İsveç Samilerin haklarını güvence altına almak istemiyor

İsveç Samilerin haklarını güvence altına almak istemiyor

İsveç'te hükümet, Laponya’da yaşayan Sami halkının haklarını güvence altına alacak olan ILO maddesini imzalamamak için yeni bir manevra yaptı.

İsveç Hükümeti, Laponya’da yaşayan Sami halkının haklarını güvence altına alacak olan ILO sözleşmesinin 169’uncu maddesini imzalamamak için yeni bir manevraya başvurdu.

Samilerden sorumlu  Demokrasi ve Kültür Bakanı Alice Bah Kuhnke,geçtiğimiz günlerde,  yerli halkın haklarını güçlendireceğini öne sürdüğü ‘Danışma Yasası’ olarak adlandırdığı yeni bir yasa tasarısını kamuoyuna açıkladı.

Tasarı, belediyeler  ve il genel meclislerinin Samileri  ilgilendiren konularda karar vermeden önce Sami Parlamentosu ile istişarede bulunmalarını öngörüyor. Şimdiye kadar böylesi bir yasanın olmamasını anlaşılmaz bulduğunu söyleyen Kuhnke, önümüzdeki yılın 1 Temmuz’unda yürürlüğe girecek olan yasayla Samilerin yaşam ve toprakları üzerinde daha fazla hak sahibi olacaklarını öne sürüyor.

DANIŞMA VAR, VETO YOK

Sami Parlamentosu Milletvekili Lars-Johan Johansson, tasarıyı ileriye doğru atılmış küçük bir adım olduğunu söylemekle birlikte Samilere veto hakkı tanınmadığına dikkat çekiyor. Sonuçta Samiler kararlara itiraz etselerde kurumlar istedikleri gibi karar verebilecek.

“Danışma Yasası” olarak adlandırılan tasarının yetersiz olduğunu samilerin kendilerini yönetme ve toprakları üzerindeki haklarını güvence altına almadığını söyleyen Johansson, İsveç Hükümeti’nin yerli halkarın haklarını güvence altına alan ILO Şözleşmesinin 169. maddesini imzalamasını istiyor.

ILO’nun 1989 tarih ve 169 sayılı Yerli ve Kabile Halklar Sözeşmesi yerli halkların toprakları üzerinde söz sahibi olması için  karşılıklı görüşme ve katılım için güçlü ve etkili mekanizmaların oluşturulmasını öngörüyor.

SOL PARTİ DIŞINDA TÜM PARTİLER 169. MADDEYE KARŞI

İsveç Hükümeti, on yıllardan beri söz vermesine uluslararası toplum ve Samilerin eleştirisine rağmen 169. Maddeyi imzalamadı. 2015 yılında Sol Parti, konuyu parlamentoya taşıdı ama öneri tüm partilerin oylarıyla reddedildi.

Sami Parlamentosu Milletvekili Lars-Johan Johansson, siyasi partilerin Samilerin bölgelerinde bulunan ormanlar ve diğer zenginlikleri eskisi gibi talan edemeyeceklerinden, maden ocakları ve rüzgarla çalışan santrallerin sınırlanmasından korktukları için İsveç’in 169. Maddeyi imzalamadığını söylüyor.

MADEN OCAKLARI YIKIM GETİRİYOR

İsveç’de son yıllarda Samilerin topraklarında çok sayıda maden ocağı açıldığını hatırlatan Johansson, ocakların Samiler için yol açtığı yıkıma “Maden ocakları sadece geyikçilik yapan Samileri değil bölgedeki tüm Samileri etkiliyor. Artık eskisi gibi topraklarımızı işleyemiyoruz. Burada büyük bir kaygı var. Bizim için kutsal ve ruhani olan topraklarımızın büyük bir bölümünü kaybettik” diyerek dikkat çekiyor.

Civil Rights Defender adlı insan hakları örgütünün Avukatı John Stauffer, Samilerin kendi yaşamlarını ilgilendiren konularda çok sınırlı bir hakka sahip olduklarını,ren geyiği besleyicilerine tanınan sınırlı hakkın diğer Samilere tanınmadığını söylüyor.

SAMİLERİN HAKLARINI GÜÇLENDİRMEK OY KAZANDIRMAZ

İsveç’in uzun yıllardan beri 169. Maddeyi kabul edeceğini söylemesine rağmen hayata geçirmemesini Samilerin sayılarının az buna karşı o bölgede çıkarları olan şirketlerin güçlü olmalarına bağlayan Stauffer, “169. Maddeye öncelik vermek politikacılara oy kazandırmaz” diyor.
Parti ve politikacıların Samilerin sorunlarını büyük ve önemli görmediklerini için aktif bir çalışma yürütmediklerine dikkat çeken Stauffer, “Şimdiki ve daha önceki hükümetler uzun vadeli bir Sami politikası belirlemedi. Çünkü Samilerin haklarını güçlendirecek bir politika oy kazandırmaz” şeklinde konuşuyor. 

 

www.evrensel.net