EKONOMİ DÜNYASI

  • Maliye Bakanlığı, kira gelirlerinin vergilenmesinde otomatik vergiye geçiyormuş.Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü, kira gelirlerinin vergilendirilmesinde “kayıp ve kaçağı önlemek”, “işleri basitleştirmek” ...


    Maliye Bakanlığı, kira gelirlerinin vergilenmesinde otomatik vergiye geçiyormuş.
    Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü, kira gelirlerinin vergilendirilmesinde “kayıp ve kaçağı önlemek”, “işleri basitleştirmek” ve “mükelleflerin uğraşmalarını önlemek” adına kira gelirlerinin stopaj yoluyla vergilenmesi için çalışmalar yapıyormuş.
    Kira gelirlerinde vergi sisteminin değiştiği yönündeki haberleri konut-mesken kira gelirleri olarak anlamak gerekiyor. Çünkü zaten ülkemizde işyeri kira gelirleri, çok büyük oranda stopaj yoluyla vergilendirilmektedir.
    Kira gelirlerinin vergilendirilmesinde yapılacak sistem değişikliği ile menkul kıymet gelirlerinde olduğu gibi stopajla yetinilecekmiş. Maliye Bakanlığı yetkilileri, konut kira gelirlerindeki vergi istisnasının devam edebileceğini, istisna rakamının aşılması halinde stopaj uygulanmasına geçilebileceğini ifade etmiş bulunuyorlar.
    Verginin herkesten mali gücüne göre alınması temel düzenlemesi çerçevesinde sahip olunan gayri menkuller (servetler) üzerinden vergi alınmasını sağlamaya yönelik düzenlemelerin, yerinde olduğunu düşünüyoruz. Ancak basında ve medyada genelde olumlu karşılanan sistem değişikliğinin, vergide adaleti sağlamak şöyle dursun adaletsizliği derinleştireceğini ve yeni sistemin büyük zenginler lehine işleyeceğini düşünüyoruz.
    Vergi sistemimize göre gelir vergisi, mükellefin veya vergi sorumlusunun beyanı üzerine alınmaktadır. Esas olan beyandır. Gelir vergisi, beyan üzerinden yüzde 15, yüzde 20, yüzde 27 ve yüzde 35 oranına göre hesaplanmaktadır.
    Mevcut sisteme göre geçen yıl 3.630 trilyon kira geliri elde eden rekortmen 1.266 trilyon vergi ödemişken, sistem değişikliği ile aynı rekortmen aynı gelir üzerinden 540 bin YTL vergi ödeyecek, ödeyeceği vergi yüzde 58 oranında azalacaktır. Aynı vergi azalması, bütün yüksek kira geliri elde edenler için benzer oranlarda gerçekleşecektir.
    Elde edilen kira geliri, istisna ve giderler dikkate alındığında 7.500 YTL’yi aşmayanlar ise (yani kira geliri beyanlarının büyük çoğunluğu için) aynı vergiyi ödeyeceklerdir. Kaldı ki yeni sistemde, kira geliri elde edenlerin yararlandığı yüzde 25 götürü giderin dikkate alınması yönünde herhangi bir söyleme de yer verilmediği için kira geliri ile yaşamlarını sürdürenler, aile bütçesine kira geliri ile katkıda bulunanlar, yüzde 25 oranında fazla vergi ödemek durumunda kalacaklardır.
    Sistem değişikliği ile vergi kayıp ve kaçağının önlenmesi beklentisi hayalcidir. İşyeri veya konutu kiraya verenler, zaten resmi makamların dışında ikinci bir sözleşmeyle kira tutarını düşük gösteriyorlardı; yine öyle olacak, kiranın çoğu elden ödenecek, çok az bir kısmı stopaja tabi olacaktır.
    Bu arada en büyük zararın dar gelirli kiracılara olacağını düşünüyoruz. Mülk sahipleri, sanki ilk defa vergi alınıyormuş gibi stopajı kiracıların üstüne yıkacaktır.
    Yapılması gereken, etkin vergi denetimleri ile kira gelirlerinin vergilendirilmesini sağlamaktır. Yoksa yüksek gelir elde edenlerin, birkaç yıl önce yüzde 50’yi aşan gelir vergisi yükünü yüzde 15’e düşürmek, sistem değişikliği değil zenginlere yeni bir vergi kıyağı sunmaktır. Sistem değişikliği ile getirilmesi düşünülen otomatik vergi, dar gelirlilerin vergi yükünü artıracaktır.
    Tahir Şilkan
    www.evrensel.net