asya pasifikte bu hafta

asya pasifikte bu hafta

asya bas?n?nda t?rkiye?deki se?imler ve dahas?...


Elbette insan, Asya bas?n?nda geni? yer ayr?lmas?n? bekliyor T?rkiye?ye... Genel se?im olmu?, ?tesi var m?... Ama T?rkiye?deki gazetelerde bir Asya ?lkesinde se?imler ne kadar ele al?n?yorsa, Asya bas?n?nda T?rkiye de o kadar yer al?yor. Asya gazetelerinde ?al??an T?rkiye uzmanlar? yok ve zaten T?rkiye gazetelerinde ?al??an Asya uzmanlar?n?n say?s? ise yok denecek kadar az (Akla bir tek Altay Atl? geliyor).
Yukar?daki t?mceler, T?rkiye?nin bir Asya ?lkesi de?il bir Avrupa ?lkesi oldu?unu varsay?yor: T?rkiye ve Asya kavramlar?n? kar??tl?klar olarak alm?? oluyoruz. Oysa Asya-Pasifik?te T?rkiye?nin s?n?fland?r?l??? ?lkeden ?lkeye de?i?ebiliyor: T?rkiye, Vietnam Kom?nist Partisi?nin resmi yay?nlar?nda Asya ?lkeleri aras?nda s?ralan?yor. ?te yandan, Yeni Zelanda?da T?rkiye, bir Avrupa ?lkesi olarak g?r?l?yor... B?ylece Vietnam?da, Naz?m Hikmet?in ?Karde?lerim bakmay?n mavi g?zl? oldu?uma/ Ben Asyal?y?m, Afrikal?y?m? dizeleri de gereksizle?iyor. Zaten Vietnam?da ?airin g?z?ne bakm?yorlar, ?oktan Asyal? saym??lar T?rkiye?yi... ?airin dizeleri, Vietnam?a bir ?ey ifade etmese de, Yeni Zelanda?ya ediyor ama Yeni Zelanda da kendini Asya ?lkesi olarak tan?mlam?yor, bir Avrupal? Pasifik ?lkesi olarak g?r?n?yor! Kendini Asyal? saymad???na g?re, ?airin yak?nl???n? d??a vurmas? i?in, Asyal? oldu?unu belirtmesi anlams?zla??yor...
Asya gazetelerindeki se?im haberleri a?a??-yukar? T?rkiye, Amerika ve Avrupa gazetelerinde yaz?lanlar? derlemekten ibaret. Yine de, foto?raf sanat??s?n?n ?ekti?i resimde neyi ?ekmeye de?er buldu?u ?zerinden ?znellik ?reti?i gibi, Asya gazetelerinin T?rkiye?deki se?imleri ?er?evelemesinde birtak?m farklar buluyoruz. Gazetelerin ?tesinde, ?in kanallar?nda, AKP?nin daha ?nce uygulamaya kalkt??? alkol yasa?? an?l?yor; bir Vietnam gazetesinde ise, Erdo?an??n ba?bakanl??? s?ras?nda, zinan?n su? say?lmas? i?in giri?imlerde bulundu?u an?msat?l?yor, anahtar konumlara ?slamc?lar? getirmesine dikkat ?ekiliyor.
O zaman T?rkiye?deki se?imi bir yana b?rakal?m, nas?lsa bu konuda T?rkiye?deki gazetelerde ?ok yaz?ld?, ?izildi, daha da yaz?l?r... Ba?ka bir ?lkeye dikkat ?ekelim ve soral?m: D?nyan?n ilk kad?n ba?bakan? kim? Hangi ?lkeden?
Hay?r, bir Avrupa ?lkesinden de?il; Sri Lanka?dan ya da 1960?daki ad?yla Seylon?dan. 1916?da do?up 2000?de ?len Sirimavo Bandaranaike, o s?rada ba?bakan olan e?i Solomon Bandaranaike?nin bir suikaste kurban gitmesi sonucu, 1960?ta ba?bakan oluyor. Bir?ok yanl?? uygulamaya imza atsa da ilgin? bir siyasal ya?ama sahip: Bir kere, bir ba?bakan?n k?z?n?n ayn? d?nemde devlet ba?kan? olu?u, T?rkiye?de olsa ak?llara durgun verirdi herhalde.
Sirimavo, 60?larda ve 70?lerde aral?klarla ba?bakanl?k yap?yor; bir sosyalist olarak, e?inin bankalar? kamula?t?rma giri?imini s?rd?r?yor; onun sayesinde, ?lkenin resmi ad? h?l? ?Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti? diye ge?iyor. Ama ?te yandan, Sinhal dilini zorunlu k?l?p, n?fusun y?zde 20?sini olu?turan Tamillere dayatmada bulunarak Tamillerin kaplan kesilmesine yol a??yor yine bir sosyalist olarak ve b?ylece g?r?yoruz ki nasyonel sosyalistlikle (k?saltmas?, bilindi?i gibi ?Nazi?dir) sosyalistlik aras?nda ince bir dil ?izgisi var. Yani yine onun sayesinde Tamil Kaplanlar? kendilerini da?lara vuruyor, sava??yor, sava??yor ve sava??yor...
T?rkiye?de ?ok kolay, bir olay oldu?unda, ?Bu, bir tek T?rkiye?de olur? demesi ya da ?T?rkiye ?u ?u ?u a??lardan en bir ?ey bir ?ey ?lke? t?r?nden t?mceler kurmas?... Asya-Pasifik?teki geli?meleri aktar?rken bir hedefimiz, T?rkiyeli okurlar? Asyal?la?t?rmak, onlara uzaklardan haber vermekse; di?er hedefimiz, T?rkiye insan?n?n imparatorluk ge?mi?i nedeniyle kendini d?nyan?n merkezi olarak g?rmesi durumuna bir son vermek... Yani sevgili okur, yar?n ?b?rg?n, ?ba?bakan?n o?lu nas?l cumhurba?kan? olur? Bu, bir tek T?rkiye?de olur? gibi t?mceleri duyarsak, d?nyan?n ilk kad?n ba?bakan?n?n uzun mu uzun ad?n? an?msayamasak da ?Sri Lanka? diyebiliriz... ?Sri Lanka...?
Dr. Ula? Ba?ar Gezgin
www.evrensel.net