Fotoğraf: Evrensel

ÖZGÜRLÜK YOLU

  • NAFTA’yı (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması) hatırlıyor musunuz?Artık bu konuda az konuşuluyor. Neredeyse Monica Lewinsky kadar demode oldu. Ancak, artık ulusal haber sayfalarında veya başkanlık yarışına giren son ...


    NAFTA’yı (Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması) hatırlıyor musunuz?
    Artık bu konuda az konuşuluyor. Neredeyse Monica Lewinsky kadar demode oldu.
    Ancak, artık ulusal haber sayfalarında veya başkanlık yarışına giren son muhabbet tellalının dudaklarında yer almasa da sınırın güneyinde hâlâ canlı ve yerinde.
    Birkaç ay önce on binlerce kişilik halk, Mexico City’de bir araya gelerek Meksikalıların başlıca yiyecekleri olan tortilla fiyatlarının fırlamasını protesto etti.
    Ülkenin çoğu bölgesinde, tortilla fiyatları yüzde 50’den fazla arttı. Bu, halkın neredeyse yarısının yoksulluk içinde yaşadığı bir ülkede önemli bir şey. Amerikalıların çoğu buğday veya ekmeğe dayanırken, tortilla ise yer mısırının kurumuş meyvesinden yapılıyor. Mısır fiyatları ise şirketlerin etanol üzerinden kâr elde etmesi nedeniyle tavanlarda geziyor. Etanol, mısırdan üretilen ve hibrit araçlarda kullanılan biyolojik bir yakıt.
    Bunun NAFTA’yla ilgisi ne?
    NAFTA, 1993’te imzalanarak yürürlüğe girdiğinde Meksika pazarlarını ABD mallarına açtı ve çoğu mısır üretiminden ibaret olan Meksika tarım sektörünü baskı altına aldı.
    Göçün neden büyüdüğünü öğrenmek istiyor musunuz?
    Meksika’daki her altı tarım işçisinden biri işinden atıldı; böylece orada ücretler aşağı çekilirken birçok kişi de Kuzey’e, yani ABD’ye gelmeye başladı. Meksika bir yandan kaybederken, bir yandan da kazanım elde etmekte; çünkü Meksikalı göçmenler yurtlarına milyarlarca dolar gönderiyor.
    Sadece 2002’de yaklaşık 16 milyar dolar, göçmen işçi dövizi olarak geldi. Bu miktar, turizm ve endüstriyel ihracattan elde edilenden daha fazla para ediyor. Hatta neredeyse Meksika’nın petrol ihracatıyla rekabet edecek düzeyde.
    NAFTA, Amerikan ihraç ürünlerine yer açarak bir yığın küçük işletmeyi ezip geçti. Kitlesel protestolarla karşılaşan Meksika hükümeti, tortilla fiyatlarına üst sınır getirdi; ancak bunun ne kadar süreceğini kim bilebilir? Bu arada mısırı yakıt olarak yiyecek halinden daha değerli hale getiren, bu “serbest pazar” denilen şey, aklın her köşesini yiyip bitiriyor.
    Mexico City’deki on binler, “Tortilla istiyoruz, PAN değil!” diye haykırıyordu. (PAN, hem İspanyolca ekmek anlamına geliyor, hem de iktidardaki Ulusal Hareket Partisi’nin kısaltması.) Meksika’da halk, ekmeği için savaşıyor!
    Mumia Abu-Jamal
    www.evrensel.net