4 Temmuz 1968 Derby Lastik Fabrikası işgali

4 Temmuz 1968 Derby Lastik Fabrikası işgali

Derby Lastik işçileri patronun dayattığı sendikaya karşı kendi sendikalarının örgütlülüğünü kabul ettirmek için fabrikayı işgal etti. Kazanımla sonuçlanan bu eylem aynı sorunu yaşayan diğer işçilere de örnek oldu.


Türk-İş’e bağlı Kauçuk-İş Sendikası, işkolu düzeyinde yetkili olduğu gerekçesiyle 4 Temmuz günü işyerinde toplusözleşme imzalamak istedi. Ancak Kauçuk-İş’e değil DİSK’e bağlı Lastik-İş’e üye olduklarını söyleyen binden fazla işçi, bu durumu protesto etmek için iş yerini işgal etti.
Olay üzerine Türk-İş’e bağlı sendikaların yöneticileri, yaptıkları açıklamalarla patronu ve hükümeti işgale karşı müdahale etmeye çağırdı. Ancak işçilerin işgali, aynı gün üniversitelerde eylem ve boykot yapan öğrenciler tarafından desteklendi. İşçileri ziyaret eden öğrenciler, üzerinde “Hak verilmez alınır” yazılı bir buket vererek şu konuşmayı yaptılar: “Biz gençler, sizin çocuklarınızız. Bu savaşı elbirliği ile kazanacağız.”
Patron ve hükümet ise destek bulan eylemi kırmak için işçilerin fabrikaya zarar verdiği yalanını ortaya attılar. Bunun üzerine işçiler, 7 Temmuz’da gazetecileri çağırarak fabrikayı gezdirdiler ve patronun iddialarının doğru olmadığını kanıtladılar.
Eylem devam ederken vali, Lastik-İş’in talebi üzerine bir toplantı düzenledi. Kauçuk-İş yöneticilerinin katılmadığı toplantıda patron, iş yerinde yapılacak referandum sonucunu kabul edeceğini bildirdi. 8 Temmuz’da yapılan referandumda yetkili sendikanın Lastik-İş olduğu ortaya çıktı. Oylamada Lastik-İş’e 930 oy verilirken, Kauçuk-İş’e ise sadece 6 oy çıktı. İşçiler, eylemin ve referandumun başarıyla sonuçlanmasını fabrika bahçesinde toplanarak kutladılar. Aynı gün 4 işçi, işgali teşvik ettikleri iddiasıyla gözaltına alındı ancak daha sonra serbest bırakıldı. Derby işgali, daha sonra gerçekleşecek aynı türdeki eylemlere örnek teşkil etti.
www.evrensel.net