emekçinin hakkı gasbediliyor

Dünya Merkez Mutfağı, ABD hükümeti tarafından maaşları ödenmeyen federal işçilere başkent Washington'da yiyecek yardımı yaptı

Fotoğraf: Yasin Öztürk / AA

Paylaş

Ekim KILIÇ
New York

ABD Başkanı Donald Trump’ın Meksika sınırına örülmesi öngörülen duvar için gerekli 5.7 milyar doları içermeyen geçici bütçe tasarısını imzalamayacağını açıklamasıyla ortaya çıkan bütçe krizi, Demokrat Partililerin geri adım atmaması sonrasında federal hükümetin kısmen kapanmasıyla sonuçlandı.

Yüz binlerce hükümet çalışanının ücretsiz izne çıkartılmasına veya ücretsiz çalışmasına sebep olan ‘kapanma’ya gerekçe gösterilen Meksika sınırına duvar meselesinin ötesinde, iki tarafın göçmen politikalarındaki yöntem farklılığı var.

İDDİALAŞMA SÜRÜYOR

Hükümetin kapanması hamlesi şimdilerde iki tarafın da birbirini suçlayarak bir tarafın diğerini kamuoyunda desteğini azaltma yönünde işliyor. Başkan Trump, 24 Aralık’ta Twitter’daki resmi hesabından paylaştığı mesajında, “Bir yerde Demokratların bir anlaşmaya varmak istememesi ülkemize maliyeti bir sınır duvarından daha fazlaya mal oluyor” dedi. Noel arifesinde ise Kongredeki Demokrat liderler Chuck Schumer ve Nancy Pelosi, Trump’ı “Ülkeyi kaosa sürüklemek” ile suçlayan ortak bir bildiri yayımladı.

ÇALIŞANLAR ZOR DURUMDA

İki taraf arasındaki tartışmanın hükümetin kapanmasına varmasının ekonomik olarak gerek zorlayıcı gerekse yıkıcı sonuçlarıyla ise başta federal hükümet çalışanları olmak üzere Amerikalılar uğraşıyor. Maaşların ödenmemesi ve kamu servislerinin aksamasının ABD ekonomisinin döngüsünü bozduğu tartışılıyor. Ki bu sonuçlar, aslında, siyasal olarak birbiri üzerinde baskınlık kurmak amacıyla kullanıyor.

Washington Post’un haberine göre, 10 Ocak’tan 13 Ocak’a doğru yapılan bir NPR/PBS NewsHour/Marist anketine göre Donald Trump’a onay verme oranı 7 puan düşmüş.

420 BİN EMEKÇİ ÜCRETSİZ ÇALIŞTIRILIYOR

21 Aralık’ta başlayan ‘kapanma’ nedeniyle 380 bin çalışan ödeme yapılmaksızın evlerine gönderildi. 15 Ocak’ta 50 bini ‘ücretsiz’ olarak çalışması için Trump yönetimi tarafından geri çağrıldı. Birçokları faturalarını ödemek için yarı zamanlı işler bakıyor. ‘Önemli’ kurumlarda çalışan 420 bin emekçi ise sürecin başından beri ücretsiz olarak çalıştırılıyor.

11 Ocak’ta, Kongrenin kapanma süresi bittiğinde çalışanlara ‘kayıp ücretleri’nin ödenmesini garantileyen bir yasa çıkarıldı. Ancak buna rağmen sözleşmeli emekçilerin ücretleri verilmeyecek. Örneğin tarımda 95 bin 383 emekçinin yüzde 40’ını etkileyen süreçten ötürü belirli bir gelir seviyesi altındakilere bedava yiyeceğe ulaşmalarını sağlayan gıda pullarında kesintiye gidilebilir.

SOSYAL YARDIMLAR KESİLDİ

Ev ve kentsel gelişim departmanındaki 7 bin 497 emekçinin tamamına yakınının işsiz kalması, yaşlılar ve engellilere verilen kira yardımını geciktiriyor. Kongreye bağlı Ekonomik Danışmanlar Konseyinin tahminlerine göre ekonomik büyüme de her hafta 0.13 oranında geriliyor.

ABD’li Rapçi Cardi B ise 16 Ocak Çarşamba günü Instagram hesabından yayımladığı videosunda, “Bizim ülkemiz şu an bir cehennem çukurunda” ifadesiyle Trump yönetiminin federal hükümet çalışanlarını ücretsiz olarak çalışmak adına geri çağırmasına tepki gösterdi. B, ülkenin ‘lanet olası’ bir duvar yüzünden cehennem çukurunda olduğunu söyledi.

