milli e?itim ??ras? -2-

milli e?itim ??ras? -2-

E?itimcilerin bir ?neri yaparken, e?itimci olduklar?n? unutmamalar?, toplumsall?ktan ve ger?eklerden kopmamalar? beklenir


??ra komisyonlar?, k?reselle?meyi ve k?reselle?me jargonunu sorgusuz sualsiz benimseyince, insan? taa derinlerden yaralayan, ?E?itim-??retim kurumlar?n?n temizlik, bak?m ve onar?m giderleri i?in hizmet sat?n al?nmal?; bir ??retmen, ??rencilere verimli olabilmesi i?in otuz y?ldan fazla ?al??t?r?lmamal?; ?zel sekt?r, e?itimde hareketlilik kapsam?nda (fiziksel ya da sanal hareketlilik) te?vik edilmeli; ?ok bilen ??retir? gibi ?nerileri s?ralay?vermi?ler. Oysa, AB ?lkelerinde, bir yandan ya?am boyu ??renme ve ?rg?n e?itim kazan? odakl? olarak geli?irken, ?te yandan etkin demokrat yurtta?l?k ya da politik ve sosyal ya?ama kat?l?m konular?nda yo?un aray??lar g?r?l?yor; bu konular? da i?eren beyaz ve ye?il kitaplar yay?mlan?yor; sivil toplum kurulu?lar? da, akademisyenler de bu konulardaki ?abalar?n? s?rd?r?yorlar.
??ra haz?rl?k komisyonlar?, ?AB yurtta?l???? ve ?evrensel yurtta?l?k? gibi ?nerilere yer vermi?ler. Ancak, Allah i?in bir tek komisyondan, ?AB yurtta?l??? ya da evrensel yurtta?l?ktan ?nce yurtta?l?k gelir? gibilerinden bir kar?? ??k?? yap?lmam??. Anla??lan, cemaatle?menin yayg?nla?mas?; t?re/namus cinayetlerinin artmas?; hak hukuk konular?nda ya?anan sorunlar; yeti?kinlerin siyasal ya?amdan uzakla?mas?; ??ha/?eyhe/parti liderine ba?l?l?k; ara?t?rma bulgular?na g?re, y?ksek??retim gen?li?i aras?nda, giderek itaatin ve paran?n de?er kazanmas?, kadere ve Adem ile Havva?dan geldi?imize inan?lmas?, d?nmemek ?zere yurtd???na gitme iste?inin ?o?almas?; toplumun bilimsel g?r??ten uzakla?mas? gibi geli?meler, komisyonlar i?in yurtta?l??a tehlike olarak alg?lanmam??.
Okullar?n-e?itimin-??rencinin giderek sahipsiz kald???na en yak?ndan tan?k olan kesimlerden, ??retmenden/e?itimciden, ?E?itim-??retim kurumlar?n?n temizlik, bak?m ve onar?m giderleri i?in hizmet sat?n al?nmal?? ?nerisinin gelmesi de ?a??rt?c? bir durumdur. Hizmetlilerin yerini, g?nl?k ?al??acak ve ??-be? g?n sonra i?ten ??kar?lacak ta?eron i??isiyle doldurmak olas? de?ildir. ??retmenler, giderek artan say?da ?cretli ya da s?zle?meli olarak, d???k maa?la ve sosyal haklardan yoksun bir bi?imde ?al??t?r?lmaktad?r; kira verme, beslenme ve ?ocu?una iyi bir gelecek haz?rlama derdindedir; sistemden ve okul y?netiminden memnun de?ildir; sisteme yabanc?la?t?r?lmaktad?r; kariyerlenip r?tbelenerek birbirinden uzakla?t?r?lmaktad?r. Okullardaki disiplin olay?n?n bir nedeni, ??rencinin sahipsiz kalmas? de?il midir?
?Okul y?neticilerinin haftada 6 saat maa? kar??l??? derse girme zorunlulu?unun kald?r?lmas?n?? ?nerilmi?. Bu yolla, okul y?netiminin e?itim-??retimden iyice uzakla?arak ?irket y?netimine ve ??rencinin de m??teriye d?n??ebilece?i g?r?lmemi?. ?Ya?am boyu ??renme etkinliklerinin, toplumsal ihtiya?lar dikkate al?narak d?zenlenmesi, k?rsal y?relerde ya?ayan toplum kesimlerinin ya?am boyu ??renmeye ?e-??renme? yoluyla kat?l?m?n? sa?lamak i?in okullar?n internet a??n?n s?rekli ?al???r durumda? bulunmas? ?nerilmi?. E-??renmenin bir birikim i?i oldu?u, okuma-yazmay? zor s?kenler i?in e-??renmenin fanteziden ?teye ge?meyece?i akla gelmemi?.
Di?er ilgin?likler!
Ankara?daki ilgili ?n komisyon, bir yandan ?ya?am boyu e?itim alan?nda nitelikli insan g?c? var? demi? olsa da, yerinde bir saptamayla, ?T?rkiye ?niversitelerinde halk e?itimi lisans programlar?n?n olmamas?n? eksiklik? olarak vurgulam??. Ancak, haz?rl?k komisyonlar?nda, ?yeti?kin e?itimi formasyonu kazand?r?lmas?? ?nerilmi?se de, nedense, Y?K??n 1997?de kapatt??? yeti?kin e?itimi (ve e?itim bilimleri) lisans programlar?n?n yeniden a??lmas? konusuna hi? de?inilmemi?.
