G?ND?N?M

G?ND?N?M


  • Ya?ad???m bir masal? anlataca??m size.
    Bir zamanlar benim ?lkemde ?ocuklar okula ba?larken sadece n?fus c?zdan? istenirdi. N?fus c?zdan? ile kay?t yap?l?r ?ocuk okula ba?lard?. Ola ki ?ocuk evinde kahvalt? yapamam??t?r diye t?m ?ocuklara s?t, ekmek, kuru ?z?m vb besinler de okulda ?cretsiz verilirdi. Paras?z-yat?l? okullara s?navla al?nan ??rencilerin spor ayakkab?lar? dahil giysileri, ders kitaplar?, defterleri ?cretsiz verilir, ayr?ca ayl?k belli miktarlarda da har?l?k verilirdi. ?niversitelere giren ??renciler kay?t ?creti, kay?t yenileme ?creti veya ba?ka adlarla ?deme yapmak zorunda de?illerdi ??renimlerini s?rd?rmek i?in. Bar?nmalar? i?in devletin yapt??? yeterli ??renci yurtlar?, okullar?nda yemekhaneleri vard?. Hi?bir ?cret ?demeden ?niversitenin sa?l?k biriminden yararlan?rlar, ila?lar? da oradan verilir, tedavileri yap?l?rd?.
    Vatanda?lar ?ocukluk ?a?lar?nda belli ya?larda k?zam?k, bo?maca, difteri, tetanos, ?ocuk felci, ?i?ek hastal?klar?na kar??, gereken zamanlarda da kolera vb bula??c? hastal?klara kar?? ?cretsiz a??lan?rd?. Sa?l?k evlerinde ve sa?l?k ocaklar?nda g?revli ebeler gebe kad?nlar?, bebekleri ve ?ocuklar? d?zenli olarak izlerler, sa?l?klar?nda herhangi bir olumsuzluk g?zlemlediklerinde doktor kontrol?ne al?rlar ve gerekli t?bbi uygulamalar yap?l?rd?. ?evre sa?l??? teknisyenleri g?da ve su sa?l???, i?yerlerinin insan ve ?evre sa?l???na uygunlu?unu denetlerler, sulardan, g?dalardan ?rnekler al?p halk sa?l??? laboratuarlar?na g?nderir inceletirlerdi. Hem?ireler ve toplum sa?l??? memurlar? da ilk yard?m hizmetlerini g?nl?k hasta bak?mlar?n?, sa?l?k istatistik ?al??malar?n? yaparlar, doktorlar muayene, tan? ve ayaktan veya acil tedavi hizmetlerini y?r?t?rlerdi. Sa?l?k ocaklar? bula??c? veya salg?n hastal?klar?n kaynaklar?n? ara?t?r?r, bulur ve yok ederdi. Do?al afetlerde (deprem, sel...) salg?n hastal?klar? ?nlemek i?in kitlesel a?? uygulamas? yap?l?rd?. ?leri inceleme ve tedavi gerektiren hastalar hastanelere sevk edilirler ve oralarda tedavi edilirlerdi.
    Trahom, s?tma ve verem gibi hastal?klar?n ?nlenmesi i?in ?zel kurulu?lar olu?turulmu?, yap?lan ?al??malar sonucunda bu hastal?klar ortadan kald?r?lm??t?. Trahom, s?tma, verem hastalar?n?n ila?lar? da ?cretsiz olarak verilirdi. (Bu kurulu?lar daha sonra kapat?lm?? veya etkisizle?tirilmi?. S?tma ve verem yeniden yay?lmaya ba?lam??t?r.)
    ?lke genelinde bula??c? ve salg?n hastal?klar izlenir, g?r?lmesi halinde h?zla Sa?l?k Bakanl????na bildirilir ve bakanl?k o b?lgeye sa?l?k ekipleri aktararak, b?lgeyi karantinaya alarak hastal???n kayna??n? bulur ve yok eder, hastalar? sa?l?klar?na kavu?tururdu.
    Benzer bir uygulama da hayvan sa?l??? y?n?nden yap?l?r, b?t?n bu hizmetlerin maliyeti toplanan vergilerden kar??lan?rd?.
    Bulgaristan vd do?u Avrupa ?lkelerinde uygulanan bu sistem ?lkemizde de 1963 y?l?nda pilot olarak Mu? ilimizde uygulamaya konulmu? ve olduk?a ba?ar?l? sonu?lar elde edilmi?tir. 224 say?l? ?Sa?l?k Hizmetlerinin Sosyalle?tirilmesi Hakk?nda Kanun? ile uygulanan bu modelin merkezinde Sa?l?k evleri ve sa?l?k ocaklar? bulunmakta ve sistem koruyucu sa?l?k hizmetlerini esas almaktad?r.
    ?Sa?l?k bir insan hakk?d?r? ilkesinden yola ??kan Sa?l?k Hizmetlerinin Sosyalle?tirilmesi Sistemi? insanlar?n sa?l?kl? bir ?evrede ya?amas?n?, hastal?klar? ?nlemeyi, ?evre sa?l???, su ve g?da sa?l???na y?nelik ?nlemlerle hastal?k etkenlerinin azalt?lmas?n? sa?lamay? ama?lamaktad?r.
    Sa?l?k hizmetlerinden kar sa?lamalar?na engel olarak g?rd?kleri 224 say?l? yasadan ve uygulamas?ndan ?iddetle rahats?z olan yerli ve yabanc? patronlar sa?l?k ocaklar?n?, sa?l?k evlerini ve SSK hastanelerini ortadan kald?rma hedeflerini ?nemli ?l??de ger?ekle?tirdiler.
    Engellenmezse 42 g?n sonra sa?l?k ocaklar? tarihe kar??acak. ?dedi?imiz vergilerin kar??l???nda sa?l?k hizmeti alabilmek ve Sa?l?k ocaklar?m?za sahip ??kmak ve sa?l?kta y?k?m? durdurmak i?in 26 Kas?m Pazar g?n? G?ndo?du Meydan??nda ?zmir Sa?l?k Platformu?nun d?zenledi?i mitinge destek olmak gerekiyor.
    Hasan H?seyin Evin
    www.evrensel.net