2016’da dünyayı nasıl bildiniz?

2016’da dünyayı nasıl bildiniz?

Uzayda açan çiçekler, kadrolu kediler, mutsuzluktan ölen kutupayısı Arturo, mutsuzluktan Trump'ı seçen Amerikalılar, mutsuzlukların panzeri işçiler...

Elif GÖRGÜ

Dünya 2016’daki turuna iyi başlamadı, neredeyse 365 gün kalbimiz ağrıdı.

2 Ocak’ta Suudi Arabistan çoğu Şii 47 kişiyi terörizm iddiasıyla idam etti. Şii dünyası ayaklandı. İran ve Suudi Arabistan krizi çıktı, ilişkiler donduruldu.

2016’da dünyanın gerilmeyen noktası kalmadı.

6 Ocak’ta Kuzey Kore hidrojen bombası denemesini başarıyla gerçekleştirdiğini açıkladı, bu kez ABD ayaklandı. ABD ayaklanınca Birleşmiş Milletler ayaklandı. Ancak Kuzey Kore’nin pek umurunda olmadı.

8 Ocak’ta Meksika’da uyuşturucu ticaretinin ağa babalarından Joaquín Guzmán üçüncü kez hapisten kaçtı. Sonra dördüncü kez yakalandı. Guzman’ın kaçmasının ya da yakalanmasının ne Meksika’da ne ABD’de uyuşturucu ticaretine etkisi oldu.

15 Ocak’ta Burkina Faso’da bir otele düzenlenen terör saldırısında 29 kişi öldü. El Kaide’nin Magrip kolu Murabitun saldırıyı üstlendi.

16 Ocak’ta Batılı devletler İran’a uygulanan yaptırımların kaldırıldığını açıklandı, dışişleri bakanları patron hemşerilerini alıp İran pazarı turuna çıktı.

UZAYDA ÇİÇEKLER AÇTI

Biz dünyalılar savaştı, tehditti, terördü diye enseyi karartırken uzayda çiçekler açtı. 17 Ocak’ta Uluslararası Uzay İstasyonu astronotlarından Scott Kelly uzayda yetiştirilen çiçeğin ilk kez açtığını duyurdu.

20 Ocak’ta Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü insanlıktan uzun süre haklı olarak saklanan Dokuzuncu Gezegen’in bulunduğunu açıkladı.

28 Ocak’ta gözler yine Dünya gezegenindeydi. Dünya Sağlık Örgütü Zika virüsü salgını yaşandığını duyurdu. Sivrisineklerden geçen virüs çocukların beyinlerini etkiliyordu.

15 Şubat’ta ABD’de 58. Grammy Ödülleri verildi, Amy Wadge ve Ed Sheeran’ın “Thinking Out Loud”, yani “Yüksek Sesle Düşünmek” adlı şarkısı ‘yılın şarkısı’ seçildi, n’olur n’olmaz denilerek bizim memlekette pek seslendirilmedi.

22 Şubat’ta dünyada son 5 yılda silahlanmanın yüzde 14 arttığı açıklandı, Türkiye 6’cı sırayı aldı; çatışmalarda ölümler dünyada da Türkiye’de de arttı.  İşçiler bu yıl da sadece silahlı çatışmalarda ölmedi. 25 Şubat’ta Rusya’nın Varkuta şehri yakınlarındaki kömür madeninde meydana gelen kazada 36 işçi yaşamını yitirdi. Çin’deki iş cinayetlerinin sayısı hesabı tutulamaz boyutlara ulaştı.
Sadece işçiler de ölmedi. 3 Mart’ta Honduras’ta çok uluslu şirketlerin doğa talanına karşı mücadele eden kadın Köylü Lideri Berta Cáceres katledildi.

9 Mart’ta güneş, dünyanın sadece iki ayda biriktirdiği trajedilerden utanıp yüzünü sakladı, kimileri buna güneş tutulması dedi.

İŞÇİLER  FRANSA’YI AYAĞA KALDIRDI

14 Mart’ta Rusya, Suriye’deki askeri varlığının önemli bir kısmını çektiğini açıkladı. Hangi ara geri döndü tam anlaşılmadı.

