Arınç o sözlüğü kayıp mı etti?

Arınç o sözlüğü kayıp mı etti?

“Bir medeniyet dili midir Kürtçe” sözleri büyük tepki çeken Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, bu kez de “Kürtçe için yeterli kaynak yok. Türk Dil Kurumuna Türkçe-Kürtçe sözlük hazırlamaları için talimat verdim” dedi. Diyarbakır Belediye Başkanı Osman B

Faruk Ayyıldız

Kürtçe eğitim tartışmalarına ilişkin “İlköğretimden üniversiteye kadar Kürtçe eğitim yapılması mümkün değil. Kürtçe bir eğitimin kaliteli bir eğitim olabileceğine inanıyor musunuz? Bir medeniyet dili midir Kürtçe” sözleri büyük tepki çeken Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, bu kez Türk Dil Kurumuna (TDK) bir Türkçe-Kürtçe sözlük hazırlamaları için talimat verdiğini söyledi. Bu alanda yeterli çalışma olmadığını söyleyen Arınç’a yanıt, 60 bin maddelik Kürtçe-Türkçe sözlüğün yazarı İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı, Dil Bilimci Zana Farqînî’den geldi. Ana dilde eğitimin önüne bunca engel çıkartılırken, Arınç’ın sözlerini samimi bulmadığını belirten Farqînî, kendileriyle hiçbir görüşme yapılmazken, ‘Kürtçe diye bir dil olmadığını’ savunan TDK’ye böyle bir talimat verilmesini ise yadırgadığını dile getirdi.

Katıldığı bir televizyon programında Kürtçe için yeterli kaynak olmadığını ve Türk Dil Kurumuna Türkçe-Kürtçe sözlük hazırlamaları için talimat verdiklerini söyleyen Arınç’a Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanı Osman Baydemir tarafından Kürtçe-Türkçe sözlük hediye edilmişti. O sözlüğün yazarı Dil Bilimci Zana Farqînî Arınç’ın son açıklamalarını gazetemize değerlendirdi.

‘O SÖZLÜKLERDEN HABERİ VAR’

Kendisi tarafından hazırlanan 60 bin maddelik Kürtçe-Türkçe sözlüğün 2000 yılında çıktığını hatırlatan Farqînî, kendisinden önce ve sonra da bu tür çalışmalar yapıldığını söyledi. Baydemir’in, Arınç’a kendisinin hazırladığı sözlüğü hediye ettiğini söyleyen Farqînî, “Arınç bu durumdan habersiz değildir sanırım” dedi. 2004 ve 2007 yıllarında geniş kapsamlı iki sözlük daha piyasaya çıkardığını vurgulayan Farqînî, sorunun Kürtçenin yetersiz bir dil olmasıyla ilgili olmadığını söyledi.

TÜRK DİL KURUMU ‘KÜRTÇE YOK’ DİYORDU

Kürt dil kurumlarının yok sayılarak, Kürtçe sözlük için de Türk Dil Kurumuna başvurulmasının abesliğine dikkat çeken Farqînî, “Devlet kurumlarınca Kürtçe sözlük oluşturulmak isteniyorsa bu iyi bir çabadır belki. Ama TDK bu zamana kadar ‘Kürtçe diye bir dil yok’ diyordu. Kürtçeyi reddeden bir kurum nasıl Kürtçe sözlük hazırlayabilecek” diye sordu.

DEVLETİN ELİNDE KÜRTÇE MATERYAL YOK

TDK başta olmak üzere devlet kurumlarının ellerinde Kürtçe üzerine yoğunlaşmış akademisyenlerin olup olmadığı konusunun da şüpheli olduğunu söyleyen Farqînî, “Artuklu Üniversitesinde Kürtçe dersler verilmeye başlandı. Ancak ellerinde doğru düzgün bir materyal yok. Kürtçe üzerine bilimsel anlamda çalışmış, makale yazmış kimseleri de yok. Basılmış eser de kadroları da yok. Sadece hazırlıklara dair basında çıkan haberler var” dedi.

Hükümetin açıklamalarını yakından takip ettiklerini söyleyen Farqînî, iktidar tarafından kendilerine herhangi bir görüşme talebi gelmediğini belirtti. Kürt Enstitüsünün 20 yıldır bu alanda çalışma yürüttüğünü söyleyen Farqînî, kendilerinden görüş dahi alınmadığını vurguladı. AKP’nin sorunu çözmek için adım atacağına dair samimiyet göstermesi gerektiğini söyleyen Farqînî, iktidarın Kürt dil kurumlarıyla dil ve eğitim konularında görüşmek zorunda olduğunu söyledi. Uzlaşı zemininde atılacak adımların Kürt kurumlarının dikkate alınmasıyla toplum nezdinde de kabul göreceğini belirten Farqînî, “‘Kürtçe kaynak, sözlük yok. TDK sözlük hazırlayacak’ demek ilginç. Çünkü Kürtçe çok kapsamlı sözlükler var. Arınç’ın özel kalem müdürü de iki gün önce beni arayarak bu sözlüğü istedi” dedi. Arınç’ın istediği sözlüğün 12 yıldır piyasada olduğunu ve en kapsamlı Kürtçe-Türkçe sözlük olduğunu söyleyen Farqînî, buna rağmen TDK’ye tek başına sözlük hazırlatmaya çalışmanın bahane üretmekle eş değer olduğunu söyledi.

‘İYİMSER OLMAK İSTİYORUZ AMA...’

Kürtçe ana dilde eğitimin Kürt sorunundan bağımsız ele alınmasının mümkün olmadığını dile getiren ve Oslo sürecine ilişkin süren tartışmalara da değinen Zana Farqînî, hükümet cenahından konuya ilişkin yapılan açıklamalara dair iyimser olmak istediklerini söyledi. “Bu tartışmaların yanında hâlâ Kürtçe var mıdır, yok mudur, ana dilde eğitim olmalı mı olmamalı mı tartışmaları kabul edilebilir değil. Bu tartışmalar iyi niyet konusunda insanları karamsarlığa sürüklüyor” şeklinde konuştu.

‘BU ANLAYIŞLA OLMAZ’

Devlet kurumlarının mevcut anlayışla Kürtçe ders verecek, öğretmen yetiştirebilecek fonksiyonlarının olmadığını vurgulayan Farqînî, ileride oluşturulacak Kürt dil kurumu ile birlikte bunun başarılabileceğini, ancak şu an için önemli olanın ana dilde eğitimin anaokulundan, üniversiteye kadar düzenlenmesi olduğunu aktardı.

AKP’nin tüm bunları görmezden gelerek kendi materyallerini hazırlamaya çalıştığını ve diğer herkesi görmezden geldiğini söyleyen Farqînî, Kürtlerin dillerini, tarihlerini küçümsemenin, diller arası hiyerarşi yaratmanın sorunun çözümüne katkı sunamayacağını dile getirdi. (Diyarbakır/EVRENSEL)


‘KÜRTÇE MEDENİYET DİLİ Mİ?’ DEMİŞTİ

Arınç katıldığı bir televizyon programında “İlköğretimden üniversiteye kadar Kürtçe eğitim yapılması mümkün değil. Kürtçe eğitimin önünde anayasal engel var. Anayasal engel olmasa, Kürtçe kaliteli bir eğitim olabileceğine inanıyor musunuz? Bir medeniyet dili midir Kürtçe?” demişti.

www.evrensel.net