ABD yapt?r?mlar? ?ran?? korkutmuyor

?ran y?netimi, ABD?nin giri?imiyle n?kleer enerji faaliyetlerini durdurmas? i?in ???nc? kez yapt?r?mlar uygulanmas? halinde, Uluslararas? Atom Enerjisi Ajans? (UAEA) ile ili?kilerini keserek n?kleer faaliyetlerini denetim ...


?ran y?netimi, ABD?nin giri?imiyle n?kleer enerji faaliyetlerini durdurmas? i?in ???nc? kez yapt?r?mlar uygulanmas? halinde, Uluslararas? Atom Enerjisi Ajans? (UAEA) ile ili?kilerini keserek n?kleer faaliyetlerini denetim olmaks?z?n s?rd?rebilece?ini duyurdu.
?ran??n n?kleer enerji konusundaki ba?m?zakerecisi Ali Laricani, Independent adl? ?ngiliz gazetesine verdi?i deme?te, ?uranyum zenginle?tirmenin ?lkesi i?in nefes almak anlam?na geldi?ini? vurgulayarak, ABD y?netimi ne yaparsa yaps?n, Natanz?daki n?kleer enerji faaliyetlerini durdurmayaca??n? belirtti.
Birle?mi? Milletler?de (BM), ABD?nin giri?imiyle ?ran?a ???nc? yapt?r?m paketi haz?rl?klar? s?rerken, Ali Laricani, ?ABD g?venlik garantisi verirse n?kleer faaliyetlerini durdurup durdurmayacaklar?n?n? sorulmas? ?zerine ??yle konu?tu: ?Bizim ABD g?venlik garantilerine ihtiyac?m?z yok. Bu iki konu aras?nda bir ili?ki g?remiyorum. Bu s?yledi?iniz, ?E?er Amerikal?lar size g?venlik garantisi sa?larsa nefes almaktan vazge?er misiniz?? demek gibi.?
?ranl? yetkili, ?lke i?inde uranyum zenginle?tirme faaliyetlerinin uluslararas? bir heyet nezaretinde y?r?t?lmesi ?nerilerinin ABD taraf?ndan reddedildi?ini hat?rlatarak, ama?lar?n?n n?kleer bomba yapmak de?il, enerji ihtiya?lar?n? kar??lamak oldu?unu vurgulad?. Laricani, ??ran??n n?kleer teknoloji edinmesini istemiyorlar ki bu stratejik bir hatad?r, ??nk? ?ran bu bilgiye zaten sahiptir? diye konu?tu.
Ad?n? a??klamayan bir ?ranl? yetkili ise Avrupal? gazetecilere yapt??? a??klamada, Natanz?daki 3 bin santrif?j?n zaten atom bombas? yapmaya yeterli oldu?una dikkat ?ekerek, buna ra?men ?ran parlamentosunun ve dini liderli?inin atom bombas? yap?lmas? y?n?nde bir karar almad???n? belirtti. ?ranl? yetkili, ?Bunun nesi iyi olur ki? E?er biz ?srail?e bir bombayla sald?r?rsak, ABD bize binlerce bombayla sald?r?r. Bu intihar olur? dedi. Yetkili, yapt?r?mlar?n a??rla?mas? halinde n?kleer silahlar?n yay?lmas?n? ?nleyen anla?madan ?ekilebileceklerini ve UAEA?ya kar?? yasal y?k?ml?l?klerini yerine getirmeyeceklerini de s?zlerine ekledi.
