02 Aralık 2016 22:39

HDP ve CHP’den anayasa değişikliği yanıtı: Başkanlığa hayır!

AKP ve MHP’nin anayasa değişikliği üzerinde anlaşma sağladığını ve taslağın haftaya meclise geleceğini açıklamasıyla gözler CHP ve HDP’ye çevrildi.

Paylaş

Cem GURBETOĞLU
Ankara

HDP Mardin Milletvekili ve Meclis Anayasa Komisyonu Üyesi Prof. Dr. Mithat Sancar, AKP ve MHP’nin Meclis’e getireceği “Cumhurlu” Başkanlık modelinin, adı ne olursa olsun bir tek adam yönetimi olacağını vurguladı. Meclis’e gelecek teklife karşı oylarının tereddütsüz bir şekilde “Hayır” olacağını belirten Sancar, süreci geniş bir demokrasi cephesi oluşması için bir fırsat olarak değerlendireceklerini söyledi. Ayrıca Sancar, iki partinin hazırlayıp referanduma götüreceği bir anayasanın referandumda yüzde 50’yi geçse bile toplumdaki kutuplaşmayı arttıracağını belirterek, derinleşen krizlerin yönetilemez hale geleceği uyarısında bulundu.

- AKP ve MHP, adına “Partili Cumhurbaşkanlığı” sistemi denen bir model üzerinde anlaştı. Anayasa değişikliği Meclis’e sunulacak. Türkiye’nin böyle bir ihtiyacı var mı?

Türkiye’nin böyle bir sistem değişikliğine kesinlikle ihtiyacı yok. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ihtiyacı var. Kendini koruma altına alma amacına dönelik bir değişiklik projesidir. Adına ne derlerse desinler, sonuçta gelecek olan sistem tek adam yönetimine dayalı despotik bir sistem olacaktır.

Şimdi bunu Cumhurbaşkanlığı sistemi adı altında getirseler de, başka bir kılıfa soksalar da sonuç değişmez. Getirilecek değişiklik tasarasının maddelerinde nelerin yer aldığı da çok önemli değil. Bazı göz boyayıcı, makyaj amaçlı bazı hükümler de olabilir fakat işin esasını bunların hiçbiri değiştirmez.

Partili Cumhurbaşkanlığı, aslında 1930’ların parti-devlet modelini de güçlü bir biçimde çağrıştırıyor. 1936 CHP Kurultayında alınan karara benzer bir sistem geliyor. Bu da, AKP’lilerin sürekli eleştirdikleri o dönemi kopya etmekte herhangi bir sakınca görmedikleri anlamına geliyor. Kısacası; ister parti-devlet, ister cumhurbaşkanlığı sistemi, ister başkanlık modeli olsun adı, olacak şudur: Tek adam yönetimine dayalı despotik bir yeni rejim kurmak.

- AKP İstanbul Milletvekili Mehmet Metiner’in “kuvvetler birliği” açıklaması da buna mı işaret ediyor?

Bu sözü söyleyen milletvekilini ciddiye almaya gerek yok. Onun sözleri üzerine bir değerlendirmeye yapmaya da gerek yok. Ancak parti-devleti modeli güçler birliğine dayanan bir modeldi, bu doğru. Sonuç itibariyle parti-devlet modeli gelecekse, şeklen kuvvetler ayrılığı kabul edilse bile pratikte kuvvetler birliği sistemi olacaktır.  

‘İHTİYACIMIZ DEMOKRASİ’

- Peki bugün Türkiye’nin asıl ihtiyacı nedir?

Türkiye’nin ihtiyacı demokrasidir. Türkiye’nin ihtiyacı demokrasiyi kurumsallaştırmak, özgürlüklerin güvencelerini sağlamlaştırmak ve yerel yönetimlerin yetkilerinin genişletmektir. Kuvvetler ayrılığının esası, hem merkezde, hem de merkezle yerel arasındaki kuvvet paylaşının özgürlük ve demokrasi temelinde yapılmasıdır. Dolayısıyla Türkiye’nin hem merkezle yerel arasında, hem de merkezin kendi içinde yetkileri paylaştırmaya, yetkileri özgürlüklerin genişleyeceği bir sisteme göre düzenlemeye ihtiyacı vardır. Hem demokrasi için, hem de barış için...

