Tekstil atık sularının  temizlenmesi için yeni yöntem

Tekstil atık sularının temizlenmesi için yeni yöntem

Murat KUSEYRİ
Stockholm  

İsveç'in Lund Üniversitesi Kimya Bölümü uzmanları, tekstil fabrikalarından çevreye yayılan sulardaki zehirli maddeleri temizleyen bir yöntem geliştirdi. Yöntemin yaygın kullanılması için hükümetlerin tekstil patronlarına zorunluluk getirmesi gerekiyor.

Lund Üniversitesinde çeşitli su arıtma yöntemlerini bir arada kullanan uzmanlar, tekstil sanayii atık sularında kansorejen özelliği bulunan azo boya maddelerinin doğaya zarar vermesini engellemeyi başardı. Deneyler Lund Üniversitesinin laboratuvarlarında gerçekleştirildi. Hollanda’daki bir tekstil fabrikasından çevreye yayılan azo boyar maddelerini içeren atık sularını temizlemek için biyolojik arıtma ve oksitleme metodlarını kullandılar. Azo boyar maddelerinin dünyanın pek çok yerindeki tekstil fabrikalarında, özellikle de Hindistan ve Türkiye’de kullanıldığı belirtiliyor.

İlk aşamada çok uygulanan mikro organizmalar sayesinde atık suları pisliklerden arındırılıyor. Biyolojik yöntemle yapılan bu arındırma su temizlenmesine rağmen zehirli maddeler yok edilemiyor. Azo boyar maddelerinin sudan arındırılması için oksitlenme yöntemi uygulanıyor; suya katılan demir ve hidrojen peroksit sayesinde paslanma sağlanıyor. Uzmanlar en iyi sonucu suya ozon gazı katarak elde etti ve zehirli maddeler tamamıyla yok oldu.

Yöntemin geliştirilmesinde belirleyici bir rol oynayan uzmanlardan Marisa Punzi, ozonun üretilmesi için elektrik enerjisine gereksinim olduğu için bu yöntemin pahalı olduğunu ancak güneş enerjisi kullanarak maliyetin aşağıya çekilebileceğini söylüyor.

BEŞ DAKİKADA TEMİZLİK

Suların zehirli atıklardan arındırılmasının beş dakika ile yarım saat arasında bir zaman alacağına dikkat çeken Punzi, bu nedenle maliyetin yüksek olmayacağını söylüyor. Uzmanların belirlemelerine göre tekstil sanayide kumaşların boyanması için kullanılan maddelerin yüzde  2 ila yüzde 50’si atık sularına karışıyor. Punzi, dünyanın en büyük tekstil üreticisi Hindistan’da tekstil fabrikasındaki atıkların doğaya karıştığını ve çamur haline geldiğini, daha sonra bunların ev yapımında kullanılması durumunda çevre ve canlılar için büyük tehlike yarattığını ve insanların DNA’larının değişmesine neden olduğunu söylüyor.

FABRİKALARDA UYGULANABİLİR

Punzi, laboratuvarda başarılı olan arıtma yönteminin fabrikalarda da başarıyla uygulanacağını ve temizlenen atık suların yeniden fabrika veya tarım sektöründe kullanabileceğini ama bunun için hükümetlerin tekstil üreten firmalara atık sularını temizlemeleri zorunluluğu getirmesi gerektiğine vurgu yapıyor.

www.evrensel.net
ETİKETLER Murat Kuseyri