?Milli E?itim Akademisi projesi hayata ge?irilerek aday ??retmenlere hizmet ?ncesi e?itim verilmelidir; y?netici, ??retmen ve di?er ?al??anlar?n yeti?tirilmeleri sa?lanmal?d?r? ?nerisi birka? komisyon taraf?ndan dile getirilmi?. Bu ?neriden (e?itim fak?ltelerinin i?i bu akademiye devredilsin ve fak?lteler kapat?ls?n; fak?lteler i?lerini y?r?t?rken, akademi fak?ltelerde yeti?enleri bir kez daha e?itsin; akademide ?al??acak olanlar ?u anda fak?ltelerde ?al??an ??retim elemanlar? olaca??na g?re, fak?ltede ayr? akademide ayr? ??retim yap?ls?n; akademide ?al??acak elemanlar, AB, D?nya Bankas? ya da IMF projeleriyle yurtd???ndan getirilsin) anlam? m?, ??kar?lacak belirtilmemi?. Bu ba?lamda en ge?erli yolun, e?itim fak?ltelerindeki sorunlar? d?zeltmek oldu?u d???n?lmemi?.
Denizli ?l Komisyonu, ?Kuran-? Kerim?in orta??retimde se?meli ders olarak okutulmas?n?? ve U?ak ?l Komisyonu da, ?Din K?lt?r? ve Ahlak Bilgisi dersinin saatlerinin art?r?lmas?n?? ?nermi?. Bu komisyonlar i?in, toplumdaki en y?ksek de?erin din olmas?, cemaatle?me, dini referansl? ve hurafelere inanan bir topluma d?n??m?? olmam?z yetmemi?; ?ocuklar?m?z?n ba?ar?s?n? ve T?rkiye?yi ?a?da? d?nyan?n etkin bir ?yesi yapacak geli?meleri bu derslerin sa?layaca?? san?lm??.
??ra ?yelerinden beklenen
Haz?rl?k komisyonlar?nda ?retilen ?neriler tabii ki yukar?daki ?nerilerle s?n?rl? de?il. Raporlarda, ?birle?tirilmi? s?n?f uygulamas?na son verilmesi; lisans?st? akademik ?al??malarda yabanc? dilde yay?n zorunlulu?unun fiziksel olmayan beyin g???ne neden oldu?u? gibi olumlu ?neri ve uyar?lar ?oktur. Yukar?da de?inilenlerin d???nda, ?ya?ayan T?rk?e, imam hatiplerin meslek liseleri kapsam?ndan ??kar?lmas?; etkili yabanc? dil ??reniminin sa?lanmas? i?in ??rencilerin 6 ay veya 1 y?ll?k yurtd??? yabanc? dil e?itimine g?nderilmesi sa?lanmal?d?r? gibi ?zerinde onlarca kez d???n?lmesi gereken ifade ve ?neriler de vard?r. S?zle?meli ve ?cretli ??retmen uygulamas? gibi, sistemi dar bo?azlara sokan uygulamalarla ilgili ele?tiriler bulunmad??? gibi, orta??retimde yeni aray??lar i?inde ?ok ama?l? lise anlay???n? yans?tacak ?neriler de bulunmamaktad?r.
Bu ba?lamda, e?itimcilerin, ?nerecekleri ve destekleyecekleri konularda, meslek ve i?levleri gere?i di?er meslek adamlar?na g?re daha ?zenli ve dikkatli olmas?n? beklemek do?al hakk?m?zd?r. E?itimcinin temel i?levi, bireyin ve dolay?s?yla toplumun geli?mesidir. E?itimcinin bu temel i?levi, hem evrensel insanc?l de?erlerdeki geli?melerin sonucudur; hem de yasal ve k?lt?rel olarak ??retmenden/e?itimciden beklenen bir i?levdir. E?itimci, bireyleri ?fikri h?r, vicdan? h?r ve irfan? h?r? olarak yeti?tirme-e?itme durumundad?r. E?itim insanc?l bir olayd?r; bireysel oldu?u kadar toplumsal ve toplumsal oldu?u kadar da evrenseldir. Herhangi bir kesimin lehine olabilecek ya da bireyin insan olarak geli?imini aksatacak, kimilerine ayr?cal?k getirecek d???nceler, e?itimle pek ba?da?mayan d???ncelerdir. E?itimci, bir ?neri yaparken, ?nerinin bireysel/toplumsal geli?im ?zerindeki olas? etkilerini d???nmek ve irdelemek durumundad?r. Okullarda verilecek dersler, bireyin inanc?ndan, etnik k?keninden, cinsiyetinden, ya?ad??? kentten/k?yden ve varl?k d?zeyinden ba??ms?zd?r; eskiyen-yenilenebilen, tart???labilen-ele?tirilebilen konulard?r.
Okullardaki derslerin niteli?i kadar ??retmenin/e?itimcinin yapaca?? ?nerilerin niteli?i de, insanc?l, demokratik, laik, hukuksal, toplumsal, ulusal ve evrensel olmak durumundad?r. T?rkiye?yi tan?yan ve ko?ullar?n? bilen ?e?itimcilerin? bir ?neri yaparken, e?itimci olduklar?n? ve sorumluluklar?n? unutmamalar?, toplumsall?ktan ve ger?eklerden kopmamalar? beklenir. Siyaset?i yanl??l?k yaparsa, bedelini se?imle ?der, yapt??? tahribat k?sa s?reli olur, d?zeltilir. E?itimci bug?n de yar?n da e?itimcidir; sorumlulu?u siyaset?inin sorumlulu?undan farkl?d?r. E?itimci, siyaset?i kadar vurdumduymaz/bencil/takiye i?inde olamaz, olmamal?d?r. ??rada, e?itimci olmayan ?yelerin bile, e?itimci gibi hareket etmeleri beklenmektedir ve de ?lke insan?n?n gelece?i i?in ka??n?lmazd?r. (B?TT?)
Haz?rlayan: Prof. Dr. R?fat Ok?abol Bo?azi?i ?niversitesi E?itim Fak.
www.evrensel.net