Sanayi inişte, Türkiye IMF’ye teslimiyetin eşiğinde

Fotoğraf: DHA

Sanayi inişte, Türkiye IMF’ye teslimiyetin eşiğinde

Makina Mühendisleri Odası, sanayinin sorunları bülteninin 39’uncusunu sanayideki inişe ve IMF’ye gitme riskine ayırdı.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası, her ay İktisatçı-Yazar Mustafa Sönmez’in katkısıyla hazırladığı sanayinin sorunları bülteninin 39’uncusunu, sanayideki inişe ve IMF’ye gitme riski konusuna ayırdı.

TÜİK, Merkez Bankası, Hazine Müsteşarlığı, Kalkınma Bakanlığı, IMF verileri kullanılarak yapılan analizde, 2018 ilk çeyreğinde gerçekleşen büyümenin, 2017’deki dopingli büyümenin devamı olduğu ve yerini hızla yavaşlamaya terk ettiğine değinildi. Dopingli büyümenin çift haneli enflasyon, işsizlik yanında rekor bir cari açık yarattığına, kamu maliyesinde de açıkları büyüttüğüne değinilen analizde, dünyadaki para ikliminin Türkiye aleyhine değiştiği ve dış kaynak bulmada zorlanacak Türkiye’nin IMF’den kredi istemek ve karşılığında acı reçeteler uygulamak zorunda kalabileceğine işaret edildi.

MMO analizinde şu noktalara vurgu yapıldı:

BÜYÜME YAVAŞLIYOR

* Türkiye ekonomisi, 2017’nin tamamında yaşanan vergi indirimleri, kedi bolluğu ve diğer devlet teşvikleriyle gerçekleşen ‘dopingli büyüme’yi, 2018’in ilk çeyreğine de taşıdı. Büyüme 2018’in ilk çeyreğinde de yüzde 7’nin üstünde gerçekleşti.

* Ancak, nisan ayından itibaren önce döviz kurlarında başlayan hızlı dalgalanma ve onu dengelemek için mayıs ayında uygulamaya geçilen yüksek faiz uygulamaları, büyüme temposunu yavaşlatıcı etkiler göstermeye başladı. Nisan ortalarında alınan baskın seçim kararının bekle-gör eğilimlerini pekiştirmesiyle, ekonomi düşük vitesli bir döneme giriş yaptı. Bu süreç, özellikle imalat sanayisinde kendisini hissettiriyor ve yılın ikinci yarısında ekonomide yavaşlamanın daha çok hissedileceği tahmin ediliyor.

ÜRETİM AZALIYOR

Grafik: Makina Mühendisleri Odası

* Sanayi üretimindeki artış ocaktan bu yana düzenli olarak azalıyor. Buna karşılık dolar her geçen ay daha yüksek oranda artış gösteriyor. Sanayi üretimi ile doların artışı nisanda neredeyse eşitlendi. Yüzde 9 oranında dolar artışı yaşanan mayıs ayında sanayideki üretimin çok az artmış olduğu tahmin ediliyor.

* Sanayinin nabzını gösteren İstanbul Sanayi Odası, satın alma yöneticileri endeksi-PMI’da hızlı bir düşüş gözleniyor. Sanayi firmaları, üretim, yeni siparişler, stok düzeyleri, istihdam, tedarikçi performansı ve fiyat trendleri gibi parametrelerin bir önceki döneme göre kötüleştiklerini ifade ettiler. PMI’ların 50’den büyük olması önceki aya kıyasla bir iyileşmeye ya da artışa işaret ederken, 50’den küçük rakamlar önceki aya göre kötüleşme ya da düşüş olarak değerlendirilmektedir. PMI, nisan ve mayıs aylarında 50’nin altına düşmüştür. Bu da sanayide inişin en önemli göstergesi kabul edilmektedir.

İNŞAAT GÜVEN ENDEKSİ KAN KAYBEDİYOR

* Durum inşaat güven endeksinde daha vahimdir. İnşaat güven endeksi şubat ayından mayısa kadar sürekli kan kaybetmektedir.

* Büyüme için başvurulan doping şırıngasının yol açtığı yüksek enflasyon, yüksek cari açık ve kamu açığı sorunları, ekonominin yönetilmesini güçleştirirken dışarıda, özellikle ABD’de pekişen faiz artırma adımları, Türkiye’nin muhtaç olduğu acil sıcak para girişini zayıflattı.

* 2018’in ilk 4 ayında 22 milyar dolara yaklaşan cari açık, geçen yılın aynı dönemini yüzde 80 geçmiş durumda. Bu hızlı tırmanışın yanında, açığın finansmanı da denizin kurumakta olduğunu gösteriyor. Cari açığın finansmanında yeni kredi girişinden çok, bankaların dışarıdaki 11 milyar dolarlık mevduatı içeri çektikleri ve 4 milyar dolara yakın kaynağı belirsiz fon girişi ile açığın finanse edilmeye çalışıldığı görülmektedir. Ayrıca ilk 4 ayda rezervlerden de 2 milyar dolara yakın kullanım görülmektedir.

* Bütün bunlar, artan cari açığı dış kaynakla finanse etmenin güçleştiğini, rezerv ve kaynağı belirsiz fonların da çok zorlandığını, Türkiye’nin kaynak bulma sorunun önümüzdeki günlerde daha da artacağını göstermektedir.

AKP EKONOMİYİ YÖNETEMİYOR

* Türkiye’nin artan riskleri, seçim konjonktürünün eklediği belirsizlik ve AKP rejiminin ekonomiyi yönetmedeki yetersizliği, vadesi gelen dış borçların yenilenmesinde ve diğer yükümlülüklerin yerine getirilmesinde Türkiye’yi giderek aciz duruma getiriyor.

Benzer sorunları, biraz daha akut biçimde yaşayan bir başka çevre ülke Arjantin’in çıkışı IMF’e gitmekte bulması, tüm dünyada “Türkiye de IMF yolcusu mu?” sorusunu gündeme getirdi. Bu sorunun cevabı özellikle baskın seçimlerin sonrasında netlik kazanacak. Dış kaynak teminindeki darboğazın aşılamaması halinde Türkiye’nin IMF’den kredi talep etmesi, bunun karşılığında da acı bir reçeteyi uygulamak zorunda kalması ihtimaller arasında.

 

Son Düzenlenme Tarihi: 22 Haziran 2018 15:22
www.evrensel.net
ETİKETLER MMO