21 Mart’ta ABD Başkanı Barack Obama 88 yıl sonra Küba’yı ziyaret eden ilk ABD Başkanı oldu.

22 Mart’ta Belçika’nın başkenti Brüksel’da bulunan Brüksel Havalimanı ve Maalbeek metro istasyonunda 3 bombalı saldırı gerçekleştirildi, 34 kişi hayatını kaybetti. Saldırıyı IŞİD üstlendi. Tüm dünya IŞİD’e karşı mücadele verdiğini iddia etmesine rağmen IŞİD öldürmeye yıl boyu devam etti. Bu arada, özellikle mart-haziran arası boyunca Fransa’da dev işçi grev ve eylemleri gerçekleştirildi. Petrol rafineleri durdu, devlet yetkililerinin gittikleri yerlerde işçiler elektrikleri kesti; kamyonlar yola çıkmadı, gemiler limandan ayrılmadı, trenler ilerlemedi. 31 Mart’taki eyleme1.2 milyon kişi katıldı. İş yasasına karşı mücadele Fransa işçilerini ve gençliği birleştirdi. Yasada kimi değişiklikler yapılarak kabul edildi.

PANAMA’YI HATIRLAYAN VAR MI?

Savaştan ve sömürüden semirenler; ganimetlerinden vergi kesintisi yapılmasın diye paralarını sakladıkları Panama’da baskın yedi. 3 Nisan’da Uluslararası Araştırmacı Gazetecilik Konsorsiyumu (ICIJ) Panama şirketi Mossack Fonseca’ya ait 214 bin şirket ve kişi hakkındaki binlerce belgeyi ifşa etti. Vergi kaçıranlar arasında devlet başkanları, aileleri, futbolcular vs. de vardı. İzlanda başbakanı vergi kaçırdığı ortaya çıkınca istifa etti ama bugünlerde belgeleri hatırlayan pek yok. Panama belgeleri dünya geneline yayılmış iki ayaklı kemirgenleri ifşa ederken, İngiltere’de Dışişleri Bakanlığı, bakanlık binasındaki fare nüfusunu azaltmak 12 Nisan’da ‘Kedi Kadrosu’ açtı; işini diğer bakanlardan daha iyi yaptığı tahmin ediliyor.

19 Mayıs’ta Paris’ten Kahire’ye giden EgyptAir uçağı Akdeniz’e düştü, 66 kişi yaşamını yitirdi.

3 Haziran’da Efsanevi Boksör Muhammed Ali hayatını kaybetti, 11 Haziran’daki cenazesinde konuşan Haham Michael Lerner’in “Türkiye’deki liderlere söyleyin, Kürtleri öldürmeyi bıraksınlar” sözleri büyük yankı uyandırdı, ama sonuç vermedi.

23 Haziran'da Birleşik Krallık ülkelerinde yapılan referundumda halkın çoğunluğu Avrupa Birliği üyeliğinden "çıkma" yani "Brexit" yönünde oy kullandı. Birlik'in Birleşik Avrupa Devletleri hayaline büyük bir delik açıldı.

AVRUPA’DA IŞİD KATLİAMLARI

3 Temmuz’da IŞİD Bağdat’taki en kanlı saldırılarından birini gerçekleştirdi, 250 kişi öldü.

6 Temmuz’da cep telefonlarında oynanabilen Pokemon GO oyunu dünyayı etkisi altına almaya başladı.

7 Temmuz’da Gambiya, çocuk evliliğini yasakladı. Gambiya’nın tutumu Türkiye’ye örnek olmadı.

8-9 Temmuz’da Varşova’da NATO zirvesinde insanlığın başına yeni çoraplar örüldü. NATO Doğu Avrupa’yı Rusya’ya karşı silahlandırmayı hızlandırdı.

İnsanoğlu doğa tahribatını bu yıl da sürdürdü. Arjantin’de tek başına bir hayvanat bahçesine kapatılan Kutup Ayısı Arturo 8 Temmuz’da mutsuzluktan öldü.

12 Temmuz’da ABD’nin Orlando kentindeki bir LGBTİ barında bir kişi silahıyla terör estirdi. 50 kişi yaşamını yitirdi. Saldırıyı IŞİD üstlense de saldırganın örgütle bağlantısı bulunamadı.

14 Temmuz’da Fransa’nın Nice kentinde bir kişi kalabalığın içine kamyon sürerek 84 kişiyi öldürdü. Fransa Hükümeti bu gerekçeyle ilan ettiği OHAL’i sürdürüyor.

15 Temmuz’da Türkiye’de Gülen Cemaatinin örgütlediği ileri sürülen bir askeri darbe girişimi düzenlendi. Başta hükümet yanlıları olmak üzere binlerce kişi darbeye karşı sokaklara çıktı. Darbe başarısız oldu. AKP Hükümetinin bu gerekçeyle ilan ettiği OHAL sürüyor.