G?zlemciler ise, BM?nin Eyl?l ay?nda yeni yapt?r?mlar? devreye sokmas?na kadar, UAEA ile ??z?m ?abalar?n? s?rd?rece?ini belirtiyor. UAEA denet?ilerinin, gelecek hafta ba??nda, Arak A??r Su Reakt?r? i?in ?ran?a gitmesi planlan?yor.
Yapt?r?mlar etkisiz
?te yandan, Financial Times gazetesi muhabiri Gareth Smyth, ABD bask?s?yla uygulamaya ge?irilen ekonomik yapt?r?mlar?n Tahran sokaklar?na etki etmedi?ini yazd?. Benzin t?ketiminin karneye ba?lanmas?n?n ard?ndan, g?nl?k t?ketilen miktar?n 75 milyon litreden 60 milyon litreye kadar azald??? belirtilen haberde, ?ran??n benzin ihtiyac?n?n y?zde 40??n? ithal etmesine ra?men, yapt?r?mlar?n ?lkeye fazla bir etki etmedi?ini vurgulad?.
??nk?, ?ran y?netimi yapt?r?mlar?n ard?ndan ekonomide serbest piyasa yerine kamunun pay?n? art?rmaya y?neliyor. Financial Times?a a??klama yapan ekonomist Muhammed Tabibyan, ABD bask?lar?n?n ?ran?daki ?zelle?tirme faaliyetlerini durdurdu?una dikkat ?ekerek, ?Ahmedinecad??n yapt?r?mlardan memnun oldu?unu bile s?yleyebilirim? dedi. Ekonomi uzman?, petrol sat???n? s?rd?ren devletin yapt?r?mlardan pek de etkilenmedi?ini kaydetti.
?ran Economics dergisi edit?r? Haydar Puryan da, ?ran y?netiminin benzin fiyatlar?n? art?rmad???n?, bunun yerine sat?? miktar?n? karneye ba?layarak fiyatlar?n f?rlamas?n? engelledi?ini anlatt?. Bu durumda, ?ran?a y?nelik yapt?r?mlar ?ncelikle, bu ?lkede faaliyet g?steren Avrupal? ?irketleri etkiliyor.
IMF ise Tahran??n do?u ?lkeleriyle yapt??? ticareti art?rarak, 2007 y?l?nda y?zde 5?lik b?y?me yakalayabilece?ini tahmin ediyor. ?stelik, yapt?r?mlar nedeniyle ?ran??n ?talya?yla olan ticaretinin y?zde 20, Almanya?yla y?zde 7 ve Japonya?yla y?zde 13 azalmas?na ra?men. ?in ise bu s?re?te ?ran?la 100 milyar dolarl?k do?algaz anla?mas? imzalad?.
Rusya?dan erteleme karar?
Bu arada, Rusya, ?ran??n Bu?ehr kentinde in?a etti?i ve bu y?l i?inde faaliyete ge?mesi planlanan n?kleer santrali yeti?tiremedi?ini ve santralin ancak gelecek y?l faaliyete ge?ebilece?ini duyurdu.
Rus Atomstroyexport?un s?zc?s? ?rina Yesipova da, projede kar??l?kl? g?venin zarar g?rd???n? belirterek, ?Bir?ok a??klaman?n oldu?u ancak hi? paran?n bulunmad??? bir durum istikrars?zl???n g?stergesidir? dedi. Yesipova, projenin aksamas?n?n tek nedeninin sadece ?deme aksakl??? olmad???n?, ayn? zamanda Rus ta?eron ?irketiyle, Rusya?n?n aksakl?klar y?z?nden Bu?ehr projesi ve ?ran?a y?nelik tutumlar?n?n de?i?mesinin de etkili oldu?unu s?zlerine ekledi. (DI? HABERLER)

