Fotoğraf: AA

Yeni Meclis ‘bağımsız’laşacak!

22 Temmuz seçimlerinde, bağımsız aday sayısında önceki seçimlerle kıyaslandığında büyük bir patlama yaşanırken, seçime ilişkin yapılan tahminler de 23. Dönem Meclisi’ne rekor düzeyde bağımsız milletvekili gireceğine işaret ediyor


22 Temmuz seçimlerinde, bağımsız aday sayısında önceki seçimlerle kıyaslandığında büyük bir patlama yaşanırken, seçime ilişkin yapılan tahminler de 23. Dönem Meclisi’ne rekor düzeyde bağımsız milletvekili gireceğine işaret ediyor. 22 Temmuz seçimlerine yönelik beklentiler, bağımsız milletvekili sayısının 30’u aşacağı yönünde.
Türkiye, çok partili siyasal yaşama geçtiği 1946’dan bu yana tam 15 kez genel seçim sandığını önünde buldu. 22 Temmuz’da ise seçmen 16. kez sandığa gidecek ve siyasi tabloyu belirleyecek. 22 Temmuz seçimleri, önceki seçimlerden bağımsız aday sayısı itibariyle önemli farklılıklar gösterirken, yapılan tahminler ise bağımsız aday sayısındaki patlamanın, seçimlerden sonra oluşacak Meclis tablosunda da kendini göstereceği yönünde. ANKA’nın derlemelerine göre çok partili siyasal yaşama geçilen 1946’dan bu yana Meclis’e toplam 47 bağımsız milletvekili girdi. 1946 seçimlerinde 7 olan bağımsız milletvekili sayısı, 1950 seçimlerinde 3 oldu. 2 Mayıs 1954’te yapılan seçimlerden sonra ise Meclis’te 3 bağımsız milletvekili yer aldı. 1957 ve 1961 seçimlerinde ise Meclis’e bağımsız milletvekili giremedi.
TİP’liler Meclis’te
1965 yılındaki seçimlerde ise TBMM’nin tek bağımsız milletvekili Türkiye İşçi Partisi listesinden bağımsız olarak seçilen Gazeteci-Yazar Çetin Altan oldu. Bağımsız milletvekili seçimi konusundaki rekor ise 1969 seçimlerine ait. 12 Ekim 1969’da yapılan seçimlerde 13 TİP’li bağımsız milletvekili olarak Meclis’e girdi. Bağımsız milletvekilleri arasında, kapatılan Refah Partisi’nin Genel Başkanı ve eski başbakanlardan Necmettin Erbakan (Konya) ile Ali Rıza Septioğlu (Elazığ) gibi isimler de yer aldı.
1973 seçimlerinde ise 6 bağımsız milletvekili TBMM’de yer aldı. 5 Haziran 1977 seçimlerinde Meclis’e 4 bağımsız milletvekili girerken, Ali Rıza Septioğlu bir kez daha Elazığ bağımsız milletvekili olarak yer aldı. İki dönem Ali Rıza Septioğlu’nu bağımsız milletvekili olarak seçen Elazığ, 1980 sonrası seçimlerde de yine iki kez Mehmet Ağar’ı üst üste bağımsız milletvekili olarak seçti.
Darbeden sonra
12 Eylül 1980 darbesinin ardından yapılan 1983 seçimlerinde ise Haluk Bayülken (Antalya), Sabahattin Özbek (Bursa), C. Tayyar Sadıklar (Çanakkale), Bülent Ulusu (İstanbul) MDP listelerinden bağımsız olarak Meclis’e girdiler. 21 Eylül 1980-13 Aralık 1983 arasında başbakanlık yapan Bülent Ulusu ise o tarihe kadar Meclis’e bağımsız giren ilk başbakan oldu. 22 Temmuz seçimlerinde ise eski ANAP Genel Başkanı ve eski başbakanlardan Mesut Yılmaz, bu konuda ikinci isim olmaya aday.
29 Kasım 1987’de yapılan genel seçimler ile RP, MÇP, IDP’nın örtülü ittifak yaparak RP listelerinden HEP’in de SHP listelerinden girdiği 20 Ekim 1991’deki genel seçimlerde, Meclis’te bağımsız milletvekili yer almadı. Bağımsız milletvekilliğinin tercih edilmediği bir başka seçim de 24 Aralık 1995’te yapılan ve BBP’nin ANAP listelerinden, SİP’in de HADEP listelerinden girdiği genel seçim oldu.
1999 seçimlerinde Meclis’e 3 bağımsız milletvekili girerken 2002’deki seçimlerde bağımsız sayısı 8 oldu. (HABER MERKEZİ)
Güneydoğu bağımsızı seviyor
En çok Doğu ve Güneydoğu illeri bağımsız milletvekilini Meclis’e gönderdi. İller arasında ilk sırada, 5 seçimde Meclis’e gönderdiği 6 bağımsız milletvekili ile Mardin yer alırken, bunu Elazığ, Muş, Siirt 4 seçimde birer milletvekili göndererek izledi. Bölgede Meclis’e bağımsız milletvekili gönderen diğer iller arasında ise Bingöl, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Malatya, Bitlis 2 seçimde 1’er milletvekili ile; Adıyaman, Bayburt, Erzurum, Hakkari, Iğdır, Şırnak, Şanrlıurfa, Tunceli ve Van da 1 seçimde 1’er milletvekili göndererek yer aldı.
www.evrensel.net