CHP ve HDP ‘hayır’ için yol haritası belirliyor

CHP ve HDP ‘hayır’ için yol haritası belirliyor

Anayasa değişiklik teklifinin görüşmeleri pazartesi günü başlıyor. CHP ve HDP’nin itiraz ettiği görüşmelerin iki hafta sürmesi bekleniyor. 

Çağrı SARI
İstanbul

Partili cumhurbaşkanlığını öngören ve ‘tek adam rejimi’ olarak tartışılan anayasa değişiklik teklifinin görüşmeleri pazartesi günü Mecliste yapılacak. AKP ve MHP’nin ‘evet’ dediği, CHP ve HDP’nin itiraz ettiği görüşmelerin iki hafta sürmesi bekleniyor. 

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun dün teklifi ‘evet’ oyu kullanmayı ‘ihanet’ olarak değerlendirmesinin ardından CHP nasıl bir yol haritası belirleyeceğine dair üst üste toplantılar yapacak. CHP, Genel Başkanları Kemal Kılıçdaroğlu başkanlığında yarın önce il başkanları toplanacak, ardından parti Meclis üyeleri ile görüşmeler yapılacak. Pazartesi sabahı ise CHP, basına kapalı grup toplantısı yapacak. Tüm bu yoğun toplantılarda partililerin görüşleri alınacak ve izlenecek hat belirlenecek. 

Pazartesi günü, CHP Anayasa’nın ilk dört maddesi gereğince bu görüşmelerin olamayacağı konusunda ısrar edecek. Tüm bu görüşmeler, bu dört madde kapsamında tartışılacak. 

HDP: CHP STATÜKOYU KORUYOR

HDP’de partisini topluyor. Buradan çıkacak kararlar sonucunda yol haritalarını belirleyecekler. HDP Grup Başkan Vekili Ahmet Yıldırım “bırakın toplumu, Meclisin yarısını bile kazanamamış bir ‘sözleşme’ olarak” değerlendiriyor teklifi. 

Yıldırım gazetemize yaptığı değerlendirmede teklife bir çok AKP’li yöneticinin, eski bakanın, AKP MYK üyelerinin, AKP genel başkan yardımcılığı yapmış kişilerin bile itirazı olduğunu belirtiyor. Ahmet Yıldırım teklife dair itiraz noktalarının da tüm partilerden farklı olduğunu söylüyor. Yıldırım “CHP’de yüzyıllık statükoyu korumak üzerine kurgulamış stratejisini. 20. YY ilk çeyreğinde kurulmuş bir devletin o zamanki önceliklerine saplanıp kalmış onu savunuyor. Bu metin ne getiriyor? 200 YY önceye götürüyor. Biz 21. YY hassasiyetlerinin burada olmadığını düşünüyoruz”

AKP’NİN 14 VEKİLE İHTİYACI VAR

AKP, anayasa değişiklik teklifini 316 imzayla 10 Aralık 2016’da sunmuştu. Komisyon, görüşmelerine 20 aralık günü başladı. CHP ve HDP’nin itiraz ettiği teklif 9 gün süren görüşmelerin sonucunda çıktı. Kavga ve gürültüler arasında görüşülen 21 maddelik teklif 18 maddeye indi. Teklifin referanduma götürülmesi için Meclis Genel Kurulunda en az 330 ‘evet’ oyuna ihtiyaç var. Mecliste AKP’nin 317, MHP’nin 39 vekili var. TBMM Başkanı oy kullanamadığı için AKP’nin, hiç fire vermemesi halinde, referandum için gerekli 330 oya ulaşamıyor. Bu nedenle 14 milletvekilinin desteğine ihtiyacı söz konusu. Bu desteğin çok büyük bir oranını da MHP’den alması söz konusu. 

AKP’nin 14 oya ihtiyacı var. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin “Benim bir tek oyum var. Mecliste de evet diyeceğim, referandumda da evet diyeceğim” ifadelerini kullanması MHP’de itirazı olan vekillere de bir mesaj şeklinde yorumlanıyor. Fakat MHP’de ‘başkanlık’ nedeniyle itirazlar yükselmişti. İstifalar da yaşanmıştı. Bu nedenle MHP’de fire verenlerin sayısının yüksek olacağı tartışılıyor. 

MHP Genel Başkan Yardımcısı Oktay Öztürk yaptığı basın toplantısında, erken seçim ihtimalini engellemek için anayasa değişikliğine destek verdiklerini söyledi.  Öztürk, MHP’nin anayasa değişikliğine verdiği desteği değerlendirirken, “ Bazen zaruretler hasıl olduğu vakit içimize sinmeyen şeyleri de yapmak zorunda kalıyoruz” dedi. Bazı MHP’lilerin anayasa değişikliğine, “hayır” oyu kullanacaklarına yönelik haberlerin anımsatılmasına üzerine Öztürk, “MHP’ye güvensizlik noktasında düşüncelerinin olabilmeleri için kendilerinin çok güven içinde olmaları gerekir kendilerinin bileceği iş MHP’nin dünü de ortada, bugünü de ortada kimsenin güvenine ihtiyacı yoktur” karşılığını verdi.

MECLİSTE ALARM!

Cumhurbaşkanlığı sistemini öngören anayasa değişikliği görüşmeleri sırasında TBMM’ye ziyaretçi alınmayacak. TBMM’ye  salı günleri grup toplantı zamanları hariç görüşmeler tamamlanıncaya kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine görevliler hariç geçici ve daimi giriş kart sahipleri ve ziyaretçi alınmayacak. TBMM İdare amirleri imzasıyla milletvekillerine gönderilen yazıda, “Sayın milletvekillerinin Genel Kurul çalışmalarına daha etkin bir şekilde katılabilmeleri için salı günleri grup toplantı zamanları hariç görüşmeler tamamlanıncaya kadar Türkiye Büyük Millet Meclisine görevliler hariç geçici ve daimi giriş kart sahipleri ve ziyaretçi alınamayacaktır” denildi. 

İKİ GÖRÜŞME OLACAK

Anayasada değişiklik tekliflerinin birinci ve ikinci görüşmelerinde, maddelerin kabulü ile ikinci görüşmenin sonunda tümünün kabulü üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun gizli oyu ile mümkün.

MADDELER NE GETİRİYOR?

* Teklif, anayasanın “yargı yetkisi” başlığında değişiklik yapıyor. Yargı yetkisinin, Türk milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılacağına dair hüküm, “bağımsız ve tarafsız” mahkemelerce kullanılacağı şeklinde değişiyor.    

* Milletvekili sayısı 550’den 600’e çıkarılacak. Milletvekili seçilebilme yaşı 25’ten 18’e indirilecek.               

* Anayasanın “TBMM’nin seçim dönemi” başlıklı maddesi, “TBMM ve cumhurbaşkanının seçim dönemi” olarak değiştiriliyor.               

* Seçimler 4 yılda değil, 5 yılda bir yapılacak. Cumhurbaşkanı seçimleri de 5 yılda bir olacak ve seçmenler, iki seçim için aynı gün sandığa gidecek. Süresi biten milletvekili yeniden seçilebilecek.               

* Teklifte, TBMM’nin görevleri ve yetkileri; “Kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, bütçe ve kesin hesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek, para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek, milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, TBMM üye tam sayısının 5’te 3 çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilanına karar vermek, anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek” olarak sıralanıyor.      

* Düzenlemeyle kuvvetler ayrılığı prensibine uygun olarak yasamanın yürütmeyi denetlemesi ile Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermesi, yasamanın görev ve yetkileri arasından çıkarılıyor. Anayasanın TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yollarına ilişkin maddesindeki değişiklik ile yasamanın belli bir konuda Meclis araştırması yapması, genel görüşme açarak Genel Kurulda görüşmesi ve milletvekillerinin, cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanların cevaplaması istemiyle yazılı soru sorması yeniden düzenleniyor.               

*Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıl olacak. Bir kişi en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebilecek. Cumhurbaşkanı, cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atayacak ve görevlerine son verecek. Cumhurbaşkanı üst düzey kamu yöneticilerini atayacak, görevlerine son verecek ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleyecek.

* Düzenlemeyle yasamanın yürütmeyi denetlemesi ile Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermesi, yasamanın görev ve yetkileri arasından çıkarılıyor.

* Düzenleme ile cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisiyle ilişiğinin kesilmesine yönelik düzenleme kaldırılıyor.               

* Cumhurbaşkanı, yürütme yetkisine ilişkin konularda cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilecek. Kararnamelerle, yürütmenin ihtiyacını karşılaması sağlanacak, temel hak ve hürriyetler ile siyasi hak ve hürriyetler düzenleme alanı dışında bırakılacak.               

* Cumhurbaşkanı OHAL ilan edebilecek süresi, 6 ayı geçmeyecek. Olağanüstü hal ilanı kararı verildiği gün Resmi Gazete’de yayımlanacak ve aynı gün TBMM’nin onayına sunulacak. (
 

www.evrensel.net