Irak i?in ortak komite

?ran D??i?leri Bakan? Manu?ehr Mutteki, ABD ile Irak'?n g?venli?i konusunda ?st d?zey g?r??meler yap?lmas?n? de?erlendirmeye haz?r olduklar?n? s?yledi.
Resmi ?ran haber ajans? ?RNA'n?n duyurdu?una g?re, Mutteki, kabine toplant?s?ndan sonra yapt??? a??klamada, "?ran ile ABD aras?nda Irak konusunda d??i?leri bakan yard?mc?lar? d?zeyinde g?r??meler yap?lmas?n?n de?erlendirilebilece?ini" kaydetti.
Mutteki, Irak konusunda daha ?st d?zey g?r??meler i?in ABD taraf?ndan "resmi talep" gelmesi durumunda, "gerekli ?al??malara ba?lanabilece?ini" belirtti.
Irak'taki g?venlik durumuyla ilgili ilk kez may?s ay?nda g?r??me yapan ABD ile ?ran aras?nda ?nceki Ba?dat'ta yine b?y?kel?iler d?zeyinde bir toplant? d?zenlenmi?ti. Ba?dat'taki toplant?da, Irak'ta istikrar?n sa?lanmas? i?in yeni g?r??melerin yap?lmas? amac?yla bir g?venlik alt komitesi kurulmas? konusunda anla?maya var?lm??t?. Amerikal? b?y?kel?i Ryan Crocker, ABD ile ?ran aras?nda, Irak'ta b?y?kel?ilikler d?zeyinde yap?lan g?r??melerin ard?ndan d?zenlenen bas?n toplant?s?nda, s?reci ileriye g?t?rmenin yollar?n? g?r??t?klerini, taraflar?n bu ?er?evede alt komite kurulmas? konusunda uzla?maya vard?klar?n? s?yledi.
Irak D??i?leri Bakan? Ho?yar Zebari, bu toplant?n?n ard?ndan yapt??? a??klamada, komitenin yap?s? ve mekanizmas? konusunda ?al??mak ?zere uzmanlar?n bir araya gelebileceklerini s?ylemi?ti.
G?r??meler yap?l?rken Ba?dat ve ?evresindeki sald?r?larda ise 59 Irakl? hayat?n? kaybetti, 100?den fazlas? yaraland?. (DI? HABERLER)

???i ve ??rencilere bask?lar art?yor
?ranl? i??i ve ??renci liderlerine y?nelik bask?lar son aylarda t?rman?yor.
?? ay? a?k?n s?redir tutuklu bulunan F?r?n ???ileri Birli?i?nin Sakiz kenti liderlerinden Mahmud Salihi?nin sa?l?k durumundan endi?e ediliyor. 2004 y?l?nda kentte d?zenlenen 1 May?s g?sterisi nedeniyle tutuklanan Salihi?nin, k?t? hapishene ko?ullar? nedeniyle bir b?bre?ini kaybetti?i ve halen hastanede bulundu?u haber verildi. ?ran Emek Partisi (Toufan) taraf?ndan yap?lan a??klamada, tan?nm?? i??i haklar? savunucular?ndan olan Salihi?nin ya?am?ndan endi?e edildi?i belirtilerek, ?Partimiz, ?slam Cumhuriyeti rejimi taraf?ndan i??ilere ve emek?ilere y?nelik bu bask?lar?n, emperyalizme ve d?nya gericili?ine hizmet etmekte oldu?una inanmaktad?r? denildi. ?ran rejiminin bask?lar?n?n ?iddetle k?nand??? a??klamada, t?m d?nyadaki emek ?rg?tlerine ve devrimci partilere, Salihi ile dayan??ma ?a?r?s? yap?ld?.
Tahran?daki Otob?s ?irketi ???ileri Sendikas? lideri Mansur Uslanu da, 10 Temmuz g?n? sivil polis oldu?u san?lan ki?ilerce ka??r?ld?. Ge?en ay, Uluslararas? Ula?t?rma ???ileri Federasyonu?nun (ITWF) toplant?s? i?in ?ngiltere?de bulunan Uslanu?nun Evin Hapishanesi?nde tutuldu?u san?l?yor. 148 ?lkede 5 milyon civar?nda ?yesi olan ITWF, ?ran Cumhurba?kan? Mahmud Ahmedinecad?a bir mektup g?ndererek, Uslanu?nun en k?sa zamanda serbest b?rak?lmas?n? istedi. ITWF s?zc?lerinden Sam Dawson, Uslanu?nun sendikas?n?n a??k ve yasal bir kurulu? oldu?unu belirterek, ba??ms?z i??i ?rg?tlerinin ?ran rejimi taraf?ndan bask? alt?nda tutulmas?n? k?nad?.
Temmuz ay? ba??nda, Emir Kebir ?niversitesi?nde de, 1999 y?l?nda protestocu ??rencilere yap?lan sald?r?lar?n y?ld?n?m? nedeniyle oturma eylemi yapan ??renci liderleri tutuklanm??t?. Havaya ate? a?an ?ran g?venlik g??leri, ?lkedeki tan?nm?? ??renci liderlerinden Abdullah Mumeni?nin de aralr?nda bulundu?u ?ok say?da ??renciyi g?zalt?na alm??t?. (DI? HABERLER)
www.evrensel.net