22 Temmuz’da Almanya’nın Münih kentinde bir restorana düzenlenen silahlı saldırıda ise 9 kişi öldü.

9 Ağustos’ta bir önceki yıldan devreden uçak düşürme krizinin ardından Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Putin ilk defa buluştu. Türkiye, Suriye’de Rus politikalarına yaklaştı.

24 Ağustos’ta İtalya’da 6.2 büyüklüğündeki depremde 250’den fazla kişi hayatını kaybetti

26 Ağustos’ta Fransa’da ‘burkini’ yasağı yürürlüğe girdi. Polislerin bir plajda burkinili bir kadını soyunmaya zorlaması büyük tepki yarattı.

31 Ağustos’ta Brezilya Senatosu, Sosyal Demokrat Devlet Başkanı Dilma Rousseff’i görevinden aldı. Halk ‘darbe yapılıyor’ diyerek sokaklara çıktı, büyük eylemler sürüyor.

2 Eylül’de dünyanın en kitlesel işçi grevlerinden biri hayata geçirildi, Hindistan’da 150-180 milyon arası işçi, daha iyi çalışma koşulları için grev yaptı.

SAVAŞ VE BARIŞ 

3 Eylül’de dünyayı en çok kirleten iki ülkenin ABD ve Çin olduğu açıklandı. İki ülke karbon salınımının yüzde 40’ından sorumlu.

11 Eylül 2001’deki saldırılarının 15’inci yılında ölenleri anan ABD Lideri Obama, 23 Eylül’de Suudi Arabistanın saldırılardaki rolüne dair raporu veto etti.

26 Eylül’de Kolombiya Hükümeti ile Devrimci Silahlı Güçleri (FARC) arasındaki 52 yıl süren, 260 bin kişinin yaşamına neden olan çatışmaları bitiren barış anlaşması imzalandı.  Referandumda reddedilen anlaşma revize edilerek kabul edildi.

Polonya’da emekçi kadınlar ülkede kürtajın tamamen yasaklanmasını öngören yasa tasarısını protesto etmek 3 Ekim’de greve çıktı, yasa geri çekildi.  

13 Ekim’de Nobel Edebiyat ödülü ABD’li müzisyen Bob Dylan’a verildi. Dylan, ödülü reddetmedi ama törene katılmadı.
ABD’nin yönettiği Irak ordusu, peşmerge ve İran destekli Şii milisler 2014’ten beri IŞİD’in elindeki Musul’a yönelik operasyonu 16 Ekim’de başlattı.

26 Ekim’de İzlandalı kadınlar saat 14.38’de iş bırakarak sokaklara çıktı. İzlanda’da kadınlar erkeklerden yüzde 30 daha az ücret alıyor, bu fark kadınların saat 14.38’den sonra ücretlendirilmediği yani bedava çalıştıkları anlamına geliyor. Benzer bir eylem Fransa’da da gerçekleştirildi.

2016’da kimi ülkelerin dertleri kendine özgüydü. 3 Kasım’da Güney Kore Lideri Park Geun-Hye’ın bir “medyum” tarafından yönlendirildiği iddia edildi. Ülke ayağa kalktı. 2016’nın son eylemine 500 bin Güney Koreli katıldı.

Kimi ülkelerdeki gelişmeler ise dünyayı ilgilendiriyordu. 7 Kasım’da Suriye Demokratik Güçleri, IŞİD’in Suriye’deki başkenti Rakka’ya kara harekatı başlattı, harekat sürüyor.

ABD’DE TRUMP, SURİYE’DE RUSYA DÖNEMİ

Aday olduğunda siyasetçilerin ciddiye almadığı milyarder İş Adamı Donald Trump’ı, ABD halkının ciddiye aldığı ortaya çıktı. Aynı gün marijunanın kimi eyaletlerde yasallaştırılmasının etkisi oldu mu bilinmez, ama Trump, 8 Kasım seçimlerinin kazananı oldu. Çin’den Rusya’ya kadar dünya ülkeleri, ABD’nin yeni liderinin uluslararası politikaya etkisinin nasıl olacağını bekliyor.

