Helmut Oberdiek

Helmut Oberdiek

Türkiye’deki insan hakları savunucularının dostu, yoldaşı, Helmut Oberdiek’i Almanya Hamburg’da 27 Nisan günü öğleden sonraki saatlerde yitirdik.

Hüsnü ÖNDÜL

Türkiye’deki insan hakları savunucularının dostu, yoldaşı, hepimizin üzerinde emeği bulunan Helmut Oberdiek’i Almanya Hamburg’da 27 Nisan günü öğleden sonraki saatlerde yitirdik.
Değerli İnsan Hakları Savunucusu Barbara Neppert, Berlin’den 27 Nisan akşamı 22.39 saatlerinde gönderdiği mailde bana haberi şöyle iletmişti:

“Sevgili Hüsnü, bu öğleden sonra Helmut kendi evinde kız kardeşi ve hemşirelerin yanında ölmüş...”

Helmut ile bizim şahsi dostluğumuz 12 Eylül döneminde başlamıştı. İHD’nin kuruluşundan sonra bu dostluk gelişti. Şahsen ben, “İnsan hakları raporu nasıl yazılır?” ondan öğrendim diyebilirim. Geçen hafta kendisine bir mail göndermiştim. Konu, geçen yıl bana yazdığı bir mektubu İHD sitesinde yayımlama düşüncemizdi. Bundan 22-23 yıl önce, 1993/1994 döneminde, İnsan Hakları Bülteni’nde silahlı grupların eylemleri hakkında tartışma yapmış, makaleler yayımlamıştık. İHD 24 Ekim 1992 tarihli 4. Olağan Genel Kurulunda, ilgi alanına insan hakları hukuku yanında insancıl hukuku da (Savaş hukuku ya da silahlı çatışma hukuku) katmıştı. Silahlı grupların ihlallerine de raporlarda yer verilmeye başlanmıştı. Özellikle yaşam hakkı ihlallerine basın açıklamalarıyla karşı çıkılmıştı. Bu tartışmalar Af Örgütünün Yokohama Bildirgesi hatırlatılarak da bazılarınca “Yokohama tartışmaları” olarak da adlandırılıyordu. Hem bildirgenin Türkçeye çevrilmesinde (Bildirge 1991 tarihliydi) hem de “Birleşmiş Milletler Yasadışı ve Keyfi İnfazların Önlenmesi Bildirgesi”nin Türkçeye çevrilmesinde Helmut’un katkıları olmuştu. Çok geniş bir arşivi vardı. Sonra bunları web sitesinde yayımladı. 1995 yılında Almanya ziyaretimde beni annesi, eniştesi ve ablasıyla tanıştırmıştı. Annesinin evinde misafirleri olmuştum.

Bizim 1988 yılından beri her pazar Fevzi Argun ile buluşmalarımız olur. Fevzi, Evrensel’in eski Ankara temsilcisidir. İHD ve TİHV’nin kurucularındandır. Türkiye’nin en iyi insan hakları raporunu yazan hak savunucularından birisidir. Uzun yıllar TİHV’nin yıllık insan hakları raporlarını Fevzi Argun yazmıştır. Bana da Fevzi’ye de büyük katkısı olmuştur Helmut’un.

Biz Helmut’a Fevzi’yle beraber sık sık “Bizim Karadenizli Helmut” diye takılırdık (bu arada ben Karadenizliyim). Bazen de Helmut’a “Bizim Laz Helmut” diye takılırdık. Bir-iki yıldır kansere karşı mücadele veriyordu. Arada bir mail yoluyla hal hatır sormaktaydık. Türkiye’deki insan hakları durumunu en az 20-30 yıl boyunca en iyi bilen yabancı araştırmacı konumundaydı. ’80’li ve 90’lı yıllara dair ondan daha geniş bir arşive sahip bir başkasının olduğunu sanmıyorum. Olağanüstü çalışkan, titiz, bilgili, yardımsever, çok dürüst, tertemiz kalpli bir insandı. Biz çok değerli bir yoldaşımızı, dostumuzu kaybettik. Dünya da uluslararası bir insan hakları savunucusunu...

www.evrensel.net