Kurumaya yüz tutan Çad Gölü, ciddi ekolojik sorunla karşı karşıya

Kurumaya yüz tutan Çad Gölü, ciddi ekolojik sorunla karşı karşıya

AFRİKA’da kurumaya yüz tutan Çad Gölü, ciddi bir ekolojik sorunla karşı karşıya. Suları yıldan yıla azalan göl, özelikle kurak dönemlerde daha da küçülüyor.Orta Afrika’da Nijerya, Kamerun, Nijer ve Çad sınırında yer alan Çad Gölü’nü sadece Şari Nehri besliyor. Suyunu Orta Afr

Atıf Ala

Orta Afrika’da Nijerya, Kamerun, Nijer ve Çad sınırında yer alan Çad Gölü’nü sadece Şari Nehri besliyor. Suyunu Orta Afrika ve Çad topraklarından alan Şari Nehri gölün can damarı konumunda. Şari Nehri, Afrika’da Nil, Orta Asya’da Sırderya ve Amuderya, Orta Doğu’da Fırat ve Dicle gibi hayat veriyor geçtiği topraklara. Nehir aynı zamanda Çad ve komşu Kamerun arasında sınır çizgisi konumunda. Çad’ın başkenti N’Djamena’nın yanı başından geçen nehir başkenti Kamerun topraklarında ayıran sınır hattı oluyor. Nehrin bir yakasında başkent N’Djamena, diğer yakasında ise Kamerun toprakları yer alıyor.
Yağmurlu mevsimde suyu bol olan Şari Nehri’nde hayat ise devam ediyor. Kimileri nehir kenarında bir şeyler yıkarken, kimileri ise derme kayıklarla yolcu taşıyor. Sakin bir havanın hâkim olduğu nehrin kıyısındaki kimi kayıklar ise gelecek müşterilerini bekliyor.
Nehrin Çad tarafındaki ağaçlı parkta ise kısa bir mola için serin gölgede dinlenme adına hoş bir ortam bulunuyor. Ağaçlık parkta uzanan kimi Çadlılar bu serinliğin tadını çıkarıyor.

SİLAHLI KORUMA VERİLİYOR

Şari Nehri’nin beslediği Çad Gölü’nün kenarındaki mini limanda ağaç dallarına yuva yapma mücadelesi veren sarı renkli kuşlar karşılıyor gelen insanları. Kamışların boy verdiği göl kenarında yan yana dizilmiş kayık başlarında fazla olmasa da bir koşuşturmaca yaşanıyor. Getirilen yük torbaları, geçimini bu işten çıkaran işçiler tarafından bir bir indiriliyor.
Bölge insanının göle açılmada hiçbir engelle karşılamadan bindiği kayıklara, yabancılara ise güvenlik gerekçesiyle otomatik silahlı bir asker verildikten sonra binme izni veriliyor. Göl tarafından değişik yırtıcı hayvanlarla birlikte kötü niyetli kişiler de olabileceği ifade ediliyor.
Kayık, gölü kaplayan kamışlar arasında bulduğu arık şeklindeki su birikintileri üzerinden göle açılıyor. Göl suyunun bulanık olması dikkatlerden kaçmıyor. Yöre insanı yağışlı mevsimde göl suyu ve gölü besleyen Şari Nehri suyunun hep bulanık olduğunu söylüyor.
Yüz ölçümü giderek küçülen göl, yağmur yağışlarının etkili olduğu Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarında ciddi manada su alıyor. Yılın geri kalan döneminde ise bölge ülkeleri için olduğu gibi göl için de ‘ölü sezon’ olarak ifade edilen kurak dönem oluyor. Bu mevsimde göl suları çekiliyor ve kuraklık kendini iyiden iyiye hissettiriyor.
Dünyanın sayılı gölleri arasında yer alan Çad Gölü bugün Orta Afrika’da artık kurumaya yüz tutmuş. Bir zamanlar Kamerun, Nijerya ve Çad’la birlikte Nijer’in de komşu olduğu gölün Nijer tarafında gölden eser kalmamış. Gölün su bulunan kısmına şu anda Çad, Nijerya ve Kamerun sınır. Gölün büyük bir kısmına Çad, geri kalan yüzde 25’ine ise Kamerun ve Nijerya’ya sınır durumda.
Dışa akıntısı olmayan göl, Şari nehri suları ile besleniyor. Yağmurlu aylarda gölün 20-25 bin metre kareye çıkan yüz ölçümü kurak dönemde 8-10 bin kilometreye kadar düşüyor.
Ortalama derinliği 3-4 metre dolayında seyreden gölün birçok yerinde sazlıklar ve kamışlar boy vermiş durumda. Bir zamanlar dünyanın sayılı gölleri arasında yer alan Çad Gölü bugün bölgeye daha çok hayat verdiği eski günlerini arıyor.
Kurumaya yüz tutan ve havzasında değişik kuş türlerinin beslendiği Çad Gölü, her şeye rağmen çevresindeki insanlara ekmek kapısı olmaya devam ediyor. Kimi insanlar derme sandallarla taşıdıkları yükler sayesinde para kazanırken, kimileri ise gölden avladıkları balıklarla ekmek parasını kazanıyor.
(CİHAN)

www.evrensel.net