25 Kasım’da ise emperyalizmin ne yaptıysa deviremediği bir devrimci lider; 1959 Küba Devrimi’nin önderlerinden Fidel Castro yaşamını yitirdi. Castro’nun ölümüyle dünya halkları, Küba Devrimi’nin başardıklarından çıkarılacak umudu, başaramadıklarından alınacak dersleri bir kez daha hatırladı.
Castro’nun Türkiye’de en çok hatırlanan ve hatırlatılan sözü  ise şu oldu: “Biz yenilirsek, kalkar yine deneriz. Diktatörler yenilirse, sonları olur.”

DİKTATÖRLER DE DEVRİLİR

1 Aralık’ta  Gambiya’da darbeyle ele geçirdiği iktidar koltuğunda 22 yıl oturan Yahya Jammeh seçimlerden yenilgiyle çıkarak iktidarı kaybetti. Şimdi seçimleri tanımıyor.

3 Aralık’ta bir başka Afrika ülkesi Gana’da sahte ABD Büyükelçiliği açan Türklerin, yıllarca Afrikalıları dolandırdığı ortaya çıktı.
İtalya’da 4 Aralık’ta son demokrasi ve sosyal hak kırıntılarına göz diken anayasa değişikliğine halk ‘hayır’ dedi.

13 Aralık’ta Brezilya senaryosu ‘kemer sıkma paketlerinin en büyüğü’nü onayladı. 20 yıl boyunca hükümetlerin sosyal yatırım yapmasına yasak koydu.

19 Aralık’ta Rusya’nın Ankara Büyükelçisi Andrei Karlov, bir çevik kuvvet polisi tarafından vurularak katledildi. Siyasi analizler Türkiye’nin bu suikastla Rusya politikalarına daha fazla bağlanacağı yorumunu yaptı. Aynı gün IŞİD üyesi olduğu belirtilen bir kişi, Berlin’de sürdüğü TIR’la Noel pazarına daldı, 12 kişi yaşamını yitirdi.

SURİYE’DE HALEP DÖNEMECİ

22 Aralık’ta Suriye hükümeti, 2012’den beri cihatçı militanların elinde bulunan Halep kentinde kontrolün tamamen kendisine sağlı silahlı güçlerin eline geçtiğini ilan etti. Halep’in cihatçılardan tahliyesine Rusya liderlik etti.

Halep’in alınmasıyla birlikte Suriye savaşında dengeler sarsıldı, Rusya, Suriye’deki en etkili güç haline geldi.

23 Aralık günü Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Filistin topraklarındaki Yahudi yerleşimlerin derhal durdurulmasına karar verdi. ABD ilk defa İsrail aleyhine bir kararı veto etmedi. İsrail, kararı tanımadı.

25 Aralık’ta, Halep’te yılbaşı kutlamalarına katılacak Kızıl Ordu Korosu ve gazetecileri taşıyan 92 kişilik Rus uçağı Karadeniz’e düştü. Kurtulan olmadı.

YENİ YILA DEVREDEN...

2016’da yılın en mutlu halkının Danimarkalılar olduğu açıklandı, Türkiyeliler listeye bakma gereği duymadı. Birleşmiş Milletler Akdeniz’de hayatını kaybeden mültecilerin sayısının 5 bini aştığını duyurdu. Dünyadaki ‘modern köle’ sayısı ise 45.8 milyona ulaştı.
Şili’den İngiltere’ye, Kenya’dan Yunanistan’a kadar dünyanın bir çok yerine ise ücretli kölelik düzenine; özellikle kamu sektöründeki özelleştirmelere, taşeronlaştırmaya ve kadrolu, güvenceli çalışma yerine sözleşmeli, esnek ve güvencesiz çalışmanın dayatılmasına karşı; kimi küçük kimi kitlesel yüzlerce eylem ve grev yapıldı, yapılıyor.

Kiminin görmezden geldiği kimilerinin ise geleceği gördüğü tüm bu mücadeleler, 2017’ye devretti.

2016’dan umutsuzlukla çıkanlar ve yeni yıla karamsarlıkla bakanlar için bu yıl ölümünün birinci yılını geride bıraktığımız Tarihçi Eduardo Galeano’dan bir hatırlatmayla bitirelim.
“Ütopya, ufuktur” der Galeano, “Sen bir adım yaklaşırsın, o iki adım uzaklaşır..”
Sonra kendi kendine sorar ve yanıtlar:
-O zaman ne işe yarar ütopya?
-İlerlemeye...

İnsanlık tarihine aydınlığıyla not düşecek yıllara birlikte ilerleme dileğiyle...

Son Düzenlenme Tarihi: 01 Ocak 2017 19:03
www.evrensel.net
ETİKETLER 2016