‘KUTUPLAŞMA ARTAR’ UYARISI

- Varsayalım iki partinin birlikte hazırladığı bir anayasa değişikliği Meclis’te 330 oya ulaştı,  referanduma gidildi. Referandumdan geçse bile toplumda kabul görür mü? Yani yüzde 50’yi bir oy geçmesi, bu sistemin kabul gördüğü anlamına gelir mi?

Hukuken kabul edilmiş sayılır tabi. Ama bu sistemi yürütmeleri mümkün görünmüyor. Tam bir kutuplaşma siyaseti demektir böyle bir model. Türkiye sert kutuplaşmış bir toplum zaten. Bu kutuplaşmanın derinleşmesi, toplumsal barışı her açıdan çok daha büyük bir risk altına sokacaktır. Eğer toplumsa barışı sağlamak istiyorsak, çoğulculuğa dayalı, özgürlükleri ve katılımı güvence altına alan bir sistem kurmamız gerekiyor. Aksi, Türkiye’de pek çok konuda krizlerin derinleşmesidir. Hem toplumsal, hem siyasal, hem ekonomik alanda krizlerin daha da derinleşmesi ve giderek yönetilemez hale gelmesi tehlikesi çok büyür böyle bir durumda.

‘DEMOKRASİ CEPHESİ İÇİN YENİ BİR İMKAN’

- HDP’nin referandumda tavrı ne olacak?

Hayır oyu vereceğiz. Bu konuda en ufak bir tereddüdümüz yok. Bu şekilde gelen bir anayasa değişlikliğini, hem yöntem olarak, hem içerik olarak kabul etmemiz mümkün değil. Antidemokratik şartlarda, hiçbir tartışma olmadan bir anayasa değişikliği yapılmak isteniyor. Üstelik yapılmak istenen değişikliğin içeriği, özgürlükleri demokrasiyi tamamen askıya alacak bir düzenlemedir. Biz Türkiye’de demokrasi cephesinin olabilecek en geniş şekilde bu değişikliğe karşı çıkması için elimizden geleni yapacağız.

- Yani bunu bir demokrasi cephesi için de bir vesile olabilir diyorsunuz...

Bir fırsattır, yeni bir imkandır. Biz de bu imkanın en geniş şekilde değerlendirilmesi için hazırlıklarımızı sürdürüyoruz.

CANKURTARAN: TABUTA SON ÇİVİ OLUR

CHP Genel Başkan Yardımcısı Yasemin Öney Cankurtaran da, AKP ve MHP’nin üzerinde anlaştığı Anayasa değişikliğinin kabulu halinde ülkenin demokrasiden daha da uzaklaşacağı ve hızla fakirleşeceği uyarısında bulundu. Cankurtaran, “MHP ve AKP, el birliğiyle bir kişi istiyor diye Türkiye’nin tabutuna son bir çivi çakmak için uğraşıyorlar” dedi.

Halkın gündeminde böyle bir sistem değişikliğinin olmadığını vurgulayan Cankurtaran, ekonomideki gidişata dikkat çekti. “Başkanlık sistemi” tartışmalarının bile ekonomiyi çığrından çıkardığını belirten Cankurtaran, Başkanlık sisteminde ısrarın ekonominin daha da daralması anlamına geleceğini ifade etti. Başkanlık sistemiyle yönetilen 25 ülkeden 20’sinden demokrasi bulunmadığını dile getiren Cankurtaran, “Demokrasinin yeterince kurumsallaşmadığı, hükümet tarafından benimsenmediği, bütün ülkelerde bu sistem çok kısa sürelerde diktatörlüğe dönüşüyor. Peru, Arjantin gibi çok acı deneyimleri var” dedi. Cankurtaran, insani kalkınmışlık açısından dünyanın en kötü 20 ülkesinin büyük çoğunluğunun Başkanlık sistemiyle yönetildiğini hatırlattı. CHP’nin olmazsa olmazının kuvvetler ayrılığı ve parlamenter sistem olduğunu belirten Cankurtaran, bunun aksi her teklife hayır diyeceklerini vurguladı.

ÖNCEKİ HABER

Türkiye donuyor, Antalya'da denize giriliyor

SONRAKİ HABER

Harmandalı Geri Gönderme Merkezinde hukuk ayaklar altında

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa