Dünya markasında 'dünya kadar' sorun: Arçelik işçileri birliği tartışıyor

Dünya markasında 'dünya kadar' sorun: Arçelik işçileri birliği tartışıyor

Erdal SARAN
Eskişehir

Metal direnişi döneminde istediği tepkiyi gösteremeyen Eskişehir Arçelik işçileri, geçmiş başarısızlıklardan ders çıkarıyor. İşçilerin en önemli gücünün birlikleri olduğuna dikkat çeken işçiler, bu nedenle öne çıkan işçilerin de işten atıldığını anlatıyor. “Biz birlikte hareket etmeyi öğrenemezsek işimiz zor” diyen işçiler bir yandan da Renault’daki gelişmeleri takip ediyor.

8 yıldır Arçelik’te çalışan Hasan, “Bizim işimiz çok zor burada. Bir şeyleri değiştirmek çok zor” diyerek başlıyor söze. Geçtiğimiz yaz binlerce işçinin harekete geçtiğini hatırlatan Hasan şöyle devam etti: “Birçok yerde eylemler oldu, toplu istifalar oldu. Bazı haklar alındı bazıları kaybetti, işlerinden olanlar oldu.” Kendilerinin de Eskişehir’de iş durdurmaya çalıştıklarını ancak başarılı olamadıklarını söyleyen Hasan, dağınık hareket ettiklerini ve birbirlerine güvenmediklerini belirterek “Bu da bizi kaybetmeye mahkum bırakıyor. Yıllarca yapılan sözleşmelerle haklarımız gasbedildi. Bir dolmuşluğun dışarıya vurumuydu aslında yaşananlar. Ama istenen sonuç alınmadı. Bu devam eden bir süreç. Biz birlikte hareket etmeyi öğrenemezsek işimiz zor” diye konuştu.

EYLEMLERDE ÖNE ÇIKAN İŞÇİLERİ İŞTEN ATTILAR

Yaz aylarında yapılan eylemlerde öne çıkan 25 işçinin geçici işçilerle beraber işten çıkarıldığına dikkat çeken başka bir Arçelik işçisi, bir araya gelemedikleri için işten atılan arkadaşlarına sahip çıkamadıklarını dile getirdi. İşçi şunları anlattı: “Arkadaşlarımız işlerinden oldular, başımızdan atmak için uğraştığımız sendika seçimlerin demokrasi şöleni olacağını söyledi. Her vardiyaya iki temsilci bir de baştemsilci seçimleri ekim ayında yapıldı ve 18 aday yarıştı. Baştemsilcilik için işçilerin istediği bir aday vardı bayağı da iyi gidiyordu ancak sonuçlar açıklandı eski temsilcilerin hepsi tekrardan seçilmişler. İnsana hiç güven vermeyen seçimler oldu. Her şey göstermelik oldu ve yine eski düzene devam ediyorlar.”

‘İŞÇİLERİN DEĞİL İŞVERENİN TEMSİLCİLERİ’

Seçimlerin göz boyama olduğunu söyleyen Salim, 10 yıldır Arçelik’te çalışıyor. “Bir sürü insan isyan etti, duymadıkları hakaret kalmadı bu temsilcilerin, yine de aday oldular çünkü alevere dalavere seçileceklerini biliyorlardı. Ayrıca 4 bin kişilik fabrikada 6 temsilci olur mu ama bunlar bile bir işe yaramadıkları için bu bile fazla” diyen Salim, bu temsilcilerin işçileri değil işvereni temsil ettiğini vurguladı. Salim konuşmasına şöyle devam etti: “Bunlardan kurtulmadıkça haklarımız için mücadele edemeyiz. İşveren olsa sendika olmasa daha iyi bu sendika ve işveren birlikte karşımızda dikiliyorlar. Korkarım aday olan temsilci adaylarını da işten çıkarırlar.”

Asgari ücret zammı ve Renault işçilerinin ek zam taleplerine de değinen Arçelik işçileri, Renault işçilerini desteklediklerini belirterek “Orası başarırsa her yerde tekrardan bir hareket gelişir” dedi.