KAVGANIN ASIL SEBEBİ NE?

Üzerinde haftalardır fırtına kopartılan siyasi kavganın sebebi Meksika sınırını boydan boya kaplayacak ve ABD’ye Orta Amerika’dan göçü azaltmak amaçlı bir duvara bütçe ayırıp ayırmamak bir yana, göçmen emeği üzerinden sağlanan ekonomik kazancın nasıl kontrollü hale getirilebileceği halinde ilerliyor.

Demokratlar ile Cumhuriyetçiler ABD’ye yasadışı yollarla gelen göçmenlerin statüsünün nasıl iyileştirilmesinden öte, kontrollü bir ‘yasadışı göç alma’nın nasıl yapılacağını tartışıyorlar. İki tarafın göçmen politikalarında farklılıklar olsa da aslında ABD’de Obama hükümetinden, hatta Bush hükümetinden beri, gerek ‘yasa dışı’ yollarla gelmiş göçmenlerin sınır dışı edilmesi, gerekse sınır güvenliğinin düzenli bir şekilde arttırılması politikası devamlılığını korudu.

DEMOKRATLAR DA SINIRA BÜTÇE İSTİYOR

Halihazırda 23 Ağustos 2018’deki bütçe görüşmelerinde 1.6 milyar dolarlık bir kısım sınıra bir duvar örülmesi için eklenmişti. Ancak 21 Aralık’a kadar uzatılan görüşmeler, Kasım ara seçimlerinde Demokratların Kongre’de mevzi kazanmasıyla seyir değiştirdi. 11 Aralık’ta Demokratlar, metal bir duvar yerine sınır güvenliğini sağlayacak çitler, setler ve teknolojiye yatıralacak 1.3 milyar dolarlık bir bütçe önerdiler. Bu anlamıyla duvar için bütçe ayrılmasına karşı olsalar bile sınır güvenliğini güçlendirecek önlemler için bütçe ayrılmasından yana tutum sergilediler.

18 Aralık’ta Trump demokratların önerisini kabul etmesine rağmen hemen ertesinde kararını değiştirerek uzlaşmayı reddetti. 21 Aralık’ta ise hükümetin kapanmaya gittiği kesinleşti.

‘DAHA AZ İŞÇİ DAHA AZ ÜRETİM’

Washington Post’tan Heather Long’un üç ekonomistin duvarın örülmesi sonrası duruma dair modellemesini kullanarak elde ettiği verilere göre, iddia edilenin aksine duvar ABD vatandaşı işçilere ekonomik ağırlık getirmekle beraber ‘yasa dışı’ göçün önüne de istenilen düzeyde alamıyor. Long, modellemenin duvarın “daha az işçi, daha az üretim” ile sonuçlanacağını aktarıyor.

Yine Washington Post’a göre 2 bin mil uzunluğunda olan ABD-Meksika sınırının üçte biri zaten duvar ve çitle kaplı. 2006’da çıkan Güvenli Çit Yasası kapsamında çoğu yapılan sınır güvenlik yapısı 2.3 milyar dolara mal oluyor. Ve göçmen sayısını 83 bin azalttığı ve düşük kalifiye işçilerin gelirini yılda 0.36 dolar arttırdığı iddia ediliyor. Eğer Trump’ın duvarı yapılırsa 144 bin Meksikalı göçmeni durdurup düşük kalifiye işçilerin gelirini yılda 0.58 dolar arttırabileceği iddia ediliyor. Ancak 144 bin ABD’deki Meksikalı göçmen emekçileri yüzde birine denk geliyor.

EKONOMİYE ETKİSİ NE OLACAK?

Ancak Trump, duvara istediği bütçenin her ABD vatandaşına 15 dolara mal olacağını iddia etse de duvarın kalifiye işçilerin gelirinden her yıl 7.6 dolar düşürebileceği ve bunun ekonomiye yine her yıl 4 milyar dolara mal olabileceği kaygılar arasında. Çünkü var olan kısmi duvarın üniversite diplomasına sahip işçilerin gelirini yıllık 4.35 dolar düşürdüğünü, ekonomiyi ise genel olarak 2.5 milyar dolar kayba uğrattığının altı çiziliyor. Ekonomistlerin iddiasına göre her bir eksik göçmen için GSYİH 30 bin dolar azaldı.

ÖNCEKİ HABER

Yılmaz Özdil, kitap geliriyle köy okullarına kitap dağıtacağını yazdı

SONRAKİ HABER

PSAKD, yöneticilerinin derhal serbest bırakılmasını istedi

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa