21 Nisan 2016 04:45

Kürtçeye anayasal güvence verilmeli

Aktif siyasetin yanında Ar Yayınlarında çalışmalarını sürdüren Mevlüt Aykoç ile Kürtçe dili ile ilgili bir sohbet gerçekleştirdik.

Kürtçeye anayasal güvence verilmeli

Paylaş

Rıza ÇİÇEK
Zehra FIRAT
İstanbul

Mevlüt Aykoç hem bir eğitim emekçisi öğretmen, hem yazar, hem siyasetçi. Aykoç, 1963 Muş Varto doğumlu. 1984 yılında Yüzüncü Yıl Üniversitesini bitirerek sınıf öğretmenliği yapmaya başladı. Bu dönemde Eğitim Sen, İHD ve İstanbul Kürt Enstitüsünde yöneticilik yaptı. Özel Kürtçe dil kurslarında ders kitabı olarak okutulması üzerine seri kitaplar hazırladı. Kürtçe yayınlar çıkarttı. 2015 yılında HDP Sultangazi İlçe Başkanı olarak görev yaptı. Hâlâ aktif siyasetle birlikte Ar Yayınlarında çalışmalarını sürdürüyor.

Eserleri arasında Hîndekariya Xwendin û Nivîsînê, Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê, (2011) (ders kitabı), Ji Qeraxên Dilan (Kürtçe öykü), Weşanên Ar, Stenbol, (2012), Ferheng (Kürtçe-Türkçe/Türkçe-Kürtçe sözlük), Weşanên Ar, Stenbol, (2013) ve Kürtçe Öğren, Ar Yayınları, (2015) bulunuyor.

Mevlüt Aykoç ile Kürtçe dili ile ilgili bir sohbet gerçekleştirdik. Kürt dili çalışmasına nasıl başladığını anlatan Aykoç, “ Ben arkadaşlarımla beraber bu çalışmalara başladığımda ‘Kürt’ kelimesini kullanmak korkutucuydu.” diyor. Kürtçenin halk arasında ya da yerellerde kullanılmasına rağmen resmi olarak yasak olduğu bir dönemden bugüne uzanan bir çalışmayı koyuyor önümüze.

‘KURSLARDA KAYNAK KİTAPLARIMIZ BİLE YOKTU’

2000 yılında Kürt Enstitüsüne katıldığını ve Azadiya Welat’ın öğrettikleriyle birlikte çalışmaya başladığını söyleyen Aykoç, sonrasında Adıyaman’a dönerek dil kursları açmaya başlıyor. 2004’te İstanbul’a tayin isteyen Mevlüt Hoca, o dönemde Türkiye’de açılmış olan dokuz özel Kürtçe dil kurslarından birinde çalışmaya devam ediyor. Burada gönüllü olarak iki dönem öğretmenlik yapıyor. Dil kursu kapandıktan sonra MEDAD, (Mezopotamya Dillerini Geliştirme Derneği) kurulmuş, fakat istenilen sonuç alınamayınca daha geniş bir çalışma planlanarak TZP KURDİ (Kürt Dil Hareketi) kuruluyor. Aykoç şöyle anlatıyor o süreci: “Ülkede yasak olmasına rağmen biz bu çalışmalarla dil mücadelesini başlattık. Daha önceleri baskılar nedeniyle gizli gizli yaptığımız çalışmaları TZP Kurdi ile artık açık bir şekilde yapmaya başlamıştık. Derslerde okutacak kaynak kitaplarımız olmadığı için bir grup öğretmen arkadaşla ‘Hinker’ adında kitap serisi çıkarttık. Kurslarda kaynak olarak bu kitapları kullandık.”

Asimilasyon politikalarının etkilerinden de bahseden Aykoç, buna dair düşüncelerini de şu şekilde ifade ediyor; Hepimiz biliyoruz ki Kürtçe dili ve Kürt halkı ciddi bir asimilasyon sürecinden geçmiştir. Kürt köylerinde dahi Kürtçe gizli gizli konuşulmuştur. Bunların hepsi, bir dili, bir kültürü yok etmeye çalışmaktır.”

Kürtçenin yazım dili olarak kullanılması gerektiğini söyleyen Aykoç, “ Bizler düşünsel olarak, konuşulan bütün lehçelerin yazım dili olarak kullanılmasını istiyoruz. Örneğin Fransa’da 17 tane lehçe var yalnız kullanılan yazım dili 1 tane. Konuşulan bütün diller yazım dili olmalı ve eğitim verilmeli. Her halk kendi ana dilinde eğitim görmeli. Anne karnından itibaren kendi diliyle kendi kültürüne doğan bir bireye başka bir dili öğreterek onun bütün kültür birikimini de silmiş oluyorsunuz” diyor Mevlüt Hoca.

OKULLARDAKİ KÜRTÇE DERSLERİNİN ALTYAPISI BOŞ

Seçmeli ders olarak verilemeye başlanan Kürtçenin okullardaki durumuna da değinen Mevlüt Aykoç, okullarda yeterli altyapının bulunmadığını belirtiyor;  Kürtçe şu an okullarda seçmeli dil olarak konulmuş durumda fakat alt yapısına baktığınızda koca bir boşluk. Ülkedeki Kürt sorunun çözümünün Kürt dilini kabul etmekten geçtiğini söyleyen Aykoç, “Türkiye’de yaşayan halkların talepleri başta dil ve kültür olmak üzere karşılanmalıdır. Ülkedeki sınıfsal sorun, emek sorunu, sömürü sorunu ortadan kalkmadıkça da gerçek bir çözüm düşünülemez. O yüzden diyorum ki, ayrıştığımız değil, birleştiğimiz noktalardan hareketle ortak bir mücadele cephesi oluşturulmalıdır.”

ÖNCEKİ HABER

Dündar ve Gül yarın hakim karşısında

SONRAKİ HABER

Nijerya'da Boko Haram ile mücadele

Sefer Selvi Karikatürleri
Evrensel Gazetesi Birinci Sayfa