KOÇ KÂR EDİYOR İŞÇİSİ SÜRÜNÜYOR

Sosyal haklar ve ikramiyeler çıkarıldığında ücretlerin 1300 TL’yi bulmadığını söyleyen bir Arçelik işçisi, “Asgari ücret asgari geçim indirimde eklenince 1350 TL civarında olacak. Bizim sosyal haklarla giydirilmiş ücretimiz asgari ücretin altında kalıyor. Bize de ek zam yapılmalı ancak sendikacılara söylüyoruz 2017’de telafi edilecek diyorlar. Hiç güven vermiyorlar. Zaten yıllarca yaptıkları sözleşmelerle haklarımız kayboldu ve maaşlarımız eridi. Sözde Arçelik sağlam kapı, kalifiye eleman çalışıyor, güvenli, maaşı yüksek yer olarak bilinirdi ama o çok gerilerde kaldı” diye konuştu.
Yeni giren bir işçiyle 10 senelik işçi arasında fark kalmadığına dikkat çeken Arçelik işçisi, hayata dair umutlarının kalmadığını anlattı. Haklarının kötüye gittiğini söyleyen Arçelik işçisi, “Çocuğumuza bir gelecek kurmak için zorlanıyoruz. Ben 10 senedir çalışıyorum, giydirilmiş haliyle 1700 civarı geçiyor elime. Hayat pahalılığı ortada. Kendileri zenginleştikçe zenginleşiyor biz her gün fakirleşiyoruz. Koç Türkiye’nin en çok kâr yapan işletmelerine sahip ama işçileri sürünüyor” dedi.


RENAULT OLUMLU İŞLER YAPIYOR

Arçelik’in buzdolabı sektöründe Türkiye’de yüzde 60’lık bir paya sahip olduğunu belirten başka bir Arçelik işçisi, bu payın ise Eskişehir işletmelerinde üretildiğine dikkat çekti. Dünya pazarında satışa çıkarılan BEKO’nun da Eskişehir’de üretildiğini kaydeden işçi sözlerine şöyle devam etti: “Üretim rekoru kırdıklarını övünerek aktarıyorlar ancak iş bize gelince ne yazık ki maaşlar ve sosyal haklar yerlerde. Birçok mesele var, izinler borçlandırılıyor, geçen yemeklerden zehirlenme oldu, hangi birini sayalım ancak maaş zammı en büyük mesele. Bunun için mücadele etmeliyiz. Bu anlamıyla Renault olumlu işler yapıyor, orası başarırsa her yerde tekrardan bir hareket gelişir.”


AMİRAL GEMİSİ ARÇELİK

Arçelik Türkiye’de beyaz eşya sektöründe belirleyici bir marka. Koç Holdingin amiral gemisi olarak adlandırılan Arçelik’in en önemli fabrikalarının başında Eskişehir Organize Sanayi’de kurulu olan gelir. Buzdolabı ve kompresör üreten Eskişehir işletmelerinde, 4 binden fazla işçi çalışıyor. Arçelik işçilerinin çoğunluğunu 20 -30 yaş arası genç işçiler oluşturuyor. 3 vardiya çalışan fabrikanın yüzlerce servisi Eskişehir’in birçok semtinden fabrikaya işçi taşıyor. En çok Emek, Gültepe ve Şirintepe Mahallelerinde oturuyor işçiler. İşçilerin bekar olanları ise genellikle Bağlar semtinde ikamet ediyor.
Metal direnişi döneminde gözlerin çevrili olduğu yerlerden biri de Arçelik fabrikaları oldu. Binlerce metal işçisinin başlarındaki sendikal bürokrasisinden kurtulmak için ayaklandıkları günlerde, Eskişehir Arçelik işçileri de belirli eylemlere kalkıştı. Ancak Türk Metal Sendikasından da istifa eden işçilerin tepkileri patronun ve sendika temsilcilerinin zoruyla bastırıldı. Sendika yönetiminin temsilcilerin seçimle belirleneceğinin sözünü vermelerinin üzerinden yaklaşık 6 ay sonra yapılan seçimlerde ise Eskişehir Arçelik işletmesinde eski temsilciler yeniden seçildi.

www.evrensel.net